Қазақ өнері

Өнерi. Қазақстан жерiнде кезiгетiн бейнелеу өнерiнiң алғашқы нұсқалары палеолит дәуiрiне жатады. Олар Қаратау мен Хантау тауларында тасқа қашалған жан-жануарлар тұрпаты түрiнде кездеседi. Неолит және қола дәуiрiнде тасқа бедерленген Баянауыл үңгiрiндегi (Павлодар обл.), Таңбалы аңғарындағы (Алматы обл.) бейнелер (бұғы, арыстан, садақты аңшы, арбаға жегiлген бұқа, сиыр, т.б.) мен Балқаш к-нiң солт. жағасындағы жақпар тастардағы суреттер (келiншектiң қасындағы екi ер кiсiнiң жекпе-жек қылыштасуы, т.б.) қазақ жерiн мекендеген тайпалардың негiзгi кәсiбiн, әдет-ғұрпын баяндайды. Көптеген шекiме суреттердiң сюжетi жыртқыш аңдардың аша тұяқтыларға шабуылына, дiни нанымға құрылған. Суреттер нобайына iшiнара қына түстi бояу жағылған. Андрон мәдениетi мұрасына саналатын геом. өрнектi қыш ыдыстар, қалыптау арқылы жасалған бұйымдар, күн шапағы бейнеленген қола құрал-жабдықтар Орт., Солт. және Бат. Қазақстан аумағында жүргiзiлген қазба жұмыстары кезiнде ашылды. “Таңбалы тастағы” (Алматы обл.) б.з.б. 2 ғ-дағы тасқа бедерленген Будда бейнелерi (көп қолды Чон-Рай-Сик, Мун-Сақ Будда, Манла Будда) шекiме суреттердiң озық үлгiлерiнiң бiрiнен саналады. Осы жартастарда 16 — 17 ғ-ларда салынған суреттер де бар.
Дiни нанымдағы суреттер Алтай мен Тарбағатай аймағында да ұшырасады. Қола мәдениетiнiң соңғы кезеңiне саналатын Беғазы-Дәндiбай мәдениетi тұсында (б.з.б. 9 — 8 ғ-лар) көне өнер түрлерi жаңа үлгiлермен толыға түскен. Б.з.б. 7 ғ-да көшпелiлер одағының нығайып, әлеум. құрылысы мен шаруашылықтың дамуына байланысты б.з.б. 4 ғ-да байырғы сақ, ғұн, үйсiн өнерi гүлдендi. Қол өнерi мен сән өнерiнiң ағаш ұқсату, зергерлiк өнерi, кесте және кiлем тоқу салалары дамыды. Ертiс, Шiдертi, Өлеңтi, Сiлетi, Есiк, Түрген, Iле өзендерi және Орт. Қазақстан мен Сыр бойындағы, Баянауыл, Сауыр тауларының етегiндегi обалар мен қорымдардан табылған көне заман бұйымдары, жиһаздық заттар көшпелi тайпалар өнерiнiң даму кезеңiн көрсетедi. Скифтердiң аңдарды бейнелеу нақышы Қара т. үстiртiне қарағанда қазақ жерiнде бұрын дамығанын дәлелдейдi. 1970 ж. Алматы обл. Есiк қ.
        
        Қазақ өнері
Өнерi. Қазақстан жерiнде кезiгетiн бейнелеу өнерiнiң алғашқы
нұсқалары палеолит дәуiрiне ... Олар ... мен ... ... ... ... тұрпаты түрiнде кездеседi. Неолит және қола
дәуiрiнде тасқа ... ... ... ... ... Таңбалы
аңғарындағы (Алматы обл.) бейнелер (бұғы, ... ... ... ... ... ... т.б.) мен ... к-нiң солт. жағасындағы жақпар
тастардағы суреттер (келiншектiң қасындағы екi ер ... ... т.б.) ... жерiн мекендеген тайпалардың негiзгi кәсiбiн, әдет-
ғұрпын баяндайды. Көптеген шекiме суреттердiң сюжетi жыртқыш ... ... ... дiни ... ... ... нобайына iшiнара
қына түстi бояу жағылған. ... ... ... ... ... өрнектi
қыш ыдыстар, қалыптау арқылы жасалған бұйымдар, күн шапағы бейнеленген қола
құрал-жабдықтар Орт., Солт. және Бат. Қазақстан аумағында жүргiзiлген ... ... ... ... тастағы” (Алматы обл.) б.з.б. 2 ғ-дағы
тасқа бедерленген Будда бейнелерi (көп қолды Чон-Рай-Сик, Мун-Сақ ... ... ... ... озық ... ... саналады. Осы
жартастарда 16 — 17 ғ-ларда салынған суреттер де бар.
Дiни нанымдағы суреттер Алтай мен ... ... да ... ... ... ... ... Беғазы-Дәндiбай мәдениетi
тұсында (б.з.б. 9 — 8 ғ-лар) көне өнер ... жаңа ... ... ... 7 ғ-да көшпелiлер одағының нығайып, әлеум. құрылысы мен
шаруашылықтың дамуына байланысты б.з.б. 4 ғ-да ... сақ, ғұн, ... ... Қол ... мен сән өнерiнiң ағаш ұқсату, зергерлiк өнерi,
кесте және кiлем тоқу ... ... ... Шiдертi, Өлеңтi, Сiлетi,
Есiк, Түрген, Iле өзендерi және Орт. ... мен Сыр ... ... тауларының етегiндегi обалар мен қорымдардан табылған көне заман
бұйымдары, жиһаздық ... ... ... өнерiнiң даму кезеңiн
көрсетедi. Скифтердiң аңдарды бейнелеу нақышы Қара т. ... ... ... ... ... дәлелдейдi. 1970 ж. Алматы обл. Есiк қ.
маңынан табылған алтын ... ... ... ... ... ... ... бейнелерi) да — б.з.б. 6 — 5 ғ-ларда қазақ ... ... өнер ... ... ... ... асыл таспен әшекейлеу алғаш ғұн,
үйсiндерде, кейiннен оғыз, қыпшақтарда қолданылған. Сақ дәуiрiнде бұл ... ... ... зергерлiк өнерiнде көркем оймыш, ... ... ... ... пайдаланылды. 6 — 8 ғ-ларда байырғы сақ, ... ... ... байырғы түрiк өнерi дамыды. Бейнелеу өнерiнiң кейбiр
салаларының аттары қалыптасты. Қолөнерiне маманданған ... ... ... т.б.) ... ... ... ... байи түстi.
Жұмырлап жасалған тас мүсiндер, тастан қашалған құс пен балық ... ... ... ою, асыл тас жұмырлау өркендедi. Байырғы түрiк
өнерi кезеңiнен бастап қазақ жерiнде мүсiн өнерi кең етек ... ... өз. мен ... ... бастап, Сарыарқадан күншығысқа ... ... ... ... дейiн, Оңт. Қазақстанда Қаратаудың екi
жақ етегiнде, Бурылтау, Талас тауларының, Алатаудың жазық алаңқайларында
ұшырасады. Мүсiндер Түрiк қағандығы (6 — 8 ... ... ... (7 — 13 ... ... мүсiн тастар болып екi топқа бөлiнедi. Көпшiлiгi ... ... ғана ... дөрекiлеу түрде жасалғанымен, iшiнара
бет әлпетi мен тұлғасы айқын суреттелген жұмыр ... де ... 16 ... ... тас ... ... жойылып, оның орнына ... және ... ... ... ... ... бастады.
Байырғы сақ, ғұн, үйсiн өнерiнде ... ... ... ... 5 — 7 ғ-ларда көп тараған қазiргi қазақ кiлемiнiң
үлгiлерi қалыптасты. Ясы, Отырар, ... ... ... ... ... т.б. ... 8 — 12 ... өнердiң көптеген салалары
(көзешiлiк, бедерлеу, ... ... Осы ... киiз үй ... қыш
ыдыстары; бедерлеу, кесу, жапсыру арқылы жасалып, түрлi ... ... ... ... қызыл) жылтыратылған қабырға өрнектер мен су ... не ... ... үлкен әрi анық ұлттық ою-өрнектермен әсемделген
терiден, ... ... ...... ... ... Архит.
құрылыстардың сыртқы қабырғалары, iшкi ... мен ... ... ... ... ... ... отырды. Азия мен
Еуропадағы күмбездi ... ... ... ... киiз үйi ежелгi
замандардан қазiрге дейiн халық қол өнерiнiң үздiк ... ... ... Киiз ... iшi мен сырты, бау-басқұры секiлдi ... ... әрi ... ... ... Сәндiк, тұтыну заттарынан
басқа да басқұр, алаша, тықыр кiлем, кебеже, т.б. қолөнерi бұйымдары киiз
үй iшiн безендiруде ... орын ... ... зер және ... ... ... ағаш ... өнерi, ағаш пен сүйектi жымдастыру арқылы көркемдеу, терi
ұқсату, зергерлiк өнерi де күштi дамыған (қ. Қазақ қол ... 19 ... ... орыс суретшiлерiнiң (В.В. Верещагин, т.б.) ... өмiрi мен ... ... ... ... ... 1847 — 57
ж. қазақ жерiне жер аударылған Т.Г. Шевченко дала өмiрiнiң көрiнiстерiне
құрылған сериялы ... ... ... ... ... ... ... әрi қазақтың тұңғыш суретшiсi Ш.Ш. Уәлихановтың
сулы бояу және қаламмен салған портреттерi мен ... ... ... т.б.) 19 ... ... ... халқының ұлт болып қалыптасу кезеңiнде ... тән ... ... ... ... ... бай муз. мәдениетi қалыптасты.
Бесiк жыры, үйлену ... мен ... ... ... ... ... ... көп жиналып, ұйып тыңдайтын өнер сайысына айналды.
Халық муз. ... ... ... ... ... жетi тонды
диатоник. мажор мен минорлық ырғақтарға ... ... ... ... ... ... халқының тарихи қалыптасу
ерекшелiктерiне қарай муз. шығармалардың әуендiк ... ... ... ... орындаушылық дәстүрiнде де айырмашылықтары болды.
Орындаушылық дәстүрдiң түрлерi: домбыра немесе ... ... ... муз. ... күй тарту, т.б. “жар-жар”, “сыңсу” ... ... ... ... көп дауыспен орындалды. Шығармалар тақырыбы
мен муз. айшығына орай: космол. (жұлдыз, Ай, Күн және ... ... ... ... кемпiр, жын-шайтан, перi, т.б.), бақсылардың
емдiк ... ... ... ... ... ... әндерi, тұрмыс-салт
әндерi, лирик. әндер, тарихи әндер, т.б. болып жiктеледi. Аспаптық муз.
үзiндiлерiнде ... ... ... ... ... ... ... қасқырдың ұлуы муз. тiлiмен бейнелендi. Халық музыкасы мазмұнына
қарай әр түрлi қызмет атқарды. Әсiресе бөбектер ойынын ... ... ... ... бiр ... шағын көлемдi, диапазоны мен ... үй ... ... ... ... ... және ... тақырыптағы әндер мен күйлердiң әуендiк диапазонының ... ... ... ... ... болуы орындаушыдан
үлкен шеберлiктi талап еттi. Қазақ музыкасының тарихи даму жолында ұлттық
өнердiң өшпейтiн классик. шығармаларын ... ... ... Аты ... айналған Қорқыт (8 — 9 ғ-лар), муз. нота жазуының алғашқы
үлгiлерiн ойлап тапқан Әбу Наср әл-Фараби (870 — 950), 15 ғ-да өмiр ... мен Асан ...... ... ... муз. ... өкiлдерi;
Қазақ халқының би мәдениетi ежелден-ақ белгiлi болған. Би — ұлттық
өнердiң ... да түрi ... ... тұрмысына берiк енiп, олардың әдет-ғұрып
ерекшелiгi мен iс-әрекетiн бейнелейтiн өнерге айналды. ... ... ... ... ... ... биi ... би”, аңшылар өмiрiн
бейнелейтiн “Қоян би”, ... пен ... ... “Аю биi”,
“Насыбайшы”, “Ортеке”, “Қаражорға”, ... ...... ... ... Би ... халқының тұрмыстың болмысын, өнер сүйгiштiгiн
жан-жақты аша түседi. Муз. фольклорда сахнада өлең айту, би билеу, ... ән ... т.б. ... ... арасында еңбек жылын қорытындылауға
байланысты ... ... ... құру кең етек алды. Той-думандарда
өнерпаздар би арқылы өнер ... ... ... ... ... ... болған. Қазақтарда өзбек, тәжiк және басқа мұсылман
дiнiн ұстаған шығыс халықтарында ... ... қыз бен ... ... жұп билерi (“Қоян-бүркiт”) кездеседi. Бишiлiк өнер ұрпақтан
ұрпаққа жалғасты, әр тайпаның өз өнер ... ... Олар ... және
көпшiлiк алдында өнер көрсететiн сайқымазақ-қуақы ретiнде танылды. Қазақтың
халық билерiнiң канондық түрi болған жоқ. Би ... ... ... Би ... ... жарқын сипат хореогр. көрiнiстермен
ұштастырылды. Бұл ерекшелiктер “Ұтыс” және “Сылқыма” ... ... ... билеу өнерiнiң де өзiндiк ерекшелiктерi болды. Ерттеулi аттың
үстiнде тұрып билеу, атты өзiнiң ... ... ... нағыз кәсiби
бишiнiң ғана қолынан келетiн; қ. Қазақ биi.
Ұлттық театр өнерiнiң белгiлерi халықтың ежелден келе жатқан ... мен ... ... ... ... ... қоштасу, қыз
кәде, шiлдехана), ойын-сауығы (алтыбақан, кiмдi қалайсың, қыз ... ... ... мен ... ... өнерiне, ақындар
айтысы мен шешендiк өнерге саяды. Қазақ театр өнерiнiң ... ... ... ... ... ... ... ықпал жасады;
Қазақ киносы Қазан төңкерiсiнен кейiн пайда болды. 20 ғасырдың басында
Қазақстанда ... 13 ... кино залы ... iстедi. Олар негiзiнен
iрi қалаларға (Семей, Павлодар, Өскемен, Ақмола (Астана), Қостанай, ... ... ... ... ... ... киносеанстар 1910 жылдан
көрсетiле бастады. Киноның алғашқы белсендi насихатшыларының бiрi ... ... Ол 1913 ж. ... мен Азия ... ... болып,
Испания, Үндiстан, Қытай, т.б. елдердiң өмiрiнен түсiрiлген ... ... 40-қа жуық ... мен ... кинопроектор алып
келдi. 1925 ж. Қызылордада өткен Қазақстан Кеңестерiнiң 5-съезiн Мәскеу
киношежiрешiлерiнiң ... ... ... бiрiншi кино түсiру
қадамы болып саналады. Сол жылы орт. “Культкино” студиясы ... ... 1 ... ... атты ... ... ... шықты (қ. Кино). Киноның
негiзгi түрлерi: көркем фильм, ғылыми-көпшiлiк кино, деректi кино ... ... ... ... бiр саласы, фильмнiң әдеби,
көркемдiк негiзi болып ...... кино ... жанры,
бейнелеу құралдарының бiрi — киномузыка және ... кино ... мен ... ... және ... ... ғылым саласы — кинотану
ғылымы дамыды. Қазақстан тәуелсiздiк алғаннан кейiн де қазақ ... ... ... ... ... ... әлемдiк кино өнерi
туындыларының байқауларында жүлделi орындарға ие болды.
Соның ішінде, «Айналайын», ... ... ... ... ... "Қиян" (Соңғы аялдама), «Жүгіретін нысана», реж.
Т.Теменов. «Воздушный поцелуй», реж. А.Қарпықов. ... ... ... ... реж. ... «Разлучница», реж. А.Қарақұлов.
«Сұржекей-өлім періштесі», реж. ... ... ... реж. ... үшбұрыштағы орын», реж. Е.Шынарбаев. «Түсінде түс көру», ... ... ... реж. ... ... звонарь», реж.
А.Қарақұлов. «Аккордеонист баланың өмірбаяны», реж. ... ... реж. ... ... реж. ... ... реж.
Д.Өмірбаев, «Соңғы каникулдар», реж. А.Қарақулов. «Тот, кто ... ... ... реж. А.Баранов. «Жамбылдың жастық шағы», реж.
К.Қасымбеков. «Ақсуат», реж.С.Апрымов. «Омпа», реж. ... ... ... «Фара», реж. А.Карпыков. «Сыйқырлы демеуші», реж.
А.Сулеева. «Өлімнен кейінгі ... реж. Т. ... ... к ... ... ... ... реж. Н. Төребаев. «Таза қазақша оқиға», реж.
Д.Манабай. «Десант», реж. Л.Аранышева. «Үш ... реж. С. ... ... реж. ... (2002), ... реж. С.Нарымбетов
(2003), «Саған күшік керек пе?», реж. К.Қасымбеков (2003), «Шиzа», ... (2004), ... ... реж. С. Өтепбергенов (2004) "Каладан
келген кыз», реж.Р.Абдрашев (2004), «Құрақ көрпе», ... ... ... ... ... ... ... сериал, реж. Р.Альпиев, Э.Гильман. «Ұлжан», реж. ... реж. ... (2004), ... реж. Б.Қалымбетов (2004), «Тұзды
көлдің жағасындағы үй", реж. А.Әшімов(2004), «Дала эквсперсі», ... С. ... (2005), ... реж. ... ... «Кек», реж. Д.Манабай (2006), «Ночной блюз», реж. А.Чатаева.
"Күнә", реж. ... ... ... реж. Е. Рақышев. «Трасса», реж.
С.Құрманбеков. «Арман қуған», реж. ... ... ... ... ... реж. С.Құрманбеков. "Мұстафа", реж.
С.Нарымбетов. "Саяхат», реж. ... «Хош бол, ... ... ... ... реж. ... «Әкем екеуміз», реж.
С.Данияр "Келін», реж. Е.Тұрсынов т.б.
Көптеген ... ... ... ... ... ... ... орын алғандары: 1. «Бегущая мишень», реж. Т.Теменов - г.Турин,
Италиядағы ХКФ, ... ... ... 2. ... ... ... - Монреаль, Канадада өткен ХКФ, ФИПРЕССИ (Кинопрессаның
халықаралық ассоциациясы) жүлдесі. 3. «Разлучница», реж. ... - ... ... ХКФ, ... жүлдесі, 1992. 4. «Қайрат», реж. Д.Өмірбаев ... ... ХКФ, ... ... ... және ФИПРЕССИ жүлдесі,
1993. 5. «Сұр үшбұрыштағы орын», реж. Е.Шынарбаев - Локарно, Швейцариядағы
ХКФ, ... ... ... 6. ... ... реж. Б.Қалымбетов,
Б.Ысқақов - Турин, ... ХКФ ... ... үшін және ... 1994 7. ... реж. ... -Братислава,
Словакиядағы ХКФ, Гран-при жүлдесі, 8. ... ... ... - Таормин, Италиядағы ХКФ-дің Гран-при жүлдесі, 9. «Әлсіз
жүрек», реж. Е.Шынарбаев - Сан-Себастьян, ... ХКФ, ... ... 1995, 10. ... реж. ... - Венеция,
Италиядағы ХКФ, «Үш құрылықтың» фестивалі, Нант, Франция, ЮНЕСКО ... ... ... 11. «Жас ... өмірі»,
реж.С.Нарымбетов - Берлин ХКФ, Германия, ... ... ... 12. Осы ... реж. С.Нарымбетов - Париж, Франция, француз ... ... мен Руты ... ... жүлдесі, 13. «Соңғы
каникулдар», реж. А.Қарақұлов - Токио ХКФ, Жапония, фестиваль жүлдесі, 14.
Осы ... - ... ХКФ, ... (Голландия), Гран-при жүлдесі, 1998
15. «Киллер», реж. ... - Канн ХКФ, ... ... ... 2002. 15. ... реж. ... - «Киношок», Анапа ХКФ,
Ресей, "Үздік режисура" жүлдесі және "Үздің көркемдік шешім жүлдесі", 2003,
16. «Құйыршык», реж. ... - ... ... ... ... Белорус кинематографистер одағының "Ең үздік ұлттық ... ... ... 2004. 17. ... реж. С.Апрымов - Локарно
ХКФ, Швейцария, Junior Jury Award NETPAC Award - CICAE Award ... ... 3-ші ... және ... режисура үшін" жүлдесі.
18. «Остров возрождения», реж. Р.Абдрашев - "Киношок», ... ХКФ, ... ... ... ... 19. «Мылқау салқындық», реж.
С.Өтепбергенов «Киношок», Анапа ХКФ, ... ... ... филь үшін"
жүлдесі. 20. «Шиза», реж. Г.Омарова - Канн ХКФ, "Ерекше көзқарас" ... Осы ... - ... ХКФ және Сочи ... ХКФ, ... ер ... ... жүлдесі (актер Олжас Нусіппаев), 22. «Саған күшік керек пе?», ... - ... Сочи ... ... ... «Ең ... ... 2005. 23. «Остров возрождения», реж. Р.Абдрашев - Висбаден
ХКФ, Германия, ФИПРЕССИ ... 24. ... ... - ... ... 2006, 25. «Дала экспресі», реж. А.Айтуаров - С.Нарымбетов, Везуль
ХКФ, Франция, ... ... ... 26. ... Ж.Жетіруов -
Турин ХКФ, Италия, ФИПРЕССИ жүлдесі. 27. Осы фильм - "Қола тайга" ... ХКФ), 28. ... ... - «Золотой витязь», ... ... ... ... ... 29. «Дуниежарык», Ж.Жетіруов - «Восток-Запад»
ХКФ, Баку, ... ... ... ... ... ... ... Э.Гильман - "Үздік Жас актер үшін" жүлдесі
(Темірлан Жанботаев). 31. «Құрак ... ... - ... ... сценарий үшін" жүлдесі, 32. «Дуниежарық», Ж.Жетіруов - Мәскеуде
өткен ... ... ХКФ, ... ... ... ... «Үздік актер ролі үшін» жүлдесі, 33. «Ангелочек»,
реж.Р.Альпиев, Э.Гильман - 10-шы ... ... ... ... 34. ... реж. ... - "Үш ... фестивалі". Нант ХКФ
(Франция), Әділқазылардың арнайы жүлдесі, 2008. 35. ... ... - ... ХКФ, ... актриса үшін» жүлдесі т.б. көптеген
фильмдерді атауға болар еді.
Қазақ цирк өнерi ... ... ... бiте ... ... Ат ... ... өнер көрсету, айтар ойды ыммен бiлдiрiп, түрлi
дене қимылдарымен жұртты күлдiру, салдық ... ел ... ... ... ... ... ... бақсылық құру, т.б. жораларда цирк
өнерiнiң ... ... ... ...

Пән: Өнер, музыка
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1920-30 жылдарындағы Қазақстан әдебиеті мен өнері19 бет
Абай және аударма өнеріндегі рухани үрдіс 13 бет
Абайдың ақындық өнері22 бет
Айтыс өнері31 бет
Айтыс өнерінің психологиялық табиғаты және этномәдени құндылықтарды дамытудағы рөлі65 бет
Аударма өнері және көркемдік түсініктер туралы21 бет
Аударма өнері және көркемдік түсініктері20 бет
Аударма өнері және көркемдік – эстетикалық, шеберлік проблемалары102 бет
Ағашты өңдеу, әшекейлеу өнері21 бет
Ақын–жыраулар мен билердIң шешендIк сөз өнерIндегI тәлIмдIк ойлар16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь