Нарықтық экономиканы мемлекеттік реттеу.

Кіріспе
1. Нарықтың дамуы.
1.1. Нарықтың даму тарихы және теориясы.
1.2. Қазақстандағы нарықтың дамуы тарихы.
2. Нарықтық экономика жүйесі және оның басты ерекшеліктері
2.1. Нарықтық экономиканың белгілері.
2.2. Нарықтық экономикадағы мемлекет.
3. Нарықтық экономикадағы инфляция және осы инфляцияны тежеу бағытындағы мемлекеттің Ұлттық банкі арқылы ақша саясатын реттеуі, 2006 жылғы мәліметтер аясында.
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Кіріспе
Ірі өнеркәсіпті бір сатысынан басқасына ауыстырған өндіргіш күштердің өсуі адамзат қоғамының әлеуметтік-экономикалық дамуының қатарларында да терең өзгерістер туғызады. Бұл процестің белгілері Ресей ғалымдарын мынандай қорытындыға итермеледі: «Мүмкін соғыстан кейінгі тарихқа тән жалпы азаматтық құрылымының интенсивті күшеюі, өркениеттің жаңа түріне өтудің куәсі болар... Ол экономикалық тиімділікті терең түсінгені ізгіліктен қосуға бағытталған». Мәселенің бұл қойылысында қазіргі дүниедегі өзгерісті мәнді мойындау бар.
Екінші жағынан, болып жатқан өзгерістерді айтқанда қоғамдық өндіріс түріндегі өзгерістерді көшіруге болмайды. Олар, жай ғана модификация емес, басқа мазмұнға, жағдайға өту. Бұл өзгерістер машиналарды енгізу, ірі өнеркәсіптің нәтижесі, содан кейін қоғамдық өндірістің индустриялануы капитализм шеңберінде ұжымдық өндірістің өмірге объективті келуін қамтамасыз етті. Нәтижесінде қоғамдық өндіріс машинаға сүйеніп өз бойында қарама-қарсы екі тенденцияны қосады, кәсіпорындар мен өндіріс салаларының оқшаулануы және өзара байланыстылығы. Тауарлы өндірістегі ұжымдық қатынастарды немесе ұжымдық өндірістегі тауарлы қатынастардың қоғамдық өндірістің бір түрінен екіншісіне ауысып өтпелі жағдайын білдіреді. Қоғамдық өндірістің бұл өтпелі жағдайы нарықтық қатынас дамуының жаңа сатысын – аралас экономиканы туғызады. Тауарлы өндіріс – аралас экономика, өйткені мұнда ұжымдық өндіріс қалыптасады, біреуінің заңдылықтары басқасына айналады. Аралас экономика қызметінің ерекшелігі, тауарлы өндіріс заңдылықтарына негізделген ұжымдық өндірістің заңдылықтарының әрекеті сипатымен байланысты. Экономикалық қатынастар дамуының табиғи-тарихи процесі меншіктің түрлі формаларының басын қосады. Шаруашылықты жүргізудің бір тәсілі табиғи жолмен басқа тәсіліне ауысып отырады.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Я. Әубәкіров «Экономикалық теория негіздері» Алматы 2004ж.
2. К. Р. Макконнелл, С.Л. Брю, 14-издание, «Экономикс», Москва – 2003.
3. Шеденов Қ. «Жалпы экономикалық теория» Ақтөбе – 1999
4. Я.Ә. Әубәкіров, Б.Б. Байжұмаев, Ф.Н. Жақыпова, Т.П. Табеев «Экономикалық теория», оқу құралы
5. С.С.Сахариев, А.С.Сахариева «Жаңа кезең – экономикалық теориясы» (оқулық), Алматы «Данекер» 2004ж.
        
        Нарықтық экономиканы мемлекеттік реттеу.
Жоспар 
Кіріспе
1. Нарықтың дамуы.
1.1. Нарықтың даму тарихы және теориясы.
1.2. Қазақстандағы нарықтың дамуы тарихы.
2. ... ... ... және оның ... ... ... ... белгілері.
2.2. Нарықтық экономикадағы мемлекет.
3. Нарықтық экономикадағы инфляция және осы ... ... ... ... ... ... ақша саясатын реттеуі, 2006
жылғы мәліметтер аясында.
     Қорытынды
     Пайдаланған әдебиеттер 
 
Кіріспе
     Ірі өнеркәсіпті бір ... ... ... ... өсуі ... қоғамының әлеуметтік-экономикалық дамуының
қатарларында да терең өзгерістер туғызады. Бұл процестің белгілері ... ... ... ... ... ... ... тән жалпы азаматтық құрылымының интенсивті күшеюі, өркениеттің жаңа
түріне өтудің куәсі болар... Ол экономикалық ... ... ... ... бағытталған». Мәселенің бұл қойылысында қазіргі дүниедегі
өзгерісті ... ... ... ... болып жатқан өзгерістерді айтқанда қоғамдық
өндіріс түріндегі ... ... ... Олар, жай ғана
модификация емес, басқа мазмұнға, жағдайға өту. Бұл өзгерістер ... ірі ... ... ... ... ... ... капитализм шеңберінде ұжымдық өндірістің өмірге объективті
келуін қамтамасыз етті. Нәтижесінде қоғамдық ... ... ... ... ... екі ... қосады, кәсіпорындар мен өндіріс
салаларының оқшаулануы және ... ... ... ... ... ... ... өндірістегі тауарлы қатынастардың
қоғамдық ... бір ... ... ... ... ... Қоғамдық өндірістің бұл өтпелі жағдайы нарықтық қатынас дамуының
жаңа сатысын – аралас экономиканы туғызады.  Тауарлы ...... ... ... ... ... қалыптасады, біреуінің
заңдылықтары басқасына айналады. Аралас экономика қызметінің ... ... ... негізделген ұжымдық ... ... ... байланысты. Экономикалық қатынастар
дамуының табиғи-тарихи процесі меншіктің түрлі ... ... ... ... бір ... ... жолмен басқа тәсіліне ауысып
отырады.  
 
1.1.  Нарықтың даму тарихы және теориясы. 
Нарықтық экономика ... келе ... ... ... оның ... ... бай ... бар. Нарықтың қалыптасуы айырбас
пен қоғамдық еңбек бөлінісінің дамуымен байланысты. Нарық қатынастарының
дамуын мынандай негізгі кезеңдерге бөлуге ... ... ... ... ... ... ... кезеңі нарығы
б) Тауар баламасы кезеңінін нарығы
в) ... емес ... ... ... кезеңде айырбас операциялары тұрақсыз, кездейсоқ болады,олар
өндірістің шарттары болып табылмайды. Құндық қатынастар, әрбір жеке ... ... ... ... ... тауар қозғалысын мына формула ... ... ... ... ... ... өндірістің шарты бола
бастайды.Осының нәтижесінде қоғамдық ... ... ... ... болса тауардың бір түрімен біртұтас
болып бірігіп кеткен жоқ,сондықтан «таза» құнның иеленушісі болып ... ... ... ... ... тепе ... мына ... формуласы
бойынша Т1- Т2 , балама - Т2 .Әрбір жергілікті нарыққа ... ... ... тән.Ол ерекше тұтыну қасиетіне байланысты ... ... ... ... ... ... «таза » өзінің иеленушісінің ... ... ... ... ... бірігіп кетеді,оған тауар қабығынсыз
өмір суре алмайтын «шығындық» және ... ... деп ... ... нарқтың қалыптасуымен құнның жеке дара
иеленушісі қызметін алатын ... ... ... ... ... формуласы : Т1 –тауар емес
балама- Т2 . Алтынға тікелей айырбастың ... ... ... ... ... ... ... мәнін жоғалтады. Былайша
айтқанда, құнның өзінің заттық иеле нушісінің оқшаулануы-қазіргі ... ... ... болып табылады.
Сонымен бірге нарықты стихиялы түрде дамушы немесе еркін ... ... ... ... деп ... Стихилы нарық капитализмнің
алғашқы кезеңінде болды, оған еркін тауар ... мен ... ... бәсеке мен еркін бағалар тән болды. Стихиялы нарықтың ... ... ... ... ... Адам Смит ... «Халықтар байлығының табиғаты мен себептері туралы зерттеу» ... ... ... – жеке ... ... ... ... мүддесі
өндірісті дамытудың және оны қоғамдық қажеттіліктерге лайықтаудың қозғаушы
күші болып табылады деп жазған болатын. Сонымен бірге А.Смит, екі ... ... ... әңгіме әрқашанда бағаны өсіру ниетіндегі
даумен аяқталады деп ... Оның ... ... ... даулы
мәселелерді шешуге араласпауы керек, ол тек қана жалпы тәртіпті ... ... ... ... ... ... ... «laisser faire» («
мейлі өзімен өзі жүрсін») саясатын жүргізіп бәсекені шектеуден аулақ болуы
керек. ... ... осы екі ... ... ... ... қорғаған жоқ.
Керісінше, ол жеке капиталдың монополиялар мен картельдер арқылы бәсеке
күресіне шек қоятын «жаман ... ... ... қарады. Тек бәсеке
ғана бағаны төмендету және өндіріс көлемін арттыруға ынталандырады, нарықты
реттеуге ... ... деп ... ... ... ... нарықты
экономиканың өзін-өзі реттеу механизімін ашты. Еркін ... мен ... ... ... ... – жеке ... қоғамдық
игіліктің пайдасына жарату мүмкін болады. Кейіннен, қоғамдық өндірістің
күрделіленуіне ... ... ... орын ала бастады. ... оны ... ... өз ... ала бастады. Осы кезден
бастап монополиялық нарық қалыптасты.
Монополиялық нарық XIX ... ... XX ... ... кезеңінде
өмір сүрді. Нарықтың бұл ... ... ... ... ал ... ... және сандық өзгерістердің динамикасына кері әсер
етеді. Өндірістегі ... ... ... ... бағаның өсуіне, тауар тапшылығына, ал түптеп келгенде, қоғамның
барлық қайшылықтарының ... ... ... ... мемлекеттік
меншіктгі ірі кәсіпорындар монополиясына негізделген ... ... ... ... мен ... сұрақтары әкімшілік
өміршілік тәсілмен шешілетін, тұтынушылардың мүддесіне бағдарланбаған
өндіушілер ... типы ... ... ... елдерге реттелмелі нарық тән болып
отыр.Оны тек қана еркін тауар өндірушілер мен тұтынушылар еркін бәсеке ... ғана ... ... ... - өнім өндіруге мемлекеттік тапсырыстарды
орналастыру,шаруашылық субъектілеріне қаржы несие тұтқалары арқылы әсер ету
, белгілі бір тауар ... мен ... ... баға ... ... ... ... қызметті еңгізу, өндірістің көлемін
тікелей шарт ... ... ... ... ... ... жарнама –ақпараттық жүйелерді құр арқылы ... ... ... атап ... ... (ол ... кітаптың келесі
тауарларына кеңірек айтылады).
Біздің жас тәуелсіз ... ... де ... ... бағдарланған нарыққа көшу экономиканы дағдарыстан шығарудың
баламасыз ... деп ... ... ... ... нарықты
экономикаға көшу бағдарламасын көрсету бұрын оның тарихына ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан жерінде қашан ... ... ... неден деген сұрақтарға жауап берелік. Бұл сұраққа жауап беру
онай шаруа емес.Себебі, біздер әлі кунге дейін өз халқымыздың , ... ... ... , ... құл ... ... болмастан
патриархалдық –феодалдық қатынастар қалыптасты деген пікір ... ... ... ... мал-шаруашылығымен айналасумен байланыстырады.Осы
пікірдің негізінде Қазақстанда өндіргіш күштербің даму ... өте- ... ... ақша ... қатынастардың қалыптасуын жағдай болған
жоқ дейді.Біздің бұл пікірге үлкен күмәніміз тарихшы ғалымдар болашақта өз
пікірлерін айта жатар
Нарық ... ... ... ең ... ... ... жекеменшік .Ал Қазақстанда өндірістік қатынастардың негізі
жерге феодалдық меншік болдыІрі-ірі мал ... ... де аса ... ... мал-шаруашылығы жағдайына жер ... ғана емес , ... ... оның ... ... да ... феодалдық меншіктің күшею қауымдық (рулық) жерлерді тартып
алу ісімен тығыс байланысты.Оған Ресей ... ... ... ... ... саясаты мықтап әсер етті.Мысалы,1914жылға
дейін қазақтардан 43 миллион десятина аса құнарлы ,мәйекті жерлер жер ... орыс ... ... үкіметінің әскери чиновниктерінің меншігіне
тартып алынған болатын.Осының нәтижесінде қазақ ауылдарында жер үшін талас
–тартыс күшейді,меншіктік ... ... ... ... –рұлық
қатынастар ыдырай бастады.Патша укіметінің әскери басшыларына сүйенген ... ... ... алуы ... ... ... бола түсті. Бұл процестер
қазақ ... ... ... ... ... ... оның қайшылықтарының шиелісуіне қатты әсер етті.
Тереңдей түскен меншіктік бөлінісу Қазақстанда тауарлы ... ... бір ... өріс ... ... ... айырбас, сауда қатынастары қазақ даласында ерте кезде пайда
болды.Айырбас ... ... ... мал ... ... ... ... малмен сауда жасау,әсіресе XVI ғасырдан
бастап мықтап өріс алған,оның едәуір бөлігі айырбас , ... ... ... ... ... белгілі, қазақтардың күн көрісінің арқауы тек қана
мал шаруашылығы болды,егіншілікпен айналыспаған деген жалан тұжырым ... ... ... зерттеулер бұл тұжырымның негізсіздігін
көрсетеді.Егіншілік кәсіппен қазақтар өте ... ... ... ... , ... ... орналасқан болатын.Егіншілік
өнімдері шаруашылықтың өз ішінде тұтыну ғана емес , ... ... сату үшін де ... болған.Өкінішке қарай, кейіннен тауарлы
егін шаруашылығының одан әрі дамып ... ... ... ... отарлау
саясаты мықты кедергі болды.Жергілікті қазақтарды шөл-шөлейтті аймақтарға
күшпенкөшурудің кесірінен ... ... ... ... әдебиеті» газетінде жарияланған ... ... ... ... ... «Қазақстан және қазақтар »деген үлкен
мақаласында мынадай деректер ... ... орта ... ... ... «Өлкенің дамуына және өндіргіш күшіне айрықша кең әсер етті»
. Қазақтар алған байтақ жер бөліктері , көп ұзамай ... ... , олар ... жеке ... егін ... ... ... түрлі формада
қырғыздарды қанаумен айналысты.1848 жылы 100 ... ... ... 22376
десятина жыртылатын жер алған Қапал станциясының қазақтары 1855 жылы, яғни
сегіз өткеннен кейін тек 1826 ... ... ... , бұл ... егінінң 7 проценттейі («Россия ,» 7 том ,С-Петербург, 1913,321
бет).Осындай процестердің ... ... ... ... кеткен.Осы бір ғана мысал не көрсетеді? Ол патшалық ... ... ... ... ... егін ... ... ықпал етті деген пікірдің дәйексіз екендігін көрсетеді. Оны Т .
Әбіразақов көрсеткен мынадй мәліметтерде де дәлелдей ... XIX ... ... Қостанай уездерінде егістің 80 % қазақтардың иелігінде
болған. Орал уезінің қазақ диқандары 5,4 ... пұт ... ... 4 ... ... нарықтарында сатқан. Ал 1893жылдың өзінде ғана Ақтобе уезін
қазақ шаруашылықтарының астық сатудан түсірген ... ... ... ... ... ... есе артық болған. Кезінде патша үкіметі ... ... ... ... Россиядағы помещик нанының бағасын кемітеді
қауыптеніп тиісті протекционистік ... ... үкім ... ... )
нарық саясатын жүргізеді . Бұдан біз ... ... ... ... күресі Қазақстанда болғанын көреміз.
Сонымен бірге нарықтық қатынастардың қалыптасуына ... ... ... ... ... де,өнеркәсіп те әсер Қазақтар үй бастырды,
жүннен мата ... ... ... ... ... ... ... тікті,киіз бастыкілем тоқыды.Бұл салалардың бұйымдары айырбас үшін ... де ... ... ... ... ... әр ... сауданың дамуы
патриархалдық-феодалдық шаруашылық ыдырауына, капиталистік элементтердің
пайда болуына ... ... ... ... оны ... ... ... себептерінің бірі – Қазақстанда өнеркәсіп дамуының арта
қалғандығы еді .Бұл да патшалы Россиияның отарлау ... ... ... және ... ... күшімен өріс алды,ал
жергілікті капиталдың бұл ... ... ... ... ... ... ... пайдаланылды, кең байлықтарын алу
қасақана терістәсілдермен жүргізілді, олардың тек қана аса ... ... ... ... ... осының бәрі
ұлттық өнеркәсіптің пайда болуын мейлінше қиындатып қана қойған ... ... ... ... ... ... өте ұзақ ... созды.
Осындай жағдайлардың салдарынан Қазақстан революцияға дейнгі дәүірдің
он бойында (содан ... 70 ... аса ... ... да) ...
шикізатты кіріптар ел күйінде қала берді. ... зор ... ... ... ошақтарын талқандау ,қоғамдық өмірдің барлық саласындағы ұлттық
алалау,қисапсыз алым ... ... ... экономикалықжағдайының
қалдыруына,еңбекшілердің қайыршылыққа ұшырауына апарып соқтырды.Осының бәрі
Қазақстандағы қоғамдық прогреске ... ... ... ... ... ... ... Республикасының алдында жоғарыда
көрсетілген тарихи әділетсіздіктерді жою міндеті тұр. Негізгі ... ... ... ... реформалау,нарықтық
экономиканы өндіру болыптабылады.Қазақстанда нарықты экономикаға көшу
шартты түрде үш кезеңге ... ... ... ... ... микроэкономикалық тұрақтандырудың екі негізгі ... олар ... ... ... белсенді түрде алу, оны
жекешелендіру және тұтыну нарығын таурлармен толтыру.1992 жылғы наурыздың 5-
ші жұлдызында Қазақстан Республикасы ... ... ... ... мемлект иелігінен алу мен жекешелендірудің 1993-
1995 жылдарға (IIкезең)» арналған ұлттық ... ... ... ... ... ... қарасты өндірістік
объектілерді , басқа да материалдық емес активтерді мемлекеттің өтеусіз
және өтеммен беру ... ... ... ... ... ... ... құқығын дербестендіру негізінде орталықтантырған -
жоспарлы экономикадан ... ... көшу үшін ... ... ... (1996-2005жылдар) экономиканың шикізаттың ... жою ... оның ... мазмұны көлік жүйесі ... ... ... ... ... ... және
валюта,капитал,жұмыс күші,бағалы қағаздар интелектілік ... ... ... ... 5-7 жыл мерзімге созылып, ашық үлдегі экономиканың шапшаң
қарын алып ... ... ... ... кезеннің стратегиялық
мақсатына жетумен Қазақстанынң әлемдік саудадағы айқындамасындағы нығаюмен
және дүниежүзіндегі жаңа индустриалды ... ... ... ... елдердің шаруашылық саласындағы саясаты анықтайтын ... ... ... мен ... түрде,екі негізгі
бағытқа бөлуге болады.
Оның біріншілері- еркін нарықты және ... ... ... ... нарықты жақтайтындары либерализм (негізін
салушы Адам Смит), ал оның ... ... ... ... ... (батыс германия экономисі Милтон Фридем)деп атайды.
Екінші бағыттың өкілдері экономикаға ... ... ... жақтайды.Бұл идеяларды алғашқы жақтаушылардың бірі ағылшынның
атақты экономисі, қоғам қайраткері Джон ... ... ... ... ... ... жылдары болған бүкілдүние
жүзілік экономикалық дағдарыс түркті болды.Ол өзінің басты еңбегі ... ... және ... ... ... ... ... «классикалық теория» деп атады және жаппай жұмыссыздықты тек ... ... ... ... шешуге болады деп қорытынды
жасады.Жұмыспен ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық тұралы концепциясының негізгі қорытындысы болып
табылады. XX ғасырдың 30-80 жылдары бойына Батыс елдерінде кейнсианстваның
әсерімен ... ... ... ... ... Дж.М.Кейнстің ізбасарлары ,
француздардың «дирижестері» жатады. Олар, бір жағынан реттелмелі нарықтың
кейбір кемшіліктерін мойындай отырып , ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндігіне сенімдерін жоғалтқан
болатын.Өздерінің зерттеулеріне , олар,бірінші кезекте ұлттық ... ... ... ... ... сияқты макроэкономикалық
көрсеткіштерді басшылыққа алды.
Мемлекет ... ... ... ... едәүір бөлігін алып алып оны
тиімді сұранымды және ... ... ... ... пайдаланады:экономикада
мемлекеттік сектордың үлесі ... ... ... ... ... ... ... шараларының жүйесі жүзеге асырылады(зейнт
ақы,жәрдем ақша,халыққа білім беру,денсаулық сақтау ... ... ... бағыттағы экономистердің пікірінше мемлекет экономикалық дамудың
бағыт беруші күшіне айналады,оның жәрдемімен нарықтың ... ... ... ... ... ... 70 ... болған экономикалық ... ... ... ... ... ... ... тұралы
идеяның қайтадан туындап дамуына себеп болды.Еркін нарық идеясының өкілдері
нарық механизмнің бәсекенің негізінде балансылынған ... ... ... ... ... ету3 м8мк3н деп есептеді.Олар – өздерінің
зерттеулеріне микроталдауды басшылыққа алады,яғни экономиканы оқуды әрбір
кәсіпорынның ... ... ... ... тауарларға қойылатын бағадан
бастайды.Шын мәнінде ,қоғамдық өндіріс нарық арқылы ... ... ... табылады.Бұл экономистер мемлекеттің рөлі еркін
бәсеке ... ... ... шектеледі деп тұжырым жасайды.Олар
экономикалық бостандықты,мемлекеттің экономикаға араласуының қажетсіздігін
қоғамда болатын ... ... ... ... ... ... идеялардың негізінде пайдаға салынатын салық
нарық төмендету жолымен ұсынымды(өндірісті) ... ... ... жағдайында жеке кәсіпкерлікті күшейту шаралары
көзделген.Олар жалпылама жұмыспен ... ... ... және ... ... ... ... жағынан әлеуметтік
мақсаттарға қажетті шығындарды мойындай отырып олар ... ... ... ... ... пен ... ... болуы дұрыс емес
деп ... ... бұл ... ... ... ұлғайту мен қоғамдық дәулеттілікті арттырудың негізі және
кәсіпкерлікті ... ... ... ... ... екі бағыттың өз ішіндегі бой көрсетіп
кележатқан ... ... ... себеп болып отыр.Бұған АҚШ
экономисі Пол Антони Самуэльсонның (1915ж) ... ... ... ақыл ... бола ... пікірінше неоклассикалық синтез
макроэкономикамен дәстурлі микроэкономиканың ... ... ... ... ... ... Самуэльсон да
«еркін бәсеке адамдар мен ... ... ... алмайды, тек ғана
мемлекеттің араласуы ғана ... ... ... ... ... бір ... сиымды шекте бәсекені
қорғаудың» қажеттігін атап көрсетеді ... жеке ... ... ... де ... ... аралас экономика пайда
болады. «Толық жұмыспен ... ... ... ... », «шекті еңбек
өнімділігі» теориялық турінде көрінетін,сөйтіп Самуэльсон үшін құн және
табыстарды бөлу теориясының ... ... ... классикалық принцип
толықтай «заңды күш» алады.
Жалпы неоклассикалық синтезі жаңа теория деп есептеуге болмайды, ... ... ... жетекші рөлі жағдайындағы жоғарыды
көрсетілген екі бағыттың эклектикалық құрмаласуы болып ... ... ... ... ... ... реттеуге мемлекеттің,ірі крпорациялар ... ... ... ұзақ ... келісім-шартсияқты
нысандарға үлкен мән беретін АҚШ экономисіДжон Кеннет Гэлбрейттің(1908ж)
негізгі жағдай ... ... ... ... ... ... бәсендету үшін
әлеуметтік маневр жасау әдістерін кеңінен қолдану.
Біздің алдымызда да ... ... ... ... жинақталған
бай тәжірибиесін қолдану қажеттігі тұр.Әрине олаодың бәрі ... ... бола ... және олай ... ... ... Біз ... басты міндет -әлеуметтік
 2. Нарықтық экономика жүйесі және оның басты ерекшеліктері
     Экономика жүйелерінің осы ... ... бірі – ... ... Нарықтық экономиканың басты ерекшелігіне келсек, мұндай
экономикалық жүйеде ... ... ... ... ... ... қалыптасады және қандай да болмасын әлеуметтік-
экономикалық даму негізін салады. Нарықтық ... ... ... негізі
– жартылай мемлекеттік , жартылай жекеменшік жүйесі болып келеді. Мысалы,
Швецияда, ... ... ... ... ... ... өткен
ғасырлар бойы дамып келеді. Соның негізінде осы елдерде аса жоғары ... даму ... ... ... өмір ... ... экономика жүйесінің нұсқасы, ... ... ... ... онда ең бірінші инвестициялық процесс арқылы, немесе
өндіргіш күштерді толық пайдалану ... ... ... ... ... ... деңгейінде тұрақты өсіруде, күрделі ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік сапасының салаларын құрып, іске қосып жұмыс істету
- ... пен ... ... ... ... осы ... ... жүзінде орын алып, ондағы жалпы өнім ... ... ең ... ... ... ... құн өндіру әдісін қолдану ең маңызды
шара. Оның негіздері:
     а) жұмысшының еңбек өнімін ... ... ... уақытын
кемітіп, қосымша уақытын көбейту;
     ә) өндірілген тауардың құнын, ... ... ... әр түрлі
жолдармен кеміту нәтижесінде алынатын құнды арттыру;
     б) жұмысшының жұмыс күнін ұзарту арқылы өндірілген қосымша құн.
    Нарықтық экономика жүйесінің ... ... ... мәселе
– экономикалық нұсқаны құрудағы кезеңнің мазмұны болып келеді. ... ... ... ... басты ерекшеліктері – осы
экономикалық жүйеде жоспарлы ... ... үлгі ... ... методологиялық негіздері қалыптасады. Ол жүйеде бұл
қатынас, әсіресе меншік үлесі, дәл, ... ... сол ... ... даму, атап айтсақ, мысалы жүз жыл ... ... оның ... ... ... осындай аралас экономика
жүйесінің негізінде дамып, әлемдік деңгейде өркендеу, даму тәжірибесін іс
жүзінде ... ... Осы ... ... ... ... ... социалистік елдер де кездесіп отыр. Бұл жерде
Қытай Халық Республикасын айтуымызға болады. ... ... ... ол аса ірі әлем ... ... ... Экономикалық дамуы
осындай жүйе механизмін қолданған осы және басқа ... ... ... ... ... болып келе жатқаны мәлім. Аталған жүйелердің ішінде ... ... даму – ... ... жүйесі, яғни жартылай
мемлекеттік және жартылай жекеменшік ... ... ... да ... ... ... құрғаннан кейін, оның
шынайы күнделікті өмірде экономикалық даму деңгейін ... ... ... ... ... пен ... деңгейін шығару, теңестіру
болып келеді. Ондай ... осы ... ... ... ... экономикалық дамудағы барлық ресурстарды толық
пайдалану негізінде жасалады. Экономикалық ...... ... құрып, іске асыруда тұрақты әрбір ... ... ... ... ... өмір ... байланыстырып отыру керек.
Әсіресе, мынадай мәселелерге жауап беруге тиісті: ... ... ... ... бойынша; өндірістік шаруашылық мекемелерде,
ондағы еңбек өнімділігі жалпы табыс-кіріс, шығын, қорыта ... ... таза ... қаралады. Осындай мәселелерді шешу үшін және экономикалық
нұсқаларды тұрақты экономикалық талдау – есептеу, тұжырымдау және ... ... ... экономикалық жүйеде жоспарлы экономиканың элементтерін
нарық экономикасы жүйесімен қатар қалыптастыратын нақты негізде, ... ... ... ... да ... елде даму негізін салады.
Мұндай елдер жайлы жоғарыда айтып кеткен ... ... әлем ... ... ... теория
тұрғысынан қарағанда, макроэкономика, оның жалпы ел экономикасы ... және ... ... және сол ... ... жүйесі болады. Теория бойынша саясаттың экономикаға тікелей
әсерінен саяси экономика – объективтік ғылым болып ... Ал, ... ... ... ... ... айналған
теориясыз еркін бағалау негізінсіз нұсқалар құрып даму ... ... үш ... ... ... және ... ... функционалдық
нұсқасы;
     2. Нарықты нұсқа жоспарлы және ... ... ... ... Әртүрлі нарықтарды экономикалық талдау, яғни микроэкономикалық
теория.
     Егер де ... ... ... ... оның ... ... оны мемлекеттік сектормен қаржыландыру және
макротеория негізінде ... ... ... ... ... жүйе болмасын оны құруда, өндірістік қатынастар ... ... ... ... ету қажет. Онда:
     а) қоғамдағы өндіріс процесінде өндіру, бөлу, ... ...... ... мен ... тыс ... болып, олардың арқасында
қалыптасатын экономикалық қатынастар жиынтығы;
     ә) қоғамда өндіріс ... ... ... ... ...... ... мен еркіне байланысты пайда болатын, оларда
реттелетін экономикалық қатынастар.
     Осы аталған өндірістік қатынас ең бірінші, ... ... ... ... оның басты нақты дәлелдері, біріншіден,
бұл ... ... ... ... ... әр ... ... өсіп ұлғаятын
капитал. Сонымен қатар, ол айналымы капитал ретінде өз құнымен ... ... ... ... ... және өндіріс құрал-жабдықтары
түрінде болатын, ... ... өз ... ... бөлігі, жұмыс күші
– тауардың тұтынуын қамтамасыз ететін негізі болады. Өзгермелі немесе
айналмалы ... өзі ... күші ... ... ... еңбек ақы
төленбеген еңбегі арқылы жасалатын құн ... ... ... ... және оның ... мүшелерінің өмір сүруі үшін қажетті тіршілік
заттарының құны. ... өінм ... ... ... ... ... өзінің жұмыс күші құны мөлшерінен артық қосымша құн ... ... ... ... ... ... экономиканың алғашқы көрінісі – экономиканы ... ... Бұл ең ... ... ... ... көрінеді, бұған сұранысты ынталандыру, салықты реттеу арқылы
инвестицияны ынталандыру, амортизацияны жылдамдату және т.б. ... ... ... тән ... бірі – ... пен ... ... Бірақ мұнда басқа да көптеген аралық буындар мен элементтер ... әр ... ... ... саяси топтардың мүддесін білдіріп, қоғамдық
өндірісті біртұтас өзара байланыстың түрлері мен саяси лоббизм ... ... ... басты белгісі – мемлекеттік меншік. Айталық,
жеке сектордың қолынан бәрі келе ... бұл ... ... ... атом ... космостық техниканы игеруде ерекше
білінеді. Қазіргі өндірістің бұл салалары тек үлкен көлемде ақша ... етіп қана ... ... қатар қоғамның барлық күш-жігерін қажет
етеді. Олар өз кезегінде шаруашылықтың басқа салаларына айтарлықтай тікелей
ықпал ... ... ... ... – тауар қатынастарында жаңа
лептің, ұжымдық ... ... ... ... ... көптүрлілігі тән, мұнда жеке-дара және ұжымдық ... ... ... ... ... түрлерінің пайда болуына әсер етеді. Аралас
экономиканың маңызды бір белгісі құндық және ... ... ... ... ... ... ... және де басқа органдарда
жүреді, бұлар кеңестік және консультация ... ... ... болады.
Өнеркәсіп органдарын сәйкестендіретін мемлекеттік жоспарлау ... ... ... ... сияқты стратегиялық жоспарлау
принципі ... ... ... ... ақша және ... ... белсенділікті реттеу үшін қолдануы».
     Жапония аталған шаралардан басқаларын да жүргізеді. Олар: «бүкіл
экономика үшін ұзақ ... ... ... ... ... Бұл
құрылымдар әлем экономикасында әрекет ететін ... ... ... ... индустриалдық дамуы жоғары ... ... ... ... ... сайын экономикада
жоспарлылық та жоғары болады. Әр түрлі мемлекеттік құрылымдарда олар түрлі
көріністер табады.
     Аралас экономиканың мәнді бір ...... ... ... ... ... рөлінің артуы.
Ұйымдастыру қатынастары рөлінің артуы тек қана ... ... ... ... ... салдарынан болады. Қарастырып отырған
аралас экономиканың белгілерінің тағы бір жағы жекелеген кәсіпорындардың
трест, ... ... ... ... Олар ... ұйымдастыру мен басқару қызметін түбірінен өзгертеді. ... ... ... өндірістік тұтынуы, транспорттық және
ақпарат мүмкіндіктеріне қарап өнім шығаруы – бәрі баға ... ... ... ... ... жоюға жағдай
жасайды, еркін бәсеке ... тән ... ... ... ... қазіргі қоғамның индустриалдық даму
дәуіріндегі экономикалық жүйе ... оған ... бір ... тән.
Ол заңдылықтар тауарлы және ұжымдық өндірістің заңдарына тәуелді. Аралас
экономика шаруашылықты жүргізу жүйесі ... ... ... тек ... ... ... қоймайды, ең алдымен тауарлы қатынастар жүйесін тереңдете
түседі. Бұл шеңбердің ұлғаюы тауарлы қатынастардың жер шарындағы көптеген
елдерді ... ... ... Олар ... ... ... оның ... әрекетінің күрделуінен, элементтерінің жаңа
түрлерінен көрінеді және олар ұжымдық өндірістің тең ... ... ... ... ... ... экономиканы түрлі өндіріс әдістері арасындағы кедергі,
ол мемлекеттік жеке ... ... ... ... деп ... ... ... көп укладтылықпен теңестіру де қате көзқарас. Әр
түрлі ... ... ... ... ... ... ... дамыған
капитализмде феодалдық жер пайдалану, ұсақ ... ... ... ... ... ... капиталистік өндірістің
қатынастардың негізіне аралас экономиканы кіргізу ... ... ... ... керісінше емес.  Аралас ... емес деп ... да ... ... көзқарас азиаттық өндіріспен
ұштасады, оған маркстік-лениндік формация жүйесінде орны ... Шын ... бұл ... ... қатынастарға үстірт қараудан
шығады. Егер бұл құбылыс капитализмде емес, ... де емес ... ... ... ... бола алмайды. Мұндай көзқарас қоғамдық даму
барысындағы процестерді көрсете алмайды.
     Қазіргі қоғам ... ... ... ... мынаны
білдіреді: қазіргі экономикалық құбылыс – нарықтық экономиканы сипаттайды,
ол бұрынғының қойнауында туған қоғамдық шаруашылықты жүргізудің жаңа ... ... ... түрі ... ... ... бар екенін көрсетті.
Сөйтіп экономистер ғалымдарды аралас экономика туралы айтуға мәжбүр етті,
содан кейін теория жасауға ... ... ... ... екі
түрі аралас экономиканың тарихи алғы шарттары еді. Сондықтан аралас
экономика шын ... ... бер ... ... ең ... шын ... айқындайды. Аралас экономика өзінің бойына мемлекет ... ... ... ... ... укладтар
арасындағы қатынастарды емес, тіпті формациялар мен өндіріс ... ... ... ол бір ... өндіріс түрінің екіншісімен
ауысу қатынастарын ... ... ... ... ... ... ... шыңдау жоқ. Мұнда эволюция табиғи жолмен, біреулері
жаңадан, бұрынғылары қоғамдық өндіріс элементтерінің «ескертуімен» ... ... Оның ... мұндағы жаңа өндіріс ... ... ... бұл бір ... ... ... өту ... емес.
Мұндағы процестер өте күрделі, өйткені жаңа заңдылықтарды қалыптастыру
бұрынғылардың модификациялануы мен жаңаруы, мәндік ... ... ... сөз ... ... ... жөнінде өтпелі кезеңде айтуға
болмайды, өйткені ол бұрынғы түрдегі процестерді өзіне ... ... ... база ... кезеңге дейінгіні
қамтымайды.
     Шаруашылықты жүргізудің жаңа түрінің қалыптасуын айтқанда мынаны
атап өту ... ... бәрі ... ... ... ... ... түрінің біреуін басқасының ауыстыруы бұл тауарлы өндірістің заңы.
Өндірістің жаңа ұжымдық ... ену ...... ... ... ... экономикадан айырмашылығы мынада: өтпелі экономика
формациялық даму деңгейін және қайта өзгерісті ұйымдастыруды көрсетеді.
     Әр түрлі елдердің қазіргі ... ... ... ... ... ... ... немесе ГФР-ң экономикасын өтпелі деп айтуға
келмейді. АҚШ-ң, ... ... өз ... ... және ұжымдық
қатынастардың заңдылықтарын жинақтағанымен, ... туып келе ... ... ... ... жоқ. ... біз
АҚШ-ң немесе ГФР-ң қазіргі экономикасын өтпелі экономика дей алмаймыз. ... ... алғы ... және жаңа жүйе ... өз бетімен
дамитын ерекше эмбрион сияқты. Зерделеп отырған құбылыстың белгілерін ... ... ... ... ... ғалым-экономистер өз түсінігі бойынша
айқындады. Ғылыми әдебиетте олар ... ... ... қоғамның, болмаса басқа бір концепцияның белгілі сипаттары
ретінде көрінеді. Осы алғы ... ... ... ... ... және
ұжымдық өндірістің барлығын, оларға тән заңдар, ... ... ... ... экономика нақтылы экономикалық шындықтың
құн заңы мен ... ... ... ... Олар ... ... ... қатынастар кейбір жоспарлау жолымен модификацияланып
отыру тиіс» деп жазды. Проблеманың осы жағына назар ... ... ... мына ... ... экономикалық
теорияның ең үлкен қателіктерінің бірі – бизнесмендерді қозғаушы күш қызмет
көрсету мен тауарларды ... ал ... ... ... ... мүдде – сатып алу мен сату қатынастары. Мұнда күмәнді
ірге ... ... ... ... ... ... оның дамуы үшін мемлекеттік
мемлекеттік реттеуді енгізу ... ... пен ... ... әлі де ... ... ... экономикада
классикалық тауар өндірісінің жоқтығын білдіреді.   
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
3. Нарықтық экономикадағы инфляция және осы инфляцияны тежеу бағытындағы
мемлекеттің Ұлттық банкі ... ақша ... ... 2006 ... ... ... ... Статистика агенттігінің ресми деректері бойынша 2006
жылы инфляция 8,4%-ға (2005 ... ... 2006 ... ... ... 2005 жылы ол 7,5% болған. Азық-түлік тауарлары 7,3%, ... ... 7,1%, ... ... көрсету 11,6%-ға қымбаттады. Ең үлкен
өсуді жеміс-көкөніс - 25,2%, бензин - 21,5%, көлік қызметі - 19,3%, қант ... ... ... ... ... инфляциялық үрдістерді
айқындайтын негізгі факторлардың күші бірнеше жыл бойы сақталып ... ұзақ ... және ... ... ... ... ... инфляцияның негізгі факторлары.
Ел экономикасындағы инфляциялық үдерістерге қысым көрсететін негізгі
факторлардың ішінде ... атап ... ... ... сұраныстың жоғары қарқынмен өсуі;
2) шетел валютасының әкелінуі;
3) жалақының ... ... ... ... ... ... тауарлар және көрсетілетін қызметтер нарықтарындағы бәсеке деңгейінің
төмен болуы.
 1) Жиынтық сұраныстың жоғары қарқынмен өсуі
Бөлшек сауда айналысы, кәсіпорындардың ... ... ... ... ... негізгі көрсеткіштері болып табылады.
Бөлшек сауда айналысының ұлғаюына халық кірісінің өсуі ... ... ... ... 2006 жылы ... номиналды ақшалай кірісі 20,2%-ға,
ал нақты көрсеткіште 10,7%-ға ұлғайды. Нәтижесінде бөлшек тауар ... 2006 жылы ... ... салыстырғанда 14,4%-ға артты.
Кәсіпорындар сұранысының өсуі инвестициялардың ... ... 2006 жылы ... ... ... көлемі 10,6%-ға
өсті.
Халықтың тұтыну сұранысы және кәсіпорындардың ... ... ... қол ... ... ... ... берген кредиттерінің көлемі 2005 жылмен салыстырғанда 2006 жылы
69,1%-ға ұлғайды.
Мемлекеттің сұранысы бюджеттің шығыс бөлігінің ұлғаюынан көрінеді. ... ... ... ... 2006 жылдың 2 ... ... ... Ол ... ... өскендігіне қарамастан
мемлекеттік бюджетке келіп түскен жоғары түсімдермен, ... ... ... ... аударылуымен сипатталады. 2006 жылы ... ... 2005 ... ... ... яғни ... ... қоспағанда, ІЖӨ шаққанда 22,2% (2005 жылы – ІЖӨ ... ... – ІЖӨ ... 21,4% (ІЖӨ-ге шаққанда 22,9%) болды.
Индикаторы ІЖӨ-нің нақты өсуі болып табылатын ... ... ... ... ... агенттігінің деректері бойынша 2005
жылмен салыстырғанда 2006 жылы 10,6% ... ... ... ... ... қарқыны жиынтық ұсыныстың ... асып ... 2006 ... ... ... ... ахуал
айтарлықтай бірқалыпты болған жоқ. Мысалы, 2006 жылдың 1 жартысында жиынтық
сұраныстың өсуі жиынтық ұсыныстың ... ... асып ... ал ... ... ... ... Инфляцияның 2006 жылдың ... ... 2 ... төмендеуі осымен түсіндіріледі.
2) Шетел валютасының әкелінуі
Шетел валютасы Қазақстан Республикасына үш негізгі жолмен ... ... ... ... инвестициялау операцияларынан және екінші
деңгейдегі банктердің заемдық операцияларынан. 2006 жылдың ... ... ... ... оң ... 14,6 ... АҚШ ... асты.
Тікелей шетелдік инвестициялардың таза  әкелінуі 6,6 млрд. АҚШ ... ... ... ... сыртқы борышы 2006 жылда 18 млрд. АҚШ
долларына өсіп, 33,3  млрд. АҚШ долларын құрады. Сыртқы ... ... ... ... активтерінің өсуін қамтамасыз етті. 2006
жылы елдің ... ... яғни ... ... ... Банкінің
(бұдан әрі – Ұлттық Банк) ... ... және ... Ұлттық қорының (бұдан әрі – ... қор) ... 2,2 ... 33,2 ... АҚШ долл. дейін жетті. Ұлттық Банктің таза халықаралық
резервтері 2006 жылы 2,7 есе ұлғайып, 2006 ... ... 19,1 ... ... құрады. Шетел валютасының біршама әкелінуінің нәтижесінде ақша
агрегаттары кеңейді. Ақша ... 2006 жылы ... 3716 ... ... өсуі банк ... ішкі активтерінің ұлғаюынан туындады. Алдын ала
жасалған деректер бойынша, номиналдық ... ... ... ақша ... ... ... жоғары қарқыны экономиканы
монеталандырудың 2005 жылдың аяғындағы 27,2%-дан 2006 жылдың аяғында 38,1%-
ға өсуіне ... 2006 жылы ... ... ақша ... 601 млрд.
теңгеге дейін өсті, 2005 жылы ол 8,6%-ды құраған болатын.
2006 жылы ақша ... 2,3 ... 1501 ... ... ... (2005 жылы – ... ... Ақша мультипликаторы 2006 жылы ақша базасының кеңею қарқынының
ақша ... өсу ... ... асып түсуінің нәтижесінде 3,12-
ден 2,47-ге дейін ... ... ... өсуі
2006 жылдың қорытындысы бойынша 2005 жылмен салыстырғанда номиналды ... ал ... ... ... ұлғайды.
Еңбек өнімділігінің тиісінше немесе басып озатын көтерілуімен бекімеген
жалақының өсуі ... ... ... ... ... ... ... әкеп соғады. Алдын ала жасалған деректер
бойынша 2005 ... ... ... ... ... Банктің бағалауы
бойынша 8,4%-ға артты.
4) Өндіріс шығасыларының жылдам өсуі
Қазақстан Респубикасы ... ... ... деректері бойынша
өнеркәсіп кәсіпорындары үшін материалдық-техникалық ресурстардың бағалары
2006 жылы 9,7%-ға өсті (2005 ... ... ... 2006 ... ... осы кәсіпорындардың тауарлары мен ... ... ... оның ... ... тұтыну өнімі 15,9%-ға,
өнеркәсіп кәсіпорындары өндірген тұтыну тауарлары ... ... ... ... ... шығасыларының жоғары өсуі ... оның ... ... ... мен ... ... әкеп ... ол 2006 жылы ғана емес, 2007 жылы да ... ... Бұл ... ... мен өнеркәсіп кәсіпорындарының
өндірістік құралдары бағалары өсуінің аралық тұтыну ... ... ... ... байланысты.
Қазақстан Республикасының өнеркәсіп кәсіпорындары өндірген энергия
ресурстарының бағасы 2006 жылы 10,0% ... оның ... ... ... ... ... газ ... 3,5%-ға қымбаттады. Нәтижесінде жанар-жағар май
материалдарының бағасы да тұтыну нарығында ұлғайды. Атап ... ... жылы ... ... ...... ... болды.
5) Тауарлар мен көрсетілетін қызметтер нарықтарындағы ... ... ... ... және көрсетілген қызметтер ... ... ... ірі ... ... ... ... өнімдері
нарығында) жұмыс істейді. Бұл ретте нарықтардың монополиялығы тұтас алғанда
республика бойынша байқалмауы ... ал ... ... ... ... ... еркін кіру ұсақ кәсіпорындар үшін не ... не ... ... ... мен ... ... нарықтарындағы бәсекелестік деңгейінің төмен болуы нәтижесінде
баға ... ... ... ... ... ... және 2006 жылғы ақша-кредит
саясатының нәтижелері.
Осы факторлардың инфляциялық үдерістерге теріс ықпалын ... ... Банк 2006 жылы ... ... ... жүргізуді жалғастырды.
Ол инфляциялық қысымның төмендеуіне себепші болатын ... ... ... ... ... ... ... ставкаларды көтеру жөніндегі шаралар
(«қымбат ақша» саясатын жүргізу);
- екінші деңгейдегі банктердің артық өтімділігін алуға ... ... ... бағамы саясаты жөніндегі шаралар.
Ұлттық Банктің операциялары бойынша ставкаларды көтеру шаралары («қымбат
ақша» саясатын жүргізу).
Жыл басынан бері қайта ... ... ... екі рет: 2006 ... сәуірінен бастап 8,0%-дан 8,5%-ға дейін, ал 2006 жылдың 1 шілдесінен
бастап 9,0%-ға дейін (соңғы бір ... жыл ... ... ... ... ... банктерден тартылатын депозиттер бойынша
ставка төрт рет: 2006 жылдың 1 ... ... ... ... ... ... 3 шілдесінен бастап 4,0%-ға дейін, 2006 жылдың 1 ... ... 2006 ... 1 желтоқсанынан бастап 4,5%-ға дейін
жоғарылатылды. Ноталар бойынша кірістілік 2005 жылдың ... ... ... ... ... ... өсті ... кірістілік). Ұлттық Банктің
операциялары бойынша ставкалардың әсері банкаралық нарықтағы кірістілік
арқылы банктердің ... ... ... ... нарықтық
ставкаларға беріледі. Ақша-кредит ... ... ... ... қор биржасындағы 7 күндік ... ... ... ... 2005 жылдың желтоқсанындағы орташа 1,54%-дан
2006 жылғы желтоқсанда орташа 5,15%-ға дейін көтерілді. Бұдан басқа 2006
жылдың ... мен ... ... ... ... банкаралық
депозиттер бойынша ставкалар 3,77%-дан 4,45%-ға дейін, долларлық депозиттер
бойынша – 5,08%-дан ... ... ... ... нарықтағы
кірістіліктің көтерілуі экономикаға берілген кейбір лагты кредиттер бойынша
ставкаларға сәйкесінше әсер етеді, сондықтан бұл бағыттағы ... ... ... ... ... банктердің артық өтімділігін алуға бағытталған шаралар
Ұлттық Банктің банк ... ... ... алу ... ... операциялары ұлғайтылды. 2006 жылы 2005 жылмен салыстырғанда
депозиттер 3,1 есе артық тартылды, яғни көрсетілген кезең ішінде ... ... 2,6 ... теңгеден 8,1 трлн. теңгеге дейін өсті.
Нәтижесінде банктердің депозиттеріндегі қалдықтар ... 131,6 ... ... 2006 ... ... бері Ұлттық Банктің ... ... бір ... ... ... 31 млрд. теңгеден 150 млрд. ... ... ... 2006 жылы 3,8 трлн. теңге көлемінде ноталар
шығарылды, бұл 2005 ... ... 2,0 есе көп. ... ... көлемі
2006 жылы 3,3 есеге 533,1 млрд. теңгеге дейін артты. 2006 жылғы 12 шілдеден
бастап ... Банк жаңа Ең ... ... ... (ЕРТ) ... ... Ол ... банктің ЕРТ нормативтеріне кіретін  міндеттемелерінің
құрылымы біраз кеңейтілді. Сонымен қатар ең төменгі нормативтік ... ... ... енгізілді: банктің ішкі міндеттемелері үшін
6% және өзге міндеттемелері үшін 8%.  18 шілдеден ... ... ... ... рет жаңа ... ... ... ең төменгі резервтік
талаптарды есептей бастады, ал 20 ... ... ... активтерін
қалыптастыра бастады. Ережеге өзгерістердің енгізілуі ең төменгі резервтік
талаптардың ұлғаюына әкеп соқты, ол өз ... ... ... ... Жаңа өзгерістерге сәйкес ЕРТ ... ... ... ... банктердің резервтік активтері 2006 жылғы желтоқсанның
аяғында ... ... 1,1 есе асып ... ал ... ... ... ... ол 2,4 есе асып кеткен болатын. Банк жүйесі өтімділігінің
қысқаруы ... бос ... ... ... ... ... ол ... кредит беру мүмкіндіктерінің едәуір
қысқаруына әкеп соғады. Тұтастай алғанда бұл инфляциялық ... ... ... ... ... банк ... кредиттері бойынша
кірістіліктің ұлғаюына ықпал етуі тиіс.
Айырбас бағамының саясаты жөніндегі шаралар
2006 ... 1 ... ... ... ... қаражатын қалыптастыру және
пайдалану механизмінің өзгеруіне ... ... Банк ... ... ... ... айырбастаудың және қайта
айырбастаудың жаңа ережесін қабылдады (2006 ... 25 ... № 67). ... ... ... Банк алтын валюта активтерінен Ұлттық қор үшін шетел
валютасын сатып алумен қатар ішкі ... ... ... сатып ала алады.
Сонымен қатар 2006 жылдың ... ... ... нарығындағы ахуалға
Үкіметтің, Ұлттық Банктің және Қаржы нарығын және қаржы ... ... ... агенттігінің (бұдан әрі – ҚҚА) кейбір шаралары әсер ... ішкі ... ... 2006 жылы ... ... ... ахуал ұлттық валюта ұсынысының өсуінен де, әлемдік валюталардың
әлемдік нарықтағы бір-біріне ... ... ... ... ... әр ... ... үрдістермен сипатталды. 2006 жылдың ... ... ... ... АҚШ ... ... біршама
нығайғаны, шілде-қыркүйек аралығында теңгенің АҚШ долларына шаққандағы
бағамының әлсіреу ... ... ... АҚШ ... ... ... түрде тұрақты болып қалғаны байқалды.
Тұтастай ... 2006 жылы ... АҚШ ... ... ... ... 5,06%-ға нығайды. Сонымен, Ұлттық Банктің 2006 жылы
инфляциялық қысымды ... ... ... ... ... ... ... әкеп соқты. Екінші жартыжылдықта
жылдық инфляция қарқыны төмендеді: егер 2005 ... ... ... ... мамыры аралығында инфляция 7,5%-дан 9,0%-ға дейін көтерілсе, 2006
жылдың желтоқсанында ол ... ... ... Инфляциялық үдерістер
динамикасындағы жалпы үрдістерді және   ... ... ... ақша-кредит, салық-бюджеттік және ... ... ... ... ... көрсететін негізгі инфляция ... 2006 ... ... ... маусымдағы 8,6%-дан
желтоқсанда 7,3%-ға ... ... ... баға тұрақтылығына қол жеткізу
жөніндегі шараларға қарамастан  инфляция 2006 жылы ... баға ... ... бағдардан (6,9-8,5%) аздап асып, орташа алғанда 8,6%-ды
құрады.
Басқарманың 2006 жылғы 11 наурыздағы № 20 ... ... ... ... 2006-2008 жылдарға арналған негізгі бағыттарына сәйкес
мұнайдың әлемдік бағасының деңгейіне қарай ахуалды дамытудың екі ... 2006 жыл ... ... ... баға ... іске асты
(«Брент» сортындағы мұнайға әлемдік баға 2006 жылы бір баррель үшін орташа
алғанда 65,4 доллар құрады). Бұл ... ... Банк ... ... ... ... негізгі бағыттарын әзірледі.  Инфляцияны төмендету
үшін шектеулі ақша-кредит саясатын ... ... ... ... ... өсуін шектеудің бюджеті бөлігінде, бюджет саясатын
қатаңдандыру, сондай-ақ отандық өндірушілер ... ... ... ... ұсыныстарын ынталандыру қажет. Инфляциялық
үдерістерге қысмды азайту мақсатында ... ... ... ... оның ішінде инвестициялық ... ... ... ... ... кірістерді кепілдік берілген трансферт түрінде
пайдалануын шектеу, сондай-ақ салық ауыртпалығын сақтау саясатынан бас
тарту ... ... ... Экономиканың нақты секторы
кәсіпорындарының ... ... ... емес ... ... ... ... және кәсіпорындардың
қаржылық ахуалының даму ... және ... ... ... ... ... ... айқындау, ең
төменгі резервтік талаптардың ... ... ... тұрақтылығы
туралы есептерді жасау кезінде Ұлттық Банк қызметіндегі ... іс ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банк теңгенің еркін айырбас бағамы режимін ұстанатын ... ... ішкі ... ... ... валютасына қатысты номиналды
бағамының динамикасы осы шетел валютасына деген сұраныс пен ұсынысқа қарай
белгіленеді. Ұлттық Банк ... ... ... ... ... ... ... Банк ішкі валюта нарығындағы өзінің ... ... Банк ... ... ... негізінен, Ұлттық қор үшін
жүзеге асыратын болады, өйткені, Ұлттық Банк ... ... ... және ... ... жаңа ережесіне сәйкес Ұлттық қор үшін
Ұлттық Банктің халықаралық резервтерінен ... ... ... бірге ішкі
нарықтағы шетел валютасын да сатып ала ... ... және ... ... ... ... ... және
валюталық бақылау туралы» ҚР Заңына сәйкес 2007 жылғы 1 ... ... ... ... ... жүрген шектеулердің күші толығымен
жойылады. Сол сәттен ... ... және ... ... бойынша
валюталық шектеулер болмаған жағдайда ... ... ... етілетін болады. Валюталық шектеулердің болмауы капиталдың
әкелінуінің жоғары деңгейдегі жұмылдырылуын ... ол ... ... ... ... тұрақсыздануына әлуетті қауіп тудыруы мүмкін.
Мұндай жағдайларда Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі ... ... ... ... ... ... экономикалық операциялар және ішкі валюта нарығындағы сұраныс пен
ұсыныс көздеріне талдау жасау ... ... ... ... ... ... жүйелері саласында Қазақстан экономикасының әр ... ... ... мен ... ... қауіпсіз және уақтылы болуын
қамтамасыз ететін жоғары технологиялық деңгейде ... ... ... одан әрі қолдау көрсету жұмысы жалғастырылады. Бұл жұмыс сондай-ақ
қызмет көрсететін операторларды және ... ... ... және қадағалау жүйелерінен тұратын ... ... ... ... ... ... ... дамыту шеңберінде Ұлттық Банк Төлем
карточкаларының ұлттық жүйесін одан әрі дамытуға, Қазақстан Республикасының
«Электронды Үкімет» жүйесін құру ... ... ... жасауға, сондай-
ақ төлем жүйелері үшін жаңа Резервтік орталық құруға ерекше көңіл ... ...... ... ... мұнда ұжымдық
өндіріс қалыптасып, біреуінің заңдылықтары басқасына айналып жатады.
Нарықтық ... ... ... ... ... ұжымдық өндірістің заңдылықтарының ... ... ... жаңа ... ... ену ...... экономика.
Нарықтық экономиканың өтпелі экономикадан ... ... ... ... даму ... және қайта өзгерісті ... ... ... алғышқы көрінісі – экономиканы реттеуге
мемлекеттің араласуы. Аралас ... ... ... ... ... тек ... ... дамытып қоймайды, ол тауарлы қатынастар
жүйесін тереңдете түседі. Осы ... ... ... ... ... ол – ... ... ұйымдастырудың экономикалық
негіздеріне айналады. Осы ... ... ... ... нақты
шындығы – кәсіпорындарда өндірілген өнімдер жоспарлы түрде ... ... ... ... Я. ... «Экономикалық теория негіздері» Алматы 2004ж.
2. К. Р. Макконнелл, С.Л. Брю, 14-издание, «Экономикс», Москва – ... ... Қ. ... ... ... ... – 1999
3. Я.Ә. Әубәкіров, Б.Б. ... Ф.Н. ... Т.П. ... ... оқу ... С.С.Сахариев, А.С.Сахариева «Жаңа кезең – экономикалық теориясы»
(оқулық), Алматы «Данекер» 2004ж.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарықтық экономиканы мемлекеттік реттеу13 бет
Нарықтық экономиканы реттеу жүйесіндегі мемлекеттік бюджеттің маңызы14 бет
Нарықтық экономиканы реттеудегі мемлекеттік бюджеттің маңызы8 бет
Шығыс Еуропа мен Оңтүстiк Шығыс Азия елдерiндегi нарықтық қатынастар дамыту және экономиканы мемлекеттiк реттеу15 бет
Ақша-несие саясатының теориялары8 бет
Экономиканы мемлекеттік реттеудің қызметтері26 бет
Қазақ баспаларының қызметін нарықтық экономика және мемлекеттік реттеу мәселелері64 бет
n-ші ретті, коэффициенттері айнымалы біртекті сызықтық дифференциалдық теңдеулерді жалпыланған Абель формуласын пайдаланып шешу36 бет
«Жануарлар әлемін пайдалану мен қорғаудың құқықтық режимі»25 бет
Аграрлық қатынастарды экономикалық реттеу146 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь