Топырақ экологиясы

КІРІСПЕ
Жұмыстың міндеті:

1.Топырақтың құрамын қарастыру;

2. Топырақты ластану көздерін анықтау;

3. Жұмыс бойынша қорытынды жасау
I НЕГІЗГІ БӨЛІМІ

1. 1Топырақтың сипаттамасы
1.2 Топырақтың механикалық құрамы
1.3 Топырақ экологиясы
II ЗЕРТТЕУ БӨЛІМІ

2.1. Топырақтың ластану көздері

2.2Павлодар топырақтары және ластануы

2.3 Топырақ жәндіктері мен микроорганизмдері
Қорытынды
        
        Топырақ экологиясы
КІРІСПЕ
Жұмыстың өзектілігі:Топырақ ресурстары жер бетіндегі тіршілікке қажетті ең
маңызды алғы шарттардың бірі болып табылады. Алайда оның шын мәніндегі
маңызы мен рөлін өз ... ... ... келеміз. Топырақ биосфераның
компоненттерінің бірі ретінде адам, жануарлар мен өсімдіктер үшін
биохимиялық орта болып саналады, ол ... ... ... топырақ
биотасы мен адамдар арасындағы тікелей және жанама әсерлерді тепе –
теңдікте сақтап түра алатын өздігінен тазару процестерінің механизмдерінің
аса ... ... ... ... ... азық – ... пен жануарларға
қоректі өндіру үшін қажетті жағыдай тек топырақ арқылы ғана жасалыныды.
Топырақтану ғылымының негізін салушылардың бірі В.В.Докучаев ХХ ғ
басында топырақты ... тән ... ... ... ету ... өзін - өзі ... ... табиғи – тарихи дене деп қарастырады,
топырақтың планетаның тарихы мен тау ... ... ... ... ... атап көрсеткен.
Топырақ ешнәрсеге айрбастамайтын табиғи ресурс. Қазіргі таңда,
ғылми әлі күнге дейін топырақтың орнын баса алатын жасанды материал таба
алған жоқ. ... ... ... кез ... ... топырақтың
рөлін дәл өз мәнінде орындай алмайды . сондықтан адамзат ... ... және әлі де ... ... қала ... аса маңыздаы проблема
топырақтың топырақ түзілу процесіндегі өздігінен ... келу ... ... ... ... ... қарай жұмыстың мақсаты
айқындалды: топырақты ластау көздерін қарастырып сипаттау
Жұмыстың міндеті:
1.Топырақтың құрамын қарастыру;
2. Топырақты ... ... ... ... ... қорытынды жасау
Гипотеза: егер топырақ ластанатын болса, онда топырақтағы тірі ағзалар
жойылып кетуі мүмкін
Зерттеу әдісі: ... ... ... ... ... жаңашылдығы мен практикалық маңызы:зерттеу жұмысында топырақты
ластау көздері айқындалып көрсетілген. Жұмыс нәтижелерін дүниетану
сабағында экология байланысты ... ... ... пайдалануға болады
Топырақтың қорғау мен бақылау обьектісі ретінде қоршаған ортаның басқа
обьектілерімен салыстырғанда ... өз ... бар. Ең ... ... ауа ... ... ... қарағанда әлде қайда
қозғалссыз орта, соған байланысты басқа орталарға тән аса қуатты табиғи
өздігінен тазару қасиеті жоқ. ... ... ... ластаушылар
онда жинақталып, көбеие береді.
I НЕГІЗГІ БӨЛІМІ
1. 1Топырақтың сипаттамасы
Топырақ – барлық материалдық игіліктердің көзі. Ол азық-түлік, малға жем,
ким үшін ... ... ... ... Топырақтың ең маңызды байлық
екенін айта отырып, К.Маркс, еңбек – байлықтың әкесі болса , топырақ ... ... ... ... касиеттері су, ауа өткізгіштігі, су
сақтағыштиғы, құрамы мен ... ... ... Топырақтын
негізгі бөлігін бастапқы Топырақ түзуші аналық жыныстан бастау алатын
минералды құрамы анықтаса (85 — 99%), біршама бөлігін ... ... ... ... ... ... ... (шіріген тамыр,
түскен жапырақ, т.б.) ыдыраған кезде синтезделіп түзілетін органикалық.
(қара-шірінді) заттар кұрайды (1 — 15%). ... ... ... тіршілігінің өрекетінен органик. заттардың ыдырауы
жылдамдайды. Адамның шаруашылық әрекеті (орманды кесу, шеп егу, жер ... ... ... тыңайт-кыштар қодцану) топырақ түзуші
кейбір факторларға (мыс, өсімдікке) әсер етіп, топырақ түзілу процесінің
бағытына тез өзгертеді[1].
Топырақтың қатты, ... газ ... және тірі ... түрады. Олардың ара-қатынасы әр түрлі,топырақта ғана емес,
тіпті бір топырақтың әр қабаттарында әр ... ... ... ... төмен қабатына қарай органикалық заттар мен заттар мен тірі
организмдер азая түседі, ал ... ... ... ... ... қабатына қарай арта түседі.
Топырақтың қатты бөлігінде алғашқы (кварц, дала шпаты, слюда,
т.б.) және екінші ... ... ... ... ... ... келеді. Топырақ борпылдақтығының қалыптасуы осы қатты бөлігінің
кұрамы мен оның кұрылымының ерекшеліктеріне байланысты. Топырақтың негізгі
массасын, негізінен түйірлері 1 мм-ден кіші болатын ... ... ... ... ... бір ...... бөлігі, ал
қалған бөліктерін топырақ ерітіндісі ментопырақ ауасынан тұратын бөлігі
құрайды. ... ... ... ... және ... ... ... оның құнарлылығын анықтауға болады. Органикалық заттар
ыдыраған кезде оның құрамындағы азот өсімдіктердісіңіре алатындай түрге
айналады.
Топырақтың сапасы морфологиялық, генетикалық, химиялық және
физикалық қасиеттеріне байланысты ... Осы ... ... ... ... қажетті негізгі табиғи диагностикалық белгілерге мыналар
жатады: қарашірік қабатының қуаты (қалыңдығы); қарашіріктің, тұнбаның және
саз балшықтың проценттік мөлшері; топырақтың ... ... ... ... ... және калцийдің) қоры (запасы);
топырақтың механикалық құрамы, қышқылдығы және тағы басқалары.
Адамның жерді ... ... ... ... ... ... не ... да болуы мүмкін. Бірақ, қандай жағдайда да тегі әр
түрлі минералды және органикалық бөлшектерден тұрады. Қабат-қабат болып
жатқан бөлшектердің ... ауа, су және ... ... толы
саңылаулар болады. Осы бөлшектердің үлкен-кішілігіне қарай ірі және ұсақ
түйірлі топырақ деп бөлінеді. Ұсақ түйірлі топырақтар саңылаулығы ірі
түйірлі топыраққа қарағанда жоғары ... Егер ұсақ ... ... 85 ... ... ірі ... топырақ саңылаулығы 30 пайыздан
кем.
Саңылаулықтың санитариялық мәні зор. Мәселен, жекелеген саңылау көлемі мен
топырақ бөлшектерінің көлемі үлкен болған ... ауа және су ... ... ... ірі ... құмдақ топырақтың су өткізгіштігі ұсақ
түйірлі сазды топыраққа қарағанда көп есе артық. Ірі түйірлі топырақтан
белгілі бір уақыт өлшемінде ұсақ ... ... ... ауа ... көп ... ... 60-65 ... болса онда биологиялық және
химиялық ластанудан өздігінен тазару процестері үшін қолайлы ... ... ... ... қасиеті. Топырақ түйірлерінің беткейі
ауадағы су буын, яғни ылғалдылығьш тартатын әрі топырақ саңылауларында
кептіретін қабілеті бар үлкен жазықтықты құрайды. ... ... ... ... оның ... ... ... жоғары болады. Сондай-ақ,
топырақта шірінді және коллоидты заттар көп болса да және ауаның
атмосфералық ылғалдылығы жоғары ... да ... ... ... ... ... да ылғал тартқыштықтары жоғары келеді.Топырақтың
коллоидты заттары суды өзіне ең көп сіңіреді. Фермалардың ... мен ... ... учаскелерінің ірі түйірлі
топырақтарының ылғал тартқыштығы өте аз.
Топырақтың булану қабілеті ... ... ... ... ... да ... көп ұсталады. Сөйтіп, ол анағұрлым сызды
болады. Мысалы, ұсақ түйірлі өсімдік аз шығатын, күн ... ... ... топырақта ірі түйірлі топыраққа қарағанда ылғал тартқыш
қабілетін арттыратын еріген тұздар болса, ауа ... ... ... қар суы ... ... жатса топырақ бетінде ылғалдың булану деңгейі
төмендейді.
Топырақтың ауа өткізгіштігі деп — топырақтың өз бойынан ауа ... ... Ауа ... су ... ... ал сіңірілген
күйінде топырақ бөлшектерінің құрамында болады. Сонымен, жер асты суында
ауа еріген күйінде болатыны белгілі. ... ... ... ... ... ... айырмашылығы бар: мысалы топыраққа тереңдеген
сайын оттегі мөлшері азаяды, органикалық заттарды тотықтыруға көп
жұмсалады, ал көмір қышқылы құрамы керісінше көбейеді.
Органикалық ... бай ... ... мөлшері 10 пайызға дейін,
тіпті одан да азаяды да, көмір қышқылы құрамы 15 пайызға дейін және одан ... ... ... топырақтарда газ тәрізді қоспалар (СН4, Н28,
N11,), сондай-ақ , май қышқылдары т.б. болуы ... ауа ... ... ... ... байланысты
артып, топырақтың үстіңгі қабатының қалыңдығы және ылғалдылығы ұлғайған
сайын кемиді. Саңылауларды толтыратын су олардан ауаны сығып шығарады ... ... ... ... ... ... ... құрамыңда шаң да,
микроорганизмдер де болмайды. Олар ауа топырақта сүзілген кезде ұсталып
қалады да, ... ... ... ... ауа ... және оның оттегімен баюының
топырақта өтетін тотығу және оны адам мен ... ... ... ... ... ... ... процестерге байланысты гигиеналық
маңызы зор. Тағы топырақ түйірлі ірі және құрғақ болуға тиіс.Өйткені, ылғал
және ұсақ түйірлі топырақ өте нашар желдетіледі. Сондықтан да ... ... ... ... ... жылулық қасиеттері -топырақ негізінде күннен қызуы. Бұл
процесс топырақтың жылу сыйымдылығына, жылу ... және ... көп ... ... ауа ... топырақ
температурасының едәуір айырмашылығы бар. Тәулік және жыл бойында онша көп
ауытқымайды және топырақ тереңдеген сайын бірте-бірте азая береді.
Тереңдеген сайын топырақтың тәуліктік және ... ең ... ... температурасынан едәуір төмен. Қыстыкүні топырақ температурасы ауа
температурасынан жоғары, ал жаздыкүні ... ... ... жылу ... нашар болады. Әсіресе, борпылдақ,
ұсақ түйірлі, ылғалды шірінді заттары көп, ақ ... шөп ... ... аз ... Ірі ... құрғақ, қоңыр түсті және шөп жақсы
өсетін топырақтар, сондай-ақ ... ... ... ... жылу аккумуляторы
болып табылатын таулы жер топырақтары жылуды тым-тәуір өткізеді. Борпылдақ
топыраққа қарағанда тығыз топырақта жылу ... ... ... ... су сол ... ... ... қарағанда
жылуды 21-26 есе көп өткізеді екен. Жылуды ... ... оңай да ... ... ... өте үлкен маңызы бар. Ол жергілікті
жердің климатына, ал жергілікті климат-микроклиматқа әсер етеді. Топырақ
температурасы ерекшеліктерінің ... ... үшін ... зор. ... ... ... жылы қабатында жатады да, суықтан сақталады.
Ол, яғни топырақ температурасы сол ... ... ... физико-
химиялық және биологиялық процестеріне де әсер етеді.
Жануарлар, әсіресе олардың төлдері мен ... ... үшін ... яғни үсік ... ... ... Ол ауаның суық массасы келіп,
жиналып тұрып қалатын ойпат жерлерде жиі байқалады. Суық, қатып қалған
жемшөптің ... де ... кем ... Ол да ... ішін ... ... тағы басқа жағдайларға ұрындырады. Топырақтың қатқақ болып
келетін беті, әсіресе жер асты суының деңгейі өте жоғары болған жағдайда
құрылыстың ... ... ... зиян ... Сондай-ақ топырақ
температурасына қарап суы қатып қалмас үшін ... мен су ... ... ... ... және органо-минералдық заттардан тұрады.
Минералдық заттардың көзі жер қабатының қатты қабығын (литосфера) құрайтын
таулы породалар. Минералдық бөлік топырақтың 80-90 пайызын құрайды, ... ... ... 10 ... кем болады. Топырақтың органикалық
бөлігі өсімдік пен жануарлар тектес заттардың ыдырауынан және осы ... ... ... ... ... болатын заттардың өнімдерінен
тұрады. Топырақтың құрамында барлық белгілі химиялық элементтер анықталған.
Топырақтың химиялық қосылыстарының ішінде ... ... ең ... тотығы, содан кейінгі орындарды алюминий, темір, калий, натрий
тотықтары ... ... ... бәрінен де кальций мен магний
тотықтары, ал сор топырақтарда — хлорлы калий және хлорлы натрий тотықтары
көп болады. Топырақта өте аз ... ... ... ... бор, йод, ... бром, никель, стронций, селен, молибден, мырыш,
литий, барий т.б. неорганикалық қосылыстардың көзі тек топырақ ... ... ... ... ... ... әсерімен
ыдырайтын өсімдік және жануарлар тектес органикалық қалдықтар болып
табылады.
1.2 Топырақтың механикалық құрамы
Топырақтың механикалық құрамы оның сулы-физикалық, физикалық-механикалық,
ауалық және жылулық қасиетіне, ... ... келу ... ... топырақта, азоттың жиналуына әсер етеді.
Механикалық құрамына байланысты топырақта оны өңдеудің, егістік жұмыстардың
жүргізілуіне, тыңайтқыш шашу ... және ... ... ... ... Егер ... және құмдақ топырақтар жылдам өңделгенмен,
оларда гумуспен пен ылғал аз болады және олар жел ... ... ... көлденеңі 1 мм-ден артық болса, онда оларды
топырақтың қаңқасы деп ... ал 1 ... кем ... ол ... ... ... деп ... Топырақтың қаңқасына жататын
механикалық бөлшектер тастар (көлденеңі 10 мм-ден ірі), ірі ... ... ... ... (3—5 мм) және ұсақ ... (1—3 мм). Топырақтың
ұлпасына кіретін бөлшектер ірі құм (0,5 мм), орташа құм (0,25—0,5 мм),
майда құм (0,05— 0,25), ірі шаң (0,001-0,005 мм), ... ... ... коллоидтар (0,0001 мм-ден аз бөлшектер)[3].
Механикалық тұрғыдан топырақ тасты, қиыршықты тастақты, ... (80 ... құм, 10 ... ... сазы бар), ... (құмы 70 пайыздан астам,
сазы 30 пайыз аз), ұсақ ... (10-80 ... саз, ... құм), ... борлы, әкті (20 пайыздан астам әк), қара топырақ (20 пайыздан астамы
гумус) және қара ... ... ... бөлінеді.Механикалық бөлшектердің
көлеміне қарай топырақтың бес түрін ажыратады: қиыршықты тастақты ... ... ірі ... ... мм), ... ... ... (

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Топырақ экологиясы туралы11 бет
Қазақстан топырақтарының экологиясы74 бет
Адамның шаруашылық әрекетінен табиғатта болған антропогендік өзгерістер14 бет
Егіншілік жүйесін қолдану және топырақты эрозиядан қорғау14 бет
Жалпы экология175 бет
Солтүстік Қазақстан экономикалық ауданының жер қоры87 бет
Топырақ туралы түсінік, топырақтану ғылымы106 бет
Топырақтың азуы немесе эрозиясы13 бет
Топырақтың табиғатта таралу заңдылықтары. Тәуелсіз мемлекеттер достастығы елдерінің негізгі топырақ зоналары12 бет
Экология және қоршаған ортаны қорғау: жоғары оқу орындарына арналған оқулық106 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь