XX ғасырдың 60- 80 жылдардағы халықаралық қатынас

ЖОСПАР

1. АҚШ, КСРО . XX ғасырдың 60.шы жылдардағы империализмнің негізгі күші

2. КСРО.ның "Бейбіт қатар өмір сүру" саясаты

3. ХХ ғасырдың 70.жылдардың бас кезіндегі кеңес.американ қарым.қатынасы

4. ГФР.дің «Жаңа шығыстық саясаты»

5. КСРО.ның «Жаңа бағытына оппозиция»

6. 80. жылдардың бірінші жартысындағы халықаралық жағдай. Халықаралық қатынастардағы Кеңес Одағы

7. Біріккен ұлттар ұйымының рөлі. Ядролық соғыс қаупі
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министрлігі
С. Аманжолов атындағы Шығыс ... ... ... және ... ... ... әскери дайндық мамандығы
Тақырыбы: XX ғасырдың 60- 80 ... ... 2012 ... АҚШ, КСРО - XX ғасырдың 60-шы жылдардағы ... ... ... ... ... ... өмір сүру" саясаты
3. ХХ ғасырдың 70-жылдардың бас кезіндегі кеңес-американ ... ... ... шығыстық саясаты»
5. КСРО-ның «Жаңа бағытына оппозиция»
6. 80- ... ... ... ... ... ... Кеңес Одағы
7. Біріккен ұлттар ұйымының рөлі. Ядролық соғыс қаупі
АҚШ, КСРО - XX ... 60 - ... ... ... ... ... соғыстың нәтижесінде АҚШ-тың қаржылық-экономикалық және
әскери күш-қуаты едәуір күшейді. Еуропа мен Азияның көптеген халықтарының
басына ... ... АҚШ ... ... ... ... сату
есебінен американ монополиялары орасан зор пайда тапты. Өнеркәсіптің
өндірістік қуаты мейлінше өсті. Соғыстан кейін АҚШ империализмнің ең басты
экономикалық және әскери-саяси күш ... ... ... ... бас ... ... ... ішкі табиғаты (капиталдың тез
қорлануы, өндіргіш күштердің қаулап өсуі) оны сыртқы экспансияны кеңінен
жүргізуге итермеледі. Құрама ... жаңа ... ... ... ... ... үшін және кең көлемді "доллар империясын" құру
үшін осы мүмкіндіктерді пайдаланып қалды. Американ империализмі ең ірі
қанаушыға айналды.
Соғыс аяқталысымен американ империализмі атом ... бір өзі ғана ... және ... ... ... ... отырып, дүние жүзіне үстемдік
орнату жоспарларын жүзеге асыруға тырысты. Монополистік буржуазияның
идеологтары XX ғасырды "Америка ғасыры" деп атай ... ... ... арасалмағында социализм пайдасына жасалған өзгерістер
американ монополияларының қимыл өрісіне елеулі шек қойды. АҚШ-тың
бәсекелестерінің еңсесі көтеріліп, бұғанасы қатайды да, ... ... үшін ... ең ... бәсекелесімен күреске түсті.
Сыртқы саясаты екінші дүниежүзілік соғыстан кейін көптеген жылдар бойы
мүлде агрессияшыл сипат алды. АҚШ сол ... ... ... ... ... ... социализмнің халықаралық позициясының нығаюына
тосқауыл болуды, жер шарының көптеген аудандарында империалистік үстемдікті
және езушілікті сақтап қалуды мақсат етіп ... "Күш ... ... саясат осы бағыттың негізі болып отыр. Бұл саясаттың ... ... ... өсуін "бөгеу", оны "үрейлендіру", сонан соң
"шегіндіріп", жеңіліске душар ету еді. Бірақ бұл ракета-ядролық қару-
жарақтар жөнінен шамамен ... ... елес ... түсінуінің АҚШ-тың
басшы топтарының басшы топтарының КСРО-мен қарым-қатынасқа деген көзқарасын
қайта қарауында шешуші маңызы болды.
1954 жылғы Женева келісімдері Вьетнамды біріктіруге мүмкіндік ... ... оны ... ... ... ... ... Америка
империалистері Оңтүстік Вьетнамды өзінің соғыс базасына айналдыру керек деп
шешті. Осы ... олар ... ... ... құрды, ол патриоттық
күштерге қарсы террор мен жазалауды тұтандырды. Осыдан ... ... ... Вьетнамаға соғыс интервенциясын бастады да, жыл сайын үсті-үстіне
жаңадан өзінің әскер контингенттерін ... ... ... ... ... ... ... саны 500 мың адамнан артып кетті.
Оның үстіне АҚШ Сайгонның қуыршақ армиясын толық қаруландырды, оның саны
миллионнан астам адамға ... ... ... бастап ВДР (Вьетнам Демократиялық Республикасы) территориясы
үнемі бомбаланып, ... ... ... пен ... қымбат
еш нәрсе жоқ", - Хо Ши Миннің күрес ұраны ... АҚШ ... ... ... ... бүкіл күшін жұмылдыруды талап етті. Вьетнам халқының
күресі мен жеңісінің ұйымдастырушысы және басшысы Вьетнам коммунистерінің
қаһарман партиясы болды.
Қысқа мерзім ... ДРВ ... ... ... оған ... ... мен ... кемелерді нәтижесіз шабуыл
жасады. ДРВ-ның қарулы күшін сол заманғы қару-жарақпен жабдықтауға Кеңес
Одағы зор көмек көрсетті. Вьетнам халқы ... ... ... ... ... ... ... сезініп отырды. Халық-азаттық қарулы
күштері (НВСО) американ агрессорлары мен олардың қуыршақ өкіметтеріне ауыр
соққылар беріп отырды. Күрес 1960 жылы ... ... ... азат
етудің Ұлттық майданы (НФОЮВ) мақсаттарды орындау мүмкін болмай қалды,
өйткені ... ... ... атом ... ... ... жасап, онымен әскери-стратегиялық тепе-теңдікке жетті.
Социализм елдеріне, жұмысшы, демократиялық және ұлт-азаттық қозғалыстарына
қарсы бағытталған әскери-саяси блоктар жүйесі АҚШ-тың сыртқы саясатын
жүзеге ... ... ... ... Бұл ... ... әрі неғұрлым
ірісі Солтүстік Атлантикалық шарт ұйымы немесе қысқартып айтқанда НАТО
болды. Бұған қоса, АҚШ ... ... екі ... әскери келісімдермен
матап, олардың территориясына өз әскерлері мен соғыс базаларын
орналастыруға құқық ... 500 ... ... ... ... ... АҚШ-тан тыс жерлерде тұрған.
Американ империалистері басқа мемлекеттердің ішкі істеріне араласқан,
мемлекеттік төңкерістер ұйымдастырған, өздеріне ұнамаған үкіметтерді
тайдырған. АҚШ-тың мемлекеттік саясатына айналған ... ... ... ... ... ... жасауға орталық барлау
басқармасы (ОББ) жылына мыңдаған миллиардтаған доллар жұмсаған. АҚШ жер
шарының түрлі аудандарында соғыс жанжалдарын туғызу қаупі бар бірнеше
халықаралық дағдарыс ... ... ... ... ұйымдастырған соғысы дүние
жүзіне мейлінше елеулі қауіп болды. Алайда, бұл соғыс АҚШ үшін ең басынан-
ақ, ... ... Өз ... ... қорғауға шыккан
және агрессияны батыл тойтару үшін КСРО мен басқа да социалистік елдерден
жан-жақты көмек алып отырған ... ... ... ... өз ... ... ... халқының жеңісі АҚШ империализмінің мүмкіншілігінің
қаншалық тарылғанын нанымды көрсетті.
Ширек ғасыр бойы АҚШ пен КСРО ... ... ... ... ... Мұның өзі тұтас алғанда халықаралық жағдайға ықпал етті. 70-
жылдардың бас кезінде КСРО-ның АҚШ-пен туының астында жүргізілді.
Патриоттардың осы ... 1969 жылы ... ... Республикасының
Уақытша революциялық үкіметін (ВРПРЮВ) құруға жеткізді.
1960 жылдардың аяғына қарай вьетнам халқына қарсы американ агрессиясы
тығырыққа кеп тірелді. Осы ... АҚШ ... ... ... дегенді жариялап, айла-шарғы жасады. Бұл саясаттың мәні
американ әскерлерін Оңтүстік Вьетнам әскерлерімен алмастырып(яғни
"азиялықтарды азиялықтардың қолынан өлтіру" деген ... ... ... бұл ... ... ... саясатынынң құралы ретінде Оңтүстік
Вьетнамдағы Қуыршақ үкіметінің режимін сақтап қалу еді. Вьетнам халқының
жан қиярлық күресі, социалистік елдердің ... ... ... кең жаюы ... ... болып көрмегн халықаралык ынтықмақтасу
қозғалысы - осы факторлардың баршасы әскери, саяси және ... ... ... ... жеңіс сағатын жақындата түсті.
Американ агрессорлары үшін ең ұзаққа созылған әрі ең жиіркенішті бұл соғыс
үлкен сәтсіздік болды: олардың 57 мың ... өлді және 300 ... ... ... болды. Үндіқытайдағы соғысқа 352 млрд. доллар жұмсалды.
Куба халқы жасампаз бейбіт еңбекпен шүғылданған. Куба халқының өз жеңісінің
алғашқы күнінен бастап қолынан қаруын ... келе ... тек ... ғана ... ... ... үшін АҚШ ... Кубаның эмигрант-
контрреволюционерлеріне жалдамалы бандалар даярлау ұйымдастырылды. АҚШ
үкіметі 1961 жылы Кубаның революциялық үкіметімен дипломатиялық қарым-
қатынасын үзді. Ол Латын Америкасы елдерін АҚШ ... ... ... жылы ... ... ... ... (ОАГ) деп аталған ұйым
арқылы ықпал жасап, өзінің қолшоқпарларын ... ... ... ... жылы ... АҚШ ... ... Куба
контрреволюционерлерінің отрядын ... ... ... ... "Отан немесе өлім! Біз жеңеміз!" деген ұранмен
революцияны қорғау үшін бүкіл Куба халқы көтерілді. Үш күндік ... ... ... жылы ... ... империалистері Кубаға соғыс блокадасын
жариялап, Бостандық аралына басып кірмекке әзірленді. АҚШ ... ... ... ... ... ... ... соғысқа
киліктіре жаздады. Куба халқының ерлігі, Кеңес Одағынынң берік бағыты мен
батыл шаралары қолдануының арқасында әскери ... ... ... ... ... ... жасамауға және өзінің батыс жарты шардағы
одақтастарын да ... ... ... ... әлем ... ... жылы АҚШ ... Америкасы елдерін Кубамен барлық қарым-қатынасты үзуге
күштеді. Мексика ғана оның әміріне бағынбады. Кейін Перу, ... ... ... бірқатар мемлекеттер Кубамен қарым-қатынасын қалпына келтірген.
Бұл революцияшыл Кубаның ... ... ... ... ... мемлекеттері ұйымына мүше елдерінің Сыртқы Істер Министрлерінің
кеңесі Кубаға қарсы санкцияны іс жүзінде жойған қарар қабылдады. Бірақ АҚШ
Кубаға блокада жасауды тоқтатпаған. Олар ... ... ... ... жаңа ... қорқытып, Кариб бассейіндегі жағдайы мен
беделін нығайтқан.
Алайда Кубаның халықаралық жағдайы мен беделі нығайған. Ол жүзден астам
елмен дипломатиялық қарым-қатынас жасаған. Социалистік достық ... ... ... ... Куба ... социализм орнату
жолымен алға басқан.
Соғыстан кейінгі жылдарда Монғол Халық Республикасы (МНР) өзінің халықтық
жағдайын нығайтты. Империалистік державалар МХР-дің дамуының алдыңғы
сатысына жібермеу мақсатында ... ... ... тырысты. Екінші
дүниежүзілік соғысқа дейін Монғол Халық Республикасы тек қана Кеңес
Одағымен ғана дипломатиялық қатынаста ... ... ... МХР ... қатынаста үлкен көрсеткішті
иеленді. 1948-1956 жылдары МХР барлық социалистік мемлекеттермен
дипломатиялық қатынас орнатты, ал 1957-1967 жылдары ол достық және бейбіт
қатынас ... ... ... ... МХР ... өзара көмек көрсету туралы жаңа келісім-шартқа 1966
жылы 15 қаңтарда қол қойылды.
МХР өзінің сыртқы саясатындағы маңыздылықты ... ... және ... ... ұлт- азаттық қозғалысын қолдау, жас тәуелсіз мемлекеттермен
достық қатынас орнатуды көздеді. 1955-1956 ... МХР, ... ... ... дипломатиялық қатынас орнатты. Ал келесі жылдары-
азиялық және африкандық мемлекеттермен қатынас ... жылы ... ... Бас ... XVI сессиясында МХР Біріккен Ұлттар
ұйымының құрамына енді.
1960 жылдары МХР, Англия, Франция, Австрия, Канада, Швейцария
мемлекеттерімен дипломатиялық қарым-қатынас жасасты.
МХР - 1962 ... бері ... ... ... ... ... социализм жүйесі тығыз достық байланыста болу, олардың көмегі
МХР-дың халық шаруашылығы мен мәдениетінің жедел ... ... ... буржуазияның ұмтылысы шетел монополияларымен өзіне тиімді қатынас
жасауды көздеген. Пәкістанның халықаралық аренадағы ықпалы, ... ... ... ... Бұл ... басты себебі, батыс
саясатына наразылығы, Пәкістанның Пентагон жоспарына қатысы бар деген үрей.
1960 жылдарының басынан-ақ Пәкістан батыс державаларына біржақты ... ... ... және ... мемлекеттермен өз
ынтымақтастығын кеңейтті.
1967 жылы Пәкістан араб мемлекеттеріне қарсы израильдық агрессияны кінәлап,
оның жойылуын талап етті.
Вьетнам ... өз ... ... ... ... ... СЕАТО және
СЕНТО блоктарына қатысуын шектеді.
Пәкістан Кеңес Одағы және басқа да ... ... ... ... ол өз тауарын машина, құрал-жабдықтарға айырбастады.
Социалистік мемлекеттерінің экономикалық және техникалық жәрдемдесуі,
мемлекеттің халық шаруашылығының өмірлік ... ... ... яғни ... ... ауыр ... ... бойынша
КСРО көмегімен Пәкістан экономика сферасының маңызды ірі объектілері
қамсыздандырылды, ... мен газ ... ... ... Туркия және Иранмен жан-жақты байланыс жасасса, ал Батыс Еуропа,
Тропикалық Африка, араб мемлекеттерімен қатынасты одан әрі дамытты.
Пәкістанның сыртқы саясаттағы маңызды аумағы - ... ... ... Пәкістан-үнділік қатынас әскери қақтығыс тудырса керек.
1965 жылдың көктемінде, ... ... ... ... батпақты мекені) қарулы соққы басталды. Тек 30 шілде
де әскери әрекетті тоқтату жөніндегі келісім-шартына қол қойылды. Сол
жылдың ... ... ... үшін ... ... ... Оның
салдарынан Үндістан және Батыс Пәкістан шекарасында ірі әскери әрекет
жасалды. Дегенмен қыркүйек айының ... ... от ... ... ... ... қиын ... иеленді. Оның дұрысталуына 1966 жылы қаңтар
айындағы Ташкентте Үндістанның премьер-министрі Л.Б. Шастри және ... М. Айюб Хан, ... ... ... А.Н. Косыгин қатысуымен
болған кездесу маңызды шешуші рөл атқарды.
1953 жылғы мемлекеттік төңкерістен кейін Иран бейтараптылықтан бас тартты
және АҚШ-пен әскери одақ, ... ... ... ... ... ... ... жүргізді. Мұндай саясат Иранның ұлттық
қызығушылығына сай келмеді.
1962 ... ... ... ... жақсарту ұйғарылды.
1962 жылдың 15 қыркүйегіндегі келісім-шартта былай делінді: ... ... ... Иран ... ... ... ... бермейді" және ... ... ... ... ... ... Иран мен КСРО және ... да
социалистік мемлекеттер арасында қатынас жақсартылды. 1962 жылдың ... ... КСРО ... Иран ... ... тасымалдау
жөнінде ратификациондык грамоталармен алмасу жүргізіліп, сонымен қатар
шекара келісім-шартына, 1957 жылдың 14 мамырында Мәскеуде қол қойылды.
1963 ... 27 ... ... жерінде кеңес-иран келісіміне
қол қойылды, онда экономикалық және техникалық әріптестік, Аракс өзені
бойында гидроэнергетикалық құрылыс жөнінде (бұл жоба 1967 жылы ... ... ... іске ... ... ... ... ... ... сақтау балық
шаруашылық зауыты салу көзделді.
Иран мен КСРО арасында көршілік қатынасты одан әрі жақсарту мақсатында, ең
маңызды із басу 1965 ... ал 1966 жылы 13 ... қол ... ... ... ... ... КСРО көмегімен металлургиялык зауытының
салынуы (1971 аяғында зауыт ең бірінші шойын, ал 1972 жылы болат балқытып
шығарды), Арак та машина құрылыс зауыты (1972 ... ... ... ... және ... ... қою мақсатында, трансирандық газ
құбырын салды (1970 жылы құрылысы аяқталды). 1968 ... 22 ... ... ... және техникалық байланыс жөнінде жаңа
келісім-шартқа қол қойылды, ол Иранның төртінші ... аясы ... ... ... сауда қатынасы дамыды. Үш жыл ішінде, 1970 жылға
дейін, көлемі 4 есеге ... ... ... ... ... бірінші орында
тұрган. 1968-1969 жылдары Иранның КСРО-ға өндірістік тауарлар шығару 25
пайызды ... мен ... Иран ... да ... ... ... ... Чехославакиямен Тебриздегі машина қүрылыс зауыты салынса,
Румыниямен келісімде тракторлы зауыт салынған.
1964 жылғы келісімшарт негізінде, Иран көрші Ауғанстан, Пәкістан жэне
Туркия ... ... ... болды. Сонымен қатар Иранның АҚШ
мемлекетімен 1959 жылы 5 наурызынан, екі жақты әскери келісім - ... ... ... ... Штаттары Иранға капиталистік мемлекеттер
арасындағы ең ірі капитал ... ... әлі ... ... ... ... ретінде, өзінің халықаралық
әлем алдында прогресті түрде жылжуын қарастырушы мемлекет болған. Ол әр
түрлі құрылымдагы ... ... ... ... ... конференциясының белсенді қатысушысы және ұйымдастырушысы. БҰҰ және
одан тыс ... ... үшін ... ... ... ... тежеуге,
мемлекеттің ішкі істеріне араласуына қарсы, бүкіл және тұтастай
қарусыздандыруды ... жылы ... ... дүниежүзі ісіне және саясатына жағымды бейтараптық
жолын ұстаушылығын растады. Ол Үндіқытайдағы соғыстың аяқталуына, оның
келіссөз жүргізу арқылы және шетел қатысуынсыз шешуді жөн ... ... да ... ... ... ... ... көрші елдермен
тығыз байланыс орнатуды мақсат еткен, бұл ГТБСП I, II, III съездерінде және
Бирманың Конституциясында ерекше ... ие ... ... ... өмір сүру» саясаты
Кеңес басшылары Сталин өлімінен кейін халықаралық жағдайда аса қиын
мәселеге келді, әр түрлі ... ... ... ... өмір сүру
концепциясына жүктелді.
Олар "қырғи қабақ соғыстан" шығуды көздеп, ... ... ... ... жүргізуге ұмтылды. Мәскеу Сталин өлімінен кейін, жедел
бәсеңдету ... ... 1953 жылы 25 ... ... ... американ
президенті Д. Эйзенхауэр сөзіне құлақ асып, оны бағдармалы декларация
түрінде басылымға жазды ... ... ... ... ... ... қорытындының расталынуы еді, яғни барлық
шешілмеген мәселелерді дипломатиялық келіссөздер жолымен, БҰҰ арқылы және
тура шешуді мақсат етті. Бұл КСРО-ның иілмелі ... ... 1953 ... ... ... ... Кеңес отырысында мынаны
айтқан, КСРО "бейбіт қатар өмір сурүді" қолдайды. ... ... ... ... ... ... 1953 жылы 27 ... бітімге
(татуласуға) қол қойды.
КСРО-ның жаңа сыртқы саясаттағы доктринасы КОКП-нің XX - съезінде
қалыптасты. Оның негізгі ... ... ... яғни ... ... жасау арқылы, әр түрлі құрылымдағы мемлекеттермен бейбіт ... еді. ... ... ... ... ... Н.С. Хрущев
сыртқы саясат істеріне үлкен назар аударды. Тек 1960 жылы, ол шет елде ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттеріне
іс сапармен барған.
КСРО-ның лидері 117 рет шет елде үкіметтік қабылдауда сөз сөйлеп, ол іскер
жұмысшылар және ... ... Оның сөз ... ... 26 рет ... делегациясын қабылдау кезінде тыңдалды. Өрімнің
шиеленісі әлемде дипломатиялық белсенділікті арттырды. Нәтижесі Женевадағы
Үндіқытай бойынша, 1954 жылғы конференциясы ... Бұл ... ... ... ... қатал, эрі тиімді соғысты француз отаршылдармен жүргізген.
Кеңес делегациясының ұсынысы бойынша, үндіқытайлық сұрақты талқылау
негізінде жоба жасалды, онда ... ... ... ... ... ... ... Бейбітшілік жасалғаннан кейін, Камбоджи және
Лаос тәуелсіздігін мойындау негізінде және олардың территориясынан француз
әскерлерін ... алға ... ... ... ... соғыстың аяқталуы және қорытынды декларацияға қол қойылып,
оның мазмұны Вьетнам , Лаос және ... ... ... ... ... ортасындағы саяси бәсеңдету Женевадағы, КСРО, АҚШ, Ұлыбритания
және Франция мемлекеттерінің басшыларымен болған ... 1955 жылы ... ... мағынаны иеленді. Бұл соғыстан кейінгі мемлекеттер
басшыларының ең бірінші кездесуі. Ол әлемдік державалар ... ... ... ... ... ... ... саясаттағы маңызды мәселелердің бірі жағдайларды қадағалау, КСРО және
ГФР қатынасын, ГДР-сын халықаралық деңгейде мойындау және Батыс Берлин
мәселесі. 1955 жылдың қыркүйегінде ... жағы ... ГФР ... ... ... ... ФРГ-ны ресми түрде танып және ақырғы
тұтқындарын босатқан, оларды әскери қылмыскерлер ... ... ... өз жағынан Германияның бөлінуін жақтады. Яғни екі дербес мемлекеттерге
- ФРГ және ГДР, қоғамдық-саяси жүйесі бойынша әр түрлі, бірақ халықтық
құқығы ... ... ... НАТО өз ... ... ... ... қабылдады.
ГДР азаматтарының Батыспен қатынасын шектеу 1961 жылы тамыз айының бір
түнінде ... ... ... ... ... қаланың жартысынан бетонды
плиталармен құрылған тосқауыл арқылы оқшауланды және қатаң қорғалды.
Осылайша, ... ... ... және Батыс Берлин арасындғы
шекараны жапты. Бұл Германияны бөлудегі ... із басу еді. АҚШ пен ... ... ... күшті қолдана алмады. Алайда, бұл мәселе
маңыздылығын жойған жоқ.
Австриялық мәселені шешу аса ... ... Оның ... Вена ... 1955 ... 15 мамырындағы байқалды. Ол Австрияның территориялық
шекарасында қалпына келтірді 1938 жылы 1 қаңтарында оған ... ... ... ... бейтараптықты қолдауға жүктеме артқан жоқ.
Мемлекеттік келісім-шартқа қол қою негізінде, Австрия территориясынан
барлық шетел әскерін шығарып, сонымен қатар шығыс Австрияда орналасқан
Кеңес ... ... ... Келісім-шартқа қол қойылғаннан кейін,
Австрия арнайы заң арқылы бейтараптық жариялап, әскери блоктарға
қосылмайтынын мойнына алып және өз территориясына шетел әскери ... жол ... ... ... өмір сүру саясаты ядролық қарудың жарысуын тежеп,
келіссөздерге түрткі болды. 1958 жылы наурыз айында КСРО бір жарым ... ... ... Сол жылы ... ... өз әскерін ("қырғи қабақ
соғыс" жылдары 5,8 млн. адамға жеткен-бейбітшілік кезеңнің ауыр уақыты) 3,6
млн. адамға қысқартты. АҮШ 1958 жылы 31 ... ... ... жариялады, ал 1959 жылдың 26 тамызында біржақты тәртіпте
ядролық қаруды сынауды ... өз ... ... 2 айға рұқсат
етпеуін ұзартты. Алайда, американ-британ-кеңес кездесуінде Женевадағы, атом
қаруын сынау жөнінде келісушілік мәреге жетпей, АҚШ өз ... ... ... ... ... алайда КСРО өз қаруын атмосферада
қолданғанға дейін. Осылайша 50- жылдарда ... ... ... ... ... ... бұл ... нәтижесіз болмады. 1963 жылдың 5
тамызында Мәскеуде ядролық қару жарысын ұстауына бағытталған келісім-шарт
жасалды. АҚШ, КСРО жэне ... ... ... пен су ... ядролық
сынақты тоқтату, ал жерастында жүргізілуіне рұқсат жөніндегі келісім-шартқа
қол қойды. Кейіннен Мәскеу келісім-шартына ... да ... ... Франция мен Қытай қолдамаған.
Кеңес стратегиясының өзгеруінің бірегейлі нәтижесі АҚШ-қа қаратылды, ол ең
басты кеңесшісі және олардан ғана КСРО ... ... ... ... келіссөз жүргізсе де оның нәтижесі, АҚШ сұхбатына
бағынышты ... ... екі ... ... ... ... жылы ... айындағы АҚШ-қа іс-сапары болды. Ол кеңестің ғана емес,
орыс үкіметінің ең бірінші мүндай сапармен ... ... ... ... ... болған сұхбатпен аяқталды; ешқандай
келісім-шарт жасалмады. АҚШ-та Н.С.Хрущев, 1960 жылы халықаралық мәселені
талқылау үшін, американ президентімен үкімет басшыларын жинау жөнінде
келісті. Бұл ... КСРО мен АҚШ ... ... Франция ел басшысы
де Голль және Ұлыбритания премьер-министрі Макмиллан қатысу керек еді.
Алайда, бұл кездесу жүзеге аспады. Бұл кездесудің шақыру ... ... ... 1 ... Свердлов ауданының үстінен американ барлау
самолеты У-2 апатқа ұшырап, үшқыш Ф.Г.Пауэрс ... ... ... ... ... деген айыппен 10 жыл бас бостандығынан айырылды. Алайда ол 2
жылдан кейін, Кеңес ... ... ... ... ... 16 ... ... кездесу АҚШ, Кеңес Одағы, Ұлыбритания,
Францияның мемлекет басшылары және үкімет басшыларымен болған,
констурктивті сұхбат жүзеге аспады.
КСРО-мен жарияланған бейбіт қатар өмір сүру ... ... ... ... Бұл принцип кеңес экспансиясын кеңейту үшін жасырушы
болды. Кеңес Одағы әскери майдандасуды жалғастырды. Ядролық қарсыласуда бұл
саясат 60- ... ... ... ... ... әкелді, ол
ядролық соғыспен аяқтала жаздады. Бұл жанжал Кариб дағдарысы ... ... және АҚШ, ... Куба ... ... ... болған. 1959
жылдың бас кезінде АҚШ-тың оңтүстік жағалауына таяу жерде Куба аралында
халық ... ... ... ... ... антиамерикандық
үкіметі келді. Кастро қарсыластары АҚШ-тың көмегіне сүйеніп, оны бірнеше
рет алып салмақшы болды.
Куба революционерлері өздеріне мықты одақтасты керек етті. ... ... өз ... ... қиынға түсті. Бұл ізденіс КСРО-ға көз
аудартса керек. Кеңес басшылары Кубамен қатына орнатуда қызуғышылық
танытты. ... КСРО ... ... маңда өз позициясын нығайтты.
Бастапқы кезде, Куба мен КСРО арасындағы қатынас саяси және экономикалық
мазмұнда болды. Ал кейін ол ... ... ... 1962 жылы жаз айында
арал да, Америка территориясына бағытталған, ракеталары орнатылған. Н.С.
Хрущев бұл шараны ... ... ... ... үрейленіп,
жұмсарады деп үміттенді. Кастро бұл ракеталар америка басшылығынан ... ... ... ... ... ... американ барлаушыларымен
байқалғанда, АҚШ өзіне қауіп төніп тұрғандығын жариялады. 22 ... ... ... ... Куба да ... ... ... және Америкаға қауіп төніп тұрғанын жария етті. Бұл
шиеленістің нәтижесі Н.С.Хрущев пен Дж. Кеннеди арасындағы кеңес-американ
келіссөздермен аяқталды. 1955 жылы ... ... Н.С. ... және ... сапарында Титомен қатынас орнатты, Югославияның ел және
коммунистік партия басшысы. Н.С.Хрущев Белгаградтта Иосип Броз ... ... Ал 1956 жылы ... ... Тито КСРО-ға сапар жасайды. Бұл
сапар аса маңызды ... ... ... ... жасалды.
1960 жылдардың аяғына таман басты бағыт кеңес сыртқы саясатының Батыспен
қатынастың жақсаруында еді.
Бәсеңдету саясаты Еуропадағы саяси климаттың жақсаруына әкелді. Ең маңызды
болып ... ... ... ... ... ... жақсаруында. Бұл ауысым 1969 жылы бундестагтағы қыркүйек айында
өткен ... ... ... яғни ... басшылығына социал-демократтар
мен дербес демократтар партиясының келуімен еді. В.Брандт канцлері КСРО-мен
қатынасты жақсартып, "жаңа шығыс саясатты" жариялады. Бұл келіссөздердің
ұзақ әрі қиындауы нәтижесінен, ... 1970 жылы 12 ... ... қол қойылды. Бұл шарт мазмұны, ұрыстарды бейбіт жолмен шешуді және
күш қолданбауды негіздеді. Мәскеу шартының 3 бабы ... ... онда ... ... ... ... ... барлық мемлекеттермен,
сонымен қатар ГФР мен ГДР шекаралары бойынша. ... жылы ... ... ... ... Бұл ... қаланың ГФР мен ерекше
дәрежесін айқындады.
XX ғасырдың 70- жылдарының басындағы кеңес-американ қарым - қатынасы
Кеңес-американ қарым-қатынасы XX ғасырдың халықаралық қатынастарында ... ... ... ... ... сол уақытта соғыс пен бейбітшілік
жағдайы кеңес американ қарым-қатынасына байланысты ... ... ... бетбұрыс (ядролық сынақты тоқтату
туралы келісім, ғарышты бейбіт пайдалану және ядролық қаруды ... ... ... ... бұл ... ... терең ойға түсірді.
1969 жылы қаңтарда билік басына келген президент Р. Никсонның жаңа
республикалық әкімшілігі АҚШ-тың бұрынғы империалистік бағытын көптеген
жағдайларда ... ... ... ... ... ... кеңейтуді бастаған еді.
Вашингтонның КСРО-мен және басқа мемлекеттермен «күш көрсету» негізінде
қарым-қатынастарды құру әр кезде кеңес ... ... ... ... ... ... ... бір жақты пайда табуға, кеңес
жағына өз мүдделерін қабылдауға мәжбүрлеу, тең құқықсыз шарттар ... ... ... әсер етті. Осыған қарамастан Р. Никсонның
әкімшілігі «конфронтация ... ... ... өту ... көптеген маңызды маңызды себептердің негізінде түсінді. АҚШ пен
КСРО ... ... ... американдық әкімшілік пен сыртқы саяси
аппаратта ақылды қайраткерлердің табылуы, олардың тар эгоистік мүдделерден
жоғары тура алуы түрткі болды.
Л.Джонсон әкімшілігі тұсында стратегиялық қарулануды ... ... ... ... ... ... ұсынысы жасалған еді. Жаңа
жағдайлар оны жүзеге асыруға мүмкіндік беріп, 1969 жылы қарашада
келіссөздер ашық деп ... ... ... екі жылда Хельсинки пен
Венада кезекпен өтті. 1971 жылы 30 қыркүйекте КСРО мен АҚШ ... ... ... азайту шаралары туралы келісім жасалды.
1972 жылы мамырда Р. Никсонның Кеңес Одағына ресми ... ... ... ... пен ... ... арасындағы өткен
келіссөздердің нәтижесі 1972 жылы 29 мамырда Л. И. ... пен Р. ... ... ... Одағы мен Америка Құрама Штаттары арасындағы қарым-
қатынас негіздері» атты маңызды құжат болды. Кеңес ... мен АҚШ ... және ... соғысты болдыртпауға барлығын жасауға уәделесті.
Осы мақсатта қайшылықтардың бейбіт тәсілдермен шешуге, күш ... екі жақ ... ... ... мен ... ... ... тәрізді КСРО мен АҚШ мойнында
«халықаралық жағдайды ұшықтыруға әсер ететін жағдайларды болдыртпауға
тырысу» сияқты жауапты міндет ... ... ... назар стратегиялық
қарулануды шектеуге аударылды. Құжатта айтылғандай КСРО мен АҚШ арасында
толықтай қарусыздану мәселесін шешу ... ... ... ... жылы 26 ... КСРО мен АҚШ арасында Ракетаға қарсы қорғану жүйесін
шектеу туралы мерзімсіз келісім (ПРО) және Стратегиялық басқыншылық
қарулануды ... ... ... ... ... ... (5 ... келісім жасалды. Екі жақ та стратегиялық қарулануды шектеудің
параметлерін нақтылау мақсатында және тұрақты келісімді дайындау ... ... үшін СҚШ-1 ... ... ... ... қорғану келісімі бойынша Кеңес Одағы да, АҚШ та өз
территориясында ракетаға қарсы қорғану жүйесін дамытпауы шарт ... ... КСРО мен ... ракетаға қарсы қорғану
тәсілдерімен қорғалған, радиусы 150 км-ге дейін екі ... және ... ... қарсы шектеулі радиолакациялық станцияларды ұстауга
рұқсат етілді. Көрсетілген саннан ... ... ... ... ... Сол ... АҚШ 1969 жылы наурызда қабылданған «Сейфгард»
бағдарламасынан бас тартуға мәжбүр болды. Егер, бұл бағдарлама жүзеге асқан
жағдайда 14 ... ... ... ... іске ... ... жарысына жаңа серпін болар еді.
Теңіздік, ауа, ғарыштың немесе мобильді жерде қолданылатын ракетаға қарсы
қорғануды ... ... ... ... салынды.
Екі жақ басқа елдерге ракетаға қарсы қорғануды сатпауға және
орналастырмауға өзара келісті. ... ... ... ... ... шаралар туралы келісім бойынша екі жақ та 5 жыл мерзімге
МБРНБ және БРПЛ атты ракеталарды, су асты ... ... ... мен ... ... ... ядролық соғысты болдыртпау және халықаралық
қауіпсіздікті нығайту жолындағы үлкен қадам болды. «Қарым-қатынастар
негізі» құжаты мен басқа құжаттар КСРО мен АҚШ ... ... ... ... негіздеп берді. Жоғарыда айтылған келісімдер
жүзеге асқан жағдайда ұлы екі державалардың көптеген бағыттар, соның ішінде
ең маңыздысы қарулану жарысын ... және ... ... ... ... ... еді, ... бұл келісімдерге қол қойылу сауда-
экономикалық, мәдени және тағы басқа салаларда қарым-қатынастың дамуына
жағдай жасады. 1972 жылы Р. ... ... ... ... ... ... ортаны қорғау, денсаулық сақтау салалары бойынша кеңес-
американ келісімдері жасалды.
1972 жылы ... ... кеме ... ... ... ... ... американ сауда мен несие туралы келісімдері жасалды.
1973 жылы 22 ... Л.И. ... ... ... ... екі жақ ... ... ... жөніндегі ары қарайғы келіссөздердің негізгі принциптері» атты
маңызды құжатқа қол қойды. КСРО мен АҚШ тең дәрежедегі қауіпсіздік
принципін мойындап, екі жақ та ... не ... ... бір ... ... ... ... Келісімді дайындауды аяқтау жэне қол қою
1974 жылға жобаланды.
1973 жылы 25 қыркүйекте ... ... ... ... ... ... ... жанданды. Алайда онда уәделескен
келісімге жету мүмкін болмады. ... ішкі ... ... ... жанжалмен» және американдық «қырандардың» өскен іс-әрекетінен
анықталған АҚШ позициясы қатаң және мазмұнды емес болды.
1974 жылы ... АҚШ ... Р. ... ... ... ... үкіметі арда пайда болған келіспеушілікті шешуге тырысты.
Стратегиялық қарулануды шектеу туралы келісімді құрастыру «тез арада
аяқталуы тиіс» деген ... ... Жаңа ... ... 1985 жылға
дейін белгіленді. Сонымен қатар, ядролық қаруды жер асты сынауды шектеу
туралы келісім жасалды. 1976 жылдың 31 наурызынан бастап келісім ... мен АҚШ ... 150 ... ... жер асты ... ... ... міндеттенді. Кеңес Одағы сол кездің өзінде қандай да бір ядролық
қаруды сынауды ... ... еді, ... ... басшылықтағы топтары,
әсіресе әскери адамдар бұған келісуден бас тартты.
Л.И. Брежнев пен АҚШ-тың жаңа президенті Дж. Фордтың арасында 1974 жылы
тамызда ... ... ... ... ... ... қаупін
болдыртпау мәселесіне үлкен назар аударылды. Олардың 1974 жылдың аяғында
Владивостоктағы кездесуінде СҚШ ... ... ... ... ... ... ... алғаш рет алыс қашықтықтағы бомбардирлік
авиацианы шектеулі қару құрамына кіргізді, яғни ... ... ... ... жол салды.
1973 жылы 22 маусымда Вашингтонда Ядролық соғысты болдыртпау туралы арнайы
мерзімсіз келісімге қол ... ... және ... ... мақсатында, ядролық соғыс адамзат үшін зардабы шексіз
екенін түсінген АҚШ пен КСРО өз ... осы ... ... ... ... ... жылдары тарихта алғаш рет КСРО мен АҚШ арасында парламенттік
делегациялардың ресми алмасуы болып өтті. Мәскеуде АҚШ-тың іскер топтарының
көптеген өкілдері ... ... Олар ... кеңестік мекемелер мен
өнеркәсіп орындармен шарт жасасып кетті. Вашингтонда КСРО-ның сауда
өкілдері, ал ... ... ... ... ... астам американдык
корпорациялар мен банктер өкілдіктері ашылды. Құрамында 300-ден астам
кеңестік және американдық фирмалар мен ұйымдар бар Амторгтын экспорт-
импорттық қызметі ... 1976 жылы ... ... ... 2,2 млрд.
рубльге жетті.
Алайда, кеңес-американ саудасы басқа елдермен жүретін сауда қарым-
қатынасымен салыстырғанда елеулі түрде артта қалып отырған еді. Оған себеп
кеңестік ... ... ... ... болды.
70-жылдардың бірінші жартысында кеңес-американ қарым-қатынасы ғылым мен
техника саласында алға жылжыды. Американдық ғалымдар мен инженерлер бірнеше
рет екі жақ та ... ... ... көз ... ... ... корпорациясының өкілі Л. Стил көптеген
американдық бизнесмендердің пікірін білдіріп, Кеңес Одағьшың ғылыми-
техникалық ресурстардың зор екенін, Кеңес Одағында металлургиялық болашағы
бар салаларында ... ... және ... зерттеулер жүргізіліп
жатқананын және осы жұмыста КСРО үлкен жетістікке жеткендігін ... ... КСРО мен ... ... «Зингер», «Интернэшнл телефон энд телеграф» компаниялары қарым-
қатынас туралы келісімге қол қойды.
Кеңес-американ ядролық энергияны бейбіт пайдалану туралы келісім қарым-
қатынасты үш ... ... ... ол басқарылатын термоядерлік
синтез, энергиялық реактор, фундаментальды материя қасиетін зерттеу.
Денсаулық сақтау саласында да кеңес-американ қарым-қатынасы жақсы дамыды.
Жасанды ... ... ... ... ... қол ... ... күресу шеңбері кеңейе түсті.
Жоғарлау сызығы бойынша кеңес-американ қарым-қатынасының ауылшаруашылығында
өсті. 1973-1974 жылдарда 20-дан ... ... ... ... ... құрылды. Делегациялар мен көрмелер алмасу басталды.
Ерекше назар мен қызығушылықты бірлескен ғарыштық «Союз-Аполлон» жобасы
тудырды. 1975 жылы шілдеде кеңестік космонавтар Леонов пен ... ... - ... ... жэне Бранд маңызды ғылыми-техникалық мәнге
ие бірнеше бірлескен сәтті бақылаулар мен тәжірибелер тізбегін өткізді.
1973 жылы ... ... мен АҚШ ... ... ... және қарым-
қатынас туралы жалпы келісім» және 1974-1976 жылдарға арналған сондай нақты
бағдарлама екі елдегі өнерді бағалаушыларды қатты қуантты. Есте ... ... ... балет және опера труппасының АҚШ-қа сапары скифтік
қорғандар мен ленинградтық ... ... ... ... Ал ... ... ... келген драмалық театр, бірқатар
музыкалық ансамбльдер сәтті өнер көрсетсе, АҚШ мұражайларынан суреттер
көрмесі болып өтті.
Жоғары білім беру саласындағы ... жаңа ... ... өту үшін жас ғалымдар (әр жақтан жыл сайын 50 адам) және жыл
сайын 10 жетекші профессорлар мен ... үш ... он айға ... ... ... үшін ... жүргізілді.
Туризм шеңберінде кеңестік және американдық адамдар арасындағы ... ... Екі ... ... ... ... ... бұл байланыстар
қарым-қатынастардың жақсаруына, сенім мен өзара сыйластықтың өсуіне жағдай
жасады.
АҚШ пен КСРО өзара қол қойған ... ... ... коммюникелер, жалпы саны 60-тан асатын құжаттар бейбіт өмір сүру
принципі негізінде қомақты саяси жэне қүқықтық база жасады. 70- ... ... ... ... ... міне осындай
болды.
Американдық империализмнің Үндіқытайдағы агрессиясы екінші дүниежүзілік
соғыстан кейінгі халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікке қауіп төндірген
ұзақтығы мен ... ... ірі ... ... ... Еркіндік сүйгіш
вьетнамдық халық АҚШ агрессиясына қарсы каһарманды күрес жүргізді.
Үндіқытай халқының ... ... ... ... ... ... қысым көрсетуі мен азат ету күресінің сәттіліктерінің арқасында
империализм артқа шегінуге мәжбүр болды.
Парижде болып өткен Вьетнамдағы саяси ... ... төрт ... ... жылы 25 ... ... ... халықаралық жағдайда шешуге тырысқан
әрекеттердің өскен уақытында басталды.
Американдық қолдаусыз Вьетнам жерінде өз ... ... қала ... сайгондық тәртіп келіссөздердегі басты оппозициялық күш болды. Ұзақ
уақыт сайгондық марианеткалар Оңтүстік Вьетнамды келіссөзде тең ... ... ... ... ... ... бұндай саясатында
келіссөздерді ешбір нәтижесіз екенін көрсетуге ұмтылуы ... АҚШ ... ... ... ... қысым көрсетіп, олардан бір
жақты пайда табуға бар ... ... мен ДРВ ... ... шешу ... ... ... сөз
сөйледі. 1969 жылы 8 мамырда НФО делегациясы «Оңтүстік ... ... ... ... мен ... ... («10 ... ретінде
белгілі). Бұл үсыныстар 1954 жылғы Женевалық келісімдерге сүйеніп, Оңтүстік
Вьетнамнан сөзсіз шетел әскерінің шығаралуын, вьетнамдық халықтың негізгі
құқықтарының халықаралық деңгейде мойындалуын; Оңтүстік ... ... ... ... ... ... ... әскери одаққа
қатыспауды және екі ел территорияларында әскери базалар мен әскерді.
болдыртпау; АҚШ-тың Вьетнамға әкелген ... өтеу ... жылы 6-9 ... Оңтүстік Вьетнамның азат етілген бөлігінде Оңтүстік
Вьетнам Республикасының Уақытша революциялық үкіметін бір ауыздан сайлаған
халық өкілдерінің съезі болып өтті. Уақытша ... ... ... ... ... ... қалпына келтіру, еркін
демократиялық, бейбітсүйгіш және бейтарап мемлекет құру, келешекте
Вьетнамды ... ... ... ... ... ... сол уақытта Мәскеуде болып жатқан коммунистік және ... ... ... жылы АҚШ ... ... ... ... доктрина»
вьетнамдық халықтардың азат ету қозғалысын қару көмегімен баса
алмайтындығын және Вьетнамдағы американдық эскердің агрессиясының
аяқталғанын ... 1969 жылы ... ... ... ... ... шығарылатыны туралы жарияланды. 1972 жылы вьетнамдық патриоттардың
көктемдік бас ... ... ... ... ... ... қорғаныс аудандарында болды. 1973 жылы 27 қаңтарда Вьетнам бойынша
жасалған Париждік келісім ұзақ ... ... ... ... ... ... Одағы мен әлемдік социализмнің қолдауымен
вьетнамдық халықтың тарихи жеңісін белгіледі. Бұл жеңістің маңызды
себепшісі өте кең аукым алған халықаралық бірлігі ... ... ... ... және ... ... ... 60 күн ішінде американдық және басқа шетелдік
әскерлердің шығарылатынын және әскери тұтқындардың
босатылатыны белгіленді. Сондай-ақ келешекте АҚШ-тың Оңтүстік Вьетнам ісіне
араласпайтынын ... ... ... ... саяси реттеуге шетелдік
мемлекеттің араласпауынсыз екі оңтүстік вьетнамдық жақпен келіссөз жүргізу
арқылы жету көзделді. Ұлттық ымыраласу және бірлік кеңесін қүру еркін ... ... ... ... 1954 жылы ... ... ... және 17- параллельден өтетін Вьетнамның екі бөлігі
арасында өтетін әскери демаркациялық шеп «уақытша сипатқа ие және саяси,
территориялық шекара болып табылмайтыны» келісімде ... ... «әр ... ... ... ... ... және Оңтүстік Вьетнам
арасында келіссөз жүргізу арқылы» шетелдік ... ... ... АҚШ өз ... ... және Солтүстік Вьетнамға соғыс
салдарын жоюға алды. Келісімге қатысушылар ... 1954 жылы ... және 1962 ... Лаос ... Женевалық келісімдердің орындалуын
және бұл елдердің ішкі мәселелері өз күштерімен, шетелдіктердің
араласуынсыз шешілуі керек екендігі анықталды.
Париждік келісімнің орындалуын қадағалайтын төрт жақ ... ... ВХР, ПХР, ... және ... ... енетін халықаралық
комиссия құру қарастырылды. Оған қоса келісімге кең халықаралық маңыздылық
беру мақсатында бір ай ішінде Парижде Вьетнам бойынша ... ... ... ... ... ... қол қою үлкен халықаралық мәнге ие
болып, Үндіқытай түбегінен алыс жерлерге де тарады. Бұл келісімнің әлемдік
маңызы 1973 жылы 26 ... 2 ... ... Парижде 12 делегат пен БҰҰ-
ның бас хатшысының қатысумен болып ... ... ... ... ... қатысушылар Вьетнам бойынша Халықаралық Актке қол қойды және
салтанатты түрде вьетнам халықтарының негізгі ... ... ... Ол тәуелсіздік, еркіндік, бірлік және Вьетнамның
территориясының ... ... ... ... ... ... еді.
Осылайша, Вьетнам бойынша Халықаралық конференция соғысты аяқтау туралы
келісімнің ... және ... ... ... ... Қиыр ... пен
Оңтүстік Шығыс Азиядағы жағдайды шешу мәселесі бойынша алға жылжуға
мүмкіндік ... ... ... ... ... Азиядағы барлық
американдық блокадалық жүйесіне ауыр соққы болды. Алғашқы ақаулар ... ... ... Қиыр ... пен ... Азия ... ... шығаруға ұмтылыс байқалғанда басталды. Сол кездің өзінде
Оңтүстік Вьетнамнан австралиялық, жаңа зеландиялық, тайландық ... ... ... мәселесі туындады, филиппиндік әскери
бөлімдер әкетілді.
СЕАТО бойынша жаңа соққы 1972 жылы қарашада Пакистанның блоктан ... Бұл ... ... 1971 ... үнді-пакистандық қақтығыста
Вашингтонның ұстанған реакциясына жауап деп қабылданды. Біртіндеп блоктан
Франция да ... жылы ... ... ... мен ... премьер-министрінің
арасында болып өткен кездесуде екі мемлекет басшысы ... ... ... ... ... жағдай жасайтындарын мәлімдеді. Бұл ұсынысты
Австралия және Жаңа Зеландия қолдады. Қоршауда қалған АҚШ пен Ұлыбритания
өздерінің әріптестерімен келісетіндіктерін мәлімдеуге мәжбүр ... ... ... ... шешім 1975 жылы қыркүйекте Нью-Йоркте
өткен бұл үйымның министрлер кеңесінің ... ... ... 1977 жылы ... ... ... ... түрткі болған
Манильдік келісім жоққа шығарылмады.
ГФР-дің «Жаңа шығыстық саясаты»
Екінші дүнижүзілік соғыстан кейінгі алғашқы онжылдықта социализм
дипломатиясы жүргізген ұзақ және табанды ... ... ... ... мәселелер бейбіт шешімдерін тапты. Испания, Финляндия,
Венгрия, Румыния, Болгария арасында ... ... ... (1974 ... ... ... ... жасалды (1955 жылы). Алайда, екінші
дүниежүзілік соғыстың аяғында қорытынды сызық жүргізу үшін батыс
державалардың Еуропадағы территориялық және саяси шындықты мойындауы, ... ... ... ... ... ... ... Онсыз еуропалық
бөлікте қауіпсіздік пен қарым-қатынас мүмкін болмас еді.
Уақыт өте ... ... ... ... Еуропадағы «шиеленіс аралы» болып
қала алмайтындығы айқын бола бастады. Батыс Берлин ГДР ттерриториясында
орналасқандықтан, ол ГДР мен КСРО мүдделерін ескермей ... ... ... ... ... тиіс еді. Екінші жағынан, Батыс
Берлин капиталистік жолмен дамып келе жатқанын, онда үш батыс державасының
оккупациялық тәртібі сақталып отырғаны, қала ГФР-мен белсенді ... ... ... отырғанын ескеру керек еді. Жағдайды Бонның
Батыс Берлин мен ГФР-дің ... ... және оны ... ... ... ... тырысуы қиындатты.
Батыс Берлинге қатысты мәселенің шешіліуі үшін өте көп күш пен көп жылғы
қажырлы еңбек қажет болды. КСРО-ның белсенділік көрсетуі және
табандылығының ... 1970 жылы 26 ... ... ... бұрынғы
одақтас Бақылаушы Кеңестің ғимаратында келіссөздер басталып кетті.
Келіссөзді өз елдерінің ... ... ... КСРО, АҚШ, Англия және
Франция жүргізді. Келіссөздерге алғы шарт кеңестік елші А.Ф. Добрыниннің
АҚШ-та американдық ... ... Г. ... болып өткен
әңгімесі, 1969 жылы Мәскеуде жазда АҚШ, Англия, Франция өкілдерімен пікір
алмасу болды.
Келіссөздер жарты жылға созылып, өте ұзақ және қиын ... ... ... 1971 жылы 3 қыркүйекте қол койылған Төрт ... ... (АҚШ, ... ... ... ... үш бөліктен түрды:
«Жалпы қаулылыр», «Берлиннің батыс бөліктеріне қатысты қаулылар» және
«Қорытынды қаулылар» және бірқатар қосымшалар. «Жалпы қаулылар» Батыс
Берлин ауданында шиеленісті жою және ... ... екі ... ... ... ... қатысты қаулылар» бойынша Берлиннің
батыс бөліктері мен ГФР арасындағы байланыс «бұл ... ... ... құрамды бөлігі емес және онымен басқарылмайды» принципі негізінде
жүргізіліп ... ... ... және оның ... ... ... өкілдігі тәртібін көрсетті, оны үш жержаваның құқығы ретінде
белгіленді (АҚШ, Ұлыбритания, ... ... ... Берлиннің тұрақты
тұрғындарына елшілік қызмет көрсету, қала мүддесін халықаралық ұйымдар мен
конференцияларда қорғауға, халықаралық айырбас пен ... ... ... ... ГФР ... ... ... Берлинге әрбір
жағдайда ақылдасылған жағдайда ғана таралуы мүмкін,Батыс Берлиннің ГДР
территориясы арқылы байланыс егеменді мемлекеттер территориясында
транзиттік хабар беру тәжірибесі мен нормалары ... тез ... ... тәсілмен жүзеге асырылады. Сәйкес келісім ГДР үкіметі
ГФР-мен 1971 жылы 17 желтоқсанда және Батыс Берлиннің сенатымен 1971 жылы
20 ... ... ... ... ... ... ... Батыс Берлинде Бас елшілік ашылды.
Сыртқьт сауда ұйымдарының бюросын және «Аэрофлот» пен «Интурист»
өкілдіктерін құрды.
Төрт ... ... өз ... 1972 жылы 3 ... енді. Бір уақытта ГДР мен
ГФР арасындағы транзит бойынша келісім және ГДР мен ... ... ... ... ... туралы және анклав айырбасы туралы келісімі
өз күшіне енді.
Төрт державалар арасындағы ... ... ... ... шиеленіс
жағдайын алып тастады.
Кеңеске дайындық күн тәртібі жөніндегі жэне Еуропадағы қарым-қатынас пен
қауіпсіздік мазмұны туралы өткір күрес жағдайында жүрді. ... ... ... ... ... саясатының антисоциалистік
бағыты бекініп отырды. Батыста жалпыеуропалық процесті жеке мемлекеттер
ішінде социализмді әлсірету үшін ... ... ... кең ... ... ... ... ұзақ уақытқа созылу нәтижесінде
кеңестік жүйеге біздің жүйемен салыстырғанда әлде қайда үлкен зардап
әкелгені белгілі.
Бұл есептеулерге қайшы социалистік қауымдастықтағы ... өсіп ... ... ... ... ... ... кезінде олар еуропалқ
мәселелерді шешуге біріге жол іздеді.
КСРО және социализм елдерімен ұсынылған еуропалық қауіпсіздік принциптері
Батыстық ең көреген және реалистік ойлайтын саясаткерлерінде ... ... ... ... ... әсер ... тағы бір ... себеп ол
қоғамның анти әскери көңіл-күйі болды. Олар кеңесте бейбітшілікті
беріктендіру және бейбіт өмір ... ... ... ... ... ... Бүндай көңіл-күйдің нәтижесі Брюссельде (1972 жылы маусым) Еуропада
қауіпсіздік және ... ... ... ... ... ... ... қабылдап, онда жалпыеуропалық қауіпсіздік
принциптерін ұсынып, бір ауыздан жалпыеуропалық кеңес идеясын жақтады.
1972 жылы 22 қарашада Финляндияның ... ... 32 ... өкілдері, АҚШ және Канада өкілдері Хекльсинкіде кеңестің
міндеттерін, оның жұмысының үйымдастырылуын, күн тәртібін, қатысушылар
кұрамын, ... ... ... ... көп ... кеңес
беруді бастады.
Жеті айға созылған кеңес берудің нәтижесінде көптеген объективті ... ... ... бар ... анықталды. Кеңес беруде
Варшавалық Келісімнің - жеті мемлекеті, БҰҰ-ның - он бес ... және он ... ... ... топтарға кірмейтін мемлекеттер қатысты.
Кеңес берудегі орталық орынға болашақ кеңестің күн тәртібі болды. 1972 жылы
13 желтоқсанда кеңестік делегация еуропалық ... жэне ... ... ... ... сауданы, экономикалық,
ғылыми-техникалық және мәдени байланыстарды тең дәрежеде кеңейту, Еуропада
қауіпсіздік пен қарым-қатынас мәселелері ... ... құру ... ... ұсынды.
Көптеген батыстық делегациялар ең басынан Еуропада қауіпсіздік және ... ... ... ... құру ... ... қарады.
Көпжақты кеңес берулердің нәтижесінде 1973 жылы шілдеде ... ... ... ие ... ... ұсыныстар мәтіні келісілді. Ол 96
пункттен тұрды. «Көк кітап» кеңестің үш кезеңін көрсетті: біріншісі -
Хельсинкиде, екіншісі - Женевада, үшіншісі - ... ... ... ... ... ... күн ... құрамында төрт пункті
болды.
Бірінші пунктке ... ... ... ... ... мен ... ... орта мәселесі бойынша қарым-қатынас,
үшіншіге - гуманитарлық және басқа салалардағы қарым-қатынас кірді.
Төртінші пунктке кеңестен ... ... ... ... ... жылы 3 ... ... Еуропадағы қауіпсіздік және қарым-қатынас
Кеңесі өз жұмысын бастады.
КСРО-ның ... ... ... ғасырдың 70-жылдарының ортасына қарай бәсеңдету саясаты мықты бекініп,
шынайы саяси және құқықтық пішінге ие бола бастады. Бәсеңдетудің
сәттіліктері АҚШ-тың ... ... және ... ... тап ... күштердің бөлігі, демократиялық палаталардың оң жақ қанаты социализммен
бейбіт өмір сүру мүмкін еместігін жариялады. 1974 жылы желтоқсанда
бәсеңдетудің қарсыластары алғаш рет кеңес - ... ... ... ... ... ... ... экономикалық
қатынас болды. Бұл іс-әрекет Джексон - Вэниктің түзетуін қабылдаған
Американың конгресі жүзеге асырды.
1975 жылы ... АҚШ ... ... ... ... ... бас – ... құпия отырыс болып өтті.
Оған катысушылар Американың әскери жетекшілігін қайтару үшін қарулану
жарысының жаңа ... ... ... шешім қабылдады.
1976 жылы ... Форд ашық ... ... ... ... ... «күш позициясы жағынан
бейбітшілік» деген сөзбен алмастыратынын мәлімдеді. Оң жақ күштердің
қысымынан ... ... ... ... іс ... ... Сол ... «Метрополитэн» клубында «іс жүзіндегі қауіп бойынша
комитет» құрылып, АҚШ - тағы антибәсеңдету күштері орталықтарының бірі
болды.
Комитет қызметінің негізіне басынан-ақ ашық ... ... ... ... ... өзінше бір хронологиялық маңызды кезең болды. Осы
кезеңнен бастап ... анти ... ... ... ... саясатында
жетекші орынға ие болды. Осылайша екі ағымның қақтығысы ... ... ... ал ... ашық ... ... - 3. ... З. Бжезинский Пентагонмен байланыс жасай отырып, президентке Кеңес
Одағына «әлде қайда катал төтеп беруге» көшуді ұсынды.
1978 жылы ақпанда АҚШ Үнді ... ... ... ... ... ... 1978 жылдың желтоқсанында Вашингтон американ-
кеңестік қару саудасын шектеу келіссөзін ... ... ... екі ел ... ... каналдарын
жаба бастады. 1978 жылы шілдеде ол КСРО-ға «Юнивах» компьютерін апаруды
тоқтатты. Бұл компьютерлер 1980 жылы Мәскеуде өтетін ... ... еді. ... ... екі ... дау-дамайға айнала бастады.
Рейганның әкімшілігі өзінің қызметінің жарты жылы ішінде қарулану жарысын
күшейту және АҚШ—ты әскери жетекшілік ... ... ... ... АҚШ ашық ... ... ... да болмасын қарулануды шектеу
туралы келіссөздерді қабылдамады.
1981 жылы 30 ... ... ... ... ... жаңа ... ядролық ракеталарды орналастыру жөнінде
кеңес-американдық келіссөздер басталды. Бұл ... ... ... ... ... ... бұл ... ұстанған позициясы басынан-ақ қандай да бір
шешімге келуді көздемеді. Керісінше олар Кеңес Одағының «жоқ» деген
жауабына жетіп, ... оны ... ... ... ... жылы ... ... Рейган британдық парламентте сөз сөйледі. Өз
сөзінде Рейган социализмге қарсы ... ... ... ... ... ... - «марксизм мен ленинизмді тарихтың күлінде
қалтыру» екенін ... ... ... 17 ... БҰҰ-ғы сөйлеген сөзінің
ертеңінде маусымда президент ... ... ... ... ... күрт ... ... шешім қабылдады. Оған
себеп бірқатар
батысеуропалық елдердің КСРО-мен ... ... осы ... тасымалдау туралы келісім болды.
1991 жылы шілдеде АҚШ-тың Ұлттық ... ... ... ... бұзу ... ... ... Сол жылдың аяғында АҚШ КСРО-ға қарсы
экономикалық санкциялар енгізді.
Алайда «Ортақ рынок» елдерінің сыртқы істер министрлері 23 маусымдағы
біріккен құжатта, кейін 12 тамыздағы ... ... ... ... ... «халықаралық қүқыққа қайшы» деп танып, оған бағынудан бас
тартты. Нәтижесінде 1982 жылы 13 ... АҚШ ... ... ... ... ... мәжбүр болды.
Американдық «экономикалық соғыс» жоспарлары Кеңес Одағына қатысты жүзеге
аспай қалса да, бұл сәтсіздік Вашингтондағы «қырандарды» суытпады.
Орта Шығыстағы бейбітшілік пен ... ... ... ... ... пайдалы Кеңес Одағының Ауғанстанмен байланысын дамыту болып табылды.
КСРО ... ... ... ... ... жасап отырды. Алайда, елдің
экономикалық жетістіктерінің пайдасына ең алдымен феодалдық-помещиктік ... ... ... ... ауғандық монархия арқа сүйеді. Халық
жағдайы төмендеп, наразылық туғызды.
1973 жылы 17 шілдеде Ауғаныстанда монархия құлатылып, республикалық құрылыс
жарияланды.
Билікке тақтан алынған ... ... М. Дауд ... буржуазиялық-
помещиктік топ келді. Алайда олар уәде еткен реформаларды жүргізуден бас
тартып, елдің прогрессшіл ... ... ... компаниясын бастады.
Негізгі соққы Ауғанстанның Халықтық-Демократиялық партиясына тиді (АХДП).
АХДП көлеңкіге ... ... ... М. Даудтың тобы империалистік
державалар мен Ирандық шахтан ... ... ... АХДП-ны талқандау
мақсатында 1978 жылдың сәуірінде АХДП ОК-нің бас ... Н.М. ... ... ... ... тұтқынға алды. Жауап ретінде 1978 жылы 27 сәуірде
АХДП-ны қолдайтын ... ... ... ... ... ... ... 29 сәуірде Н.М. Тараки басқарған Революциялық кеңес
құрылды. Л. И. Брежнев айтқандай, бұл нағыз халықтық революция мәңгілік
Ауғандық тарихты күрт ... ... ... Нұр ... ... Демократиялық Республикасының премьер министрі болып сайланды.
М. Дауд ... ... және ... ... ... АҚШ ... державалардың қолдауымен елдегі ішкі реакциялық күштер қарсы
шықты. Сонымен қатар оларға Пакистан мен Иранның билеуші топтары да қолау
көрсетті. 1978 ... ... олар ... ... Демократиялық
Республикасына қарсы соғысты бастады.
Елдегі жағдай тек қана контрреволюция әрекетінен қиындаған жоқ. Оған қоса
АХДП-ның өз ... ... 1979 жылы ... ... ... ... Н.М. Таракиді алып тастап X. Амин алды. АХДП-ның сау
күштері X. ... ... ... ... қауіп төндіретінін түсініп,
оған қарсы шықты. 1979 жылы 27 желтоқсанда X. Аминнің тәртібі құлатылды.
АХДП мен АХР-ның жаңа басшылығы Б. Кармальдың жетекшілігімен X. ... ... ... ... күш ... 1981 жылы 15 маусымда халықаралық
және ішкі реакция күштеріне қарсы патриоттық позицияны ұстанған Ұлттық
отандық майдан құрылды.
1986 жылы ... АХДП ... бас ... ... ... ... Наджибтың
алдына қойған басты мақсат революциялық құрылымның әлеуметтік қорын одан
әрі нығайту және кеңейту, Ауғанстан халқының барлық топтарын мемлекеттік
басқаруға белсенді ... ... ... ... және патриоттық
негізде ұлттық татуласу жолында ауғандық қоғамды алға жетелеу болып
табылды.
АДР-ның жағдайын ... және оны ... ... ... ... көмекті
Кеңес Одағы жасады. Екі ел арасындағы дәстүрлі достық сәуірдегі
революциядан кейін жаңа кезеңге өтіп, ондағы басты ... ... ... қарсы күресу болып белгіленді. Бұл кеңес-ауғандық қатынастың ... ... ... 1978 жылы 5 ... Достық, бейбіт
көршілестік және қарым қатынас туралы Келісімде тапты. АДР-ға қарсы
жарияланбаған соғыстың күшейуінен және ауғанстандық әкімшіліктің бірнеше
сұрауынан кейін 1979 жылы ... ... ... шектеулі кеңестік
әскери күштер енгізілді. Бұл әрекет 1978 жылғы Келісім мен БҰҰ-ның 51-ші
жарғысына сәйкес жасалған еді.
80- жылдардың бірінші ... ... ... ... ... халықаралық жағдай қайтадан шиеленісті. Осы
уақыт аралығына дүниедегі капитализмнің жалпы ... ... ... еді. ... ... ... капитализмнің дағдарысының бірқатар
жаңа жағдайлар байқала түсті. Осы ... ... күш ... ... ... жүйенің әсер ету аумағы кеңейе түсті түсті. Жұмыс
табының, жаппай демократиялық қозғалыстың рөлінің өсуі жалғасын тапты. Оның
негізгі белгісі ретінде Португалиядағы ... ... ... ... ... ... ... франкизмнің
алынуын, Франциядағы солшыл күштердің ұстанымдарының күшеюін көрсетуге
болады. Дамушы елдерде антиимпериалистік күрес барған сайын толық қанды
ұлттық және әлеуметтік мазмұндағы бас ... үшін ... ... ... ... ... өмірдің барлық салаларындағы тереңдеген тоқырау
салдарынан күйрей бастады. Капитализмнің тоқырауы сонымен бірге
империализмнің сыртқы саясатында көрініс тапты, яғни ... ... ... ... ... қатынастарында еді.
Халықаралық қатынастар аймағында КСРО-ның және де басқа социалистік
елдердің арасында 70- жылдары ... ... ... бет ... - 80 ... ... ... милитаристік, реакциялық топтары,
ең алдымен американдық, тағы да халықаралық жағдайдың ұшырауына бет бұрды.
80-жылдары капиталистік елдерде әлі де мемлекеттің ... ... ... ... ... көмек беру жалғасын тапты.
Империализм ғылыми - техникалық революцияны барған сайын жұмысшыларды
қанауды күшейтуге және пайданы көбейтуге пайдаланды. Сонымен қатар, ол
дүниежүзілік дамудың ішкі ... ... ... ... Ол
негізінен империализм үшін әлеуметтік - экономикалық тоқыраулардан сақтау
үшін жасалған еді.
70-жылдардың басына таман, империалистік бақталастықтың негізгі
орталықтарына айқын көріне ... АҚШ, ... ... (ең ... ... ... Жапония болған еді. Олардың арасында ауыр экономикалық жэне
саяси күрес басталды. Батысеуропалық және жапондық империализм белгілі
деңгейде американдық ... ... ... капиталистІк
дүниедегі экономикалық иелігі де өзгерді. Осылайша, АҚШ капиталистік
дүниеніи өндірістік иелігі 1950 жылы 48,7 пайыздан 1980 жылдың 36 ... Ал ... және ... ... 32 ... 50 ... өсті. Бұл
түста АҚШ-тың экспорттағы иелігі лезде кеми түсті. Оның алтынвалюталы
резервтері 52-ден 6 пайызға азайды. Халықаралық капиталистік сауда-
саттықтың орталығы ... ... ... табылды. 80- жылдардың ортасына қарай
АҚШ екінші дүнтежүзілік ... ... ... рет ... - мемлекетке
айналды. Жаңа «күш орталықтары» - Тынық мүхит бассейнінің елдері және Латын
Америка елдері пайда болды.
Халықаралық капитал концентрациясы жаңа ... ... Жаңа ... және
ұлтаралық корпорациялар шыға бастады. 80-жылдардың басында отызға жуық
трансұлттық мультимиллиардерлер - ... ... ) ... ... ... американдық капиталына жатса, 9-ы Батыс Еуропа
империалистеріне қарағандығы белгілі.
Ұлтаралық корпорациялардың өнімдерінің бағасы 1960 ... 118 ... - ... ... ... 1800 ... ... өсті. 80-
жылдардың басында олар капиталистік дүниенің өнімдерінің 40 пайызы, сыртқы
айналымның 60 пайызы, сонымен жаңа ... ... 80 ... еді. ... ... беделді ұстанымдарға американдық
капитал алды. АҚШ-тың трансұлтық корпорациясының экономикасы ГФР-дың,
Францияның, Англияның экономикасынан екі - үш есе жоғары болды, ол тек
Жапонияның экономикасынан ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық саяси ұйым арасында жаңа қарама-
қайшылықтар туындап, күшейе түсті.
Капитализмнің жалпы тоқырауының күшеюі капиталистік экономиканың даму
қарқынының бәсеңдеуінен ... ... 70 - ... ... дүниеде
бірқатар экономикалық тоқыраулар мен төмендеулер байқалды. 1980 ... ... ... ... ... 8 пайызға төмендеуіне,
ірі инфляцияға және жұмыссыздықтың өсуіне әкелген жаңа ... ... ... ... 1980 жылы - ... 1983 ... ал 1984 ... 35млн. құрады. Ал 1983 – 1985 жылдары капиталистік дүниеде
өндірістік өнім шығару мөлшері ... ... ... Бірақ бұл алға
жылжу, тек қана өндірістің жаңа салаларын қамтыды - робототехниканы,
микроэлектриканы және де әскери салаларды, әсіресе ол ... ... ... АҚШ өз ... бұл ... жаңа ірі көлемдегі
жолдарына нұсқады. Әсіресе ядролық және де ғарыштық. Осыған сәйкес, АҚШ-тың
және НАТО елдерінің ... ... ... 1949 ... 1983 жылға дейінгі
кезеңде НАТО елдері әскери салаларға қарсы шамамен З трлн. ... ... ... елдердің милитаризациялаудағы негізгі
ерекшелік, Батыс Еуропа және Жапонияның әскери ... ... ... ... ... (Қиыр және Таяу Шығыс, Орталық Америка, Африка)
империализмнің агрессиясы күшейді.
Экономиканың тоқырауының күшеюі ... және ... ... ... қатар
жүрді. Бірқатар капиталистік елдерде (Англия, Америка Құрама Штаттары, ГФР,
Канада) буржуазияның консерваторлық қанаты күшеюі жүзеге асты. Дүниеде
саясат институтының ... ... жиі ... ... ... ... сияқты құбылыстар әбден қалыпты жағдайға
айналған еді. Империализмнің бірден-бір қауіп төндіретін өнімі ретінде
терроризм пайда болды. ... ... ... ... ... Португалия,
Грецияда әл: де солшыл және орталықтық партиялардың ... ... ... ... бұл ... ... жұмысшы табының негізгі
антиимпериалистік, антикапиталистік күш ретіндегі әсері күшейді.
Социалистік емес барлық жерлерде жалдамалы жұмыс күшінің әскері шамамен 500
млн. адамды құрады. Бұл ... ... ... ... ... 7С – 80 ... ... білдіріп, қозғалысқа қатысқан адам саны 250
млн. қүрады. Жұмысшы табымен қатар ... ... ... қарсы ендігі
кезекте шаруалар, студенттер, жастардың басқа да топтары, радикалды
интеллигенция, ... да ... ... 95 елде ... және ... ... ... істеді.
Олардың құрамында 3О млн. адамнан аса мүше болды. Коммунистер жүмысшылардың
күнделікті қажеттіліктері үшін және де әлеуметтік жылжулары үшін де ... ... ... ... ... үстемдікті орнықтыру
жолындағы өзінің экспансиялық жоспарларын жүзеге асыруға кедергі келтіреді
деп санап, бәсеңдікке ... ... ... 1979 ... ... -"-ауған
үкіметінің өтінішімен Ауғанстанға Кеңес әскерлерінің шектеулі контингенті
енгізілгені сылтау ... ... ... ... ... туралы
жалған лақапты жамыла отырып, мұхиттың арғы жағындағы милитаристік күштер
бұрын-соңды болмаған көлемде стратегиялық қару-жарақтарды арттырудың ұзақ
мерзімді бағдарламасын қабылдауға қолы жетті. Олар ... ... ... ... ... ... жойып, Кеңес Одағынан әскери
басымдылыққа қол жеткізу болды.
АҚШ-та бірінші соққы ... ... ... ... жаңа ... ... ... орналастырылатын элеметтері бар ракетаға қарсы қорғаныстың
кең көлемді жүйесін жасау ниетін жариялай отырып. Вашингтон ғарышты
милитарландыруды жүзеге асыруға және өз ... бүл ... ... ... ... ... тырысқан еді. Батыс
Еуропаның НАТО-ға кіретін бірсыпыра елдеріне орташа қашықтығы америкалық
жаңа ядролық ракеталар орналастырылды. Мұның өзі, Кеңес Одағын әскери-
стратегиялық тепе-теңдіктің ... ... ... КСРО мен ... ... ... одақ ... қауіпсіздігін нығайту жөнінде қарсы
шаралар қолдануға мәжбүр еткізілді.
Халықаралық шиеленістің артуы, сондай-ақ, АҚШ-тың басқа елдің ішкі ... ... ... ... ... мен егемендігіне қысым
жасауынан туып отыр.
Капиталистік елдерде үлкен мөлшерде ... ... өсе ... ... ... ... ... үлкен қауіп төндіретін әскери
доктриналарын жасағандығы белгілі.
Жоғарыда атап өтілгендей, әсіресе АҚШ-тың басқа елдердің мәселелеріне қол
сұғушылығы, соның ішінде көп жағдайларда ұлттық - ... ... ... ... ... ... Штаттары Гренаданы
оккупациялады (1983 жылы), жарияланбаған Никарагуаға қарсы соғыс қимылдарын
жүргізді; бұл жағдай Ливан мен Сирияға байланысты қауіп - қатер ... ... ... ... ... ауқымды түрде жүрді. Онда Анголаға
қарсы бағытталған қарулы интервенция ұйымдастырылды. АҚШ-тың ізімен оның
одақтастары да империалистік езгі және ... да ... ішкі ... ... ашық ... ... отаршылдық, яғни жауыздық, қылмыскерлік тәсілдердің негізінде
Фолклендік (Мальвиндік) аралдар үшін Ұлыбритания Аргентинамен соғыс
қимылдарын бастады (1982 жылы) ... ... ... ішкі ... ... ... ... (1984 жылы). Мұндай факторлардың барлығы
халықаралық жағдайды одан әрі күрделендіре түсті. Таяу ... ... ... ... ... ... аймағы деп жарияланды. Пентагон бүл
аймақтарда АҚШ-тың әскерлерінің болуын ұлғайта түсіруге тырысты. 70-
жылдардың аяғы - 80 жылдарында аталып өткен Ливан, ... ... ... ... ... және ... да ... Американың ашықтан-
ашық қол сұғу нысандарына айналды.
Сонымен бірге, жоғарыда аталып өткен ... ... ... ... дамуға және халықаралық қатынастарға үлкен әсерін екінші
дүниежүзілік соғыстан бірден бір күшті держава болып шыққан Кеңестер Одағы
мен басқа да ... ... ... ... ... Олар қарулануды
тоқтатуға және қарусыздануға, бейбітшілікті және халықтардың қауіпсіздігін
қамтамасыз етуге бағытталған шаралардың кең, ... ... ... 1981 жылы болып өткен КОКП-нің ХХҮІ-съезіндегі Бейбітшілік жоспарын
жатқызуға болады.
Сонымен қарар, 1982 жылдың маусымында Кеңес Одағы халықтарды ядролық ... ... және ... ... ... ... ... мүлдем болдырмау үшін қолынан келгеннің барлығын жасауға
ұмтылысын басшылыққа ала ... ... ... ... ... ... спутникке қарсы қару шығаруға КСРО-ның біржақты мораторийі
әрекет етеді. КСРО барлық ядролық сынауларға бір жақты мораторийді жарты
жылдан астам уақыт бойы ... еді. ... АҚШ бұл іс ... да, КСРО сынақтарды қайта бастауға мәжбүр болған еді. Жаңа саяси
ой-пікір және халықаралық қатынастардағы өзгерістер. КСРО-да жүзеге
асырылып жатқан қайта құру, ... ... ... ... ... ... ... да батыл жаңартуды, бұл саладағы жаңалықтар мен
кемшіліктерді жоюды талап етті. Кеңес Одағы халықаралық шиеленісті
бәсеңдету үшін саяси мүмкіндіктерді үнемі пайдаланып ... ... ... ... ... ... КСРО мен оның одақтастары
үшін ондаған жылдар бойы жасаған әскери қатері, социалистік елдерге ... ... - ... ... да ... ... адамзатты ядролық
шыңырауға, тоқырауға қарай қауіпті итермелеуге бетбұрыс жасауға ... ... ... ... ... ... Кеңестер Одағы
КСРО-ның қайта құру жағдайындағы халықаралық қызметі КОКП Орталық
Комитетінің сәуір (1985 жылы) Пленумының және партияның ХХҮІІ- съезінің
шешімдерінде негізделді; оларда ... ... ... ... ... ... ... істердегі өскелең рөлі,
адамзаттың ғаламдық мәселелерінің шиеленісуі және ... жер ... ... ... ... мен әлеуметтік жүйелерді ортақ
тағдырмен байланыстырғаны негізге алынды.
Пролетарлық - ... және ... ... мүдделердің өзара
байланыстылығының маркстік-лениндік идеяларының терең түсіне отырып, КОКП
жүздеген жылдар бойы қалыптасқан адамгершілік құндылықтардың ... мәні ... ... жасады. Халықаралық істерде адамзаттың аман
қалуы мәселесі шешуші басымдылыққа ие болды, оны шешпейінше, қоғамдық
дамудың басқа міндеттерін ... ... ... ... ... ... өмір сүру
екі жүйе мемлекеттерінің арасындағы қарым-қатынастардың бірден-бір мүмкін
жай- күйіне, өркениетті сақтаудың шартына айналды.
Қауіпсіздік жұрттың бәрін қамтитын сипатта, яғни халықаралық қарым-
қатынастардың ... ... ... Ол әскери-техникалық құралдармен
емес, саяси құралдармен бірлесе отырып іске асырылады. Барлық мемлекеттер
бірдей қауіпсіздікте болуы тиіс. Жаңаша ойлау әрбір елдің әлеуметтік және
саяси ... өзі ... ... ... мемлекеттердің дүниежүзілік
қоғамдастық мүшелерінің мүдделері тепе-теңдігін қамтамасыз етуді көздейді.
Жаңаша ойлауды түпкілікті доктрина деп ... КСРО ... ... ... ... және ... ... төнген
ядролық қатерді сейілтуді шешудің жолдарын бірлжесе іздестіруге шақырды.
Жаңаша ... ... ... жоюға, басқа елдермен байланысты барлық
деңгейге дамытуға, өз кезіедегі Кеңес Одағы өзі үшін жаңадан «ашып
отырған»:' айналадағы дүниені жақсырақ көріп, ... ... ... ... ... ... ... барлық практикалық
қадамдары нақтылы сыртқы саясаттын акцияларындағы дүниежүзінің жаңа
философиясының нақты көрінісі болды. Бұл - 1986 ... ... 2000 ... ... ... қаруды кезең-кезеңмен жою
бағдарламасы. КОКП XXVII съезі Ұлттық Халықаралық қауіпсіздіктің әмбебап
жүйесін құру негіздері, Варшава Шартына қатысушы мемлекеттердің ядролық
қаруды ... ... ... салу және оның қорларын жою туралы ұсыныстары
тиісінше әскери шығындарды қысқарта отырып, Еуропада қарулы күштерді және
әдеттегі қару-жарақтарды қысқарту туралы конвенциялары.
Варшава ... ... ... ... (1987 ... ... орасан зор
халықаралық маңызы бар. Оның мәні мынада: Варшава Шартына қатысушы
мемлекеттер, егер өздері қарулы шабуыл нысанына айналмаса, қандай да
болмасын ... ... ... ... ... ... ... да
соғыс іс-қимылдарын жасамайды. Олар ешуақытта бірінші болып ядролық қаруды
қолданбайды.
Олар ешбір мемлекетке аумқтық талап қоймайды және бірде-бір мемлекетке
немесе халыққа өзінің жауы ... ... Олар ... ... ... ... үшін қарулы күштер мен қару-жарақтардың жеткілікті болу
шегін қатаң сақтайды.
«Жалпы Еуропалық үй» ... ... ... ... ... ... ... бейбітшілік пен қауіпсіздікті нығайту
концепциясы, сенім шаралары туралы ұсыныстар және басқа ... ... ... үн қосу мен ... ... ... ... жалпы
еуропалық үдерісі жаңа серпін алды.
КСРО мен АҚШ арасындағы саяси диалогтың дамуы мен тереңдеуі үлкен табыс
болды; бұл диалог екі жақты қарым-қатынастар мен ... ... ... ... ... ... ... ешқашан басталмауға тиіс
екендігі; онда жеңімпаз болуы мүмкін еместігі туралы қол ... ... ... маңызы бар. Екі жақ КСРО мен АҚШ арасында кез-
келген ядролық немесе әдеттегі соғысты болдырмаудың маңыздылығын атап
көрсетті және әскери ... ... ... ... ( 1985 ... Рейкьявикте ( 1986 жылы) Вашингтонда (1981 жылы)
және Мәскеуде ( 1988 жылы) жоғары дәрежеде өткен Кеңес-Америка келіссөздері
ядролық қаруларды нақты ... ... алға ... алып ... КСРО ... арасындағы олардың орта және шағын қашықтықтағы ракеталарын жою туралы,
яғни өзара қатаң бақылау үстінде ядролық қарудың екі класын жоюды көздейтін
шартқа - ... ... ... ... 1987 ... желтоқсанда қол
қойылып, ол 1988 жылдың маусымында күшіне енді.
Осылайша ядролық қарусыз дүниені құруға негіз ... ... -ақ ... ... ... ... ... сақтау жағдайында КСРО мен АҚШ-тың
стратегиялық шабуыл қаруларын 50 пайызға қысқарту туралы шарттың бірлескен
жобасын әзірлеу үстінде екі жақ позицияларының жақындасу айқындалды.
Солайша, ... - ... ... ... ... қатерін
алыстатудың сәті түсті. Халықаралық өмірдің негізі теке-тірестен өзара
түсіністік пен ынтымақтастыққа ауыса бастады.
Женева келісімдері және ... ... ... ... толық
әкетілуі аймақтық жанжалдарды саяси реттеу ісінде алға басқан маңызды қадам
болды.
Солайша, халықаралық қарым-қатынастарды демократияландыру және
гуманизациялау үрдісі біртіндеп дамып, ... ... ... ... ... ... ... үрдіс ескі көзқараста, халықаралық істерде
қатал бағытты ұстанушылардың қарсылығымен табанды күресе отырып, өзіне ... ... Оңды ... ... ... ... әлі ... бірақ бүгінгі таңда күш көрсету саясатына бұрынғыға қарағанда
негұрлым кең саяси негізде қарсы қимыл жасудың жаңа мүмкіндіктері туып
отыр.
Біріккен Ұлттар Ұйымының рөлі. ... ... ... ... ... ... Ұйымын бейбітшілікті және халықаралық
қауіпсіздікті қамтамасыз етудің пәрменді органына айналдыруға, оның саяси
рөлі мен беделін ... ... зор ... беріп отырады. Біріккен Ұлттар
Ұйымының құрамы айтарлықтай өзгеріске ұшырады. Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше
мемлекеттердің саны 1945 жылы 51-ден 1988 жылы 159-ға дейін ... ... ... ... ... астамы - дамушы елдер. Мұның өзі
империалистік мемлекеттердің позицияларын әлсіретті.
Азаттық алған елдер халықаралық аса маңызды мәселелерді ... өз ... ... Көп ... ... олар ... және ... да социалистік
елдермен бірге болып отыр.
Кеңес Одағы Біріккен Ұлттар Ұйымының мінбесінен «қырғи ... ... ... ... ынтымақтасуды дамытуды көздейтін нақты және айқын;
бағдарлама ұсынады. Біріккен Ұлттар Ұйымы бейбіт қатар өмір сүру принципін
мақұлдаған қарар қабылдап, ... ... ... ... ... ... Бұл бейбітшілікті жақтаушылардың моральдық ірі жеңісі болды. Жер
шарының көптеген аудандарын ядросыз аймаққа ... ... ... ... ... бастамасы бойынша Бас Ассамблеяның халықаралық қатынастарда күш
қолданбау және ядролық қаруды қолдануға мәңгілік тыйым салу туралы ... зор мәні ... ... ... КСРО ... езгінің барлық түрлері мен
көріністерін толық жою туралы мәселені бірінші болып ... ... ... ... ... Бас Ассамблея отар елдер мен халықтарға
тәуелсіздік беру туралы декларация, ал кейін келе мемлекеттердің ішкі
істеріне араласуға жол бермеу туралы декларация қабылдады.
Империалистік ... ... және ... да ... ... Ұлттар Ұйымындағы позициясын әлсіретуге, оның достыққа ұмтылу
рөлін әлсіретуге тырысып келген еді және әлі де ол ... ... ... Ұлттар Ұйымын және оның Жарғысын қорғап отыратын Кеңес
Одағының, ... ... ... ... келе ... ... арқасында бұл әрекеттер күйрегендігі белгілі. Халық бұқарасы -
бейбіт жолындағы күрестегі қуатты күш. Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... күрестегі рөлі едәуір
күшейе түсті. Көптеген елдерде соғысқа қарсы ұйымдар мен қозғалыстар пайда
болды. Бүкіл дүниежүзілік Бейбітшілік Кеңесінің және ... ... ... ... ... ... ... және
халықаралық ынтымақтастық жолында бірқатар ірі халықаралық конференциялар
мен конгрестер өткізіледі.
1986 жылы қазанда Копенгагенде (Дания) Халықаралық бейбітшілік жылына
арналған ... ... ... ... ... ... ... және адамзаттың болашағын сақтайық» деген ұранмен өткен бұл
форумның жұмысына 136 елден 2,5 мыңға жуық ... - ... ... ... ... ... партиялар мен қоғамдық ұйымдардың өкілдері
қатысты. Кең көлемде жүргізілген ашық пікірталас жер бетінде ядролық
жанталаса қарулануды тоқтатуды, оның ... ... жол ... ... ... ... қабылдаумен аяқталды.
Демократияшыл жастар мен студенттердің арасында антиимпериалистік
ынтымақтастық, бейбітшілік пен достық ұрандарымен ... ... ... ... ... жылдың жазында Мәскеуде 157 елден 20 мыңнан астам өкілдері қатысқан
XII Бүкіл ... ... мен ... ... ... ... назарын аударды.
Бейбітшілікті жақтаушылардың ұйымдары орташа қашықтықтағы Америка ядролық
ракеталарын бірсыпыра НАТО мүшелері мемлекеттердің ... ... ... ... Штаттардың милитаристік бағдарламаларын, олардың
жанталаса қарулануды ғарышқа көшіру ниетін айыптады. Бейбітшілік жолындағы
күрескерлер КСРО-ның соғыс ... ... ... күш-жігерін
белсене қолдап, бейбітшілік жолында бұқаралық жорықтар өткізуде.
Бейбітшілік пен халықтар арасындағы ынтымақтастықты нығайту ісіне елеулі
үлес қосқан бейбітшілік жолындағы ондаған аса ... ... ... әрі ... ... - ... ... бейбітшілікті
нығайтқаны үшін» Халықаралық; Лениндік сыйлықпен марапатталды.
Бейбітшілік жолында күрестің алдыңғы қатарында коммунистер келеді.
Коммунистер үшін бейбітшілік жолындағы күрестен асқан кезек күттірмейтін,
бірінші дәрежелі ... жоқ ... ... ... ... береді.
«Соғысқа жол бермеуге адамзатты апаттан аман сақтап қалуға болады, - деп
көрсетуге КОКП Бағдарламасының жаңа ... - ... ... прогресшіл бейбітшілік күштердің тарихи парызы
осында» (Кеңес Одағы Коммунистік партиясының Бағдарламасы. Жаңа редакция. -
Алматы, 1986, 25 - бет)

Пән: Халықаралық қатынастар
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XX ғасырдың 60 - 80 жылдардағы халықаралық қатынас. Біріккен ұлттар ұйымының рөлі17 бет
Ұлыбритания ХХ ғасырдың 80-ші жылдарындағы халықаралық қатынастар жүйесінің ауқымында56 бет
XIX ғасырдың 40 - 60 жылдар аралығындағы халықаралық қатынастар11 бет
XIX ғасырдың 70 жылдарындағы халықаралық қатынастар16 бет
XIX ғасырдың 60-жылдарындағы қоғамдық педагогикалық қозғалыс49 бет
Халқымыздың ұлы ұландары жыраулар шығармашылығында6 бет
ХХ ғасырдың ІІ жартысындағы Жарма ауданының тарихы54 бет
Шығыс Қазақстандағы археологиялық зерттеулер (ХХ ғасырдың екінші жартысы)54 бет
Экология8 бет
Қазақ халқының 1916 жылғы ұлт – азаттық көтерілісі4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь