Болашақ дене мәдениеті мамандарын кәсіби дайындаудың ғылыми-педагогикалық негіздері


Болашақ дене мәдениеті мамандарын кәсіби дайындаудың
ғылыми-педагогикалық негіздері
КІРІСПЕ
Зерттеудіњ кµкейкестілігі. ХХІ ғасырда білім мен ғылым саласында болып жатқан өзгерістер болашақ мамандар даярлауда жоғары мектептің алдына жаңа міндеттер қойып отыр. Осыған орай, бүгінгі әлеуметтік білім беру кеңістігіне сай бейімдеп білім алу, жалпы ғаламдық танымды, ойлауды дамыту, өзінше ғылыми тұжырым жасауға, олардың қажетіне қарай ғылым жетістігін сұрыптауға, студенттің өзінің іс әрекетінің субъектісі болуына мүмкіндік туғызу - көкейкесті мәселе. Өйткені, тек жоғары білімді маман ғана қоғам мен экономиканың, әлеуметтік және мәдени өркендеудің көшбасшысы бола алады.
Жоғары білім - маманға білім, іскерлік және дағды ғана беріп қоймайды, ол жеке тұлғаны қалыптастырады.
Заман талабы өзгерген сайын жоғары оқу орындарына қоғам тарапынан қойылатын талап та өзгерді.
Еліміздегі жоғары білімді дамыту стратегиясы Қазақстан Республикасы Конституциясының қағидаларына, Білім туралы заңға, ел Президенті Н. Ә. Назарбаевтың халыққа арнаған «Қазақстан - 2030» жолдауына негізделеді. Бұл құжаттарға сәйкес Қазақстан Республикасындағы жоғары білім мемлекеттің ұзақ мерзімдік бағдарламасы арқасында ерекше орын алады.
Бүгінгі таңдағы жоғары білімнің мақсатына жаңаша түсінікпен қарасақ, оны дамытудың басты стратегиялық бағдары - өмірге жауапкершілікпен қарайтын, дүниетанымдық мәдениеті жетілген, шығармашылық ойлауға дағдыланған, іскерлік қабілеттілігі биік, гуманистік ойлауы басым, кәсіби ілімімен қаруланған, адамгершілік қасиеттері мол білікті мамандардың жаңа ұрпағын қалыптастыру болып табылады.
Жоғары мектептің маңызды міндеттерінің бірі - кәсіби мамандарды дайындаудағы фундаментальды ғылымның орны мен рөлін жоғарылатудан келіп шығатын білім беруді ізгілендіру. Осыған байланысты дайындықты меңгеріп шыққан жоғары мектеп түлегі заманауи ақпараттар ағымын жылдам игеріп, өз іс-әрекетін дұрыс жолға қояды, яғни дұрыс пайдалана алады.
Біздің зерттеу бағытымызға байланысты жоғары мектептің негізгі бағыттарының маңыздысы арнайы жоғары кәсіби білім беру, сондықтан кәсіби білім беру болашақ дене мәдениеті мамандарын даярлау жүйесінің дамуына өз үлесін қоса алатын бірден-бір фактор болып табылады. Ғылым мен техниканың, технологиялардың өркендеп дамуы болашақ мамандарда кәсіби технологиялық білім мен іскерліктердің дамуына баса назар аударады. Болашақ мамандардың бойында ұйымдастырушылық қызметі, өз бетінше шешім қабылдауға дағдыландыру, берілген тапсырмаларды жауапкершілікпен орындау, қызмет орнында, ұжымда адамгершілік, психологиялық ахуалды ұстап тұру қабілеттерін қалыптастыру ең маңызды міндеттердің бірі болып табылады.
Жоғары оқу орнының басты мақсаты- алдыңғы қатарлы жастар тәрбиелеу, адамзаттың мәдени және өнегелілік деңгейі мен оның ой-өрісін арттыру, жоғары білімді маман иелерін даярлау. Білім саясатының өзекті мәселелері - кәсіптік даярлаудың сапасын жақсарту, біліммен қамтамасыз етудің ғылыми-әдістемелік жүйесін түбегейлі жаңарту, оқытудың әдістері мен ұйымдастыру түрлерін өзгерту, педагогикалық ғылымдарды ұйымдастыруды қайта құру, ондағы алдыңғы қатарлы оқу-тәрбие тәжірибелері мен қазіргі қоғамның сұраныстарының алшақтығын жою, білімдегі жаңашылдықты саралау, білімді жетілдіру үдерісіндегі үздіксіздікті қамтамасыз етуде оның рөлін арттыру.
Мамандар даярлау жүйесінде білім берудің сапасын қамтамасыз етуде жоғары білімді дамытудың негізгі жолы мамандарды кәсіби даярлау сапасын арттыру болса, қазіргі кезде жоғары оқу орындарында кәсіби білікті мамандар даярлаудың жаңа тәсілдері ұсынылып, жаңа талапқа сай мамандар даярлаудың үлгісі жүзеге асырылатын болады.
Жоғары кәсіби білім беру және оның қоғамдық құрамдас бөлігі - дене мәдениеті студенттердің жеке приоритетті қабілеттерін жетілдіруге, өзін-өзі тәрбиелеу және өзіне-өзі білім беру қызметтерін дамытуға, оларды азамат, интеллегент маман ретінде қалыптастыруға бағытталған біздің мемлекетіміздің заңды құжаттарымен нақтыланып, рәсімделген.
Денсаулығы мықты, дене сапалары, дене бітімі қалыптасқан адам ғана өз қимыл-әрекетін өмірлік маңызды міндеттерді шешуде шығармашылық бағыт ұстана отырып, белсенді өмір сүруге қабілетті болады. Дене мәдениеті білім мен тәрбие беру саласының басты міндеттерінің бірі бола отырып, жеке тұлғаның жан-жақты дамуына, күшті де қуатты болып өсуіне себепші болады.
Демек, дене мәдениеті жєне спорт саласында кейбір мәселелерді кешенді т‰рде зерделеу осы салада кәсіби мамандарды дайындау ќазіргі кезде зерттеу ж±мысыныњ кµкейкесті талабы болып отырѓанын айта кету керек.
Жоғары оқу орындарында болашақ дене мәдениеті мамандарын кәсіби даярлауды теориялық-әдіснамалық және әдістемелік тұрғыда ашып кµрсететін тиісті деректерсіз зерттеу м‰мкін емес. Сондыќтан да, мынадай авторлар мәселені жан-жақты саралауда д±рыс баѓыт ±стауымызѓа арқау болды: Мұнда Б. Қаражановтың, Қ. И. Адамбековтың, Б. М. Досќараевтыњ, М. Сапарбаевтың, Ж. Бекбатчаевтың, Б. А. Тойлыбаевтың, Ж. К. Оңалбектің, Ж. Егізбаевтың, А. С. Иманғалиевтің, М. Таникеевтің, Е. Уақбаевтың, А. Қ. Қарақовтың, Е. Мұхитдиновтың еңбектері дене мәдениеті және спорт саласында мамандар даярлау үдерісіне арналған.
Ал, болашақ маманды даярлау, кәсіби даярлау үдерісі, кәсіптік білім беру теориясы мен әдістемесі туралы ғалымдардың еңбектерін атап өтуге болады. Олар: Б. Әбдікаримов, Г. Ж. Мелдібекова, Сыздық О. С., Молдабекова М. С., Саипов А. А., Шаутина Л., Кенжебеков Б. Т., Таубаева Ш. Т., Жолдасбеков А. А., Маусымбаев С., Абибуллаева А. Б., Жарасбеков А. А., Кеңесбаев С. М., Жанабаев Ж. Ж., Беркимбаев К. М. Бұл ғалымдардың докторлық диссертация қорғау үшін даярлаған зерттеу жұмыстары болашақ әртүрлі маман иелерін кәсіби даярлау мәселесіне арналған.
Жоғары оқу орындарында білім беруді жетілдірудің қазіргі заманғы келелі мәселелері А. А. Саиповтың, М. Ә. Құдайқұловтың, С. Ж. Пірәлиевтің, А. Г. Қазмағанбетовтың, Қ. Б. Сейталиевтің, Ы. Набидің, Т. С. Садықовтың, Л. К. Керимовтың, Е. Омардың, Б. К. Момынбаевтың, С. А. Ұзақбаеваның, В. А. Кимнің, Л. А. Байсеркенің, М. Н. Сарыбековтың, Қ. Закирьяновтың, Ж. Ж. Жаңабаевтың, Ж. Асановтың, О. С. Сәлімбаевтың, Т. Т. Галиевтің, Г. К. Нургалиеваның, Ж. И. Намазбаеваның, А. Б. Нұрлыбекованың, Р. К. Дүйсенбінованың, И. Смановтың, О. Мұсабековтың, А. М. Абдыровтың, К. Е. Ералиннің, Б. А. Оспанованың, К. М. Беркімбаевтың, К. Ыбырайымжановтың және т. б. еңбектерінде әр қырынан талданған.
Қазіргі күні Қазақстан Республикасында болашақ мамандардың кәсіби даярлығын қалыптастыруда халықтық педагогика идеяларын пайдалану (Қ. Б. Жарықбаев, Ә. Табылдиев, Қ. Б. Бөлеев, Ш. И. Жанұзақова, Ж. Т. Төлегенов, Т. Ш. Қуанышев және т. б. ), мұғалімнің кәсіби-әдістемелік даярлығын қалыптастыруды (О. Аяшeв, Ә. Бүркітбаев, Ж. Оңалбек, С. А. Жолдасбекова, Е. Сағындықов, Т. Ж. Бекбатчаев), ғылыми-педагогикалық жағынан негіздеу туралы бірқатар ғылыми еңбектер орындалған.
Зерттеу жұмысы тікелей дене мәдениеті мамандарының кәсіби даярлығын жетілдіруге бағытталғандықтан таќырыпќа байланысты жекелеген жалпы теориялыќ ережелерді наќтылауѓа м‰мкіндік беретін дене тєрбиесі және спорттық теориясы мен єдісі жµніндегі зерттеу ж±мыстарын ерекше атап өтуге болады. Олар: Б. Қаражанов, Г. Д. Иванов, С. И. Қасымбекова, Ж. К. Оңалбек, А. Қарақов, А. Аралбаевтардың дене мәдениеті, дене шынықтыру-сауықтыру жұмыстарын ұйымдастыруға арналған еңбектері.
Зерттеуімізде дене мәдениеті мамандарының µзара ќатынасыныњ пайда болу мәселелеріне, оның єлеуметтік тєжірибе жинаќтауѓа ќалай єсер ететіндігін, сол тєжірибені кµп±лтты спорттыќ ортада пайдаланѓанда ќандай нєтиже беретіндігін білу маќсатымен жалпы психология, спорт психологиясы, әлеуметтік және спорт педагогикасы жµніндегі ѓылыми єдебиеттерде кењінен талқыланды.
Нәтижеде болашақ дене мәдениеті мамандарын теориялық, әдіснамалық және әдістемелік тұрғыда даярлау мәселесі арнайы зерттеуді қажет ететіндігі анықталды.
Осылайша, болашақ дене мәдениеті мамандарының кәсіби білімін жетілдіруге қоғамның сұранысы мен бұл бағытта кәсіби білім берудің теориялық-әдіснамалық тұрғыда негізделмеуі арасында; болашақ дене мәдениеті мамандарына жоғары оқу орындарында кәсіби білім беру қажеттігі мен оны жүзеге асырудағы бірыңғай жүйелі әдістердің жоқтығы арасында қарама-қайшылықтар бар екендігі анық байқалады. Осы қайшылықтар, зерттеу тақырыбын “Болашақ дене мәдениеті мамандарын кәсіби дайындаудың ғылыми-педагогикалық негіздері” деп таңдауымызға негіз болды.
Зерттеудің мақсаты. Болашақ дене мәдениеті мамандарын кәсіби даярлауды теориялық-әдіснамалық және әдістемелік-тәжірибелік тұрғыда негіздеп, эксперименттен өткізу.
Зерттеудің объектісі. Болашақ дене мәдениеті мамандарын жоғары оқу орнында кәсіби даярлау үдерісі.
Зерттеудің пәні. Жоғары оқу орындарында дене мәдениеті мамандарын кәсіби дайындау жүйесі.
Зерттеудің болжамы: егер , жоғары оқу орнында дене мәдениеті мамандарын кәсіби даярлаудың теориялық-әдіснамалық негіздері анықталып, тұжырымдамасы жасалса, арнайы кәсіби пәндерді оқыту арқылы дене мәдениеті мамандарын кәсіби даярлау әдістемелік-тәжірибелік тұрғыда негізделсе, онда олардың кәсіби даярлық үдерісінің тиімділігі артады, өйткені дене мәдениеті мамандарының кәсіби даярлығы күрделі жүйе болып табылады.
Зерттеудің міндеттері.
- Болашақ дене мәдениеті мамандарын кәсіби даярлаудың әдіснамалық және теориялық негіздерін анықтау.
- Дене мәдениеті мамандарын жоғары оқу орындарында дайындау мазмұнының қазіргі күй-жайын анықтау.
- Болашақ дене мәдениеті мамандарын кәсіби дайындау мәселесін зерттеудің тұғырлары мен ұстанымдарын айқындау.
- Жоғары оқу орындарында болашақ дене мәдениеті мамандарының кәсіби дайындығын жетілдірудің тұжырымдамасын жасау.
- Дене мәдениеті мамандарын кәсіби дайындаудың ғылыми-әдістемелік жүйесін жасау.
- Дене мәдениеті мамандарының кәсіби дайындығын қалыптастыруды тәжірибелік-эксперименттен өткізу, ғылыми-әдістемелік ұсыныстар беру.
Зерттеудің жетекші идеясы: Жоғары оқу орнында дене мәдениеті мамандарын кәсіби даярлау жүйесін теориялық-әдіснамалық және ғылыми-әдістемелік тұрғыда дамыту болашақ маманның біліктілігі мен кәсіби іскерлігін қалыптастырады.
Зерттеудің теориялық және әдіснамалық негіздері. Білім беру жүйесінің философиялық, психологиялық-педагогикалық, ғылыми-техникалық негіздері, тұлға дамуының жалпы философиялық ұстанымдары, біртұтастық туралы диалектикалық теориясы, ќазіргі білім беру проблемалары, кєсіби педагогика, кєсіпќойлыќ психологиясы мен жеке т±лѓаны дамыту саласындаѓы отандыќ жєне шетелдік ѓалымдардыњ тұжырымдары ќ±райды.
Диссертациялыќ зерттеудіњ єдіснамалыќ, теориялыќ, єдістемелік жєне эксперименттік ќаѓидаларын жасауда кєсіби оќыту үдерісін зерттеудегі ж‰йелілік, т±лѓалыќ жєне іс-єрекет т±рѓысынан ќараудыњ жалпы ѓылыми ұстанымдары, сонымен бірге кєсіпќойлыќ, оныњ бєсекеге ќабілетті жєне кєсіби толысќан маман болып ќалыптасуындаѓы рөлі туралы; іс-єрекеттіњ философиялыќ, психологиялыќ, педагогикалыќ жєне профессиографиялыќ теориясы туралы; проблемалыќ оќытудыњ теориялары мен әдістемелері ќолданылды.
Зерттеудіњ кµздері: зерттеу проблемасы бойынша философтардыњ, психологтардыњ, педагогтардыњ, дене тәрбиесі бойынша мамандардың ењбектері; ЌР ‡кіметініњ ресми материалдары; . . . білім беру жүйесіндегі дене шынықтыру мен спортты дамыту тұжырымдамасы, Білім жєне ѓылым министрлігініњ жоѓары мектептіњ білім беру мєселелеріне ќатысты нормативті ќ±жаттары мен оќу-єдістемелік кешендері (стандарттар, типтік оќу баѓдарламалары, оќулыќтар, оќу-әдістемелік ќ±ралдары жєне т. б. ) ; Қазақстан Республикасы жоғары кәсіптік білім беру бағдарламалары; тұжырымдамасы мен бағдарламасы; педагогтардыњ ѓылыми жетістіктері мен озыќ тєжірибелері; ғылыми еңбектері.
Автордыњ жоғары оқу орнында оқытушы, аға оқытушы, доцент, кафедра меңгерушісі, дене тәрбиесі факультетінің деканы, институт директоры қызметтеріндегі көп жылдық педагогикалыќ жєне зерттеушілік іс-әрекет тєжірибесі.
Зерттеу єдістері: зерттеу жұмыстарын жүзеге асыруда теориялық (талдау-біріктіру, салыстырмалы, индуктивті-дедуктивті талдау), эмперикалық (тест, сұрау, бақылау, педагогикалық эксперимент, педагогикалық іс-тәжірибелер) ; дене тәрбиесі, спорт, дене мәдениетінен білім беру жүйесі субъектілерінің тәжірибесін талдау, салыстыру, зерделеу, жинақтау, тәжірибелік-әдістемелік жұмыстарды жүргізу, математикалық статистикалық есептеу әдістері қолданылды.
Зерттеудіњ негізгі кезењдері.
Бірінші кезењ (1999-2002 жж. ) - тєжірибелік-ізденіс жұмыстары; педагогикалыќ зерттеулер єдіснамасы мен теориясыныњ жалпы жєне арнайы мєселелері бойынша отандыќ және шетелдік єдебиеттерді маќсатты зерттеу және талдау; дене мәдениеті мамандарын даярлау тєжірибесін талдау ж±мысы ±йымдастырылды. Маманды даярлаудыњ мемлекеттік стандарттары, «Дене мәдениеті» бойынша білім беру саласындаѓы баѓдарламалар жєне бірќатар жоѓары оќу орындарында, оқу жылдарындағы негізге алынып ж‰рген мамандарды даярлау оќу жоспарлары зерделенді. Зерттеудіњ басты ќаѓидалары аныќталды, тєжірибелік-эксперимент ж±мысыныњ теориялық және єдіснамалық жүйесі ќалыптасты. Жоѓары оќу орнында “Дене шынықтыру және спорт” мамандыѓы студенттеріне арнайы кәсіби пєндерді оќытудыњ ғылыми-єдістемесін ќалыптастырудыњ қазіргі проблемаларыныњ зерттеу дењгейі аныќталды, аныќтау экспериментініњ нєтижелері µњделді.
Екінші кезењ (2002-2004 жж. ) - теориялыќ-єдістемелік т±рѓыдағы жұмыстар; студенттерге арнайы кәсіби білім берудіњ кµп сатылы ќ±рылымыныњ теориялық, тұжырымдамалық, әдістемелік ерекшеліктері негізделді. Арнайы кәсіби пєндер негізінде білім берудіњ мєні мен мазм±ны жєне ќ±рылымы т±жырымдалды. Болашақ дене мәдениеті мамандарына арналған арнайы кәсіби пєндердің құрылымы және мазмұны жетілдірілді. Дене мәдениеті және спорт мамандығы шењберінде жалпы кєсіби маман даярлау тиімділігін арттыруѓа баѓытталѓан оќу үдерісініњ ќ±рылымы жетілдірілді. Ќалыптастыру эксперименті ж‰зеге асырылды.
‡шінші кезењ (2004-2008 жж. ) - эксперименталды-ќорытындылау - жұмыстары; дене мәдениеті мамандыѓы студенттеріне арнайы кәсіби пєндерді оќытудыњ баѓдарламасын, кәсіби маман дайындау формаларын және єдістемелік ќамтамасыздандыруын жетілдіру ‰стіндегі ж±мыстары жалѓасты. Дене мәдениеті мамандыѓы студенттеріне арнайы кәсіби пєндерден білім берудіњ формалары мен әдістерін жасау ұстанымдары негізделіп, оќу-тәрбие ‰дерісіне ендірілді. Дене мәдениеті және спорт мамандарына заманауи оќыту технологиясы бойынша оќытудыњ єдістемесі жетілдіріліп тєжірибелік-экспериментте тексерілді. Педагогикалық эксперимент нәтижелері қорытындыланды, деректер статистикалық өңдеуден өтті. Пайдаланылған әдебиеттер жүйеге келтірілді. Диссертациялыќ ж±мыс талап бойынша дайындалды.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы мен теориялық мәнділігі:
- Болашақ дене мәдениеті мамандарын кәсіби даярлаудың теориялық-әдіснамалық негіздері анықталды.
- Жоғары оқу орындарында дене мәдениеті мамандарын дайындау мазмұнының қазіргі күй-жайы анықталды.
- Болашақ дене мәдениеті мамандарын кәсіби дайындау мәселесін зерттеудің тұғырлары мен ұстанымдары қазіргі жоғары оқу орындары тұрғысында айқындалды.
- Болашақ кәсіби маман дайындаған жоғары оқу орындарында жетілдіре түсуге тұжырымдамалық бағыт-бағдарлары жасалды.
- Жоғары оқу орнында дене мәдениеті мамандарының кәсіби даярлығының сапасын жетілдіруде арнайы кәсіби пәндердің мәні, мазмұны және құрылымы анықталды.
- Дене мәдениеті мамандарын кәсіби дайындауды оқу-тәрбие үдерісінде жүзеге асыруда ғылыми-әдістемелік жүйесі негізделді.
- Дене мәдениеті мамандарының кәсіби дайындығын қалыптастырудағы тәжірибелік-эксперимент жүзінде тексеруден өткізілді.
Зерттеудің практикалық маңыздылығы:
- жоғары оқу орындары дене мәдениеті оқытушылары мен болашақ дене мәдениеті мамандарына кәсіби білімдерін жетілдіру, дене шынықтыру, ұйымдастыру, жаттықтыру, сауықтыру жұмыстарын ұйымдастыру жөнінде теориялық-әдіснамалық және ғылыми-әдістемелік материалдар берілді;
- жоғары оқу орындары оқытушыларға және спорт түрлері бойынша жаттықтырушыларға, болашақ дене мәдениеті мамандарына, мектеп мұғалімдеріне дене шынықтыру, жаттықтыру, ұйымдастыру, сауықтыру жұмыстары жөнінде ғылыми-теориялық, ғылыми-әдістемелік материалдар ұсынылды;
- зерттеу нәтижелерін жоғары оқу орындарында, орта және арнайы мектептер мен колледждерде, спорттық ұйымдарда оқытушылар мен мұғалімдердің, жаттықтырушылардың, ұйымдастырушылардың, қызметкерлер- дің білімін, кәсіби біліктіліктерін жетілдіру институттары қызметінде пайдалануға болады;
- зерттеудің практикалық мәнділігі ұсынылған қағидалардың жүзеге асуына, оқыту формалары мен әдістерін жетілдіру, дене мәдениеті саласының жұмыстарының жаңа бағыттарын айқындау және оны практикаға енгізу, оқытушының, жаттықтырушының шеберлігі мен шығармашылық дербестігін жетілдіру сияқты жоғары мектеп реформасы аясындағы маңызды, көкейкесті мәселені шешуге мүмкіндік беретіндігімен байланысты.
Зерттеудің нәтижелері бойынша жоғары оқу орнының студенттеріне арналған “Студент:әлеуметтік бітімі, жай-күйі, құндылықтық-көзқарастық бағдарлары” атты монография басылым көрді. Сонымен қатар, студенттерге арналған “Дене мәдениеті”, “Олимпиадалық білім” оқу құралдары, “Дене мәдениеті мамандығына кіріспе”, “Народные подвижные игры как важнейшее средство физвоспитания студентов” атты оқу-әдістемелік құралдары даярланған.
Ќорѓауѓа мынадай ќаѓидалар ±сынылады.
- болашақ дене мәдениеті мамандарын кәсіби даярлаудағы арнайы кәсіби пәндерді оқыту үдерісінің теориялық-әдіснамалық негізіне қоғам мен табиғат арасындағы үйлесімділік туралы философиялық қағидалар, диалектика, таным теориясы, жеке тұлғалық, әдістемелік, іс-әрекеттік теориялар, психологиялық-педагогикалық теориялар мен кәсіби маман даярлау тұжырымдамалары жатады;
- жоғары оқу орнында дене мәдениеті мамандарының кәсіби даярлығының сапасын жетілдіруде арнайы кәсіби пәндердің мәні, мазмұны және құрылымы;
- арнайы кәсіби пәндерді оқыту арқылы дене мәдениеті мамандарын кәсіби даярлау нақты шарттар арқылы ( мазмұндық, ұйымдастырушылық, әдістемелік ) жүзеге асырылуы: мазмұндық - тұжырымдама негізінде жасалған бағдарламалар, оқулықтар мен құралдар жасаумен айқындалуы; ұйымдастырушылық - оқу-тәрбие үдерісінде әртүрлі жұмыс формаларын, әдіс-тәсілдерді, амал-жолдарды пайдаланумен айқындалуы; әдістемелік -тәжірибелік тұрғыда негізделген жұмыстармен анықталуы;
- дене мәдениеті мамандарын арнайы кәсіби пәндерді оқыту үдерісінде кәсіби даярлаудың ғылыми-әдістемелік жүйесі.
- болашақ дене мәдениеті мамандарын кәсіби даярлаудағы арнайы кәсіби пәндерді оқыту әдістемесі, оқу материалдары мен кешенді түрде (оқу бағдарламалары, оқулықтар, оқу-әдістемелік құралдар, әдістемелік нұсқаулар) қамтамасыздандырылып, студенттердің кәсіби білімін, дағдысын, біліктілігін арттыруы.
Зерттеу нєтижелерініњ дєлелділігі мен негізділігі әдіснамалық жєне теориялыќ кµзќарастармен; практикалыќ ж±мыс мазм±ныныњ ѓылыми аппаратќа сєйкестілігімен; зерттеу проблемасын зерделеуде зерттеу міндеттеріне сәйкес єдістер кешенін пайдаланумен; зерттеу деректерініњ дєлелділігімен; тәжірибелік-әдістемелік жұмыстарының жоспарлы кезеңділігімен; ұсынылған әдістеменің тиімділігімен; бастапқы және соңғы көрсеткіштердің нәтижелерін қорытындылауымен; олардың тиімділігін тәжірибелік-әдістемелік жұмыстар арқылы тексеруімен және іс-жүзінде практикаға ендірілуімен қамтамасыз етіледі.
Зерттеу базасы. Тєжірибелік-эксперимент ж±мысы Ќ. А. Ясауи атындаѓы Халыќаралыќ ќазаќ-т‰рік университетінде; М. Єуезов атындаѓы Оњт‰стік Ќазаќстан мемлекеттік университетінде; Қазақ туризм және спорт академиясында; Тараз мемлекеттік педагогикалық институтында жүргізілді.
Зерттеу нєтижелерін сынаќтан µткізу жєне практикаѓа ендіру эксперимент барысында ж‰зеге асты жєне халыќаралыќ (Шымкент, 2002; 2003; 2005; Ақтөбе, 2007; Орал, 2007; Атырау, 2007; Көкшетау, 2008; Тараз 2008; Ташкент, 2005; 2007; 2008; Алматы, 2001, 2005; 2007), республикалыќ ѓылыми-практикалыќ (Түркістан 2006) ѓылыми-теориялыќ конференцияларда; республикалыќ педагогикалыќ оќуларда (Шымкент, Алматы, Т‰ркістан 1999-2006) жєне Ќ. А. Ясауи атындаѓы Халыќаралыќ ќазаќ-т‰рік университетініњ, М. Єуезов атындаѓы Оњт‰стік Ќазаќстан мемлекеттік университетініњ жыл сайынѓы µтетін конференцияларында, ѓылыми-єдістемелік семинарларында, сонымен ќатар Оњт‰стік Ќазаќстан облыстыќ, аймаќтыќ, ќалалыќ білім беру басќармаларында баяндалды; мерзімді ѓылыми-педагогикалыќ басылымдарда жєне жинаќтарда кµрініс тапты. Зерттеу нєтижелері Ќ. А. Ясауи атындаѓы Халыќаралыќ ќазаќ-т‰рік университетінде; М. Єуезов атындаѓы Оњт‰стік Ќазаќстан мемлекеттік университетінде; Қазақ туризм және спорт академиясында; Тараз мемлекеттік педагогикалық институтында оќу-тәрбие ‰дерісіне жєне т. б. мамандарды даярлау практикасына ендірілді.
Зерттеу материалдары бойынша 48 ењбек жарияланды, соныњ ішінде 1 монография, 2 оқу құралы, 2 оќу-єдістемелік ќ±ралдары, 43 ѓылыми-єдістемелік маќалалар мен баяндамалардыњ материалдары баспадан шығарылды.
Диссертация құрылымы. Диссертация кіріспеден, төрт бөлімнен, қорытындыдан, пайдаланған әдебиеттер тізімінен және қосымшалардан тұрады.
Кіріспеде зерттеудің көкейкестілігі, ғылыми аппараты: мақсаты, объектісі, пәні, болжамы, міндеттері, жетекші идеясы, әдіснамалық-теориялық негіздері, зерттеу көздері, әдістері, негізгі кезеңдері мен базасы, қорғауға ұсынылған негізгі қағидалары, ғылыми жаңалығы мен практикалық мәні, нәтижелердің дәлелдігі мен негізділігі ашып көрсетілген.
«Болашақ дене мәдениеті мамандарын кәсіби дайындаудың әдіснамалық негіздері » атты бірінші бөлімде болашақ дене мәдениеті мамандарын кәсіби даярлаудың теориялық және әдіснамалық негіздері, дене мәдениеті мамандарын даярлаудың қазіргі кездегі күй-жайы және осы болашақ дене мәдениеті мамандарын кәсіби дайындау мәселесін зерттеудің негізгі тұғырлары мен ұстанымдары қарастырылады.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz