Ақша қаражаттарының есебі. Ақша қаражаттар есебін жүргізу ерекшеліктері.

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1 Бөлім. Ақша қаражаттарының экономикалық мазмұны және оны жетілдіру жөніндегі ғалымдармен оқымыстылардың ой.пікірлері
1.1.Ақша қаражаттардың сипаттамасы және есеп айырысу нысандары ... ... ...5
1.2.Ғалымдар мен тәжірибешілер еңбектеріндегі ақша қаражаттарды жетілдіру жетістіктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7

2 Бөлім.Ақша қаражаттарының есебі.
2.1.Кассадағы ақша қаражаттар есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11
2.2.Банктегі есеп шоттардағы ұлттық валюта
түріндегі ақша қаражаттар есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18

3 Бөлім.Ақша қаражаттар есебін жүргізу ерекшеліктері.
3.1.Төлем тапсырмаларымен есеп айырысу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
3.2.Вексельдер арқылы есеп айырысу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .34
3.3.Төлем карточкаларының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...41


Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 51
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..53
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
.................................................3
1 Бөлім. Ақша қаражаттарының экономикалық мазмұны және оны жетілдіру
жөніндегі ғалымдармен оқымыстылардың ... ... ... және есеп ... нысандары...........5
1.2.Ғалымдар мен тәжірибешілер еңбектеріндегі ақша қаражаттарды ... ... ... ... ақша ... есеп ... ... ... ақша ... ... қаражаттар есебін жүргізу ерекшеліктері.
3.1.Төлем ... ... ... ... ... экономика жағдайында басқаруды жетілдіруде бухгалтерлік
есептің ролі мен мәні артуда. ... мен ... ... ... әр
түрлі деңгейдегі басқару шешімдерін әзірлеуге, негіздеу мен қабылдауға
субьектінің нарықтан іс-қимылын ... ... ... ... қаржылық және шаруашылық қызметі туралы сапалы,
уақтылы ақпаратты қалыптастыру бухгалтерлік есептің басты ... ... ... ... - ... есеп ауқымында алған терең
кәсіби білімі арқылы ... ... мен ... дағдыларын игеруі,
сондай-ақ өндіріс ... ... ... тиіс. Ол ... ... ... мен ... ... ала ... ... экономиканың шешімдер қабылдап. ұйымның келешектегі қызметін
жоспарлай білуі тиіс.
Курстық жұмыс ... ... ... Ақша ... ... және есеп ... нысандары
– Ғалымдар мен тәжірибешілер еңбектеріндегі ақша қаражаттарды
жетілдіру жетістіктерін
– Кәсіпорынның есеп қаржылық жұмысының ұйымдастырылуын
– Ақша ... ... ... мен ... ... ақша ... есебін
– Банктегі есеп шоттағы ұлттық валюта түріндегі ақша қаражаттар
есебін
– Төлем ... мен есеп ... ... ... есеп айырысуын
– Төлем карточкаларының есебін.
Кассадағы ақшаның есебін жүргізу үшін кассир ... ... ... ... ... аймағында ақшаны
төлеу және аудару төлем ... ... ... ... пайдалану.Төлемдерін ұсыну әдістері арқылы жүзеге
асырылады.
Төлем тапсырмалары онда ... ... ... ... ... ... көрсететін банк-алушының ақшаны аударғаны туралы
тапсырмасы болып табылады.Сөзсіз орындалатын ақша міндеттемесін қамтитын
қатаң нысанда ... ... ... ... деп аталады.
Қазақстан әлемінің кез-келген нүктесінен автоматталған ақша ... ... ... ... ... карточкалары-бұл
ақша қаражатына терминал және ... да ... ... ... ... ... ... жасауға мүмкіндік береді.
1 Бөлім. Ақша қаражаттарының экономикалық мазмұны және оны ... ... ... ой-пікірлері.
1.1.Ақша қаражаттардың сипаттамасы және есеп айырысу нысандары.
Барлық шаруашылық жүргізуші субъектілер өз ақша ... ... ... ... ... және ... ... әдетте, осы мекемелер арқылы ақшасыз нысанда, ал қажет жағдайда
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкісінін нормативтік ... ... ... ... есептесуді жүзеге асырады. Егер де ... ... ... ... 4000 айлық есептік көрсеткіштен (АЕК)
асп түссе, онда олар тек ақшасыз тәртіпте айырысуларды жүзегеасырады. ... ... ... ... ... ... ... (контракт,
келісімшарт) бойынша шартты түрде пайдаланылады. Егер де контракт сомасы
көрсетілген лимиттен асатын болса, онда ... ... ... орындалуы
керек, тіптен олар жартылай орындалса да, әрбір төлемнің сомасы 4000 АЕК-
тен аспауы ... ... ... үшін және ... тұлғалар арасында есеп
айырысу үшін Қазақстан Республикасының банк мекемелерінде банк ... Банк ... — бұл банк мен ... ... келісім-шартгың
қатынастарын көрсететін әдіс. Банк шоттары теңгемен де, шетелдік валютамен
де ... және ол ... ... және ... ... ... — банк ... банктер мен ұйымдардың кейбір
операция түрлерін жүзеге асырады.
Ағымдағы (есеп айырысу) және жинак шоттары — бұл да ... ... ... жеке және занды тұлғалар үшін, сондай-ақ занды ... ... ... ... ... ... колда бары мен козғалысын есептеу ... ... ... ... айырысу) шоттар ашылуы мүмкін. Ол сырткы
экономикалық кызметін жүзеге асыратын және ... ... ... ... ашылады. Аккредитивтер, чек (аванс) кітапшаларының ... ... ... ақша ... оқшаулап сақтау үшін және тиісті
операцияларын жүргізу үшін ... ... ... ... ... ... бойынша есептен
шығарылады. Субъектінің рұқсатынсыз шоттағы қаражатты есептен ... ... ... ... ... және ... жүрген
заңдарда көзделген басқа жағдайларда ғана жол ... ... ... төлем жасау, егер ... ... ... ... белгілеген кезектілікпен жүзеге
асады.Кассаны ... ... ... ақша ... мен ... да
құндылықтардың нақты бар болуы тексеріледі.Қатаң ... ... ... ... ақша ... мен ... да ... бар болуын есептеу кезінде ... қол ... ... және ... ... ... ақша ... бар болуы түгелдеу күні жасалған
есепке алудың мәліметтерімен салыстырылады және ... ... ... ... ... шығу ... ... актіде оның пайда болу себебі және
сомасы көрсетіледі.
Кәсіпорын кассасында сақталатын құнды қағаздар мен ақша ... ... ... ... есептеу жолымен жүргізіледі. Тексеріс
құжаттардың жекелеген түрлері бойынша актіде атауы, нөмірі, сериясы ... ... ... ... ... бар ақша ... түгелдеудің
актісі жоғарыда келтірілген).
Жол үстіндегі ақша қаражаттарын түгелдеу осы шотта тұрған сомаларды:
банк мекемелері, ... ... ... квитанцияларының деректерімен
бірге түсімді өткізу кезінде, банк инкоссарторларына түсімді өткізуге
берілетін ... ... ... ... ... және т.с.с; бас
кәсіпорынға аударылған сомалар бойынша немесе керісінше одан ... ... ... ... тапсырманың нөмірі, сомасы және аударымды
кабылдаған банк мекемесінің немесе байланыс бөлімшесінің атауы ... ... ... ... бірге салыстырып тексеру арқылы
жүзеге ... есеп ... ... ... және ... ... ... қаражаттарын тізімге алу, кәсіпорын бухгалтериясының деректері бойынша
берілген деректермен салыстырып.тексеру ... ... ... ... ... ... және қатаң есеп беру бланкілерін
түгендеу олардың ... ... ... ... ... және ... қағаздардың артык шыққан сомалары кіріске
алынуға тиісті: ол кезде 1030,1070,1010,1020 шоттарды дебеттеліп,6160 ... ... ақша ... мен ... ... ... үшін материалды
жауапты тұлғаның есебіне шығарылады:
2180 шоты дебеттеліп, 1030,1070,1010,1020 кредиттеледі.
Егер де ... ... ... онда 2180 шоты ... 2150 ... ... 2180 шоты ... де кінәлі тұлғалар табылмаса, онда кем шыққан сомасы 2180 ... ... ... ... ... мен ... ... ақша қаражаттарды жетілдіру
жетістіктері.
Ақшаның өмір сүруіндегі объективті қажеттілік ол тауар өндірісі және
тауар ... ... ... Кез ... тауар айналысында ақша
айырбас құралы болып табылады. Тауар және ақша бір-бірінен бөлінбейді. Ақша
айналысы болмаса, онда тауар ... да ... XVI ... ... (1516 ж.) ... социализмнің негізін қалаушы
Томас Моор өзінің "Жаңа Утопия аралы және мемлекеттің үздік құрылымы туралы
алтын кітап" деген еңбегінде: ... ... ... кісі ... ... қатаң жазаланатынын кім білмейді, әйтсе де бұл жөнінде алдын ала
ескертілмеу мүмкіндігі бар жерде алдымен ақша құрымай, олар да ... ... ... жоғалуына байланысты адамдардыи аландаушылыгы,
қайғысы, қиыншылыктары және ұйкысы; түндері де ұмытылар еді. Егер ақша адам
өмірінен ... ... онда ... ақша ... ... өзі де ... ... аздай Т. Моор тағы былай деді: "Қай жерде болсын барлық нәрсені
ақша өлшемімен өлшейтін ... онда ол ... ... ... ... дұрыс ағысының болуы мүмкін емес" .
XIX г. Социал угопистері Прудон, Оуэн, Грен және ... ... ... ... ... ... ... сақтай отырып, ақшаны жоюдың
жобасын ұсынды және оны дәлелдемек болды.
Мұндай ойлар ... де ... ... ... (1917) ... соғысы жылдарында ақшаның құнсыздануы байқала бастаған кезде ақшаны
жою сәті келеді, яғни тарихтын өзі осыған алып келді ... ... ... ... Керек десеңіз ауыл шаруашылық өнімдерін өнеркәсіп өнімдеріне
тікелей айырбастауды ұйымдастыруға тырысты. Шындығында, онын бәрі ... С.Г. ... ... ... еңбек бірліктері -тредаларды, ал
ағылшын экономисі Смит Фальтнер энергетикалық бірліктерді - ... ... ... К. ... былай дейді: ақшаларды жоя отырып, ... ... ең ... ... ... ... ... немесе
ең төменгі сатыға (алғашқы қауымдық құрылысқа) қайта оралар едік. Қанша
дегенмен де коммунизм - ол ... ... да ақша ... олар бар ... ... ... дами ... тауар болып қала береді, бірақ тауар ерекше
жалпылама эквивалент.
Ақша - жалпы бірдей эквивалент, ерекше тауар, онда ... ... құны ... және оның ... ... қатысуымснен тауар
өндірушілер арасында еңбек өнімдерінің айырбасы үздіксіз жасала береді.
Жалпыға бірдей ... ролі ... ... ... ... ... ... тауарлардың құнын бейнелеу қасиеті, оның табиғи
қасиеті емес. К. Маркс айтқандай «Табиғат ... ... ... ... ... жалпыға бірдей эквивалент ролін орындау үшін ең бір ... ... ... ... ... ... ... ие:бөлінуі оңай:
бұзылмайды, тот баспайды, тек қана ... ... (2/3 ... және ... ... ... ... ең бастысы алтын жоғары құнға ие. Қанша
дегенмен оның қорының аз болуы, алтынды өндіруге кететін еңбек шығындарының
өте ... ... ... ... ... ... ... өсуде. Ол
әр түрлі салаларда пайдаланылады - электроникадан бастап зергелік істерге
дейін, бірде өте жұқа ... ... ... ... түрінде
кездеседі. Тек қана циферблаты 6 м диаметрдсгі Кремль курантына алтын
жалату үшін 26 кг ... ... ... ... жалату қалындығы 3 мк.
жуық. 4000 жылдардан бастап б.г. жэпс 1985 жылға ... ... ... алтын 90 мын т. кұрады. XX ... 60 мың ... ... ... ішінде 30 мың тоннаға жуығы - ... ... ... ... ... XIX ... ... алтын өндіруден бірінші ... ... ... ... оның дүниежүзілік алтын
өндірісіндегі үлссі 40%-ды ... ... қиын және ... көп ... ... Сонымен, 1 кг алтын
алу үшін 3000 м орта ... тау ... 100 ... қайта
өндеуі қажет.
Алтынды ең коп өндіретін Оңтүстік Африка Республикасында (ОАР) ... ... ету ... ... өмірі сияқты: олар 40°С-ден
жоғары температурада ... жер ... ... ... ... ... ... әлемдік алтын өндірісінің 2/3-і өндірілсе, ал ... 1/3-і ... ... ... ... ... ... Қазақстанда
160 алтын кең орындары бар. Соның ішінде 60-сы жұмыс ісгеп тұр және ... ... 1994 жылы 25 ... ... ... тек қана ... валюта резервтерді ғана құрамайды, сонымен бірге
электронды-есептеуіш және ... ... ... ... ... талшықтарды жасау үшін де қолданылады.
Жасанды алтынды ойлап табу ... әр кез ... ... ... ... ал-химиктер еңбектенді. Ежелгі Египетте жалған
алтын құймалары табылған. ... ... ұзақ ... іздеңу мен сынақтар
жүргізулсрі нәтижесінде ... ... ... құрамда алды: палладии 65%,
индий - 35%. Электр кедергісі алтынның техннкалық ... ... ... ... ... алты есе асып ... өзгерте отырып (палладий - 55%, индий -45%) червоидық алтын
алынды, бірак мұндай алтынды ... ... бұл ... ... ... ... физика атомдардан күкірт және сынаптан алтын
атомдарын алуға мүмкіндік берді. Бірақ жасанды ... ... ... бұл
процесті тиімді етпейді. Мұндай алтыннын өзіндік құны өте ... және ... ... металл табиғи алтынменен өзінің бағасының ... ... ... ... түсе алмайды. Сонымен қатар, жасанды алтын
өнеркәсіпте, тіс салуда және зергелік бұйымдарды ... ... еш ... ол ... ... ... ... бола алмайды. "Ақша -
зат емес, ол - қоғамдық ... ... ... ... тудырушылар болып келеді. Бұл
дегсніміз, когамнан ... ... үшін ақша ... ... ... ... олар керек болмаған. Батын бара жатқан кемеден құтқарылып
алынған заттар оған адам аяғы баспайтын ... ... ... ал ... ... ... құндылығын жоғалтгы.
Ақша - өндіру мен бөлу процестерінде адамдар ... ... ... ... ... ... даму ... катсгория болып табылады. Экономикалық категория ... мәні онын үш ... ... ... ... жалпыға тікелей айырбасталу;
– айырбас құнының дербес формасы;
– еңбектің сыртқы заттық өлшемі.
Жалпыға тікелей айырбасталу формасында ақшаны ... кез ... ... ... ... ... бар екендігін
көрсетеді. Социализм жағдайында бұл мумкіндік елеулі қысқарды және ... ... ... пайдалану және бөлумен ғана шектелді. Кәсіпорындар,
жер, орман, жер асты ... ... және ... ... ... ... процестерінің жүруімен байланысты, жалпыга тікелей
айырбастау ... ... ... көлемі едәуір көңілді.
Ақшаның айырбас құнының дербес формасы ретіндс пайдалану тауарларды
тікелей өткізуменен ... ... ... бұл ... ... ... несие беру. бюджеттің кірістерін қарыздық берешектерді өтеу, мемлеттік
бюджеттің кірістерін қалыптастыру, өндірістік және ... ... ... ... банктін несиелік ресурстарды ... ... және ... ... ... ... ... өндіруге жұмсалған еңбектің,олардың
ақша көмегімен өлшенуі мүмкін құнын анықтау арқылы көрінеді.
Ғалым-экономистердің арасында алтынның ақшалай ... ... ... әр ... ... бар. ... алтынның демонетизациялануы
аяқталып, ол жалпыға бірдей эквивалент және ақша қызметтерін атқару ролін
орындауды толығымен тоқтатты ... ... ... ... жалпылама
немесе жайылыңқы формасына қайтып келді. ... ... ... бірдей
эквивалент рсетінде жүрді. Алтын, ақшаның классикалық қызметтерін ... ... ... ... Ал, енді ... біреулер, екслсгсп
слдсрдің ішіпде алтын айналысы жоқ. Төлем, аііналыс жгже корлану кұралы
болып, алтын ... ... ... қағаз және несие ақшалар
қызмет атқарады. Бірақ та алтын дүниежүзілік ақша болып қалып огыр ... ол ... ... ... ... Бөлім.Ақша қаражаттарының есебі.
2.1.Кассадағы ақша қаражаттар есебі.
Ақша қаражаттарын сақтау, қабылдау мен беру үшін ... ... ... ... ... - ... жауапты адам. Ол касса операцияларын ... ... ... тиіс. Осыдан кейін ғана оның материалдықтолық жеке
дара жауапкершілігі туралы онымен шарт ... Егер ... мен ... ... беру үшін ... ... жазбаша бұйрығы бойынша басқа
адамдар тартылатын болса, онда ... ... ... жеке ... ... ... де ... жасалынады.
Кассадағы операциялар есебі 2310 «Кассадағы қолма-қол ақша» бөлімшесіні
активті жинақтаушы шоттарында:
1010 "Кассадағы ұлттық валюта түріндегі қолма-кол акша" және ... ... ... ... ... шоттарында жүргізілед.
"Кассадагы ұлттық валюта түріндегі қолма-кол акшаның" есебі ... ... ... ... ... ... жүргізу
тәртібіне сәйкес жүргізіледі (24 БЕС).
Кассаға акша қабылдау кассаның кіріс ордерлері бойынша жүзеге асырылады,
оған бас ... мен ... қол ... ... ақша ... жеке ... түлғаларға бас бухгалтер мен кассир қол қойған ақшаны қабылдағаны
туралы ... ... ... ... бөлігі) беріледі. Төлемдерге
ақшаны қабылдаған кезде ... ... ... ... ... алуға міндетті. Кассаға кабылданған ... ... ... тиын сандармен (цифрмен) жазылады. Толтырылған кассалық кіріс
ордері төменде келтіріліп ... ... ... ... ақша беру ... шығыс ордерлерімен немесе басшы мен ... қол ... ... ... ... ... ... жазылған өтінішпен, шоттармен және басқа да құжаттармен рәсімделеді.
Егер касса ... ... қоса ... құжаттарда субъект басшысының
рұксат берілген қолы болса, ордерге оның қол қоюы міндетті емес. Жекелеген
адамға ... ... ... ... ақша ... ... ... алушының
төлқұжатын немесе жеке басының куәлігін көрсетуді ... ... Оның ... нөмірін, оны кімнің және қашан бергенін ордерде көрсетеді. ... ... қол ... және ... ... ...... тиынды —
сандармен көрсетеді. Толтырылған кассалық шыгыс ордері жоғарыда келтірілді.
Сенімхат ... ... ақша ... касса шығыс ордерінде ақшаны
алуға сенім білдірілген адамның тегі, аты мен әкесінің аты ... ақша ... ... бойынша жүргізілетін болса, ол тізімдемеге:
"Сенімхат бойынша" деген жазу жазылады. Бұл ... ... ... ... ... (төлем тізімдемесіне) қоса тіркейді.
Кіріс және шығыс касса ордерлері мен оның орнына жүретін ... дәл әрі ... етіп ... немесе түтікше қаламмен жазып береді.
Жалакы, уақытша еңбекке қабілетсіздігі жөніндегі жәрдемақылар ... ... ... ... ... таратылады, оның қас бетінде
(титул) ақша беретін мерзімі мен оның жалпы сомасы ... және ... мен бас ... қол қояды.
Банктен ақша алғаннан кейін үш күн өткен соң, кассир төлем тізімдемесіне
еңбек ақысы бойынша тиесілі сомасын алмаған ... ... ... ... ... ... ... деп қолымен жазып белгі соғады,
берілмеген сома төленбеген жалақы тізіміне ... ... ... сома мен ... салынуға тиісті сома жөнінде жазылады. Егер
төлемді кассир емес, уәкілдік ... адам ... ... төлем
тізімдемесінде: "Тізімдеме бойынша ақша ... ... ... ... ... ... тізімдемесі 222 б. келтіріліп отыр. Касса
ордерлерінде өшіріп жазуға, ... және ... жол ... ... ордерлері немесе олардың орнына жүретін құжаттар кіріс және
шығыс касса құжаттарын тіркеу журналында тіркеледі, ол ... және ... ... ... ... Онда мыналар көрсетіледі: кіріс және
шығыс ордерінің толтырылған күні мен нөмірі, кассаға түскен және жұмсалған
ақшалардың (жалакы, ... ... іс ... ... және басқа
да шығыстар) нысаналы мақсаты көрсетіледі. Егер ақша ... ... ... ... ... түрінде алатын болса, кіріс
және шығыс касса кұжаттарын тіркеу журналында тек кұжаттың ... ... мен ... ... ... ... ... қабылдау мен беру тек олардың
рәсімдеген күнінде ғана жүргізіледі. Ордерді алған кассир ... мен ... ... ... ... ... ... көрсетілген
қосымшалардың болуын тексеруге міндетті. Операциялар жүргізіліп болғаннан
кейін ордерге кассир қол қояды, ал оған тіркелген қосымша ... ... ... ... ... айы мен ... ... отырып "Алынды"
немесе "Төлеңді" деп белгі соғады.
Касса операцияларының есебін кассир Касса кітабында (ү. ... ол ... ... және оған сүргі салынуға тиіс; ондағы
парақтар санын басшы мен бас ... қол ... ... ... ... парағы тең екі бөліктен тұрады. Олардын бірін (көлбеу
сызықпен) кассир бірінші дана ретінде ... және ол ... ... ... ... ... ... арқылы бергі және сыртқы бетін
толтырады. Ол ... ... ... ... жыртпалы бөлігі болып
табылады. Касса ... ... ... жыртпалы емес бөлігінің
бет жағынан ("Басталған күніне дейінгі қалдығы" деген ... ... ... ала ... ... бөлігі кітапта қалатын бөлігіне сай
келетіндей етіп ... ... ... бойымен қойғаннан кейін жазу үшін
жыртылатын парактың бөлігін жыртылмайтын бөлігінін бет ... ... ... ... ... ... ... бойымен жазуды
одан әрі жалгастырады.
Есеп бланкісі операциялар аяқталғанға дейін бір күн бойы ... ... ... ... ... бойында касса бойынша шығысқа есептен
шығарылмаған жалакыға арналған төлем тізімдемелері бойынша ... ... ... ... ... онда касса есебі 3-5 күнде бір рет
жасалуы мүмкін. Касса кітабында ... ... ... және кімге
берілгені жөніндегі кұжаттын нөмірі, ... ... ... шығыс) көрсетіледі. Күн сайын, жұмыс ... ... ... ... ... шығарады және күн аяғындағы калдықты есептейді.
Өшіру мен ... ... ... ... жол ... ... мен бас бухгалтердің қол ... ... ... ... белгі жасалады,содан соң оның
деректері 1010 — "Кассадағы ұлттык ... ... ... ... ... мен ... бойынша машинограммаға немесе есеп ... ... ... яғни 1010 ... кредиті мен дебеті
есебін кассир жүргізеді. Регистрлерге жазулар бухгалтерияға кассир ... ... ... ... корреспонденцияланған шоттардың
сомалары ... ... ... ... ... ... бірінші
жұлдызына регистрлердегі қалдық шығарылады, ол кассирдің ... және ... 1010 ... ... ... ... ... ақша кірістелген кезде 1010 - ... ... ... қолма-қол ақша" шоты дебеттеліп, мына ... ... ... шотындағы колма-кол акша" шоты— кассағаесеп
айырысу шотынан алынған сомаға;
2150"Қызметкерлердің және баска да адамдардың ... ... ... жалақы, жетіспейтін сомалар, талан-таражға түскен
сомалар және т.б. бойынша кассаға еткізілген карыздар;
6010 "Дайын ... ... ... ... ... ... алынған тауарларды сатудан түскен табыс", - "Басқа табыстар" ... ... мен ... үшін қолма-қол ақшамен есеп айырысқан
кезінде.
Кассадан ақша берілген кезде ... ... және мына ... ... ... еңбек ақысы бойынша есеп айырысу" шоты - кәсіпорын
қызметкерлеріне берілген еңбек ақысының сомасына;
2150 "Қызметкерлер мен ... да ... ... шоты — кәсіпорын
кызметкерлерінің есебіне берілген сомаға;
1040"Есеп айырысу шотындағы ... ... шоты — ... есеп айырысу
шотына өткізілген, депозитке салынған жалақы және ... да ... ... ... ... ... ақшаның" есебі. Шетел
валютасымен есеп айырысуды жүргізген кезде субъектілер-"Кассадағы шетелдік
валюта түріндегі қолма-қол ақша" шотын ... ... ... есеп
субъект кассасындағы операцияларға ұқсас жүргізіледі,тек оның айырмашылығы
мынадай: кіріс және шығыс ... ... ... ... қаражаттар
сомалары шетел валюталарымен және ... ... ... кассасы үшін жеке касса кітабы ашылады. Валюта операциялары
үлкен көлемде жүргізілген кезде жеке ... ... және ... да ... ... ... ... кезде 1020-шоты дебеттеледі де және мына төмендегі шоттар
кредиттеледі:
1250-"Ел ішіндегі ... ... ... ақша" шоты — валюта ... ... ... ... ... ... шоты - ... алынған валюта түсімінін
сомасына;
6250- "Бағам айырмашылығынан түскен табыс" шоты — ... ... ... ... бағамының құлдырауы ... ... ... мен ... да ... карыздары" шоты — есеп беретін
адамдардың кассаға ... ... ... сомаларына.
Валюта кассасынан валюта берген кезде – 1020 шот кредиттеледі және ... ... ... мен ... да ... қарыздары" шоты - есебіне
берілген шетел валютасының сомасына;
1050- "Ел ішіндегі валюталық шоттағы қолма-қол ақша" шоты - ... ... ... ... "Бағам айырмашылығы бойынша шығыстар" шоты - тиісті валюталарға
қатысты теңге бағамының көтерілуі нәтижесінде болған ... ... ... ... қолма-қол ақшаның есебі. Коғамдык
тамақтандыру мен бөлшек сауда ... ... ... ... ... басым көпшілігі қолма-қол ақша қаражаттары бойынша
түсетіндіктен,оларға оперативтік кассасының есебін жүргізуге тура ... ... ... ... залында орналасады. №1034 6 тамызда шыккан
Казакстан Республикасының Үкіметінің ... ... ... ... айырысатын барлық шаруашылық жүргізуші субъектілердің (әсіресе, сауда
және қызмет көрсететін кәсіпорындар) Ережесі ... ... ... ... бар ... ... ... (ГЖЖЦ) енгізуді ұсынған
болатын.
ТЖБКМ көмегімен есептеуді жүзеге ... ... ... тауарын сатып алушыларға бақылаушы-кассалық машинаның чегін
беруге міндетті, өйткені ол сатушы мен ... ... ... ... бойынша міндеттемелерінің орындалуын қуаттайды.
Кассалық аппараттарды міндетті түрде салық ... ... Оны ... өткізу үшін келесідей құжаттарды ұсыну керек: арыз,
заңды тұлғаның мемлекеттік ... ... ... ... көшірмесі,
БКМ (бақылаушы-кассалық машина) паспорты; қолма-қол ... ... т.б. ... ... ... ... ... органдары арыз
бланкісінің дұрыс толтырылғанын және ... ... ... ... ... есепке қояды, сосын ТЖБКМ-на карточкасын береді.
БКМ-ның пайдалану мерзімі біткен соң салық органына қайтарылады. БКМ
қондырған кезде ... ... ... ... ... ... қондырғыға пароль енізеді. Пароль шаруашылық жүргізуші
субъектінін тіркеуден өткен ... ... ... ... операциялық кассаға түскен кезде 1020 "Операциялық кассадағы
қолма-қол ақша" аралық шоты дебеттеледі және мына шоттар кредиттеледі:
6010- ... ... ... ... ... түскен кіріс",6010
"Көлік ұйымдарының жүктер мен жолаушылар тасымалы жөніндегі қызметтерінен
түскен табыс" ... және ... да ... ... ... ... тиісті қарыздар" шоты - сатып алушылар мен тапсырыс
берушілердің кассаға алынған ... ... ... түсімді өткізгенде — 1010 шоты дебеттеледі
де, ал 1010 шотының ... ... ... ... субшоты
кредиттеледі.
2.2.Банктегі есеп шоттардағы ұлттық валюта түріндегі ақша қаражаттар есебі.
Банкі шоттары теңгемен де, ... ... де ... ... ... ... ... немесе корреспонденттік шоттарын ашқан кезде, шот
иесінің пайдасына келіп түсетін ақшаны қабылдауды, оның өзіне ... ... ... ... ақша сомаларын аудару (беру) жөніндегі
ұйғарымын орындауды және басқа да қызмет ... ... өз ... Банк ... бойынша жасалған келісім-шарты келесі мәліметтерден
тұрады: (жақтардың) реквизиттері; келісім мәні ... ... ... ... ... органдары берген салық төлеуші-шоты есінің
тіркеме нөмірі;банктің көрсететін қызметінің шарты және оларды ... ... ... ... ... басқа да жағдайлар
қарастырылуы мүмкін.
Банк пен Қазақстан ... ...... ... мен оның
жекелеген құрылымдық бөлімшесі (филиал мен өкілдігі) арасында келісім жасау
үшін: қойылған қол улгілері және мөр таңбасы ... бар ... ... ... ... ... клиенттің салық есебіне ... ... ... ... ... белгіленген үлгідегі құжаты
(жеке тұлғаның ... де ... ... ... ... және ... ... бөлімі берген шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... жарналар төлеуші ретіңде
тіркелгеңдігі жөніңдегі фактісін растайтын белгіленген үлгідегі ... ... ... ... ... ... берген белгіленген үлгідегі құжаттың көшірмесі немесе ... ... ... Қазақстан Республикасы заң тәртібімен
бекітіліп, куәландырылған ... ... ... көшірмесі
(көшірмелері) тапсырылады.
Банкте жинақ шоттарын ашқан кезде, ... ... ... ... ... тәртіпте, оларға марапаттау төлеуге
және әрекет етіп ... заң ... мен ... ... және келісілген жағдайында салымдарды қайтаруға өз міндетіне
алады.
Егер де ... шот ... ... ... ... кеткен ақша
қаражатының фактысы анықталса, онда ол сол ... шот ... ... ... ... ... бұл жағдай келісім-шартта
қарастырылғаны жөн.
Банктегі ... ... беру ... ... банктер арқылы
жүзеге асырылады. Банк шот иесіне ... есеп ... ... ... қызметін электрондық тәсілмен, егер бұл келісімде қарастырылған
болса, арнайы адам жұмсау арқылы атқаруға құқылы. ... есеп ... ... ... (кірістерден басқа) Қазақстан Республикасының
заңына сәйкес, шот иесінің ақша қаражаттарының ... ... ... ... ... салу ... бар ... органдардың тиісгі
шешімдерінің негізінде жүзеге ... ... ... ... ... осы ... ... қабылдаған тиісті
органдардың жазбаша хабарлаңдыруының немесе ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңына
сәйкес жарлық капиталын төлегенін қуаттайтын құжаттарды ұсынуы ... ... банк ... ... оларға уақытша жинақ шоттарын ашады. Ал
мемлекеттік тіркеуден өткен соң заңды тұлғаға ағымдағы шоттар ... ... және ... да ... ... үшін ... келесі
құжаттар пайдаланылады.
Қолма-кол ақша жарнасына берілетін хабарлама. Шот иесінің банктегі шотына
қосып есептеу үшін ... ... және ... ... ... да ... банкке қабылдау жөніндегі бұйрығы.Хабарлама сиямен бір
дана етіп жазылады;қабылданған ақшаға банк түбіртек ... және ол ... ... қоса ... ... төменде келтіріліп отыр) .
Кесте 5
Есеп айырысу шоты бойынша операциялардың есебі 441 "Есеп айырысу
шотындағы қолма-қол ... ... ... ... ... ... екі дана етіп бет есебін ашады. Бірінші дана бет есептің ... ... және ол ... ... бірге шаруашылық жүргізуші
субъектіге беріледі, екіншісі – бет есебі ... ... ... қойған колымен және банкгің "көшірме үшін" мөрінің
таңбасымен (оттискісімен) расталынады.
Көшірмелердегі әрбір түзету атқарушы мен бас бухгалтердің ... ... ... ... ... және банк мөрінің таңбасымен
бекітілуі тиіс. Көшірмелерге қоса тіркелінген құжаттарда ... ... ... жүргізуші қызметкердің колымен бірге штамп және осы
құжаттардың бет есебі ... ... ... күні ( ... ... ... ... қойылуы тиіс. Көшірмелер бірінші немесе
екінші болып қол кою кұқығы бар ... ... ... ... ... ... Көшірмелер субъектілерге почта арқылы
жіберілуін немесе банк ... үшін ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Клиент өкілінің көшірмені алғаны жөнінде бет есепте немесе жеке
карточкада қойған қолы ... ... Банк ... ... ... отыр.
Банк көшірмелері оған коса тіркелген құжаттармен тексеріледі. Банкінің
қате аударған сомаларының мән-жайын анықтағанға ... 1040- ... ... ... ... шоты ... ... да дебиторлық
карыздар" шотының дебетіне есептен шығарылады, ал ... ... ... ... және ... да ... ... шотының
кредиті бойынша көрініс табады.
Кесте 6
Банкі шоттары оның иесінің өтініші бойынша жабылады.
Занды тұлға - шот иесін тарату ... ... ... кезінде,
немесе занды тұлғаның шотын бір жылдан астам, ал жеке ... ... ... ... ... ақша ... түспеуіне байланысты банкі шоттары
жабылады, ал басқа жағдайда оны ... ... ... есепшот жабылғаннан кейін субъект осы жөнінде он күндік мерзім
ішіңде шот ... ... ... ... туралы хабарлама жасауы
тиіс.
Есепшоты жабылған кезде сондай-ақ иесінің аты немесе есепшоттың ... — шот иесі ... ... чектерді банкіге кайтаруы
керек.
Есеп айырысу шоты бойынша мынадай шаруашылық операциялары көрініс табады:
1040 – ... ... ... ... ... — шоты ... мына
төмеңдегі шоттары кредиттеледі:
1010 - "Кассадағы ұлттың валюта түріндегі қолма-кол ақша" шоты — кассадан
келіп түскен түсім және депоненттелген еңбек ақы ... - ... ... карыздар" шоты — сатылған өнім, жұмыс пен қызмет
төлемакысына;
4410 – “Тауарлы-материалдык ... ... үшін ... 4410- ... ... және ... ... үшін
алынған аванстар" шоттары — сатып ... мен ... ... ... ... ... ... қолма-кол ақша" шоты кредиттеледі де, мына
шоттар дебеттеледі:
3310 – “Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп ... шоты ... ... ... орындалған жұмыстар, көрсетілген қызметтер үшін
жабдыктаушылар мен мердігерлердің акцептелген шоттарының төлемакысына;
1010 - "Кассадағы ұлттық ... ... ... ... шоты — еңбек
ақыға, іс-сапарларға және баска да шығыстарға жұмсауға арналған кассаға
алынған сомасына;
2000 – «Ұзақ ... ... ... ... - "Акциялар", 1130-“Облигациялар", 1110 - "Басқа да қаржылык
инвестициялар" ...... ... акциялар (қайта сату үшін),
облигациялар, банктердегі депозит шоттарына салынған салымдарына;
2910 - ... ... мен ... үшін ... 2910 - ... ... мен көрсетілетін қызметтер үшін
берілген аванстар" ...... мен ... ... ... - ... несиелері", 3020-"Банктентыс мекемелерден берілген
несиелер" шоттары — есеп айырысу шотынан өтелген банк ... мен ... ... "Еншілес серіктестіктерге қарыздар", - "Тәуелді серіктестіктерге
қарыздар", "Бірлесіп бакыланатын ... ... ... ... ... және тәуелді серіктестіктерге есеп ... ... ... ... құн ... ... ... да есеп айырысулар"
шоттары - салықтар бойынша бюджетке төлемдер төленгенде;
3250 -"Жеке және мүліктерін ... ... ... - жеке ... сактандыру бойынша қарыз сомасын төлегенде;
3110 - "Төленетін ағымдағы табыс салык" — бюджетке корпоративтік ... ... ... жасалатын төлем операцияларының барлығы,
нормативтік актілерде қарастырылғаннан ... тек ... ... тиіс. Қазақстан Республикасындағы резиденттер және резидент
еместер арасындағы валюталық ... ... ... ... ... ... пен ... заңдарында, қарасытырылғаннан басқа
жағдайларда, өкілетті банктер және банктік емес ... ... ... ... жүргізу үшін 24 желтоқсан 1996 жылғы № ... ... ... ... ... заңы және 20 ... №115 Ұлттық банкінің қаулысымен бекітілген «Қазақстан
Республикасында ... ... ... ... ... ... Республикасында валютаны реттеудің негізгі органы болып
Ұлттық банкі саналады. Кез ... ... ... ... ... жасауға рұқсат етілмейді. Осындай операцияларды жасау үшін өкілетті
банктер заңды ... үшін ... ... ... ...... өкілетті банктердегі шетелдік валютада
және оларды 2 ... 2000 ... №266 ... ... банктердегі
клиенттердің банктік шоттарын ашу, жүргізу және жабу тәртіптері туралы»
Нұсқауда қарастырылған болатын.
Заңды ... ... ... есеп ... қолма-қол
ақшасыз тәртіппен келіп түскен шетедік валюта ... ... ... ... – резиденттердің экспортталған тауары ( қызметі, жұмысы)
үшін ... ... ... ... 120 ... ... ... міндетті
түрде банк шотарына кірістелуі керек.
Заңды тұлғалар-резиденттер, редидент ... ... ... ... өкілеттті банктерге тиесілі тәртіп бойынша әзірленген
құжаттарды ( келісімдер, ... ... ... ... ... ... немесе бұл бойынша талап Ұлттық банкіде тіркелегні
жөнінде ... ... ... ... ... жағдайда заңды тұлға-
резиденттері өкілетті банкке тиісті құжаттарын тапсыруы тиіс.
Өкілетті ... ... ... сақтауға байланысты қосымша
ақпараттар мен құжаттарды талап етуге құқылы.
Резиденттер мен ... ... ... ... ... екі ... кез ... валюта түріндегі келісімдері бойынша жүзеге
асырылады. Резиденттер мен резидент ... ... ... ... ... ағымдағы операциялары шектеусіз жүргізіледі.
24 желтоқсан 1996 жылғы «Валютаны реттеу туралы» ... және ... 2001 ... №88 ҚР ҰБ ... ... бекітілген «Капитал
қозғалысымен байланысты ... ... ... ... ... ... еместерден резиденттердің пайдасына көшуін (
орын ауыстыруын) қарастыратын капитал қозғалысына байланысты операциялардың
есебін жүргізу және ... ... сол ... ... ... байланысты Қазақстан Республикасына келіп түсетін
100 мың АҚШ ... ... ... ... ... ... валюталық
операцияларынан түскен қаражаттар ( мүліктерді) ... ... ... ... еместерден 120 күннен астам мерзімге алынған несиелер
лизингіні де қоса ... ... ... ... ... ... алған
несиелері;
- резидент еместердің төлем ретінде интеллектуалды ... ... әрі ... ... ... ... резидент еместердің төлем ретінде қозғалмайтын ... ... ... ... ... операцияларды тіркеу дегеніміз, ондағы тиесілі келісім-шарттарды
тіркеу және әрекет етіп тұрған заңмен ... ... ... бойынша нақты қаражат қозғалысы туралы тоқсан сайын
мәлімет беріп отыру болып табылады. ... ... ... өзінің келісім
шартын тіркеген орны бойынша тіркелген келісім шарттың әрекет ету ... ... ... мен ... ... ... ... міндетті.
Капитал қозғалысына байланысты қаражаттардың резидент еместерден
резиденттердің пайдасына көшуін ( орын алмастыруын) ... ... ... ... ... ... ... бойынша
жүргізіледі: 120 күннен астам мерзімге несиелер ( кредиттер) алу; 120
күннен ... ... ... ...... мәмілелерге
байланысты есеп айырысуларды жүзеге асыру; инвестициялар; мүліктік және
қозғалмайтын ... ... ... да ... төленетеін аударымдар
болан жағдайда жүзеге асады.
Заңды тұлғалар-резидент еместермен валютасында есеп айырысулар
олардың есеп ... ... бар ... қаражаттарының шегінде
қолма-қолсыз тәртіппен жүзеге асырылады. Валюталық қаражаттардың шығу ... ... және ... ... ... ... алынуы тиіс; экспорттық
валюталық түсім; жарғылық ... ... ... ... ... ... (грант) беру; өкілетті банктерден, шетелдік банктерден,
қаржылық мекемелерден және ... ... ... ... ... ... ... жеке тұлғалар-резидент еместер ... ... ... және ... ... ... ішкі саудада (
рыногында) теңгеге сатып алынған валюта.
Заңды тұлға резиденттерінің банк шоттарында шетелдік валютасында ... ... емес ... жалақы төлеу үшін және қызмет
бабы ... ... ... ... ... ... шығыстарын жабуға алынуы мүмкін. Осы қаражатты алу үшін заңды-тұлға
резиденттері өкілетті банкісіне тиісті дәрежеде рәсімделген құжатты ... ... ... ... ... ... ... жалакы
төлеу туралы өтініш т.б.).
Занды тұлғалар — резиденттердің үшінші жақтар үшін контракт бойынша
ақы ... ... ... ... ... қол ақша ... есеп
айырысуларына тыйым салынады. Салық салудың ресми ... ... ... ... ... ... алынады және ол баспа сөзде
жарияланады.
Өкілетті банктер мен айырбас пунктері арқылы шетел ... ... ... екі ... ... ... сатып алушылар мен сатушылардың өз
беттерінше анықтаған бағамдық деңгейін алуға құқылы.
Резидент — заңды тұлғалар ішкі ... ... ... валютаны
және тек резидентеместермен есеп айырысу үшін шетел валютасында ... ... және ... валютасында банкіден алған несие бойынша
міндеттемелерін орындайды. Шетел ... ... ... қол ... беріледі.
Валюта шоты бойынша жасалатын операциялар мына төмендегі құжаттармен
рәсімделеді,оның толтырылған ... ... ... ... ... ... және ... орындаушы мен бақылаушының қойған
қолдарымен куәландырылған ... ... ... ... ... ... ордерін толтыру үшін негіз болып табылады.
Қолма-кол валютаны беру ... ... ... ... оның ... ... ... келтіріліп отыр. Банк
куәландырған тапсырманың (валюталық шығыс ордерінің) көшірмесі ... ... ... жазу үшін ... ... ... 7
Шетелдердегі бенефициарға (алушыға) валюта қаражаттарын ... ... ... жазу ... рәсімделеді, ол төменде
келтіріліп отыр.
Валюта шоттары бойынша операциялардын есебі 1050-"Ел ... ... ... ... және 1050 ... ... шоттағы қолма-қол
ақша" - шоттарында жүргізіледі.Аталған және басқа да құжаттардың негізінде
банк валюталық шотының бет ... ... ... ... ал оның ... ... шот онын ... өтініші бойынша жабылады, содан соң осы
өтінішін өзіне қызмет көрсететін банк мекемесіне жіберіледі. Шот ... ... ... атауы өзгерсе немесе шоттың нөмірі өзгерген
жағдайда шот иесі валюталык шоттағы каржының калдығын растайтын құжатты
өтінішке қоса ... ... ... Барлық резидентеместердің валюталық операцияларды
жүзеге асырған кезде валюта заңының сақталуын қамтамасыз етуі ... ... ... табылады.
Валюталық бақылаудың негізгі бағыты операциялардың қолданылып жүрген
заңға сай ... ... ... ... ... тексеру;
валюталық операциялар бойынша, сондай-ақ резидент еместердің Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... алу мен есеп берудің
толықтығы мен нақтылығын тексеру болып табылады.
Валюталық бақылау ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады
Қазақстан Республикасының заңына сай валютаны ретке ... ... ... ... бар ... ... ... валюталық бақылау органдары болып табылады.
Алған лицензияларына сәйкес операциялар жүргізген ... ... ... ... ... ... өкілеттіктеріне берілген
банкіден тыс қаржы мекемелері мен өкілеттігі берілген банкілер валюталық
бақылаудың агенттері болып ... ... ... өз міндеттерін жүзеге асыру үшін валюталық
бақылау агенттерін жұмысқа тартады және ... ... ... үшін ... ... береді.
Қазақстан Республикасында валюталық операцияларды жүзеге асырып жатқан
резидент те, резидент емес те республиканың заңымен ... ... ... ... ақпараттар мен тиым салынған құжаттарды валюталық
бақылау агенті мен оргаңдарына беруге міндетті: ... ... және ... ... мәліметтерге кіруін қамтамасыз егуді;
тексеру барысына да, сондай-ақ олардың нәтижесі бойынша да ... ... ... ... ... ... ... валютасын сатып алу. Заңды тұлға-резиденттер шетел валютасын
ішкі саудада тек ... ... есеп ... ... ... үшін ... орындау үшін, сондай-ақ заң актілерінде карастырылған басқа
да жағдайларда ғана сатып ала алады.
Заңды тұлға-резиденттер шетел ... ... ... ... ... ... алу ... көрсетуді, сондай-ақ резидент еместермен есеп
айырысуда жүзеге ... ... ... ... коса ... ... банктерден алынған несиелер бойынша міндеттемелерді
орындауды және осы валютаны, егер ол өз ... ... ... тын
болса, онда оны сатып алынған күннен (датасынан) ... отыз ... ... нарықтық бағамы бойынша ішкі валюталық саудада сатуға тек банкке
ғана өкілеттік берілген.
Заңды тұлға-резиденттердің ішкі ... ... ... ... шетел
валютасы резидент емеске немесе валютаның ... ... есеп ... ... бастап, отыз күннің ішінде өкілеттік банкке аударылуы тиіс.
Заңды тұлға — резидент толықтай немесе жартылай ... ... ... отыз ... мерзімі өткенше пайдаланбаса, онда ол ішкі ... ... ... ... ... ... операциялар бойынша көрсетілген
банктік қызмет түрлеріне ... ... ... ... ... ... немесе шетел валютасы түрінде төлемақы алады.
Теңгемен алынған несиелерді ... ... олар ... ... мен басқа да төлемдердің шетел валютасымен орнын
жабуға тыйым ... ... ... ... несие (кредит) немесе инвестиция
ретінде заңды тұлғалар-резиденттер арқылы ... ... онда ол ... 24 ... 1997 ... №130 ... валютасын пайдалануға
байланысты қызметін лицензиялау тәртібі туралы Ережеге ... ... ... ... ... ... - ... пайдасына тарту, қайырымдылық-жәрдем
жасау, қайырымдылық жарналар және басқа да ... ... ... ... олардың өкілетті банкілері арқылы төленеді.
Өкілетті банкілерден шетел валютасын сатып алған кезде келесі шоттар
корреспонденциясы ... ... ... ... ... ... |операцияларының |мың теңге ... |
| ... | | |
| | | ... |кредит |
|1 |2 |3 |3 |4 ... ... ... |7936500 |1430 |1040 |
| ... ... | | | |
| ... алу үшін | | | |
| ... (АҚШ | | | |
| ... ... 1| | | |
| ... үшін | | | |
| ... ... | | | |
| |153,2 ... | | | |
| ... сома | | | |
| ... ... | | | |
|2 ... банк |3968,28 ... |
| ... ... | |пы және | |
| |0,05% ... | ... |
| ... | |к | |
| ... ессптен | ... |
| ... (7936500 х | | | |
| |0,05 : 100) | | | |
|3 ... ... |7957221,8 |1050 |1430 |
| ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... | | | |
| |1 ... үшін | | | |
| ... ... 153,1| | | |
| ... құраған | | | |
|4 ... ... |5500 |1430 |6130 |
| ... | | | ... және 1050 ... бойынша жазбалар есеп айырысу шотындағы жазбаларға
сәйкес жазылады.
1050 және 1050 ... ... ... ... ... ... ... валюта түріндегі қолма-қол ақша" — валюталық
кассадан валюталык шотқа ... ... ... ... ... ... ... орындалған жұмыстар мен
көрсетілген қызметтер үшін төленетін валюталык қаржы ... ... ... ... ...... ... ұлттық
валютаға қатысты бағамының өсуінін нәтижесінде пайда болған оң бағам
айырмашылығының сомасына;
1050 және 1050 ... ... ... ... ... ... шетелдік валюта түріндегі нақты ақша" — валюталық шоттан
валюталық кассаға алынған валютаның сомасына ... ... және ... есеп ...... қорлар, атқарылған жұмыстар және ... ... ... ... (шот фактуралары) инвойсы төленді;
7430 ''Бағам айырмашылығы бойынша шыққан ...... ... ... ... ... төмендеуінің нәтижесінде пайда болған теріс
бағам айырмашылығының сомасына.
Банктегі арнайы шоттардағы ақша ... ... ... банкілердің арнаулы шоттарында жасалатын операцияларының есеби
2160 ... ... ... ақша ... деген бөлімшесінің
шоттарында жүреді. Олардың қатарына келесі шоттар кіреді
1070 "Аккредитивтегі акша каражаттары" шоты. Бұл шотта аккредитивтегі ... ... ... алынады. Аккредитив — клиенттің тапсыруымен
өзі келісімге отырған контрагенттің пайдасына берілген ... ... ... ... Ол бойынша аккредитив ашқан банк ... ... ... жасай алады немесе осындай төлемдерді олар
аккредитивте көзделген қүжаттарды ... ... ... банкілердің жүзеге
асыруына өкілеттік бере алады.
Аккредитивтің келесі түрлері ... ... ... ... қайтпайтын; дәлелденген және трансферабельдік
(аудармалы) болып ... ... ... ... ... ... ... аккредитивтің сомасына тең акша сомасын (жабылатын) оның
билігіне беріп, ал ол ... ... ... ету мерзімінде осы
акшаны мүмкіндігінше аккредитив бойынша төлем ... үшін ... ... ... ... ... ... алдын-ала
келіспей-ақ (мысалға, келісім-шартта қаралған жағдайды сақтамаған жағдайда)
жоюы немесе өзгертуі мүмкін. Қайтарып алынатын ... ... ... ... ... ... төлеуші тек банк-эмитент арқылы
бенефициарға бере алады. Бірақ өзгерту мен жоюдың алдында ... ... ... ... ... қойған және бенефициар банкісі
кабылдаған кұжаттарды төлеуге міндетті.
Қайтпайтын (немесе қайтарып алынбайтын) ... ... ... ... кезде аккредитив бойынша төлем жасауды қатаң
түрде өз міндетіне алады. Қайтпайтын аккредитив ... ... ... ... жатпайды.
Бенефициар аккредитивтің пайдалануын өз мерзімінен бұрын тоқтата
алады, егер де ... ... ... қаралса.
Дәлелденген аккредитив — бұл банк-эмитент болып саналмайтын басқа
орындаушы банктердің қосымша ... бар ... ғана ... ... ... аккредитив — бүл бенефициардың өзінен басқа
(екінші бенефициар болып саналатын) бірнеше тұлғаның немесе аккредитивті
толық немесе ішінара пайдаланатын ... ... ... тек бір ғана ... есеп ... арналуы мүмкін.
Аккредитив бойынша есеп айырысу тәртібі және оның мерзімі бенефициар мен
төлеушінің арасындағы ... ... ... ... банк-эмитенттің атауы, аккредитивтің түрі және оны ... ... ... ... ... ... ету тәсілі,
аккредитив бойынша қаржы алу үшін бенефициар ұсынған құжаттардың толық
тізімі және ... ... ... ... ... құжаттарды ұсыну
мерзімі, оларды рәсімдеуге қойылатын талаптар, басқа қажетті құжаттар ... ... ... ... ... ... анық болуы керек, яғни кайтарып
алынатын ба, жоқ әлде қайтарып алынбайтын ба? Егер де бұндай ... ... онда ... ... ... алынбайтын болып саналады.
Сондай-ақ аккредитивтін пайдалану тәсілі де анық ... жөн: ... ... немесе бөліп-бөліп төлеуге болатын және ... ... ... негоциациялау үшін пайдаланатын болып бөлінеді.
Аккредитив бойынша қаржы алу үшін бенефициар тауарларды тиеген соң,
тауарлардың ... ... және ... да ... ... ... қызмет етуші банк мекемесіне ұсынады. Аккредитив
бойынша ... ... ... ... аркылы банкке аккредитивтің
мерзімі өткенге дейін ұсынылуы және аккредитивтің барлық ... ... ... Осы ... ... ... ... бойынша төлеу жүзеге асырылмайды.
Бенефициар банкісі аккредитив бойынша каржының ... ... сол үшін ... ... оған ... ... ... делдалдыкакша төлейді. Аккредитив ұсынылған ... ... ... жеке ... ... ... ... жүргізу ерекшеліктері.
3.1.Төлем тапсырмаларымен есеп айырысу
Төлем тапсырмалары онда көрсетілген соманы бенефициардың пайдасына
ақшаны ... ... ... ... ... ... туралы
тапсырмасы болып табылады. Қызмет пен ... және ... өтеу үшін есеп ... ... ... ... пен ... төлем жасаған кезде, аванстық ... ... ... төлем
тапсырмаларын пайдаланады.
Төлем жасаушы банкке белгіленген нысандағы бланкілердегі төлем тапсырманы
ұсынады. Тапсырмаларға қоса ... ... ... талап етуі бойынша
салынатын салықтың шот-фактуралары және төлемдердің мақсатын растайтын
басқа да құжаттары ... ... ... ... ... ... ... 10 күн бойы күшінде болады (жазылған күні есепке алынбайды).
Төлем ... ... ... ... қаражат болғанда ғана орындауға
қабылданады. Төлем құжаттарын электрондық түрінде де, қағаз ... ... ... Бұл ... ... ... банк ... дербес анықтайды.
Негізінен алғанда, олар екі данада толтырылады, біріншісі ... да, оның ... ... ... ... ... ... яғни ақшаны жіберушіге қол қойылып, штамп басылып
қайтарылады. Төлем ... ... 201 ... ... тапсырмасын толтыру кезінде келесі реквизиттері (көрсеткіштері)
көрсетіледі:
... ... ... ... ... ... күні;
– жеке теңестірілген немесе теңдестірілген (идентификацияланған)
коды (ЖТК немесе ИИК)
– жіберуші мен бенефициардың банкі шоттарынын нөмірі;
... коды ( БК ... КБе) және ... ... немесе КОд) — бұл кодтар екі символдан (белгіден) тұрады:
біріншісі — ... ... ал ... — экономиканың
секторын көрсетеді;
– банк-алушы — ... ... ... ... ...... пайдасына келіп түскен ақша
қаражатын қабылдайтын банк жіберушімен жасалған келісім-шарттың
негізінде;
– жіберушілердің ... ... ... банктік коды (ЖТБК ... ИИК) ... ... коды (ФАКнемесе МФО);
– төлем арналымының коды — ҚР ҮБ нормативтік-кұкықтык актісімен
белгіленген және соның ... ... ... ... белгілер, ал ол үш символдан (белгілерден) тұрады;
– бюджеттік классификациясының (жіктемесінің) коды — ... ... ... ... ... куні — ақша ... ... ... ақша ... ... күні ... жасаушының ынтасымен анықталады.
Төлем құжатына кез келген жөндеудің түрін жасауға рұқсат етілмейді.
Шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... жедел мерзімді, мерзімінен бұрын және мерзімі кейінге
қалдырылған болып бөлінуі ... ... ... ... нұскқалар бойынша жүзеге асырылады: аванстық
төлем, яғни тауар тиелгенге дейін; тауар ... ... яғни ... ... ... акцептеу жолымен; ірі мәмілелер кезіндегі ішінара
төлемдері.
Мерзімінен бұрын немесе мерзімі кейінге қалдырылған төлемдер шарттық
қатынастар ... ... ... ... зиян ... ... ... жеке өздеріне тиесілі қаражатты (зейнетақы, алимент, жалақы,
іс-сапар шығыстары, авторлық қаламакы) жекелеген азаматтардың атына; ... ... банк ... ... ... атын, оның нөмірін,
сондай-ақ егер қаражат шотқа аударылуға тиіс ... онда ол ... аты мен ... ... ... ... алушылардын тізбесі
қоса беріледі, онда кім, ... ... ақша ... көрсетіледі.
Байланыс кәсіпорындары кәсіпорындарға жолданған әрбір аударым алушы ... ... ... сомасына төрт дана етіп жазылатын ... ... ... кейін төлейді.
Чектермен есеп айырысу. Чек беру төлемді жүзеге асырудың бір ... ... оңда ... чек ... ... ... ... ұстаушыға беру
жолымен жасайды. Чек беру өз мәні ... ... ... ... ... ... ... бірақ ол соны орындау үшін жазылған
болса да. Аталған міндеттемені орындау тек чек бойынша ақшаны ... ... ... Чектер жабылатын және жабылмайтын болып бөлінеді. Біріншісі —
депозиттермен қамтылған, ал ...... ... бөлінеді. Бұл
кезде чектердің төленетіндігі жөнінде банктердің кепілдік беруі ... ... ... ... Чекті колданумен байланысты банк
пен чекберушінің ... мен ... ... ... туралы жасалған келісім-
шарттың негізінен шығады, яғни бұл келісім-шартта, банк өз клиенттеріне чек
берушіге (занды және жеке тұлға) чегін ... яғни чек ... ... ... ал ... өз кезегінде банкі белгілеген (демек чектерді
беру мен пайдалану) ережелерін сақтауға міндетті. Чек ... ... ... чекті алған кезінен бастап пайда болады. Чектерге, есеп
айырысу шотының төлем ... қол қою ... ие ... ... және ... кітапша иесінің мөрінің таңбасы болуы керек. Чектер
жарамсыз болып қалатындықтан ... ... ... және өшіруге
болмайды. Егер чекті толтыру кезінде қателіктер жіберілсе, онда чекте және
чектің түбіртегінде ... ... деп жазу ... мерзімі
қойылады және кітапша иесінің қолы қойылады.
Чекті чек ұстаушы төлеуге чек жазылған күні ... және ... ... ... чек ұстаушы арқылы қызмет ... ... ... Чек ... ... ... ... болу мерзімі,
жазылған күнін есептемегенде, әдетте, 10 күннен аспайды.
Банк чек берушіден (немесе чек ұстаушыдан) чекті қабылдамауына болады,
егер де мынадай ... ... егер де ... ... ... цифрмен керсетілмеген болса;
– чектің мерзімі етіп кетсе;
– төлем құжаттарында жасанды ... ... бар ... ... бар ... чек ... ... және әртүрлі сиямен жазылған болса;
– чектің қорғалу деңгейі оның талабына сай келмесе ... ... кем ... ... ... ... реквизиттер қате болса;
– чектегі қойылған қолда үлгі ... ... ... ... ... чектің жабу сомалары жеткілікті болмаса;
– чектің баска да дефектілері бар ... бар ... чек ... қолхат жазылып қайтарылады.
Чектердің дефектілері табылса, банктің бас бухгалтері ол туралы Клирингтік
палатаға хабарлайды, ал олар ... ... ... тез ... ... дефектісі бар чектерге акт жасалады, ол акт төрт данада болады:
біріншісі — банкте қалса;
екіншісі — кешірмесімен бірге ішкі істер органдарына беріледі;
үшіншісі - ... ... ... чекті беруші банкке беріледі.
Мерзімі өтіп кеткен чек кітапшалары ... ... ... беруші
банкке қайтарылады.
3.2.Вексельдер арқылы есеп айырысу
Вексель — біржақты сөзсіз орындалатын ақша міндеттемесін қамтитын
қатаң нысанда белгіленген ... ... Ол жай және ... ... келеді.
Жай вексель (соло-вексель) — талап етуі бойынша немесе белгіленген мерзімде
келешекте вексельде көрсетілген ақша ... ... ... ... вексель ешқандай талқылауға жатпайтын міндеттемесінен түрады.
Аударма вексель (тратта) — вексель берушінің ... ... ... ... ... ұстаушыға (ремитентке) немесе оның
бұйрығы бойынша келешекте белгілі бір уақытта, не ұсынған кезде, вексельде
көрсетілген ... ... ... ... ... шарт ... ... Аударма вексель өз табиғаты бойынша ... ... ... құжат мәтініне (текстіне) енгізілген, құжат қай тілде
толтырылса, онда сол тілде "вексель" деп ... ... ... бір ... төлеуге ешнәрсемен негізделмеген бұйрықты;төлеуге тиіс тұлғаның
(төлеушінің)атауы — тек аударма вексельде, төлеу мерзімін, ... ... ... ... немесе кімнің бұйрығы бойынша төлем жасалатындығын,
сол тұлғаның атауын, ... ... күн мен ... ... және ... ... ... қолы қойылады.
Жоғарыда көрсетілген талаптар құжатта ... ... ... ... ... ... вексельдің күші болмайды.
Төлем мерзімі көрсетілмеген вексель ұсынғанда талап етуі бойынша төленетін
вексель ретінде карастырылады.
Ерекше нұсқауы болмаған ... ... ... ... белгіленген орны,
төлем жасау орны және сонымен бірге төлем жасаушының ... орны ... ... ... орны ... ... ... атымен қатар белгіленген орында қол қойылған болып танылады.
Аударма вексель вексель ... ... ... ақы ... ... ... ... мүмкін. Ол вексель берушінің өзіне немесе үшінші
тұлғаның есебінен берілуі мүмкін. Аударма вексель ... ... ... жерде
немесе төлем жасаушының тұратын жерінде немесе қандай да бір ... ... ... ... ... ... ставкасы) көрсетілуі тиіс,
мұндай нұсқау болмаған жағдайда шартқа қол қойылмаған ... ... ... ... күні көрсетілмесе, аударма вексель жасалған
күннен бастап есептелінеді.
Кез келген ... ... ... ... ... де, ол
өзінің индоссаменті арқылы берілуі ... ... ... аударма вексельде "Бұйрыққа емес"1 немесе ... ... сөз ... және ол ... нысанын сақтаса, онда ол қарапайым
цессиямен2 берілуі мүмкін. Индосса.мент' вексель ... ... ... бойынша міндетті басқа кез келген адамның пайдасына ... не ... ... ... ... ... мүмкін. Бұл тұлғалар, өз кезегінде, вексельді табыстай ... ... ... ала ... ... ... болып
келеді. Оның шартты жағдайларының бірі ... ... онда оған ... яғни ... ... ... ... бланктік күші бар ... ... ... ... вексельде немесе оған қосылған параққа (аллонажға) қол
койылуы тиіс. Индоссамент аударма ... ... ... ... ... Егер индоссамент бланктік болса, онда вексель ұстаушы бланкті
өз атына немесе баска бір ... ... ... алады; өз кезегінде
вексельді банк арқылы немесе басқа бір ... ... ... ... бланк
толтыр.май және индоссамент жасамай-ақ вексельді үшінші адамға бере алады.
Егер басқаша кері шарт болмаса, индоссант ... пен ... ... Ол ... индоссаментке тыйым сала алады; бұл жағдайда вексель
кейінгі табысталған адамдардың пайдасына шешілсе де, ол ... ... ... ... векселі бар тұлғаның құқығы үздіксіз ... ... ... ... де, ... индоссамент бланктік
болғанымен, заңды аударма вексель ұстаушы тұлға ... ... ... ... тасталған индоссаменттер жазылмаған деп ... ... ... басқа индоссамент жасалса, соңғысына кол
қойған тұлға бланктік вексельді сатып ... ... ... ... ... ... мерзімі басталғанға дейін вексель ұстаушы
немесе қолында вексель ... ... ... да ... ... ... ... жерінде ұсына алады.
Егер де төлем жасаушы өзінің келісімі туралы вексель ұстаушыға немесе қол
қойған ... ... ... онда ол ... алдында өз келісімінің
шарттарына сәйкес өз ... ... ... ... ... вексель
бойынша төлем толықтай немесе вексель сомасының бір бөлігін аваль арқылы
камтамасыз етуіне болады. Мүндай ... ... ... адам ... ... қол койған адамдардың бірі бере алады.
Аваль'аударма вексельде немесе ... ... ... ... орын ... онда ол жеке ... де ... мүмкін. Ол "аваль
деп есептелсін" деген ... ... ... мағынасы бар белгілі
мәтіндегі формуласымен білдірсе, онда оған аваль берген адам қол ... үшін ... ... ... вексель беруші қолын қоймаған болса,
аударма вексельдің бет жағына авальшының қойған қолы жеткілікті. Авальда ... ... ... ... Ол ... ... аваль
вексель беруші үшін берілген деп есептелінеді.
Авальшы ол үшін авальберген ... ... ... береді. Аударма вексельге
ақы төлей отырып, авальшы кепілдік ... ... ... және ... байланысты осы соңғы тұлғаның алдында міндетті адамдарға қарсы
вексельден туындайтын кұқықтарды иеленеді.
"Бұйрыққа емес" - ... ... ... енгізетін, вексельді
индоссамент аркылы беруге тыйым салуды білдіретін формуласы
Цессия — борыштық міндеттемелер ... ... ... жасаудын
құқықтық формасы (нысаны).
Индоссамент - вексельдік сырт жағында жазылатын, осы ... ... ... ... қайта беруді куәландыратын ... ... ... ... ... - ... ... бойынша,
вексель осы тұлғанын пайдасына беріледі
Аваль — вексель бойынша кепілдік, оған байланысты аваль жасаған түлға
вексель бойынша міндетті баска ... ... ... ... өз мойнына алады.Авальшы— аваль жасаған тұлға.
Аударма вексель ақы төлеу үшін ұсынғанда; ұсынғаннан кейін белгілі бір
уақытта; вексель жасалғаннан ... ... бір ... берілуі мүмкін.
Тағайындалған өзге мерзімдер немесе төлемнің бір ізді мерзімдерін қамтитын
аударма вексельдер жарамсыз ... ... ... ... ... ... тиіс. Ол жасалған күннен бастап бір жылдың ішінде ... ... ... ... ... ... ... төлемге
ұсынылатын мерзім белгіленуі ... ... ... ... ... ... болмайды. Мұндай жағдайда ұсыну мерзімі осы мерзімнен
бастап жүреді. Ұсынғаннан кейін ... бір ... ... ... ... ... мерзімі не акцептелген күнімен, не қарсылық білдіру
күнімен айқындалады. Қарсылық білдіру болмаған жағдайда күні ... ... ... ... ... үшін көзделген мерзімнің соңғы
күнінде жасалған болып есептелінеді.
Мерзімі белгілі бір күнге немесе жасалғаннан кейін немесе ... ... бір ... ... ... векселді ұстаушы вексельді
төлеу күнінде, не ... екі ... ... ... ... ... Аударма
вексельді есеп айырысу палатасыңда1 ұсыну төлемге ұсынғанмен бірдей болып
есептелінеді. ... ... ... ... бас тарта алмайды. Бөліп
төленген ... ... ... ... төлем туралы білген болса, онда ол
бұл туралы қолхат беруі тиіс.
Вексель ұсатушы аударма вексель ... ... ... ... алуға
мәжбүрленбеуге тиіс. Мерзімі келгенге дейін төлем жасауды төлем жасаушы өз
тәуекелділігіне алады.
Егер аударма вексель төлем жасау ... ... ... ... оның ... ... ... төлем мерзімі келген күніндегі бағам
бойынша жергілікті валютамен төленеді. Егерборышкер ... ... ... онда вексель ұстаушы өз қалауынша аударма вексель сомасын
жергілікті ... ... ... келген күнгі бағаммен төлеуді талап ... ... ... қарсы тұрған регрестерге2 өз ... ... ... кезде де және одан бұрын да сата алады:
1) ... ... ... ... бас ... орын алса;
2) егер де төлем жасаушы ... ... ... ... ... деп ... болса, онда төлем жасауды тоқтатады,
тіптен оның жағдайын сот анықтамаса да немесе оның мүлкінен өтем ... ... ... вексель беруші акцептке жатпайтын, вексель бойынша банкротдеп танылған
жағдайда.
Вексель бойынша жасалатын төлем мен акцепт үшін ... ... ... ... вексель бойынша төлем мерзімінен кешіктірілмей
ұсынылуы мүмкін.
Акцепт немесе төлемнен бас тарту (акцептемеуге немесе төлем жасамауға
қарсылық ... ... ... ... ... ... ... вексельінің мәтінінде көрсеткен ресми қарсылық
білдіруден басқа ... ... ... ... қолы ... алмастырылуы мүмкін.
Акцептеуге қарсылық акцептке ұсыну үшін белгіленген мерзімдерде
жасалуы керек. Акцептеуге ... ... ... ұсынудан және төлем
жасамауға тағы да басқаша қарсылық білдіруден босатады. Бірақ бұл ... ала ... өту ... ... оның күші ... ... жататын аударма вексельдің ісі ойдағыдай еместігі байқалса,
тіпті оның үшінші адам арқылы өтелуі бола ... да; ... ... жасушы
басқа жерде тұрып, өзінің тұрған жерінен ... ... ... бола ... немесе белгілі бір уақыт өткен сон, яғни ұсынылған кезде төленуге
жататын вексель болса да, оның ... ... ... ... оның ... акцептегеніне немесе ... ... деп ... сондай-ақ вексель берушіні акцептеуге
жатпайтын вексель бойынша банкрот деп таныған жағдайда, вексель ұстаушының
өз ... ... ... үшін оның ... деп ... ... сот
шешімін ұсынуы керек.
Вексель ұстаушы өзінің индоссантын және вексель берушісін акцептемеу
немесе ... ... ... ... ... ... кейінгі төрт
жұмыс күнінің ішінде, "шығынсыз айналым"' деп ... ... ... ... ... мүмкін. Әрбір индоссант хабарлама алған күннен кейінгі
екі жұмыс күнінің ішінде ... ... ... ... мен
мекен-жайларын көрсете отырып, өз индоссантына, одан әрі вексель ... ... ... ... ... мерзімдер алдыңғы хабарлама алынған
сәттен бастап жүре бастайды.
Акцептемеу немесе төлем жасамау туралы қарсылық ... ... бұл ... ... ... міндетті барлық адамдарға вексельдегі
не қарсылық білдіруді талап еткен адамдардан алынған мекен-жайларға сәйкес
жазбаша хабарлама ... ... ... ... ... ... хабарлама
жөніндегі шығыстар қарсылық жөніндегі шығындарға қосылады.
Вексель беруші индоссант немесе авальшы құжатқа енгізілген және ... ... ... ... ... ... ... мағыналас
сөздер арқылы вексель ұстаушыны оның регресс, акцептемеуге ... ... ... ... құқығын жүзеге асырудан босатады. Бірақ вексель
беруші енгізген сөзге (ескертуге) қарамастан, вексель ұстаушы ... онда ... ... ... ... оның өзіне
жатқызылады. Егер ескертпе ... ... ... ... ... ... бойынша қажет шығындар өз қолдарын қойған барлық адамдардан
талап етіледі. Аудару векселін беруші, акцептеуші, ... ... онда ... ... ... ұстаушының алдында барлығы
бірдей міндетті болып табылады. Вексель ұстаушы осы адамдардың ... және ... ... талап қоюға құқылы.
Ол төлем жасағаннан кейін аударма вексельге қол ... ... дәл ... ... ... керек. Міндеттемелердің біріне қойылған
талап олардың бастапқы ... ... бола ... да, ... ... ... ... керек.
Вексель ұстаушы өзі талап (иск) ... ... ... ... акцептельмеген немесе төленбеген сомасын, процентімен коса, егер
олар белгіленген болса; вексель сомасынан Қазақстан ... ... ... ... қаржыландыру мөлшерлемесі бойынша өсім сомасын ала
алады; қарсылық білдіру ... ... ... ... кезінен
бастап талап ете алады.
Бұған қоса талап қойған ... ... ... қою ... ... 0,01 ... мөлшеріңде комиссиондық шығыңдарын да енгізе алады.
Егер талап төлем ... ... ... ... онда ... ... пайызы бойынша ұсталады. Бұл есептік пайызы вексель ұстаушы тұратын
жердегі талап ... ... ... есептік мөлшерлемесі бойынша (банкі
бағамына сәйкес) есептеледі.
Аударма вексельге ақы ... ... оның ... ... ... мыналарды:
– өзі телеген барлық сомасын;
– аталған сомаға Қазақстан Республикасының ... ... ... . каржыландыру мелшерлемесін; проценттерді;
– өзі телеген шығыстарды талап ете алады.
Вексель бойынша ақы ... ... ... ... сомаға коса 0,05
пайызда үстеме (комиссиондык) төлем жасауын талап ете алады.
Егер де вексель ... ... ... онда ... ұстаушы оған өз
есебінен бірнеше дана беруді талап ете алады. Бұл үшін ол ... ... және сол ... вексель берушісіне дейін етініш жасай алады.
Индоссанттар жаңа ... ... ... шығарып беруге міндетті.
Қазақстан Республикасынын аумағындағы заңды және жеке тұлғалар жай ... ... ... есеп айырысуда пайдалануға құқылы, бұл ретте ол
тиісті шартта ... және ... ... ... ... Заңға қайшы келмесе болганы.
Байланыс мекемелері инкассаға қабылдаған вексельдерді жөнелту ... ... ... органдарының және Қазақстан
Республикасы Ұлттық Банкімен келісе отырып, шығарылған нормативтік кұқықтык
актілерімен және байланыс ... және есеп ... ... белгіленеді.
Сатушы сатып алушыға ұсынатын төлемнің мерзімін кейінге қалдыру "Қазақстан
Республикасындағы вексель айналымы ... ... ... ... ... ... вексель мен аударма вексельдің индоссамент ... ... ... ... — Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкісінін
лицензиясына сәйкес есеп айырысуды жүзеге асыруға уәкілетті ... ... ... немесе төленбеген вексель бойынша кері ... ... ... - ... мәтініне вексель ұстаушы,
индоссант, аватьшы енгізетін, вексель ... ... ... ... ... ... берушінін қарсылық білдіруінен
босатады, егерде ол туралы алдын-ала түсінік берілсе.
Вексельдердің бланкісін ... ... ... ... ... ... нақты өзіндік құны бойынша 7440 шоттың дебетінде және ... ... ... ... Ал жедел есеп кезінде шартты
бағасы бойынша — 006-шы "Қатаң есеп беру бланкілері" деген ... ... ... ... ... ... корреспонденциясы тиесілі
бөлімдерінде көрсетілген.
3.3.Төлем карточкаларының есебі.
Инкассациялау шығындарын қысқарту; бухгалтерияның жұмысын жеңілдету,
Қазақстаннан әлемнің кез келген нүктесінен тез ... ақша ... ... ... ... пайдаланады.
Төлем карпгочкалары - ақша қаражатына ... ... ... да ... ... қол ... ондағы акпараттар валютаны
айырбастауға, қолма-қол ақшаны жасауға ... ... ... ... ... және ... ... бөлінеді.
Дебетптік карточкалар қаржы-шотындағы ақша сомасының шегінде оның
ұстаушысына (иесіне) төлем жасауына мүмкіндік береді және оны ... ... банк ... ... көлемінде төлей алады.
Кредитті ккарточкалар бойынша банк берген қарыз сомасының шегінде оның
ұстаушылары төлем жасай алады.
Одан басқа кәсіпорын іс-сапарының ... ... ... ... үшін ... төлем карточкаларын ашуына болады.
Корпоративтік карточкалар — бұлда ... ... оны ... пен заңды тұлғалардың арасында жасалған келісім шарттың ... ... ... ... ол ... ... қаржылық тегігі
(инструменті) ретінде 2 млр. карточкалар қолданыста жүр. 30 жылдан астам
кезең ішінде Visa және Master Card ... ... ... ... жетті. Сондықтан оны 14 млн. кәсіпорын төлем карточкалары
ретінде ... ... ... ... Олардың қатарына:
супермаркеттер, авиакомпаниялар, ресторандар, түнгі клубтар, аяк ... ... т.б. ... ... ... ... банкінің лицензиялауымен
шығарылған төлем карточкалары пайдаланады.
Төлем карточкалары келесі көрсеткіштерден тұрады:
– төлем карточкаларын ... ... ... карточкаларымен жасалатын төлем түрлері және ... ... ... алған тұлғалардың тізімі;
– төлем ... ... ... және ... ... төлем карточкаларының әрекет ету мерзімі;
– тараптардың құқы мен міндеттері;
– тараптардың жауапкершілігі.
Қазақстан Республикасының аймағында төлем карточкалары тек ... ... ... ... ... асырмастан бұрын оларға
авторизация1 жасау керек. Авторизация процесі автоматталған тәртіпте немесе
телефон байланыстары арқылы жүреді.
Төлем ... ... ... ... ... сатып алынған
тауарға ақша төлеу туралы нұсқау береді. Қолма-қол акша алған кезде төлем
құжаттары карточка ... ... ... бойынша банк эквайері
қолма-қол ақшаның орнын толтыру туралы нұсқау береді.
Төлем карточкаларымен операцияларды жүзеге ... ... ... не қағаз, не электрондық нысанда құжаттарын жасайды. Егер ол ... ... онда ол: ... ... ... квитанциясынан
алынады, ал егер электрондық нысанда жасалса, онда ол: электрондық журнал
құжаттарынан немесе банкоматынан алынады.
Қазақстан Республикасында ... мен ... ... үшін ... ... слиппен немесе сатып алынған сомасына екі данада
берілген сауда чегімен расталуы ... Слип үш ... ... ... екіншісі кәсіпорынға, үшіншісі карточка иесіне ... ... ... ... 9
|Қонақ үйде тұрғаны үшін есептесу |«TVERSKAYA» HOTEL ... ... ... ... ... |
| ... STR 34 |
| |MOSKOW |
| ... R007726 |
| ... R007726 |
| ... |
| |4273 6200 8915 9591 |
| |05/02 (D) |
| |SALE OFFLINE |
| ... 16788.15 |
| |PLEASE DEBIT MY CCOUNT |
| ... ... |
| ... ұстаушысының қолы) |
| |AUTN CODE: (5) 030641 |
| ... 01:39** ... ... ... ... ... үшін ... (эмитент-
банктен) рұксат алу керек. Авторизация алудын ... ... ішкі ... ... ... ... Эквайер – төлем карточкалары бойынша қолма-қол акшаны беруді және
алуды жүзеге асыратын банк, келісім-шартта қаралған тәртіп ... ... ... ... және ... жүзеге асыратын банк.
'Слип — қағаз түрінде жасалатын төлем құжаттары.
Төле.м қүжаттары келесі ... ... ... ... күжатының нөмірі және жазылған күні, айы, жылы;
2. операцияны жасаған ұйы.мның толық атауы (коды) және эквайер;
3. карточка төлемінің реквизиті;
4. төлем ... ... ... ... ... ... карточкаларын ұстаушылардың қолынсыз-ақ
жасалуы мүмкін, ол кезде олар ... ... ... алады. Төлем
құжаттарын жөндеуге, өшіруге рұқсат етілмейді.
Сауда чегі – төлем карточкасын жүзеге асыру ... ... яғни ... ... соң карточканы ұстаушыға беріледі (слиппен де, ... ... ... ... ... тұрады:
– құжат нөмірі және оның жазылған күні, айы және ... ... ... ... ... ... (коды, идентификаторы);
– төлем сомасы;
– төлем валютасы;
– төлем карточкаларының реквизиттеріі
Енді біз төлем карточкасын әртүрлі ... ... ... ... корреспонденциясын мысал ретінде келтірейік.
Мысал. Кәсіпорын VISA халықаралық корпоратвитік карточкасын шығару мен
қолдану үшін банкімен келісім-шартқа отырған.Кәсіпорын сол келісімшарттың
негізінде ... ... ... ... қоса ... ... сапарымен, офисымен, үстеме шығыстарымен есеп ... үшін ... ... ... валютада ашылған және ол АҚШ ... ... ... ақша ... 1070 шотының
дебетінде көрініс табады. Демек, олардың келіп түскен ... 1070 ... және ... ... кредиттеледі.
Төлем карточкалары аркылы жұмсалған ақша қаражаттары 1070 шоттың кредитінен
мына шоттардың дебетіне ... ... ... мен ... ... авиа, темір жол
билеттерін сатып алуға арналған кезде;
|Контракты бойынша банк көшірмесі 014 ... шот ... ... ... ... ... ... ... ... ... контрактысы USD ... ... шоты USD ... Ж.Л. ... ... ... |күні |Транзакстің |Транзак|валюта |комиссия |
| | ... ... | | |
| | | ... | | |
| ... | |846,37 |-3,79 ... ... ... кемегімен орындалған жұмысқа,
көрсеткен қызметке, конақ үйде тұрғанына телеген кезде;
7140- банкінің ... ... ... т.б.- ... ... ... ... төлеген кезде.
Ай соңында барлық карточка ұстаушылары бойынша банк ... ... Сол ... ... ... келтірілді.
Шот-картасының көшірмесінде екі дата көрсетіледі:
– "Шот бойынша күні" — шоттағы ... ... ... ...... ... жасалған нақты күнін көрсетеді.
Төлем карточкасының көмегімен төленген іс- сапарының шығыстары алғашкы
құжат мәліметтері бойынша (шоттары, ... ... ... ... ... транзакциясы (валютамен жасалған операциялар) ... ... ... ... анықталады. Осыдан бір күнгі екі түрлі
валютаның айырмасын табамыз.
Келтірілген мысалдан байқағанымыз, жеке тұлғалардың көрсеткен қызметі,
орындалған жұмысы, сатылған ТМЗ-тары төлем карточкаларының ... ... оның ... есеп ... ... ... етіп ... тек
есеп айырысу операциясы ғана жүргізіледі, өйткені олар ... ... ... ... ТМЗ ... ... есептен шығару үшін бухгалтерияға келесі
құжаттарды ... ... ... ... пайдаланған фактісін қуаттайтын құжаттар (смета,
накладной, чек ... ... ... пайдаланған фактісін қуаттайтын құжаттар
(чектер, слиптер).
Төлем карточкадан қолма-қол ақшаны алған кезде есеп ... ... ... ... ... рәсімделеді, операциялар одан әрі қарай жалпы
қабылданған тәртіп бойынша көрініс табады.
Мысал. Қолма-қол ақшаны және оны есептеумен ... ... ... да ... ... мақсатында кәсіпорын еңбеккерлердің еңбек
ақысын төлем карточкасында төлеуді ұйғарған.
Төлем ... ... ... ... Енді біз ... шоттар корреспонденциясын келтіріп көрейік.
Кесте 10
| |Шаруашылық ... ... ... | |
| ... | | |
| | | ... ... |
|1 |2 |3 |4 | ... ... |200000 |2150 |1040 |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... | | |
| ... | | | |
| ... сомасы| | | |
| ... | | | ... ... ... |
| ... ай | |042 | |
| ... ... | | | |
| ... | | | ... ... | | ... ... |
| |ұсталынатындары| | ... ... |
| ... | | | |
| |- 10% ... |137000 |3350 | |
| ... |73140 |3350 | |
| ... ... | | |
| |- жеке ... | | | |
| ... ... |200000 |3350 | |
| |- ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | ... ... ... |1040 |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | ... ұйымдары үшін төлем карточканын негізінде сатып алушылармен
есептесуді ... ... ... 1030 ... ақша ... ... ... 1030 шотының дебеті бойынша сауда ... ... ал ... ... ... ... ... ақша
қаражаттары көрсетіледі.
Түскен қаржыны 1030 шот бойынша есепке алу үшін ... ... ... банк ... ... ... өткізге
арналған жолдама тізімдемесінің көшірмесі және т.б. негіз болып табылады.
Мысал: шілденін 29-да ... ... ... І42900 теңге
сомасын қабылдап алған, бұл түсім есеп ... ... тек ... ... қосылды.
Өткізілген түсім шілдеде 1030 шоттың кредиті бойынша және 1040 шоттың
дебеті бойынша, тамыз айында 1040 шоттың дебеті ... және 1030 ... ... ... ... 1030 шотта бас кәсіпорынның еншілес
кәсіпорындарына аударған сомалары және керісінше, кері ... ... ... ... ... бірақ есеп беру айында есеп
айырысу ... ... ... ... ... ... ... Сонымен
қатар, аталған шотта 1030 бас кәсіпорындардан алынған хабарламалар бойынша
банк төлеуге ... ... есеп ... ... ... ... ... алынады.
1030 шотын пайдаланудың нәтижесінде кәсіпорынның есеп-айырысу ... ... қол ... 1030 шоты бойынша ... ... алу ... ... ... құжаттары бойынша
жасалады. Бухгалтерия жол үстіндегі аударылған ақша ... дер ... алып және ... ... ... алуы ... ... тапсырмалары арқылы есеп айырысу. Төлем талап тапсырмасы
тауарларды ... ... ... ... көрсеткенде
бенефициарлардың ақшаны төлеушіге жіберген талабы болып табылады.
Бенефициар телем талап ... ... ... және ... ... ... ... нысанында тиісті реестрлеріне
тіркеледі (оның нысаны төменде ... ... ... ... бенефициар-банкісіне ұсынылады,
ал бенефициар барлық реквизиттердің толық ... ... ... ақша ... ... ... де ... қызмет көрсететін де, ақшаны жіберуші де бір
банк,болса, онда бенефициар банкісін жанай ... ... ... бірден жіберушінің банкісіне ұсынылады.
Егер де төлем талап-тапсырманы орындау үшін қажетті ақша қаражаты ,6
болмаса, онда төлем талап-тапсырманы сақтау мерзімі және реестрінің ... ... ... ... ... тек акцептелген немесе
акцептті қажет етпейтін белігін ғана сақтауы мүмкін.
Осы туралы төлем талап-тапсырманың бет жағына ... ... ... ... немесе ішінара ақы төлеуден бас тарту
кезде ол туралы оған қызмет көрсететін банкке үш ... ... ... ... қоса оған ... тиеу ... төленбейтін белігі туралы хабарламасымен бірге тікелей жабдықтаушыға
(өнім берушіге) қайтарылады.
Төлеушілердің келісімінсіз олардың шоттарынан қаражатты аудару немесе
есептен ... ... ... олардың шоттарынан қаражатты
есептен шығару тек соттың шешімімен, банктің өкімімен, не мына ... ... ... ... жүрген заңдарда көзделген жағдайлар
бойынша жүргізіледі: банктіңендіріп алу жөніндегі өкімі; ... үшін ... ... және ... қате ... ... ... қарыз берешегінің өтелмеген сомалары; соттар берген орындау
қағаздары; соттың шаруашылық істері ... ... ... ... орындау жазбалары; салық органдарының салықтар мен баска
да міндетті төлемдер бойынша косымша салықтары, сондай-ақ ... ... ... және өзге де ... алынатын санкциялары туралы
өкімдері; қолданылып жүрген заңдарға сәйкес ... ... ... айыппұлдардың және өзге де ;санкциялардың ... ... ... ... ... ... ... өзге де
зақымдануының салдарынан ... мен ... ... ... және ... ... кінәсінен жарақаттануы немесе
денсаулығының өзге де зақымдануы салдарынан ... ... ... қайтыс
болған жағдайда шеккен залалды өтеу сомасын ... ... сот ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Кедендік органдарының өкімі. Салық төлеушілердің берген ... ... ... ... ... өкімдері негізінде бюджетке ... ... ... ... күнінен бастап, банктер кезек
күттірмей-ақ жүзеге асырады. Банктің аталған кепілхаттардын ... ... ... ... ... ... келе, онда 3 бөлім қарастырылды.
Атап айтқанда, 1 бөлімде ақша ... ... ... және ... ... ғалымдар мен оқымыстылардың ой-пікірлері, 2 ... ... ... және 3 ... ақша ... ... ... қарастырылды.
Ақшаның өмір сүруіндегі объективті қажеттілік ол тауар өндірісі және
тауар айналысының болуына негізделеді. Кез-келген тауар айналысында ... ... ... ...... ... ... ерекше тауар, онда барлық ... құны ... Ақша ... сақтау, қабылдау мен беру үшін
әрбір шаруашылық субъектінің кассасы болады.
Кассир – материалдық жауапты адам. Осы кассадағы ... ... ... ... ... ... ... жинақтаушы шоттарында,
1010- «Кассадағы ұлттық валюта түріндегі қолма-қол ... ... Ақша ... ... үшін және ... ... ... айырысу үшін Қазақстан Республикасының банк ... ... ... Банк шоттары – бұл банкпен клиенттер арасындағы ... ... ... әдіс. Банк шоттары теңгеменде шетелдік
валютамен де жүргізіледі және ол ағымдық, жинақтық және ... ... ... – банк шоттары банктер мен ұйымдардың кейбір
операция түрлерін жүзеге асырады.
Ағымдағы және жинақтық шоттары – бұл да банктік шоттар, ... ... және ... ... ... ... заңды тұлғаның оқшаланған
бөлімшелері үшін де ашылады.
Кәсіпорын бос ақшаларын банкте сақтау үшін есеп айырысу ... ... үшін ... жетекшісі қай банкте есеп шотын ашатын болса, сол ... ... ... ... ... ... ... төмендегідей құжаттарды тапсырады:
- кәсіпорынның ашылғанын растайтын құжат
- кәсіпорынның жарғысы
- кәсіпорынның салық комитетіне тіркелегні жөніндегі құжат
- Статистикалық мекемеге ... ... ... ... жетекшісімен бас бухгалтердің қлддарының үлгісі бар карточка
Осы құжаттар тапсырылғаннан кейін ... ... ... ... банк ... есеп ... ... ашады және оған
әдейі номер тағайыдалады. Банктегі есеп ... ... ... ... ... ... ... тапсырмасы
- төлем талабы
- аккредетив ашуға арыз
- ақша чегі
- сектік ... ... ... ... ... ... ... Т.Ғ. Ғабдуллин; О.И. Шмит Кәсіпорындағы ...... 2003 ... ... Қаржылық бақылау және ... ... ... ...... ... 2007ж.
3. Ф.С. Сейдахметова Современный бухгалтерский учет – Алматы 2005г
4. Т.А. Баймағамбетова; А.Ш. Омарова; Б.А. ... ... ... есеп – Алматы Дәуір 2005ж
5. В.Л. Назарова Шаруашылық жүргізуші ... ...... ... ... Қ.Е. ... ... есеп негіздері – Алматы: Экономика
2006ж.
7. З.Н. ... ...... ... ... В.Л. ... Бухгалтерский учет хозяйствующих субъектов – Алматы:
Экономика 2005ж.
-----------------------
«Жол-Өткен» ААҚ
кәсіпорын,ұйым
№242 КАССА КІРІС ОРДЕРІ
|Күні |айы ... |03 ... ... ... ... ... | ... | | ... ... |72 |700.00 |06 ... ... ... ... ... Жеті ... 00 ... ... ... Гауһар ... ... ... ... КАССА КІРІС ОРДЕРІНІҢ
КВИТАНЦИЯСЫ (ТҮБІРШЕК)
Кімнен қабылданды ... ... ... ... жүз ... 00 ... ... жылғы 10 наурыз
М.О.
Бас бухгалтер Ахметбекова Гауһар ... ... ... ААҚ
кәсіпорын,ұйым
№242 КАССА ШАҒЫН ОРДЕРІ
|Құжат |Жасалған|Корреспонденттелг|Талдамалық|Сомасы |Нысаналы ... |ен ... коды | ... | ... | | |ң коды |
| | ... | | | ... |10.03 |681 |317 ... ... ... Жанахметке
Негіз: ... мың үш жүз ... ... 60 ... ... ... Бас ... ... ... Бес мың үш жүз ... ... 60 тиын
2000 жылғы 10 наурыз Қолы Рымбаев Жанахмет
Төлқұжаты бойынша 000192773,2009 жылғы 12 ... ... ... ... ... 600700788941
Бақылаушы-кассалық машинасының есеп
КАРТОЧКАСЫ №47/81
Есеп карточкасы берілді «Береке» ЖШС
Салық комитеті Алматы қ.,Бостандық ауданы бойынша
(А.Ж.салық ... ... ... ... орны Алматы қ.,Тимирязев көш.47
Бақылаушы-кассалық машина туралы мәлімет тип (модель)
Заводтық ... ... ... (керек емесін сызып тастаңыз ):
Сауда:қызмет көрсету сферасы;валюта айырбстау;ЖЖМ
саудасы;транспорт;банкі;почта;байланыс;басқа ... ... ... жері ... ... ... ... Алматы қ.,Бостандық ауданы
Күні «20» қаңтар 2009ж.
____________________
(қолы)
М.О.
Нақты ақша жарнасына берілетін
СТН
№195 ХАБАРЛАМАСЫ
1 қаңтар 2009ж.
Кімнен «Цемент» АҚ ... ... ... банкісі «АТФБ» ААҚ ... жеті ... ... ... 00 ... жеті мың теңге 00 тиын
(сомасы жазумен жазу)
Бухгалтер Петрова
Жарна арналымы
Салушының қолы КПН ... ... ... ... ... ... ...... ... ... қ. 07.01.2009ж.
Орындаушылар №20
Шот бойынша көшірмесі № 9764680/00
«Цемент» ААҚ
Кірісі 255 634 397
Корреспондент
Дебет ... ... ... ... ... ... ... 002467279 ... ... ... ... ... – Қаржылық
банкісі, Алматы қ.
«Тұран-Әлем» банкі Қазақстан ... ... ... ... ... АҚ ... №40 ... |Шоттың ... ... ... ... |кредиті ... ... ... |
| | | ... |сомасы ... ... |001 |5012.00 ... ... ... ... ... әуе жолы ... ... үшін түскен түсімі
Қайдан қабылданды: «Саяхат» әуе жолы компаниясы
Жауапты орындаушы: қолы
Бақылаушы колы ... колы

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 49 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
КГП ПХВ «Ателье» шағын кәсіпорынның ақша қаражаттарының бухгалтерлік есебін ұйымдастыру66 бет
Ұйымның қаржы қызметі3 бет
«БИАР» ЖШС-нің АҚША ҚАРАЖАТТАРЫ МЕН ОЛАРДЫ ПАЙДАЛАНУ ЖӘНЕ БӨЛУ МЕХАНИЗМІН ТАЛДАУ75 бет
«Транс Техно Сервис» ЖШС- нің ағымдағы және корреспонденциялық шоттардағы ақшалардың есебі86 бет
«Қаржылық жағдайы» категориясын талдау объектісі ретінде теориялық зерттеу; қаржылық жағдайын талдау көрсеткіштерін жетілдіру бойынша тәжірибелік ұсыныстар. «Kazakhstan Trading Company» ЖШС мысалында70 бет
«Қарғалы» акционерлік қоғамының ақша қаржаттарының аудиті78 бет
«Өзенмұнайгаз» ӨФ мысалында ақша қаражаттарын анализдеу53 бет
Айналым капиталын басқару тиімділігін талдау (“Астана трэйд интернэшнл” АҚ мысалында)64 бет
АФ "Астана почтампы" "Қазпочта" ААҚ-на экономикалық сипаттама47 бет
Ақша қаражаттар қозғалысы34 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь