Tаудағы күтпеген жағдайдың сипаты және оқу әдістемесі.

жоспар
Кіріспе
I. Негізгі бөлім
1.1.қар көшкіні туралы тұсінік
1.2 Қар көшкінің пайда болуына себепкер факторлар мен белгілері
2.1. Қар көшкін қауіпінің белгілері:
2.2. Қар көшкіні қауыпты аймақтарда болғанда қолданылатын қауіпсіз шарал ар:
2.3 Қар көшкініне тап болған кезде өзін.өзі құтқару әдістері
2.4 Құтқарушылардың іс.әрекеті
III. Қорытынды
IV. Қолданылған әдебиеттер
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
МИНИСТРЛІГІ
С. АМАНЖОЛОВ АТЫНДАҒЫ ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ.
Тақырыбы: Tаудағы күтпеген жағдайдың сипаты және оқыу әдістемесі.
Тексерген:А Ә Д ... аға ... ... ... 2011 ... ... бөлім
1.1.қар көшкіні туралы тұсінік
1.2 Қар көшкінің пайда болуына себепкер факторлар мен белгілері
2.1. Қар ... ... ... Қар көшкіні қауыпты аймақтарда болғанда қолданылатын қауіпсіз шарал
ар:
2.3 Қар ... тап ... ... ... ... ... Құтқарушылардың іс-әрекеті
III. Қорытынды
IV. Қолданылған әдебиеттер
| ... |
| |
| |
| |
| ... ... – бұл ... ... ... құлайтын немесе сырғыйтын және |
|секундына 20-30 метр жылдамдықпен қозғалатын қар жиыны. Көшкіннің ... ... ... бұзушылық әкелетін көшкіннің алдында болатын ауа толқыны болады. Ресейдің |
|көшкін ... бар ... ... ... ... ... ... Кавказ, Шығыс |
|және Батыс Сібір, Алыс Шығыс ... ... Қар ... түсу ... ұзақ уақыт |
|қардың жаууы, қардың қарқынды еруі, жер сілкінісі, жарылыстар және тағы басқа, тау |
|беткейлерінің қозғалуы мен ауа кеңістігінің толқуын ... ... ... ... ... ... инженерлік имараттарды қиратуы мүмкін, қалың қармен |
|жолдар мен тау соқпақ жолдарын алып ... ... Қар ... тап ... ... |
|жарақат алып, қалың қардың астында қалуы мүмкін. |
| |
| ... ... ... ... ... жасау керек? Көшкін шығатын аудандардағы |
|негізгі әрекет ережелерін сақтаңыз: ... қар ... ... және қолайсыз |
|ауа-райында, тауда жүрсеңіз ауа райы өзгерістерін бақылаңыз; тауға шығарда, ... ... ... ... көшкін түсуі мүмкін жерлерді біліңіз; |
|Көшкін түсуі мүмкін жерлерден алшақ жүріңіз. Олар ... 30 ... ... ... егер ... ... бұталар болмаса, 20 градустық құламадан түседі. |
|45 градустық құламада көшкін әрбір қар жауған ... ... ... ... ... түсу ... бар уақытта тауларда құтқару жасақтары құрылады. Алдын-алу |
|шаралары Көшкін түсу қауіпті жағдайында ... ... бар ... ... ... ... ұйымдастырылады, түзіліп келе жатқан қар көшкінін жасанды құлатады, көшкін |
|түсу ... бар ... ... ... ... ... құралдары дайындалып,|
|құтқару жұмыстары жоспарланады. Есіңізде болсын, көшкін түсу ең ... ... ... мен жаз, ... ... 10-нан күн батқанға дейін. Ернеудің үстінде |
|жүргенде, олардан алшақ ... ... ... ... мүмкін сызықтары |
|көрсетілген. Беткейдің қырынан көрінісі. Томпақ беткейлер түзу ... ойыс ... ... Ең жоғарғы томпақ жері – көшкіннің жиі құлайтын жері. Егер|
|сізге қар көшкіні құласа не істеу керек? ... бен ... ... ... ... ... ... келе жатып, |
|қолыңызбен жүзу қимылымен көшкіннің бет жағында, шет жағына жылжып жылдамдығы аздау|
|жерде ... ... ... ... ... ... бен кеудеңіз тұсынан ашық |
|жер жасаңыз, бұл дем алуға көмектеседі. Егер мүмкіндік болса жоғары қарай жылжыңыз.|
|Көшкін арасында ... ... ... қар ... ... ... мен бос |
|қимылдар сізді күшіңізден, ауа мен жылудан айырады. Өзіңізге ие болыңыз, ұйықтауға |
|жол бермеңіз, есіңізде ... ... ... ... (көшкін астынан бесінші, тіпті он |
|үшінші күні адамдарды ... ... ... ... ... кейін не істеу |
|керек Егер сіз көшкіннің түскен орнынан тыс жерде болсаңыз, болған оқиға ... ... да ... ... ... елді ... ... хабарлаңыз да, адамдарды |
|іздеуге, құтқаруға кірісіңіз. Қардың астынан шыққан соң өзіңіз немесе ... ... ... қарап шығыңыз және қажет болса өзіңізге алғашқы|
|медициналық көмек ... ... елді ... ... ... жергілікті ... ... ... ... ... ... сау деп ... тұрсаңыз да |
|медпунктке немесе дәрігерге барыңыз. Ары қарай дәрігердің ... ... ... ... бойынша жасаңыз. Туған туысқандарыңызға жағдайыңыз бен қайда екеніңізді |
|хабарлаңыз. ... ... – бұл қар ... тау ... ... ... қарай лықсуы.
Тоқтап қалған қар көшкіні қар үйіндісін құрайды.
Қазақстанда қар ... ... қар көп ... және ... және ...... жағдайы бар Батыс Тянь-Шань,
Алтай, Іле Алатауы мен Жоңғар Алатауының жоталарында жиі ... ... ... бойынша ең қауіпті кезен болып қараша - сәуір , биік тауларда қазан
– мамыр айлары саналады.
Шығыс Қазақстан ... 497 қар ... ... ... ... ... Алтай тауларының батыс аймақтарында, Громотуха және ... ... жиі ... Қар ... 6 елді ... ... ... поселкасын, Серебрянск қаласына, Лаптиха
селосына, Каменный карьер селосына, Огневка поселкасына.
1977 жылы ақпан айында ... ... ... ... ... болған; ал 1990 жылы 10 ақпанда Өскемен- Зыряновск ... ... 2 ... және 17 ... ... ... жолмен бірге көшкіннен қорғау
қабырғасы бұзылған. Көшкіндер көбінесе тау бөктерінің тіктігінің ... ... ... жамылысы аз тауларда кездеседі.Таудың құлама тігі ... ... ... қар тез ... ... ... қар жиналмайды.
Көбінесе тау бөктеріндегі қарлар жиналып, бір бірімен құрылым байланыстыры
азайғанда салмақтың ... ... ... тез ... ... жол
бойындағы қар массасын, тастарды бірге алып жазыққа қарай ұмтылады, жолында
барлық кедергілерді қиратып өтеді.
Қар көшкінің пайда болуына себепкер ... мен ... ... ... ... өзіндік себептер әсер етеді. Ең бірінші,
қар ... ... ... ... ... ... ... қатты бұрқасын,
көктемде қардың бетіне жауын жаууы. Қалындығы жарты метрдей болып 2-3 ... қар ... ... ... ... ... (10-12 ... қар қар
көшкіні қауіптілігін төндіреді. Ескі қар жатқанда, оның ... ... ... түріне қарай ар қалай болады.
Шөпті бөктерінде қардың қалындығы 15-20 ... дей ... ... ... үшін, бұталар немесе ірі шөгінділермен жамылған тау
бөктерінде қардың қалындығы бір ... болу ... ... ... ... беті ... ... қар көшкіні оның бетімен оңай ... қар ... ... ... 30-50 ... ... қар көшкіні
болады. Ауа райының күрт жылып кетуі, күннің қатты сәулеленуі ... ... ... ... су ... ... қабатына еңіп жер мен қардың
арасындағы байланысын ... қар ... ... ... ... ... көктемнің басы наурыз айларында кездеседі. Қатты желдер, ... 7-8 ... ... ... ... 10-15 см ... қөшкін болуы
мүмкін. Ауа райының күрт жылып кетуінен қардың жоғары беті еріп еріген ... ... ... ... ... арасындағы байланысын бұзады, қар ауыр
салмағымен төмен түседі. Көктем айларында жиналған ... ... ... ... қауіпінің белгілері:
Қыста қалын қар жауып, қардың қалындығы 20-30 сантиметр болуы.
Қыста ұзақ уақыт ауа райы жылып немесе суып кетуі.
Қардың бетіне ... ... ... ... ... ... қалуы.
Тау бөктеріндеееегі қардың қалындығы 30-60 сантиметрден асуы
Қар жамылғысының күп болып көтерілуі және ... ... ... ... ... қауыпты аймақтарда болғанда қолданылатын қауіпсіз шаралар:
Көшкін апаттарының деректеріне таянса адамдардың ... ... қаза ... ... байланысты болады. Автомобиль жұретін жолдары немесе жаяу
жұретін соқпақ жолдары сирек қар ... ... ... Тік тау ... тек жолмен немесе тапталған сулеумен жұруге болады.
Бұқаралық ақпарат құралдарының таудағы, таулы жолдағы ... ... ... қар ... кейін 2-3 күн тауға шықпау керек.
Тік жартастардың қиылысын айналып өтіңіз.. Егер аяқ ... ... шу ... ... ... ... – наурыз көктем айларында күн жылып қар ... ... ... ... ... демалудан бас тарту керек.
Қар көшкіні қауіпі бар жерден шуылдамай ақырын өту ... ... бір ... өтіп рюкзакті бір қолыңызда ұстаңыз.
Қалын қар басып қалған таулы бөктерінде демалуға, тоқтауға және түнейтін
шатыр тігу ... ... ... лықсығанда жолынан тез кетіп немесе жар тастың артында
сақталу керек.
Жалғыз тауға ешқашанда баруға ... ... тап ... ... ... ... әдістері:
Көшкін сырғыған жағдайда жүктерді лақтырып ... ... ... ... ... мен ... ... шетіне шығуға талпыңып, негізгі қар ... ... ... ... ... тап ... жағдайда (құрғақ қар) одан тұншығып қалмау
ушін ауыз бен мұрынды бас киіммен немесе бөкебаймен жабу керек.
Егер көшкін басыңыздан ... ... ... ол ... ... ... бүгіп басты қозғалту арқылы демалу үшін ... ... ... ... тырысыңыз; көшкін тоқтағаннан кейін төменгі жақ ... ... ... ... ... ... ауыздың төңірегіндегі
кеңістікті кеңейтіп, сілекейді түкіріп ... ... ... ... бұл тек күшпен ауа қорын шығын қылады, егер ... ... ғана ... ... Сабырлық сақтап ұйқымен күресіңіз.
Тыныс алу үшін қажетті ауаның қар арасынан өтетіндігін есте ... ... ... адамның бетінің айналасынан тыныс алу ... ... ... ... ... мұз қыртысы пайда болады. Сондықтан
зардап шегушіні қар астынан мүмқүндігінше жылдам ... ... ... ... ... ... ... іздеу кезіндегі қажетті іс-әрекет:
Көшкіннің қайталану қаупінің жоқтығына көз жеткізу. Бір ... ... ... ... үшін ... ... ... жоғалу нүктесін
тез белгілеу.
Зардап шегушіні табу немесе іздеу үшін бағдар беруі мүмкін қандайда ... табу ... осы ... төмен көшкін конусын мұқият қарау.
Көмілген адамның, әдетте, жоғалу нүктесі мен оның ... аса ... ... ... ... ... есте ... керек.
Көшкін бауын немесе сақтандыру арқанның тапқан кезде зардап шегушіні табу
қиынға соқпайды. Ең ... ... ... оның ... босатып, содан кейін
ғана алғашқы дәрігерлік көмек көрсету қажет.
Егер зардап ... өз ... табу ... ... ... ... қажет. Оған қатусышылар курделі ауа райы жағдайындағы ұзақ
жұмысқа әрдайым болуға тиіс.
Егер бақытсыздықтың тікелей күәгері жоқ ... ... ... ... тау ... ... көшкін түріне, оның сырғу бағытына қарай
анықтайды. Тік құлама беткейде ... ... ... ... ... ... қашатты тексереді және онда қар көп қалады.
Егер көшкін жолында жекелеген ағаш, жартастың ұшы, жол ... ... осы ... ... болады.
Қозғалыс жылдамдығы 160 км/с асатын ... ... қар ... ... ... ... ... мүмкін. Мұндай жағдайда көшкін конусы
алдындағы ... ... ... ... ... ... бағдарлауға көшеді. Көшкін бұрғысы серпілмелі
металл шеңберінен тұратын бірнеше бұралмалы секциядан тұрады.
Құтқарушылар бір-бірі мен ... ... ... ... ... ... ... м тереңдікке еңгізеді. Содан соң беткейдің үстімен 10 см ... ... ... ... іздеуді қайта жалғастырады. Зардап шегушіні осындай
әдіспен ... табу ... - 70 ... ... сәтсіз бағдарлаудан кетіп әрбір 25 см арқылы мұқият тескеруге
кіріседі. Бұл кезде құтқарушылардың аралығы 30 см ... ... Егер ... ... ... жетпесе, бойлама траншея қазу қажет (беткей
бойынша төменнен жоғары).
Іздеу жұмыстары зардап шегуші табылғанға дейін ... ... ... бойда қазу басталады. Әуелі жалдам қазуға болады, кейін күрекпен
дене жарақаттамау үшін сақтық жасаған ... ... ... қазып алғаннан кейін оның бетінің алдын бос ... ... ... ... қатып қалмағандығын анықтау қажет. Екінші
жағдайда тірі қалу ... ... ... соғысы мен құрсақтың қысылу дәрежесін ( егер ол жылы ... ... оның өмір ... қалу ... бар) ... ... бен мұрындағы қарды кетіріп «ауызға ауыз» ... ... ... ... ... ... жасау қажет
Бір уақытта зардап шегушіні ұйықтау қапшығына салып, қыздырғыш ... ... ... ... ... керек
Егер адам есін жиса, оған қантты шай немесе кофе ... жөн. ... ... болмайды!
Қар көшкіні болмауы үшін алдын ала шаралар қолданылады, олар екі
топқа ... ... ... ... ... тіреуші құралдар,
бөгет, бағаналар, қар тоқтататын кедергілер, көшкінкескіштер пайданылады,
ормандарды қалпына келтіріп, ағаш салады. Активті ... қар ... ... жоталарды зеңбірек, миномет арқылы атқылап, жиналған
қарды белгілі бағытпен төмен түсүреді. Ол үшін ... ала ... ... ... ... ... ... адамдарды қауыпты аймаққа
жібермейді. Қазақстанда көшкін бойынша қауыпты аймақтарда көшкінге қарсы
станциялар орнатылған және көшкінге қарсы қызметтері ... 95 мың ... км тау ... қар ... қауіпіне ұшырайды.
Қазақстанда қар көшкіні қалың қар көп жауатын және ... ... ...... ... бар ... ... Алтай, Іле
Алатауы мен Жоңғар Алатауының жоталарында болып жатады. Көшкіндер ... ... ... 20-60 ... ... қар жаңа жауған және күн
күрт жылыған кезде ... ... ... ... ... жиі ... құбылыс күшейетін наурыз-сәуір айында көбірек болады. Сирек
қайталанатын көшкіннің көлемі 1 млн. ... ... ... ең ... 100 метр ... ... ... Барлық көшкіндердің 50% ... ... ... ... пен ... объектілеріне тікелей қауіп
төндіреді. Көшкіннің кедергіге көрсететін қысымы 1 шаршы метр үшін бірнеше
жүз тоннаға жетуі мүмкін.
Қазақстанның ... ... ... қар ... ... тұрады. Ол
негізінен қардың түсуі мен күннің жылуына байланысты, қар ... ... ... ... қараша-сәуір, ал биік тауда – қазан-мамыр.
Тауда болған кез-келген адам қысқы кезеңдегі таудағы қауіптерді, сақтандыру
шараларын білуге міндетті. Жай адамдар ... ... суық ... болса тап болуы мүмкін. Ал альпенистер мен ... ... әдет ... ... жыл бойы әзір ... ... ... болатын барлық бақытсыз оқиғалардың 25% -на жуығы
көшкіннің еншісінде. Ол ... ... пен ... уақытын дұрыс таңдай
алмаудан, көшкін қауіпі бар беткейлерден ебдейсіз өтуден, ... ... ... ... ... ... бұзудан болады.
Тауда болған кезде қоршаған ортаға мұқият қарап, ... ... ... ... жөн (тау ... қар ... ... алдын ала сезіп қауіпті аймақтан кетеді), сондай-ақ беткейдегі
қардың төзімділігін қолда бар ... ... ... ... ... тік ... аса ... болмағанмен, қар көшкінінің одан да
жазығырақ беткейлерде лықсу оқиғалары ... ... тік ... сайын
көшкіннің лықсу ықтималдылығы арта түседі, алайда 50 градустан тігірек
беткейлер қауіпті емес, өйткені қар ... ... қар ... ... ... сырғып түсіп отырады. Жағдай сәтті аяқталса, зардап
шегушіге алғашқы медициналық ... ... және ол ... ...... күшінің әсерімен ылғалды топырақ массасының тмөен
қарай сырғуы. Тау жыныстарындағы және жартастардағы жекеленген ... ... тік, еңіс ... ... ... ... ... таулы ауданыдарында болып тұрады. Олардың пайда
болу себептері ... және ... ... мен ... ылғалдануы, жер
сілкінісі, сондай-ақ адамның шаруашылық қызметі болып табылады. Сас ірі
опырмалар ... ... ... ... ... ... опырмалар ірі өзендерді бөгейтін көлденең су тоғандарын жасай отыра,
таулы жазықтарды құрсаулайды. Мұндай ... ... ... ... Іле ... Үлкен Алматы өзені жатады.Опырмалар жылдың кез-
келген уақытында, әдетте, тіктігі 19 градусқа жуық ... ... ... ... 50-60 га дейін жетеді.
Опырылманың құралымы Соңғы жылдары Қазақстан тауларындағы ... ... ... ... ... ... учаскелерінің
кесінділері есебінен жандана түсті. Тау беткейлерінің ... ... ... жол, ... үйін ... су ... және ... құрылыстарды салу кезінде тірегінің кесілуінен бұзылады,
сонымен қатар өсімдік-топырақ жамылғысы бұзылып, беткей ... ... ... ... бұрын олар байқалмаған жерлерде де пайда
болады.Тұрғындар қопарылманың басталғандығы туралы ... ... ... ... ... ... ... қауіп туралы ескертіп, қауіпсіз
орынға барған жөн. Үйден шығарда пешті өшіріп, су мен газ ... ... пен ... да электр қондырғыларын ажырату қажет.
Қар басу – табиғаттың тосын күштері көріністерінің бірі. Бұрқасынмен,
қарлы боранмен ... ... Ол ... ... ... дейін жауған
қалың қардың әсерінен пайда болып, қалыпты тіршілікті бұзады, ал ... ... ... шетінеуіне және материалдық құндылықтарының
жойылуына әкеліп соғады. Қардың басуы, боран туралы ... ... ... ... кедергілер орнатылады. Жолдың ғимараттың шетінен желге қарсы
бағытта арасы 15-20 метр қалқан, қар тосқауылы қойылады.
Қар жауған кезде және одан ... ... ... ... ... адам мен ... іздеу; запрдап шеккендерге алғашқы дәрігерлік көмек
көрсету; жол ... ... ... қарды тазалау; жолда тұрып
қалған көлікке ... ... және ... желідегі
аварияларды жою. Барлық ... ... ... ... топпен бірге
жүргізіледі.
Егер қар басуға автомобильмен келе жатып тап ... ... ... ... керек, ол үшін ашық матаны ілген жөн. Машинаның үстін
толығымен ... ... ... ... қымтау керек. Машина капотын
желге қарай бұрып, ... ... ... ... ... ... жөн. ... басып қалу қаупі болса, есіктің бірін жиі ... ... ... ... ... қалған машинада қатты тоңсаңыз да қозғалтқышты қоспаңыз, ол
жұмыс істеп ... ... ... улы газ ... ... ... қақаған
суықтан бұрын өзіңізді өмірден алып кетуі мүмкін. Машинадан ... ... ... ... ... (Бір ұшын ... Адам ... немесе машинадан жарты метр ... ... қаза ... жағдайлар көптеп кездеседі. Жолдағы ... ... ал ... көп ... автомобиль қозғалысын мүлдем ... Жаяу жүру өте ... әр ... ... құлауы және ұшуы өте
қауіпті. Бұл жағдайларда ескі ... ... ... ... ... діңгектерінің жанынан аулақ кеткен жөн. Қар ... ... ... ... бойда, уақыт болса, жалпы қоршаулар, жолдағы ғимарат
шетінен 15-20 метр қашықтықта жел соғатын жақтан қалқандар орнатылады.
Сырғыма – ауырлық ... ... ... мен ... ... ... таулар мен сайлардың жыраларынан топырақ массасы мен ... ... ... ... ығысуы (сырғанауы). Көбінесе жыралардың
сумен шайылуы, оның мол жауын-шашынмен ... тыс ... жер ... ... ... ... ... және т.б.) болып табылады.
Сырғанау кезінде топырақ көлемі ондаған және ... мың ... ... ... кейбір жағдайларда одан да көп ... ... ... ... ... жылына бірнеше метрден, секундына бірнеше
метрге дейін ауытқуы мүмкін. Сырғыманың тайғанауының ең көп ... ... ... ... ... массасының сырғуы тұрғын үйлер мен
өндірістік ғимараттардың, инженерлік және жол құрылымдарының, магистральді
құбырлар мен электр ... ... ... және құлауына, сондай-ақ
адамдардың зақымданып және мерт болуына әкеліп соғуы мүмкін.
Сырғымаға ... ... ... ... болу ... мен ... шекарасы туралы
ақпаратты зерделеңіз, сырғыманың пайда болу қаупі туралы хабарлау дабылын,
сонымен ... осы ... ... ... ... тәртібін есте сақтаңыз.
Ғимараттардың есіктері мен ... ... ... ... ... ... – бұл келе ... сырғыманың белгілері болып
табылады. Жақындап келе ... ... ... ... ... ... жақын
маңдағы сырғыма станциясы бекетіне хабарлап, олардан ... ... ... ... байланысты әрекет жасаңыз.
Сырғыма кезінде қандай әрекет жасау керекСырғыманың пайда болу қаупі
туралы ... ... ... электрқұралдарын, газ аспаптары мен су құбырлары
желісін ажыратып, алдын ала әзірленген ... ... ... ... Сырғыма станциясының анықтаған сырғыманың ығысу жылдамдығына
байланысты, қауіпті есепке ала ... ... ... ... әлсіз
жылдамдығында (айына метр) өзіңіздің мүмкіндіктеріңізге қарай әрекет етіңіз
(құрылысты алдын ала дайындаған ... ... ... ... ... т.б.). ... ығысуының жылдамдығы тәулігіне 0,5 – 1,0 метрден ... ... ала ... ... ... ... Көшу кезінде өзіңізбен
бірге құжаттарды, құндылықтарды, ... ... және ... жылы заттар мен азық-түлік алыңыз. Дереу қауіпсіз жерге көшіңіз,
және қажет болса құтқарушыларға қазуға, ... ... ... алып ... және ... ... көрсету үшін жәрдемдесіңіз.
Сырғыманың ығысуынан кейінгі әрекет Сырғыманың ығысуынан кейін сақталып
қалған құрылымдар қабырғаларының, жабындарының жағдайы тексеріледі, электр-
, газ-, ... ... ... ... анықталады. Егер де ... ... онда ... ... зардап шеккендерді
үйінделерден алып шығыңыз және оларға көмек ... ... ... ... ... ... ... мен сырылуының түрліше болуы физикалық үгілуге негіз болады. Бұл
өзгерістер жыл ... ... ... ... мен ... ... болатын, әсіресе тәуліктік температура үлкен айырма-
шылық жасайтын жерлерде каркынды ... ... ... ... ... ... ... Тау жыныстарындағы ұсақ. жарықшақтарға су
кіріп, ол кеңейеді, түнге қарай мұз қатып, жарықтар одан әрі ... ... ... маңы мен биік ... ... ... Сахара сияқты
табиғаты «қатал» шөлдерге тән.
Химиялық үгілу дегеніміз — тау ... мен ... ... тез ... ... (оттек, кемір қышқылы, тұздар, қышқылдар,
негіздер) ауадағы су буының ... ... және ... ... ... ... ... үгілу ылғалды, ыстық климат
жағдайындағы субтропиктер мен тропиктерге, сондай-ақ теңіз маңы ... ... ... ... әрекеттері қатар жүріп отырады, сондықтан
айқын басымдылық танытатын әрекет түрі бірінші кезекте айтылады. ... мен ... ... де ... ... ... және ... әрекеттеріне қатысып, кейде тіпті оның жүру қарқынын күшейтеді.
Өздерің тұратын өлкеде жер бедері пішіндерін ... ... ... етеді?
Үгілген тау жыныстары салмағына қарай төмен сырғуы немесе ... ... ... ... Олар ... ... ... басқа да тау
жыныстарын сырғытып, ілестіре кетеді. Етекке құлап түскенде тау ... ... ... ... ... ... ... бәлшектер
желмен ұшырылып, шаң-тозаңға айналады. Түптеп келгенде, үгілудің барлың
түрлері биік таулардың аласаруына, керісінше неғұрлым ойыс ... ... ... жер бедерінің тегістелуіне себепші болады.
Үгілу енімдері мен борпылдақ жыныстарды тасымалдау арқылы жер бедерін
өзгертуде желдің ... зор. Жел ... ... жер ... ... деп атайды. Әсіресе шөлдердегі құрғақ климат ... ... ... ... мұнда құмды тебелер мен жалдар, толқын тәрізді
эолдық пішіндер таралған. Теңіздер мен ... ... да ... ... ... ... жиі кездеседі.
Үгілген тау жыныстарын тасымалдауда ағын су әрекетінің алатын орны ерекше.
Жаңбыр кезінде су беткейлер аркылы ағып, бір ... ... Ол әрі ... ... ... ... сайлар жасайды. Тіпті жазық жердегі өзендер де
еңкіштігі ... ... баяу ... ... ... ... көптеген
жыныстарды тасымалдайды. Ал тау өзендері ағыны қатты болғандықтан қүм, ... ... ... ... өте ірі ... да ағызып әкетеді.
«Бекітемін»
БӘД кафедра меңгерушісі
______________Куленова Г.Б.
« » ____________ 2011ж.
Жоспар - кесте
Курстік жұмыстың орындалуы
Тақырыбы : ... ... ... сипаты және оқыу әдістемесі.
|№ |Бөлімдер және олардың ... ... ... ... ... | ... |
| | | ... |
| | | ... ... |
|1 ... жұмыстың тақырыбын | | |
| ... ... | |
|2 ... ... және | | |
| ... ... | |
|3 ... жұмыстың жоспарын құру| | |
| ... ... ... | |
|4 ... ... ... | |
|5 ... ... | |
|6 ... ... | |
|7 ... ... тексерту | | |
| ... ... ... ... | |
|8 ... алу ... | |
| ... жұмысты қорғау | | ... ... ... : ... ... ... сипаты және оқыу әдістемесі.
Кіріспе
Қар көшкіні – бұл таудың құламалы беткейлерінен құлайтын немесе сырғыйтын
және секундына 20-30 метр ... ... қар ... ... ... көп ... әкелетін көшкіннің алдында болатын ауа толқыны
болады
1. Қар көшкінің пайда болуына себепкер факторлар мен ... ... ... ... ... ... әсер етеді. Ең бірінші, қар
көшкіні пайда болуына қалын қардың жаууы, қыста қатты бұрқасын, көктемде
қардың бетіне жауын ... ... ... ... ... 2-3 күн ... ... болады, қысқа мерзімде жауған (10-12 сағатта) қар ... ... ... Қар ... ... ... адамды іздеу кезіндегі қажетті іс-әрекет:
Көшкіннің қайталану ... ... көз ... Бір ... ... ... қарау үшін қалдыру, көшкіндегі жолдасының
жоғалу нүктесін тез белгілеу.
Студент
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Ж.Жатқанбаев. Экология негіздері. Оқулық – Алматы: “Зият”, ... ... ... негіздері. Алматы: 2002ж.
Ақпарат көзі: www.Zox.kz интернет сайты.
3. Ақпарат көзі: www.Google.kz интернет ... ... ... әскери патриоттық газет // 1 қазан.
5. Қазақстанның әскери ... ... VI ... ... ... ... / ... А. Тасболатов. – Алматы: «Білім» баспасы, ... ... ... ... әскери дайындық-Алматы “МЕКТЕП” 2006ж.
7. Б.Аманжолова, А.Тасболатов. Алғашқы әскери дайындық -Алматы ...

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ілияс Есенберлиннің тарихи трилогиясы - «Көшпенділер»3 бет
Жер сілкінісі, сел, су тасқыны кезіндегі халықтың іс-әрекеті. қоршаған ортаның ластанушыларынан қорғану әдістері9 бет
ТМД-ғы интеграция тарихы20 бет
Наурызбай батыр4 бет
Мониторингтің түрлері5 бет
Норма мен патологияны түсінуге деген ыңғай туралы6 бет
Норма мен патологияны түсінуге деген ыңғай туралы ақпарат3 бет
Патопсихология жайлы мәлімет4 бет
Табиғаттың ластануы: атмосфера, гидросфера, литосфера және оны болдырмау28 бет
Төтенше жағдайдың психологиялық аспектілері5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь