Жоғары оқу орындағы тәрбие мен оқытудың теориясы


Жоспары
Кіріспе
Негізгі бөлім
1. Жоғары оқу орындағы тәрбие мен оқытудың теориясы
2. ЖОО-дағы лекция
3. ЖОО-дағы семинар және практикалық сабақтар
4. Тәрбие мен оқытудың психоаналитикамен қарым қатынасы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Білім - қоғамның дамуы мен болашақтағы жағдайын анықтаушы болып табылады. Кез келген елдің экономикалық және саяси тәуелсіздік жағдайы халықтың жалпы білімі мен кәсіптік деңгейіне байланысты.
Осы ретте Қазақстан Республикасы Президенті Н. Ә. Назарбаевтың «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында» атты 2005 жылғы 18-ақпандағы халыққа жолдауында: «ΧΧΙ ғасырда білімін дамыта алмаған елдің тығырыққа тірелері анық. Біздің болашақтың жоғары технологиялық және ғылыми қамтымды өндірістері үшін кадрлар қорын жасақтауымыз қажет. Осы заманғы білім беру жүйесінсіз әрі алысты барлап, кең ауқымда ойлай білетін осы заманғы басқарушыларсыз біз инновациялық экономика құра алмаймыз» - деді.
Халықтық мәдени құндылықтар мен салт-дәстүрлер, рухани-өнегелік сапаларды жас ұрпақтың бойына сіңіру, патриотизмге тәрбиелеу, ұлттық ар-намыс, абыройды сезіндіру білімсіз дами қоймайды. Сондықтан да қандай қоғам болмасын саяси жүйесінің тұрақты болуы үшін білім мен тәрбие жүйесін мемлекеттік талаптарға сәйкестендіре отырып құруға мүдделі.
Ендеше, мемлекетіміздің өз бағытын айқындаудың стратегиялық мақсат-міндеттерінің қатарына жас ұрпақтың білімі мен тәжірибесін алға шығаруы - заңды құбылыс. Ел Президентінің 2012 жылғы халыққа жолдауында: «Ұлттың бәсекелестік қабілеті бірінші кезекте оның білімділік деңгейімен айқындалады . . . » - деп атап көрсетті.
Жоғары оқу орнының оқытушысы кәсіби ақпаратты жеткізудің көзі ғана емес, болашақ мамандардың кәсіби мәдениетін қалыптасуына оң ықпал жасайтын тұлға. Университет оқытушысының кәсіби, азаматтық және патриоттық міндеті - тәрбие беру және тәлімгер ұстаз құндылықтарын сақтау болып табылады. Сондықтан оқытушылардың педагогика және психология саласындағы кәсіби деңгейін жоғарылатуды жүзеге асыру университет, факультет басшылары мен кафедра меңгерушілерінің маңызды міндеті саналады.
Білім жеке тұлғаның әлеуметтік-саяси көзқарасын дамытып, дүниетанымының аясын кеңейтетін маңызды факторлардың бірі. Ол жеке тұлғаның әлеуметтік мәртебесін айқындауда, сондай-ақ қоғамда саяси келісім мен ішкі тұрақтылықты орнықтырып, саяси құрылымды дамытуда үлкен рөл атқарады.
Студенттік өзін-өзі басқару органдары студенттік ортада іскерлік жағдай, плюрализм, азаматтық белсенділік, толеранттылық, қоғам өміріне белсенді қатысу қабілетінің қалыптасуына ықпал етеді. Оқу жылы бойында Студенттік Парламент университет ректорымен проблемалық-тақырыптық кездесулерін ұйымдастырады.
- Жоғары оқу орындағы тәрбие мен оқытудың теориясы
Тәрбие теориясы ғылыми қауымдастық арасында бүгінгі күнде үлкен қызығушылық танытып отыр, десек те, Кеңес одағы ыдырағаннан кейін тәрбиені ғылыми тұрғыдан зерттеу сыналып, ақырында ұғымды сол коммунистік биліктің мұрасы ретінде қарастырғандар кездесті. Өйткені, бүгінгі таңдағы қарама-қайшылығы мол заманның қоғамдық санасына қажетті тәрбие мұратын табу қиынға соғады. Сондықтан, тәрбие - тұлғаны қоғамдық және мәдени өмірдің социомәдени нормативтер модельдеріне сәйкес дайындау мен қалыптастыру жүйесі. Көптеген ғалымдар пікірлері мен анықтамалары бойынша тәрбие популяцияның тарихын сақтауды қамтамасыз ететін механизм болып саналады. Ал, адам тәрбиесі педагогиканың ғылым ретіндегі пәнін құрайды.
Ғылыми еңбектерді саралай отырып, тәрбие мақсаты - арнайы дайындалған, жоспарлы жүргізілетін тәрбие акциялары мен қимылдарының ықпалымен жүзеге асырылатын және адамдағы күтілетін нәтижелі өзгеріс болып табылады.
Тәрбие көмегі арқылы қоғамға қажетті адами құндылықтар қалыптасады. Біріншіден, адамның сөйлеу мүмкіндігі; екіншіден, қоршаған ортаның өзгерісіне бағытталған мінез-құлық белсенділігі; үшіншіден, өндіріс құралдары арқылы қоршаған орта элементтері өзгерістерінің байланыс қызметі.
Студенттер тәрбиесі - бүкіл педагогикалық ұжымның ісі екені белгілі. «Болашақ» университеті [1, 2] әрдайым студент-жастар тәрбиесі, олардың келешек кәсіби қызметінің моральды-психологиялық дайындығына ерекше назар аударады. Бүгінгі таңда жаңа тарихи шарттарда және қазақстандық қоғамның күрделі тарихи кезеңдерінде өскен жастар білім алуда. Сондықтан тәрбие қатынастарының жаңа парадигмалары негізінде студенттерді тәрбиелеудің жаңа моделі қалыптасу үстінде. Оның дамуына Қазақстан Республикасының Мемлекеттік жастар саясатының тұжырымдамасы туралы ҚР Президентінің 1999 жылғы 28 тамыздағы №73 Өкімі, ҚР Білім және ғылым министрінің 2009 жылғы 16 қарашадағы №521 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасы үздіксіз білім беру жүйесіндегі тәрбие тұжырымдамасының маңыздылығы жоғары. Әсіресе, тәрбие тұжырымдамасында айқындалған барлық мәселелер мен әдіснамалық негіздері талданып, тәрбие жұмысының басым бағыттары бойынша шаралар кешені ұйымдастырылған.
Тәрбие қызметін басқарудағы негізгі рөлді тәрбие жұмысының мазмұндық құрылымын ұйымдастыруды қамтамасыз ететін университеттің Ғылыми кеңесі атқарады. «Болашақ» университетіндегі тәрбие жұмысын тәрбие жұмысы және халықаралық байланыстар жөніндегі проректор басшылығымен жүзеге асырылады және факультет декандары мен Студенттік Парламентке тапсырмалар беру арқылы үйлестіріледі. Аталмыш құрылымдық бөлімдер өз жұмыстарын тәрбие жұмысының жоспарына сәйкес жүзеге асырады.
«Болашақ» университеті бірлескен мәдениетінің ажырамас бөлігі студенттік өзін-өзі басқарудың дамуы болып табылады. Студенттік өзін-өзі басқарудың басты ұйымы Студенттік Парламент және студенттік деканат болып табылады. Жастарға Студенттік Парламент пен факультет студенттер кеңесі өкілдік етеді. Студенттік кеңестің негізгі мақсаттары қатарына жоғары оқу орны басшылығымен қатынас жасауда студенттер мүдделеріне өкілдік ету, оқу мен Студенттер үйінде тұру жағдайлары оңтайлануына белсенді қатысу, студенттердің идеялары мен жобаларының жүзеге асырылуына ықпал ету, студенттердің шығармашылық-ұйымдастырушылық және ғылыми потенциалының жүзеге асырылуына көмектесу, жоғары оқу орнының қоғамдық жұмыстарға белсене атсалысатын студенттердің моральды және материалды қызығушылығының жүзеге асырылу жүйесін жасау жатады.
Университет оқытушылары мен студенттері ұйымдастыратын көптеген іс-шаралар дәстүрге айналып, олар ПОҚ және студенттер үшін етене жақын болып кеткен.
Оның ішінде мыналарды атауға болады:
- жоғары оқу орны, университет әкімшілігімен танысып, корпоративтік рухты қалыптастыруға бағытталған Білім күніне арналған салтанатты жиын;
- бірінші курс студенттерін салтанатты түрде студент қатарына қабылдау;
- Қазақстан Республикасы халықтарының тілдері күні мерекесіне арналған іс-шаралар;
- Ұстаздар күніне арналған мерекелік концерттік бағдарлама;
- қалалық, облыстық, республикалық деңгейдегі пікір-сайыс турнирлері;
- Қазақстан Республикасы Тәуелсіздік күнін атап өтуге арналған салтанатты шаралар;
- студенттер мен оқытушыларға арналған жаңа жылдық кештер және қызметкерлердің балаларына арналған ертеңгіліктер;
- «Болашақ» университеті КТК командаларының фестивалі;
- 8 наурыз Халықаралық әйелдер күніне арналған мерекелік кеш;
- Қазақстанда тұратын халықтардың дәстүрі көрсетілетін концерттік бағдарламамен «Наурыз» мерекесін тойлауды ұйымдастыру;
- «Болашақ» аруы конкурсы;
- дәстүрлі «Бозбала мен бойжеткен» конкурсы;
- ақындар мүшәйрасы, суретшілер көрмесі, салауатты өмір-салтын қалыптастыруға бағытталған спорттық шаралар;
- салтанатты түрде диплом тапсыру.
Десек те, алдын ала жоспарланған немесе арнайы ұйымдастырылған тәрбие тиімді болмайтынын ұмытпауымыз қажет. Тұлға ізденісіне еркіндік және жеке таңдау құқығы берілгенде ғана тәрбие дамиды. Тәрбиені стандарттау тұлғаның даму мүмкіндіктерін шектейді. Бұл, әсіресе, өзінің құндылық ориентацияларын қалыптастырған студент жастарға қатысты. Сондықтан, оқытушылардың басты назарында оқу-тәрбие процесінен бұрын студенттің тұлғалық белгісі тұруы тиіс. Студенттердің рухани белсенділігі мен стандартты емес ойлау қабілетін марапаттап отыру қажет.
2. ЖОО-дағы лекция
Лекцияны бiрнеше типтерге бөлуге болады:
-жалпы мақсатына қарай: үгiттеушiлiк, насхихаттаушылық, тәрбиелеушiлiк, дамытушылық;
-мазмұнына қарай: академиялық және көпшiлiктiк (популярный) ;
-дидактикалық мiндетiне қарай: еркiн, қорытынды, жалпылай шолу, мәселелiк, лекция -диалог, баспасөз конференцияны, лекция -толғау, лекция - iскерлiк ойындар, т. б. ;
-әсер етуiне қарай: эмоция деңгейiнде, түсiндiру деңгейiнде, сендiру деңгейiнде.
Әрбiр лекцияны тыңдаушыларға нақты, сенiмдi сезiне алатындай жеткiзе бiлу - оқытушының мiндетi.
Оқыту үрдiсiн интенсификациялау тұжырымдамасына негiзделiп, дәстүрлi дәстүрмен қатар инновациялық түрлерi де жоғары мектеп тәжiрбиесiнде кең орын алады. Оған лекцияның мына түрлерi кең қолданылады:
-хабарлау лекциясы;
-мәселелi;
-лекция - диалог;
-алдын ала жоспарланған қателерден тұратын лекция;
-лекция - баспасөз-конференция;
-лекция - толғау;
-лекция - iскерлiк ойындар, т. б.
Оқытушы лекцияның әр түрiн пайдалануда өз пәнiнiң, оқыту әдiстемесiнiң ерекшелiктерiн ескеруi тиiс.
Әрбiр лекция конспектiсiнде мынадай шарттар орындалуы қажет:
-тақырыбы (дәл анық) ;
-мақсаты мен мiндетi;
-әдебиеттер тiзiмi (мiндеттi және қосымша) ;
-мәтiн мазмұны (негiзгiсi жанамасынан бөлiнген) ;
-өз бетiндiк жұмысқа тапсырма.
Ал лекцияға дайындалу кезеңдерi мыналардан тұрады:
-бағдарламаны және оқулықтарды оқу;
-әдебиеттер тiзiмiн құрастыру;
-әдебиеттердi оқу, мазмұнын iрiктеу;
-көрнекi құралдарды таңдау (кесте, сурет, бейнелеу және музыкалық өнер шығармалары, көркем әдебиеттерден үзiндi, фото, открытка және техникалық құралдар (киноаппарат), магнитофон, компьютер және т. б. ) .
Дауыстың дұрыс қойылуы, сөйлеу техникасын меңгеру, мимика және жест лекцияның берiлу формасына жатады.
Лекцияны оқу барысында мынадай ережелер сақталуы тиiс:
-жоспар бойынша оқу;
-оқулықта толық берiлмеген материалды нақты, толық жазғызу;
-әрбiр сұрақта ең бастысын жанамасынан, қызықтысын қызықсызын, күрделiсiн бөлектеп айтып беру
-ойлау операцияларын: анализ, синтез салыстыру, жалпылау, жүйелеу және ой қорытындыларын индуктивтiк, дедуктивтiк, аналогиялық лекция барысында пайдалану;
- лекция барысында жалықтырмай зейiндi аударып, шоғырландырып, тұрақтататындай әртүрлi реприкаларды қолдану;
- дәстүрлi педагогиканың әдiстемелiк тәсiлдерiн оқытудың жаңа әдiстерiмен (диалог, пiкiрталас, шағын әңгiме және т. б. ) ; ұтымды үйлестiру;
-терминдердi анық және шешiп тақтаға жазу;
-сөйлеу техникасын меңгеру, сөздердi, буындарды, дыбыстарды анық, ашық, дұрыс айту;
-аудитория реакциясын сезiну және түсiну;
Оқытудың белсендi әдiстерiн қолдануды ұйымдастырудың имитациялық және имитациялық емес түрлерi болатындығы белгiлi. Бiз имитациялық емес әдiстердiң, яғни лекциялардың сипаттамасына қарастырып көрелiк.
Ол лекция оқытуды ұйымдастырудың дәстүрлi емес түрiне жатады, себебi, дәстүрлi емес сабақтар қатаң құрылымы және қалыптасқан жұмыс кестесi бар күнделiктi оқу жұмыстарына қарағанда ұйымдастыру, өткiзу тәсiлдерi ерекше. Дәстүрлi емес сабақтардың бiрнеше түрлерiн оқыту барысында орындауға болады.
Мәселелiк лекция материалды түсiндiрер алдында дiлгiрлiк сұрақтар қою, мәселе туғызу арқылы жүзеге асырылады. Яғни, сұрақ қою, мәселе туғызу арқылы жүзеге асырылады. Яғни, сұрақ қою немесе мәселе тудыру арқылы жасырын тұрған мәселенiң бiр емес бiрнеше жауаптарын қарастыру арқылы түсiндiргелi отырған тақырыптың шешiмiн табуға болады. Мәселелiк лекциялардың көмегiмен негiзгi үш мақсатын қамтамасыз етуге болады:
-студенттердiң теориялық бiлiмдердi меңгеруi;
-теориялық ойлауды дамыту;
-оқу пәнi мен болашақ маманның кәсiби мотивациясының мазмұнына танымдық қызығушылық.
Мәселелiк лекциялар мақсаттарының орындалу жетiстiктерi оқытушы мен студенттердiң өзара байланыстары арқылы қамтамасыз етiледi. Оқытушының негiзгi мiндетi - тек қана ақпарат беру емес, сонымен қатар студенттердi ғылыми бiлiмнiң даму қарама-қайшылықтарының нысаны мен оларды шешу тәсiлдерiне баулу. Бұл студенттердiң ойлау қабiлеттерiн дамытады, танымдық белсендiлiктерiн тудырады. Студент оқытушымен бiрiккен iс-әрекет жасай отырып, жаңа бiлiмдердi меңгередi, өз мамандықтарының теориялық ерекшелiктерiн түсiнедi.
Педагог лекция оқу кезiнде қарым-қатынас жасаудың неғұрлым тиiмдi құрылымын пайдалану бiлуi керек. Сонда ғана оқытуды оңтайлы ұйымдастыру нәтижеге жетелеп, педагог кәсiби маман ретiнде қалыптасады.
Мәселелiк лекцияда оқытушы мен студенттiң бiрiккен iс-әрекетiнiң негiзiнде маман тұлғасының жалпы және кәсiби дамуы мақсатына жетедi. Белгiлi материалды дайын күйiнде студенттердiң бойына сiңiретiн ақпараттық лекцияға қарағанда студентер үшiн жаңа бiлiм белгiсiз күйiнде қабылданатын мәселелiк лекцияның маңызы ерекше. Өйткенi, қабылданған ақпарат студент үшiн өзi ашқан жаңалық түрiнде меңгерiледi.
Мәселелiк лекцияның құрылымы - iзденушi, зерттеушi iс-әрекеттердi студенттiң тануы. Бұл жерде студенттiң меңгерiлетiн материалға тұлғалық қарым-қатынасы ескерiледi.
Лекцияның басқа да түрлерi кездеседi: визуалды лекция, бiрге жүргiзiлетiн лекция, алдын-ала қателерi бар лекция, баспасөз-конференция, т. б.
Визуалдау лекциясы (лекция-визуализация) көрнекiлiк ұстанымының жаңа пайдалану нәтижесi болып табылады. Осы ұстанымның мазмұны психологиялық-педагогикалық ғылымдардың, белсендi оқытудың түрлерi мен әдiстерiнiң әсерiмен өзгерiп отырады.
Визуалды лекциялар студеттердi ауызша, жазбаша ақпараттарды визуалды түрге ауыстыра алуға үйретедi, ал бұл студенттердiң кәсiби ойлау жүйесiнде қалыптастырылады. Визуалдықтың бұл ұстанымы әр ақпараттардың түрлерiн көрнекi бейне ретiнде көрсетедi.
Визуалды лекциялардың негiзгi қиыншылықтары көрнекi құралдардың жүйесiн таңдау мен даярлауда, студенттердiң психологиялық-физиологиялық ерекшелiктерi мен бiлiм деңгейлерiнде, дидактикалық негiзделген даярлық үрдiсiнде қалыптасады.
Бiрге жүргiзiлетiн лекцияда (лекция вдвоем) мәселелiк мазмұндағы материалы студенттерге екi оқытушының өзара диалогтiк қарым-қатынас жасау түрiнде берiледi. Бұл лекция үрдiсiнде студенттердiң оқу материалын ұғыну мен бiрiккен жұмыстарға қатыса алу үшiн бұрын бар бiлiмдердi қолдану керек. Бұл жерде бiр немесе ұқсас бiрнеше мәселелi жағдаяттар туғызылады, болжамдар ұсынылады, дәлелдеушi және жоққа шығарушы жүйелер ойластырылады, бiрiгiп нәтижеге келудiң соңғы нұсқасына негiзделедi.
Бiрге жүргiзiлетiн лекция студенттердi ойлау үрдiсiне белсендi араластырады. Студенттiң мiндетi берiлген ақпараттың екi түрлi көзқарастарын салыстырып, олардың бiреуiн таңдауы керек немесе өзiндiк пiкiрiн айтуы керек.
Бұл лекцияның қиыншылықтары: басқа лекцияларға ұқсас студенттерге ақпарат тек бiр ғана оқытушыдан берiлуiнде. Лекция екi түрлi көзқарастағы студенттерден өз бетiмен шешiм қабылдауын, қандай көзқарасты ұстайтындығы немесе өзiндiк өзгеше көзқарастарының негiзделуiн талап етедi.
Лекцияны жүргiзудiң оңтайлы түрлерiнiң бiрi - алдын-ала жоспарланған қателерi бар лекциялар. Мұндай әдiс студенттердiң бойында кәсiби жағдаяттарды жылдам талдау бiрлiктерiн дамыту, сараптаушы оппонент, пiкiр берушi ретiнде сөйлеп, қате және дәл емес ақпараттарды ажыратып беру үшiн ұйымдастырылады.
Оқытушы лекцияға даярланған кезiнде оның мазмұнына белгiлi мөлшерде мазмұндық, әдiстемелiк немесе ережелiк сипаттағы қателердi қосады. Осындай қателердiң тiзiмiн оқытушы сабаққа алып келiп, олармен лекцияның соңында таныстырады. Қателердiң iшiнен жиi кездесетiндерi таңдап алынады. Оқытушы лекцияны оқығанда қателердi бiрден байқай қоймайтындай етiп дайындайды.
Мұндағы студенттердiң мiндетi - лекция барысында қателердi байқап, конспект дәптерiне түртiп алу. Қателердi талдауға 10-15 минут берiледi. Талдау барысында сұрақтарға не оқытушы, не студент немесе бiрiгiп дұрыс жауап берiледi. Жоспарланған қателердiң саны оқу материалдарының мазмұнына, лекцияның дидактикалық және тәрбиелiк мақсаттарына, студенттердiң даярлық деңгейлерiне байланысты.
Алдын ала жоспарланған қателерi бар лекция тек ынталандыру ғана емес, сонымен қатар бақылау қызметiн атқарады. Оқытушы студенттiң пән бойынша дайындық деңгейiн бағалайды, ал студент материал бойынша бағдарын тексередi. Оқытушы қателер жүйесi арқылы өзiнiң сәтсiздiктерiн анықтай алады, студенттермен қателердi талдау барысында оқу материалдарының құрылымы мен меңгеру қиыншылықтары жөнiнде түсiнiктер алады.
3. ЖОО-дағы семинар және практикалық сабақтар.
Қазіргі кезде қоғамымызда болып жаткан үлкен өзгерістер өскелең ұрпақтын шығармашылық қабілетін, терең де, жан-жақты ойлай білу, ойын толық жеткізе білу касиеттерін дер көзінде аша білу, оқытылатын пәнге деген нағыз қызығушылығын тудыру мәселесі оқу орнының алдында тұрған өзекті мәселелердің катарынан орын алады.
Семинар және практика сабағы қазірде алынған білімдерді пысықтау формасы ғана емес, ол сондай-ақ тыңдаушының өз бетінше ізденуінің, мәселені
талдай алудың ең алғашкы дағдыларын қалыптастыру, ойлау қабілетін мазмұнды түрде одан ары шындай түсу сияқты мәселелерді қамтиды. Ал біздің жоғарғы мектеп жағдайында семинар сабағы әрбір тақырыпта мәселені зерттей алатын жүргізуші және пәннің атап айтқанда, тарих пәнінің осы немесе өзге мәселелермен тікелей айналысатын, ғылым саласын жетік білетін оқытушы арқылы жүргізілетін практикалық сабақтың бір түрі. Семинар сабағында сондай-ақ дәріс тыңдау нәтижесінде және берілген негізгі әдебиеттермен өз бетінше жұмыс жасау арқылы қол жеткізген білімді қорытындылайды. Сабақ өткізу барысында оқытушыға сөйлей білу, өз ойын еркін жеткізе алатын және қорытынды жасау арқылы ол тыңдаушының көзқарасын, білімі мен мағлұматын, талдау жасай алу деңгейін байқауға, тыңдаушы өз бетінше дайындық сағаттарында игерген теориялық білімінің дұрыстығын, өз қорытындыларының қисындылығына көз жеткізуге, осы мәселе бойынша мағлұматтарды молынан алуға мүмкіндік береді.
Жоғарғы оқу орындарында гуманитарлық пәндерден жүргізілетін семинар сабақтарының көптеген формаларын қарастыруға болады. Солардың арасында біз семинар және практика сабағын терең, кең ауқымдағы мазмұнды әңгіме түрінде өткізу формасына тоқталмақшымыз.
Кеңейтілген әңгіме-семинар сабағының ең кең тараған формаларының бірі деп қарауға болады. Ол бәріне бірдей көрсегілген міндетті түрдегі және қосымша әдебиеттер арқылы тыңдаушылардың сабақтың жоспарының әрбір көрсетілген сұрағына толықтай дайындығын талап етеді; тыңдаушының өз оқу тобының аддында жауап беруі және олардың мәселені жан-жақты ашуға атсалысуы, өз пікірлерін білдіруі және өздерінің көзқарастарын қорғай алуы. Семинар және практика сабағын осы кеңейтілген әңгіме түрінде өткізу мәселсі тaлқылayдa тыңдayшылapдың көпшiлiгiн әңгiмeгe қaтыcтыpyғa мүмкiншілік береді, бұл жерде әрине олардың сондай-ақ сабақтағы белсенділігін көтеруді барлық мүмкіншіліктерін қолдануға тиімді.
Семинар және практика сабағында сөйлеген әрбір тыңдаушыға және бүкіл топқа алдын ала дайындалып, негізделген және жүйеленген сұрақтар қою, семинар сабағын айтып тақтаға шыққан өз әріптестерінің күшті және әлсіз жақтарына тыңдаушылардың назарын аудару, дер көзінде оған нұсқау беріп, түсініктемелер жасау, дер көзінде түзету енгізіп отыру, оқу үрдісі барысында әрбір жаңа деректерге тыңдаушылардың ерекше кеңіл бөліп отыруы, тыңдаушынар тарапынан кейде естіліп қалатын тың ойларды да уақытыңда ескеріп оны көтермелеп отыру және т. б. жатады.
Бұл семинар және практика сабағын өткізудің түпкі негізіне топ тыңдаушыларының басым бөлігін тікелей қатыстыру принципі жатады, бұл міндет сабақ өткізуші оқытушыға әрбір тыңдаушыны әңгіме-семинар сабағының тікелей қатысушысы, семинар сабағының алдына қойылған міндеттерді шешу жауабын бірге іздеуге қатысушы ретінде қабылдауды жүктейді.
«XV-X VII ғғ. Қазақ хандығының кұрынуы» тақырыбындағы семинар сабағын кеңейтілген әңгіме түрінде өткізуге шешім қабылдағандықтан, өз алдына бірнеше міндеттерді шешуді мақсат етіп қойдым. Біріншіден, бұл қарастырылып отырған тақырып. Қазақстан тарихының аса күрделі де, айтысты-тартысты кезендерінің бірінен саналады. Оған тыңдаушылардың көзқарастарын білу өте маңызды болып табылады. Екіншіден, қазіргі тыңдаушылар Оқу Министрлігі өткізіп отырған біртұтас емтихан тапсырушылар болғандықтан тест сұрақтарына берілген жауаптарыңда Қазақ хаңдығының құрылған уақытын белгілеуде олардың таңдаған варианттарын білу де соңғы міндеттердің бірі емес. Үшіншіден, осы мәселе төңірегіңде кеңейтілген әңгіме өткізу, пікірталас тудыру болды. Сабақтың да басты мақсаты осы тақырып бойынша алынған білімдерді меңгеріп, оны жан-жақты сіңіре білу, тыңдаушылардың танымдық белсенділігін арттыру, оларды ғылыми пікірталас тудыруға үйрету, өздерінің көзқарастарын нақты деректермен, дәлелдермен қорғай алуы және көпшілік адында сөйлей алу шеберлігін шындай түсу. Бұлай дейтін себебім, тыңдаушылар арасында көп алдында кібіртіктеп сөйлей алмай қалатын, өзінің пікірін толық мәніңде дәлелді көрсете алмайтын, сондықтан да жеке, қосымша сабақ ретінде сөйлегісі келетін тыңдаушылар да кездеседі. Оларға, әрине, көпшілік алдында сөйлей алудың қажеттігін, олар да өздеріндей қатарлас әріптестер екендігін көбіне мысал ретінде келтіріп отырып, мұндай жағдайдың көбіне аз оқудың салдары, оңашада жекеше отырып, дайындалудың да пайдасы аз болмайтындығын түсіндіру де аса қажет деп ойлаймын.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz