Материалдық емес активтердің есебі

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 2

1 Бөлім. Материалдық емес активтердің экономикалық мазмұны және
ғалымдары мен тәжірбиешілердің еңбектеріндегі жетілдіру жолдары
1.1 Материалдық емес активтердің жалпы экономикалық мазмұны ... ... ... ..4
1.2 Ғалымдар мен тәжірбиешілердің еңбектеріндегі материалдық емес
активтердің есебін жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5

2 Бөлім. «АжАс стройсервис» ЖШС.нің ұйымдық.экономикалық
сипаттамасы және есеп жұмысының жағдайы
2.1 «АжАс стройсервис» ЖШС.нің ұйымдық.экономикалық
сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
2.2 «АжАс стройсервис» ЖШС.нің есеп және қаржы жұмысын
ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18

3.бөлім. Материалдық емес активтер есебі
3.1 Материалдық емес активтер есебінің мазмұны мен мақсаты ... ... ... ... ... 21
3.2 Материалдық емес активтер есебінің аналитикалық және сентитикалық
есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
3.3 Материалдық емес активтердің амортизациясын есептеу ... ... ... ... ... ... ..33
3.4 Материалдық емес активтерді бағалау және түгендеу ... ... ... ... ... ... ...37 3.5 Материалдық емес активтердің кірісі мен оларды есептен шығару ... ... ..41


Қорытыңды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 45
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 47
        
        Жоспары
Кіріспе.....................................................................
................................................. 2
1 Бөлім. Материалдық емес активтердің экономикалық мазмұны және
ғалымдары мен тәжірбиешілердің еңбектеріндегі жетілдіру жолдары
1.1 ... емес ... ... экономикалық
мазмұны..............4
1.2 Ғалымдар мен тәжірбиешілердің еңбектеріндегі материалдық ... ... ... ... ... стройсервис» ЖШС-нің ұйымдық-экономикалық
сипаттамасы және есеп жұмысының жағдайы
2.1 ... ... ... ... ... стройсервис» ЖШС-нің есеп және қаржы жұмысын
ұйымдастыру.................................................................
.........................................18
3.бөлім. Материалдық емес ... ... ... емес ... ... ... мен
мақсаты....................21
3.2 Материалдық емес активтер есебінің ... және ... ... емес ... ... Материалдық емес ... ... ... 3.5 ... емес активтердің
кірісі мен оларды есептен шығару..........41
Қорытыңды...................................................................
.........................................45
Қолданылған ... емес ... ... ... ... экономикалық олжа
әкелетін активтер ... ... Өз ... материалдық емес
активтердің құны, ... ... ... бар кезде ғана дұрыс
анықталуы мүмкін; кез келген уақытта мәміле жасауға ынта білдіруші ... мен ... ... жөне ... ... ... және сатып алынатын
тауардын бағасы да халық үшін қолайлы болады.
Біршама материалдық емес ... ... ... ... ... өте ... кездеседі, мысалға, тауар белгілері, басылым атауы, кино мен
музыкаға берілген авторлық құқықтары және бір актив үшін төленген ... ... ... ... ... ... үшін, негіз бола алмайды.
Сондықтан көптеген материалдық емес активтердің құнын, ... ... ... ... ... емес ... танылған кезеңінен бастап бастапқы құны
бойынша бағаланады. Материалдық емес активтердің ... құны ... ... ... ... ... сырттан түссе (сатып алынған
бағасы, ұйымдар бірлестігінің күшімен; ... ... ... ... ... немесе шаруашылық жүргізуші субъектінің
өз күшімен жасалса.
Құн қағидасына сәйкес, ... емес ... ... ... ... құны бойынша көрініс табуы тиіс. Сатып алу ... ... ... барлық шығындар енгізіледі, соның ішінде сатып алынған бағасы,
тасымалдау шығыны және т.б.
Егер де ... емес ... ... (айырбас) негізде алынса,
онда олардың, бағасы нарықтық құн ... осы ... ... емес
активтер құны бойынша анықталады. Егер материалдык емес активтің бастапқы
құны несие есебінен ... онда сол ... үшін ... ... ... қосылмайды, ал ол кезендік шығысқа жатқызыдады. Егер ... ... ... құны ... есебінен тегін (немесе номиналды
атаулы, немесе мемлекеттің субсидиясының есебінен) алынса, онда ол ... ... ... материалдық емес активтерінің тап осы
түрінің құны ... ... де ... ... ауыл ... ... ... үшін, мысалы, шегірткеге қарсы күресетін препаратқа ... ... ... ... алды делік, бұндай жағдайда
аталған лицензиондық келісімнің белсенді ... ... емес ... түсуі мен шығарылуы "Материалдык емес
активтерді қабылдау – беру ... ... ... ... ... түрі дәл ... және ... берілген күні (кәсіпорында
жасалған күні), объектінің ... оның ... ... амортизация
нормасы және басқа қажетті мәліметгері көрсетіледі.
Материалдық емес активтерді қабылдап алу жөніндегі акті әрбір объектіге
бір данадан ... ... ... ... емес ... ... ... акт жасауға болады. Акт материалдық ... ... ... ... ... ... ... құқықтарын растайтын құжаттармен қоса бухгалтерияға беріледі, оған
бас бухгалтер қол қояды және кәсіпорынның басшысы бекітеді.
Курстық жұмыстың обьектісі ... ... ... ... ... табылады.
Курстық жұмыс «Материалдық емес активтер есебі» тақырыбына ... ... ... ... міндеттерді шешу қажет
болады, соның ішінде:
- нарықтық ... ... емес ... ... ... мәні
мен мақсатын танып білу;
- ғалымдар мен тәжірибешілердің ... емес ... ... ... ... ... ... емес активтер есебінің дұрыс ұйымдастырылуының
мәнін ашу;
- материалдық емес активтер есебінің синтетикалық және ... ... ... материалдық емес активтер аудитінің кезектілігін, көздерін,
шешімін қарастыру.
Амортизацияны есептеу материалдық емес ... құны ... ... ... ... табыс келудi доғарған сәттен ... ... емес ... ... ... мерзiмiнiң дұрыс есептелуіне
олардың амортизациясын ... ... ... ... қосу ... оған субъект қызметінің шынайы қаржы нәтижесі де тәуелді болмақ
.материалдық емес ... ... ... РТ № ... ... ... емес ... экономикалық мазмұны және ғалымдары
мен тәжірбиешілердің еңбектеріндегі жетілдіру жолдары
1.1 Материалдық емес активтердің жалпы экономикалық мазмұны
Материалдық емес ...... ... ... жоқ, ... ... ие және ... ұзақ уақыт бойы немесе тұрақты
түрде қосымша табыс әкелінетін активтер. Материалдық емес ... ... ... ... ... жерлер, гудвил, «ноу - хау»,
лицензиялар, патенттер және ... ... ... ... ... ... машинаны, бағдарламаны қамтамасыз ... ... жер ... және ... ... ... және т.б ... емес активтерді анықтауға болады: егерде ... ... ... ... ... экономикалық олжаға олардың
тікелей қатысы болса.Материалдық емес активтерді субъект былай анықтайтын
болса, онда олжа табу ... ... ... емес ... ... ... 4 ... бөлінеді.
1. Өндіріспен байланысты материалдық емес активтер
2. ... ... ... ... ... ... (пайдалану) құқықтарымен байланысты материалдық емес
активтер.
4. Материалдық емес активтердің басқа да түрлері
Жалпы айтқанда материалдық емес ... ... ... ... қамтамасыз етулер, патенттер, авторлық құқықтар,
тауар белгілері, қызмет ету белгілері, фирма атулары, ... ... ... және т.б. ... ... активтердін есебінің міндеттері:
1. Материалдық есмес активтердін қозғалысын дұрыс құжаттық рәсімдеу
және ... ... ... ... Материалдық есмес активтердін материалдық жауапты адамдарға ... ... ... ... ... ... есептелген амортизациясы мен тозу
сомасының есепте дұрыс ... ... ... ... ... дұрыс есептеу.
Материалдық емес активтердің нақты барлығымен қозғалысын есепке
алу 2710 «Гудвилл», 2730 ... ... емес ... ... Осы ... ... бойынша – материалдық емес ... ... ... ... ... ... де, ал кредиті
бойынша – ... емес ... ... шығарылғаны
көрсетіледі.
Материалдық емес активтерді сипаттайтын ... ... ... ... ... – ақ кәсіпорынның мүлікттік құқығын растайтын
құжаттар жатады.
Есеп ... ... емес ... ... ашу. ... ... ... есеп беруде материалдық емес активтерінің
есебі үшін қабылданған есеп ... ... ... атап ... ... үшін ... тәсілі; пайдалы қызмет ету
мерзімі немесе пайдаланатын амартизациялық нормасы; жалпы ... ... ... ... ... аяғына жинақталған амартизацияның нормасы;
кәсіпорынның өзі жасаған материалдық емес активтердің баланстық және т.б.
көрсетіледі.
Аудиттің ... ... ... бар:
1. Материадық емес активтердін көлемін анықтау.
2. Материадық емес активтердін құрылымын ... ... ... ... ... Материадық емес активтердін қамтамсыздығын тексеру.
4. Материадық емес ... ... ... ... емес активтердін қозғалысын талдау.
6. Материадық емес активтердін пайдаланудың экономикалық тиімділігін
бағалау.
1.2 Материалдық емес ... ... ... мен ... мен ... материалдық емес активтер жөніндегі
төмендегідей пікірлері ұсынылады:
Экономикалық ғылымдар кандидаты, доцент, [1] ... ... емес ... және ... ... ... сипаттап
берген «Материалдық емес активтер және бұларды пайдалану мерзімі ... ... ... ... білетін мамандардың қатысуымен
анықталады. Егер материалдық емес активтерді пайдалану мерзімін ... ... ... ... ... ... ... сай 10
жыл мерзім белгіленеді. Материалдық емес обьектілер өрсін, амортизациясын
есептеу екі түрлі ... ... ... ... – түзу сызықты
бірқалыпты, екіншісі - өндірілген өнімдер көлеміне пропорционалды түрде
амортизациясын есептеу ... Т. ... есеп және ... ... ... есеп ... ... алу ережелерін ұсынады [2]
Материалдық емес активтерді тану және бағалау.
2001 ... 12 ... ... ... және бюджетке төленетін
басқа да міндетті ... ... ... ... ... ... кодексінде), Қазақстан республикасының бухгалтерлік есеп
жөніндегі заңдарына сәйкес ... ... ... материалдық
емес обьектілер материалдық емес ... ... ... емес ... тану ... ... ... енгізу
үшін есепке алуды білдіреді. Материалдық емес активтерді танудың жалпы
шарттары мынадайт екі ... ... ... компания болашақта активпен ... ... ... ... ... ... ... активтердің нақты ... ... ... ... ... емес ... тікелей байланысты болашақ
экономикалық пайда: болашақ ... ... ... материалдық
емес активтің ролі бөлінсе: салық төлеушінің ... ... ... және ниеті болса; субьектінің ... ... ... ... ... ... ... тиісті техникалық қаржылық
және ресурстары бар болса ... ... ... емес ... ... ... арналған бағдарламалық қамтамасыз ету- дискетада, фильм
лентада болады. ... ... ... емес активтер дискета мен
лента емес ... ... ... ... ету мен фильм
тексеріледі. Олар өз кезегінде көмекші элементтер болып табылады ... ... ... негізгі алынбайды.
Салық кодексінің 105- бабына сәйкес материалдық емес активтер- жылдық
жиынтық табыс алу үшін ұзақ ... (бір ... ... ... ... ... емес ... Тану сәтінде бұл активтер
бастапқы құны ... ... ... емесактивтердің бастапқы
құнын бағалау олардыңкомпанияға келіп түсу ... ... ... ... ... алу, ... ... нәтижесінде алу, айырбас) немесе
компанияның өзі жасауына байланысты ... ... салу ... ... құрылтайшылардың шығфындардың қоса алғанда, оларды сатып
алу жөніндегі шығындар материалдық емес ... ... құны ... ... ... шарт ... тауар белгісін оның иесінен 5
жыл мерзілге 500000 теңгеге сатып алды. Шартты ... үшін ... 30000 ... ... төлем жасалды. Бұл материалдық емес
активтің бастапқы құны бухгалтерлік есепте де салық ... де ... ... ... ... компаниясы бағдарламалық қамтамасыз ... «А» ... ... Бұл материалдық еместiң берiлу сәтiнде рыноктық ... ... ... «А» ... ... ... бағдарламалық
қамтамасыз етудi рыноктың құны бойынша балансқа қояды.
Салық салу мақсаты үшiн бұл ... емес ... ... өйткенi
бұл бағдарламалық қамтамасыз ету компанияның кәсіпкерлік ... ... «А» ... оны ... ... ... ... жоқ
(Салық кодексiнiң 106-бабының 4 -тармағы). Бiр жылдан кейiн «А» компаниясы
бағдарламалық қамтамасыз ... «С» ... ... ... салым
ретiнде енгiзуге шешiм қабылдады. Активтiң рыноктық құны енгiзу сәтiнде
250000 теңге ... «С» ... бұл ... ... ... ... бiрақ салық есебiнде амортизациялық аударымды есептеген
кезде оны ескермейдi. ... өзi ... ... емес ... ... ... ... байланысты (Салық кодексiнiң 106-бабының
4-тармағы).
Амортизациялық аударымдарды және материалдық емес активтер бойынша
басқа ... ... үшiн ... ... ... емес
активтер» iшкi тобының құндық балансын дұрыс анықтау маңызды. Осы мақсаттар
үшiн корпорациялық табыс бойынша ... ... ... ... және ... активтер бойынша басқа да шегерiмдер»
атты 100.22-нысын және оған қосымша 100.22.005-нысын ... емес ... iшкi ... ... кезеңiнiң аяғындағы
құндық балансы былайша анықталады:
Iшкi топтың салық кезеңi басындағы құндық балансы + Салық ... ... емес ... — Салық кезеңiнде шығып қалған материалдық
емес активтер.
Материалдық емес ... ... ... алу — ... емес ... ... құнына оларды
сатып алу, өндiру жөнiндегi шығындар, сондай-ақ ... ... ... да ... ... ... материалдық емес активтердi салым ретiнде жарғылық
капиталға енгiзуi түсуi болып ... бұл ... ... ... емес ... ... алу ... өндiру арқылы шығын жұмсағанын
растайтын ... ... ... емес ... шығып қалуы:
• Келiсiм құны бойынша өткiзу;
• ҚР азаматтық заңдарына сәйкес белгiленетiн iс ... ... ... ретiнде беру;
• Бухгалтерлiк есептiң деректерiне сәйкес баланстық құны бойынша
тегiн беру ... ... ... емес активтер» атты IХ топтың 2-iшкi тобының 01.01.2002
ж. құндық балансы 880,0 мың тг. болды (оған ... «1С: ... ... етуi, ... ... етуi ... тг. сатылды, ал «1С: Бухгалтерия» бағдарламалық қамтамасыз ... ... ... ... iшкi ... есептi кезең аяғындағы құндық ... ... «1С: ... ... ... етуiнiң баланстық құнын
анықтау қажет. Бастапқы құны 120,0 мың ... ... бұл ... ... ... 50,0 мың ... тозу ... 22 – қосымшаның «Iшкi топтың шығып ... ... ... атты 1 ... – жолы ... 370,0 ... ... көрсетiлетiн болады және бұл iшкi топтың құндық балансы жыл
аяғында 510,0 мың теңге (880,0-З70,0) ... емес ... ... ... ... емес ... ... амортизациялық аударымдарды
есептеудiң тәртібі 1.01.2002ж дейiн ... ... зат ... жоқ. Iшкi топ ... ... ... iшкi ... салық
кезеңi аяғындағы құндық балансына амортизация нормасын, бiрақ Салық
кодексiнiң 110-бабында ... ... ... ... ... ... кодексiнiң 110 – бабының 2 – тармағьна сәйкес қосымша шегерiм
пайда болды: салық төлеушi ... ... ... тiркелген
активтер бойынша пайдаланудың алғашқы салық кезеңiнде амортизациялық
аударымдары ... екi есе ... ... есептеуге құқылы.
Аталған объектiлер пайдаланудың алғашқы салық кезеңiнде iшкi топтың ... ... ... 23 – ... (100.23 – ... ... салық кезеңiнде бұл материалдық активтер ішкі топтың
құндық балансында ... ... ... екi есе ... ... ... табыс алуға келетiн және ... З ... ... емес ... ... ... 2001 жылы
салық төлеушi амортизацияның екi есе нормасын пайдалануға берiлген жаңа
негiзгi құралдар бойынша ғана ... ... ... ал мұның өзi
машиналар мен жабдықтарға ғана ... ... емес ... ... шегерiмдер. [3] Назарова В.
1. Iшкi топтың бүкiл ... емес ... ... ... iшкi ... есептi кезең аяғындағы құндық балансы шегерiмге жатады.
«Материалдық емес активтер» iшкi тобының құндық балансы 1.01 ... мың ... ... ... ... «1С ... бағдарламалық
қамтамасыз етуi, сауда белгiсi). Компания ... ... ... ... ... мерзiмiн ұзартқан жоқ және ... ... ... ... 120,0 мың ... ... Iшкi ... жыл аяғындағы құндық балансы 180 мың теңге (300,0
- 120,0) болды. Бұл сома 100.22.- ... ... ... ... ... ал ... кейiн декларацияның «Шегерiмдер» бөлiмiндегi
100.00.036D - ... ... ... ... iшкi ... құндық балансының мөлшерi 100
АЕК-тен кем сома ... ол ... ... Бұл ... 100.22 ... ...... қосымша нысанда көрсетiледi, ал содан
кейiн ... ... ... ... 6Е - ... емес активтердiң шығуынан алынған табыс
Егер шығып қалған материалдық емес активтердiң құны салық кезеңiнде
келiп ... ... емес ... ... ... iшкi ... ... басындағы құндық балансынан асып кетсе, асып ... ... ... табысқа қосылады. Бұл iшкi топтың салық кезеңi аяғындағы
құндық ... ... тең ... емес ... iшкi ... құндық балансы
1.01.2002ж. 200,0 мың теңге болды (оған ... «1С: ... ... етуi, «SUN» ... ... ... ... iшiнде « бағдарламалық жинағы 250,0 мың ... ... ... ... ... ... ... құрайды – 50,0 мың теңге (200,0 –
250,0). Бұл сома (50,0 мың ... 100.22 – ... ... нысанда көрсетiледi, ал содан кейiн декларацияның «Жылдық ... ... ...... көшiрiледi.
Материалдық емес активтерді есепке алу бөлімі бойынша
бухгалтерде ... ... ... ... бухгалтер-практик, САР Н.Айрих пікірі бойынша: [4]
Қазақстандық кәсіпорын 2006 жылдың ... ... ... ... жыл ... ... болатын лицензия алды.Кәсіпорын бухгалтері
лицензия құнын материалдық емес ... ... ... 2006 ... басшы құжаттамадағы және бухгалтерлік есеп ... ... ... компанияның ХҚЕС-на ... ... ... ... ... ... ... көшу күні сияқты
екі күнді айқындап алуы қажет. Егер болжам бойынша, ХҚЕС-н көшу ... ... 1 ... болса, онда ХҚЕС-на сәйкес жасалған бірінші
есептілік 2008 жылдың ... ... ... ... ... жылы лицензияға қатысты шаруашылық операциясы жабық болады
және ХҚЕС-на ешқандай қатысы ... В, «MERCUR AUDIT» ... ... ... ... [5] ... кезде кәсіпорын жұмысында компьютерді қолданбау мүмкін
емес. Компьютерлерді бағдарламамен ... ету ... ... ... ... ... – бұл «қажеттілік» және «мүмкіндік».
Техника мен технологияның ... ... ... ... ... өнімдермен жабдықталуы сандық, сондай – ақ
сапалық ... ... ... ұлғая түсетін болады. Қазіргі кезде
бухгалтерлік есеп компьютерлік ... ... ... жүзеге
асырылады. Қолданылып жүрген заңдарға сәйкес бағдарламалық өнім ... ... ... енгізудің нәтижесінде, өтеусіз беру және ... – сату ... ... ... ... ... алу, ... өнімдерді сатып алу
сауда – саттық шарты бойынша жүзеге асырылуы тиіс. Аталған шартта бухгалтер
мынадай ... ... ... бөлген жөн:
- шарт сомасына
- жеткізудің ... мен ... ... ... ... өнімін жаңартуды енгізудің жағдайларына
- тегін қызметке
- жеңілдік пен артықшылық жүйелеріне
Бағдарламалық өнімнің бастапқы құны қәсіпорынға түсу ... ... ... салым ретінде түскені және өтеусіз
алынғаны тараптардың немесе сарапшы – ... ... ... төлем үшін сатып алынғаны – сатып алу бойынша нақты ... және ... ... күйіне келтіру арқылы анықталады.
Материалдық емес активтер: жылдық есепке дайындықты тексеру.
Л.И.Хорина, аудитор, «Центр аудит – Казахстан» ТАК бас ... IBS ... ... бухгалтерлік есеп және қаржы
бойынша консультанты. [6]
Материалдық емес ... ... алу ... ... батыстық есеп тәжірибесінде шешімі ең күрделі және ... ... бірі ... ... Материалдық емес активтердің құрамын
белгілеудің, оларды баланста көрсетудің, ... ... ... ... ... оларды материалдық емес активтер ретінде
капиталдандырудың, оларды амортизация ... ... және ... ... бар. ... емес ... есепке алудың тәртібі
№28 – «Материалдық емес ... ... ... есеп ... №38 – ... емес ... Қаржы есептілігінің халықаралық
стандартымен реттелінеді .Материалдық емес активтер – intangible assets
(латын ... ... ...... мәні жоқ, ұзақ ... ... әкімшілік мақсаттары үшін тауарлардың өндірісінде ... ... ... және басқа субьектілерге ... ... ... емес ... оларды:
1) белгілеуге болады;
2) субьекті бақылайды;
3) субьект оларды пайдаланудан болашақта экономиклық пайда ... ... емес ... ... жалпы шарттары мынадай екі
талаптың бірдей ... ... ... ... ... ... ... ала
алатынына сенімі жоғары болуын;
- активтердің нақты құнын ... ... ... ... ... емес ... тікелей байланысты болашақ
экономикалық ... ... ... экономикалық пайдаларды ... емес ... рөлі ... ... ... аталған
активті пайдалануға қабілеті және ниеті болса; субьектінің күтіп отырған
болашақ экономикалық пайданы алуына ... ... ... ... және ... да ресурстары бар болса, алынатын ... ... емес ... ... тасығыштарда болады: компьютерге
арналған бағдарламалық ... ету – ... ...... Мұндай жағдайларда материалдық емес активтер ретінде танудың
анықтамасы мен өлшемдеріне сәйкестігін ... үшін ... мен ... ... ... ... қамтамасыз ету мен ... Олар өз ... ... ... ... ... ... мәнін анықтауда негізге алынбайды.
Материалдық емес активтердің шығып қалуы: ... ... ... ҚР ... ... ... ... құны бойынша
жарғылық капиталға салым ретінде беру, бухгалтерлік есептердің ... ... құны ... ... беру ... ... ... «Материалдық емес активтер» атты 9 топтың 2 – ішкі ... ... ... 880,0 мың ... ... Жыл ішінде «SUN»
бағдарламалық ... етуі 300,0 мың ... ... «1С:
Бухгалтерия» бағдарламалық қамтамасыз етуі еншілес компанияға тегін
берілді. Осы ішкі ... ... ... ... ... ... үшін «1С: ... бағдарламалық қамтамасыз ... ... ... қажет. Бастапқы құны 120,0 мың теңге болды, бұл
обьектіні ... ... ... 50,0 мың ... тозу есептелді.
Декларацияға 22 – қосымшаның «ішкі топтың ... ... ... ... атты ... – жолы ... 370,0 мың теңге сомма
көрсетілетін болады және бұл ішкі ... ... ... жыл ... мың теңге (880,0-370,0) болады.
Материалдық емес активтердің ... ... ... ... ... ... емес ... құны салық кезеңінде
келіп ... ... емес ... құнын ескергенде, ішкі
топтың салық кезеңі басындағы құндық ... асып ... ... ... жылдық жиынтық табысқа қосылады. Бұл ішкі топтың салық
кезеңі ... ... ... ... тең болады.
2 «АжАс стройсервис» ЖШС-нің ұйымдық-экономикалық сипаттамасы және есеп
жұмысының жағдайы
2.1 «АжАс стройсервис» ... ... ... ... ... ... серіктестігі Қазақстан
Республикасының заңдарына сәйкес, заңды тұлға болып табылады ... ... ұзақ ... ... өзінің балансы, қазақ ... ... ... банкте есеп айырысу және басқалай ... ... ... ... ... ... ... мақсаты болып табыс табу саналады.
Кәсіпорынның табысы еңбек ақысын ... ... ... ... және ... іс әрекеттің нәтижесінде түскен заттық
түсімнен тұрады. Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... төлегеннен кейін, еңбек ақы және бюджетке
басқа да ... ... ... төленгеннен қалған пайда, ... ... ... және ... одан ... ... мен нығайтылуына
бөлінеді.
«АжАс стройсервис» жауапкершілігі ... ... ... ... ... барлық мүлкіне жауап
береді.
Кәсіпорын қызметінің тақырыбы:
- құрылыс ... мен ... ... ... ... ... ... және ағымдағы жөндеу ... ... ... - ... және ... сауданы ұйымдастыру;
- коммерциялық қызмет;
- делдалдық қызмет;
- халық тұтынатын ... ... ауыл ... ... өндіру;
- автосервисті ұйымдастыру, автокөліктік қызмет көрсету;
- ... ... ... Республикасының заңдарымен тыйым салынбаған қызметтің
кез – ... ... ... ... ... ... ... серіктестігінің жарғылық
капиталы 100000 (бір жүз мың) теңгені ... ... ... ... ... ... құнды
қағаздар, заттар, мүліктік құндылықтар, оның ішінде жерді пайдалану
және ... ... ... ... ... және ... ... бола алады.
Салымды меншік мүліктік емес құқықтар ... және ... емес ... ... ... ... жауапкершілігі шектеулі ... ... ... ... ... ... ... шешімі
болады.
Серіктестіктің жарғысына өзгерістер тіркеу ... ... ... құралады.
Кәсіпорынның мүлігі құрылтайшы ... ... ... алынған кірістен және тағы басқа ... ... ... ... ... қалыптасады.
Кәсіпорынның іс - әрекет көрсеткіштерін ... ... ... ... ... ... ... шектеулі серіктестігінің
2007 –2009 жж аралығындағы өндіріс көлемі
|Өндіріс көлемінің ... |Өсу ... | |% |
| |2007 |2008 |2009 | ... ... ... ... ... |625767,3 |132,7 |
|табыс, мың тг. | | | | ... қор |100000 |100000 |100000 |- ... тг. | | | | ... ... ... |95429,3 |85536,4 |81,1 ... тг. | | | | ... ... адам |68 |38 |46 |67,6 ... ... ... ... шығаратын ... ... ... ... ... яғни ... стройсервис»
жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің тауар сатудан түскен табыс
2007 жылы 471663,0 ... ... ал 2009 жылы 625767,3 ... ... ... ... ... серіктестігінің
жарғылық қоры өзгеріссіз, яғни ... ... ... ... өзгермеген.
Негізгі құралдардың көлемі ... ... ... ... жылы 2007 ... ... неғұрлым ... яғни 2007 жылы 105475,0 ... ... 2009 ... ... болып отыр.
Жұмысшылар саны жыл сайын ... ... Оның ... ... көлемінің жалпы ... ... жаңа ... ... жоқтығынан деп
түсіндіруге ... ... ... ... ... 2007 ... ... өзінің шаруашылық қызметін пайдамен аяқтаған, ... ... 2009 жылы 2007 ... ... ... отыр. Бұл жерде айта ... ... ... ... ... ... жоғарлауынан, яғни
шығындардың көбеюінен ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның қызмет
көлемін ұлғайтып, ол ... - ... ... партнерлар санын ... ... ішкі ... ... сұранысты ... ұзақ ... ... ... ... ... ... көлемі мен құрылымының өзгерістерін
байқау үшін келесі «АжАс ... ... ... тауарлы өнімінің көлемі мен ... ... ... ... мен ... зерттей отырып
кәсіпорынның құрылыс материалдары мен ... ... ... ... ... автосервисті ұйымдастыру,
автокөліктік ... ... ... ... ... ... Егер 2007 жылы ... ... ... 471663,0 теңге болса, ал 2009 жылы оның ... ... ... ... ... мен ... өндіру жұмыстарының
құрылымы 2007 жылы 117915,7 ... 2009 жылы 156441,8 ... ... Ал оның ... ... пайыздық мөлшері
үш ... да 25 ... ... ... – құрастыру жұмыстарын ... да ... ... ... Яғни 2007 жылы 21,6 ... ал 2009 жылы 23,8 ... ... ... жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің
автосервисті ... ... ... ... ... жылы 113305,8 ... 2009 жылы 153050,6 ... дейін
жоғарылаған және пайыздық құрылымы 2007 жылы 24,0 ... 2009 жылы 24,5 ... ... ... басқалай жұмыстарының көлемі 2007 жылы 138753,9 ... ... ... 29,4 ... ... ... ... 167122,4 теңге және оның үлес ... 26,7 ... ... отыр.
Жалпы алғанда «АжАс стройсервис» жауапкершілігі ... ... ... ... бұл ... мен ... зерттей отырып кәсіпорынның ... мен ... ... ... ... автосервисті ұйымдастыру, автокөліктік ... ... ... ... ... және ... жасау болып табылады. ... ... ... ... барлық жұмыстары мен ... ... ... ... ... саналады, яғни ... ... ... 2009 ... «АжАс стройсервис» ЖШС – нің
тауарлы өнім ... мен ... ... ... |
| |2007 |2008 |2009 |
| |мың ... ... |мың тенге |үлес |мың тенге |үлес |
| | ... ... ... | |ы, % | |ы, % | |ы, % ... ... |100 |634085,1 |100 |625767,3 |100 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |25 ... |25 ... |25 |
|а) құрылыс | | | | | | ... | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | | ... |21,6 ... |23,4 ... |23,8 |
|тыру | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |24,0 ... |22,5 ... |24,5 |
| | | | | | | ... | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... |29,4 ... |29,1 ... |26,7 |
|жұмыстары | | | | | | ... ... ... шектеулі серіктестігінің
негізгі қызметі ... ... ... ... және
пайдалану ... оның ... ... ... ... сипаттама беріп өту ... ... ... ... ... стройсервис»
жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің негізгі ... мен ... ... ... ... ... бойынша негізгі ... ... ... тозып,
істен шығуына себебінен 2009 жылы 2007 ... ... ... ... яғни 2007 жылы ... теңгені
құраса, 2009 жылы 85536405 ... ... ... жылға төмендеп
отырған.
Кесте 2.3
«АжАс стройсервис» ... ... ... ... ... мен ... (мың ... |Жылдар |
| |2007 |2008 |2009 |
| ... ... ... ... ... ... |
| | ... |салма-ғ| ... | |ы, % | |ы, % | |ы, % ... |- |- |- |- |- |- ... мен ... |21,6 |19433390 |20,4 |16135748 |18,9 |
|құрылғылар | | | | | | ... және ... |16,2 ... |14,3 ... |12,1 |
|құрылғылар | | | | | | ... ... |62,2 ... |65,3 ... |69,0 ... | | | | | | ... |105475046 |100 |95429330 |100 ... |100 ... ... ... шектеулі серіктестігінің
жер ... ... оның ... ... ... ... ... мен ...... 2007 ... теңгені құраса, 2009 жылы 16135748 ... ... ... мен ... ... 2007 жылы 17048080 ... жылы 10401866 ... дейін, ал басқалай ... 2007 жылы 65645004 ... 2009 жылы 58998791 ... ... ... Яғни жылдан жылға ... келе ... ... ... ... ... экономикалық
субьектілердің негізгі ... - ол ... табу ... ... олар өз қызметтері барысында шығынды неғұрлым аз жұмсап,
соғұрлым табыс ... ... ... ... шаруашылық іс - ... ... ... ... беру үшін ... кестені
талдап ... ... іс - ... ... ... ... соңғы ... ... 2008, ... ... ... ... Бірақ пайданың немесе
таза ... ... 2008 жылы ... ... ... ... деңгейде қалыптасып отыр. Оның ... ... ... ... ... ... ал өзіндік
құнының жоғарлауы – дегеніміз, бұл ... ... ... ... ... ... ... ЖШС – нің
қаржылық іс - ... ... (мың ... ... |Өсу ... | | |% |
| | |2007 |2008 |2009 | ... ... қызмет, | | | | |
| ... ... ... |471663066 |634085138 |625767355 |132,6 ... ... ... | | | | |
| ... құны ... ... ... |125,8 ... ... табыс ... ... ... |219,5 ... ... ... |11517248 |14304662 |14395196 |124,9 ... ... ... кеткен | | | | |
| ... |9024649 |- |- |- ... ... ... | | | | |
| ... ... ... |40064654 |39091251 |82,1 |
|7. ... ... |- ... ... |- ... ... немесе зиян | | | | |
| ... ... ... ... ... |- ... ... | | | | |
| ... табыс |634693 |16169467 |1798028 |283,3 ... | ... ... |7192112 |- ... ... ... ... ... біздің
байқағанымыз ... ... екі ... ... іс ... пайдамен аяқтаған, бұл бір ... ... ... ... ... ... есепті жылда таза табыс
көрсеткіші төмендеп ... 2009 жылы 2007 ... ... өнім ... ... ... ... өнімдердің
өзіндік құны 550218631 ... ... ... 75548724
теңгені құрап отыр.
Бұл кәсіпорын үшін өте ... ... яғни өте ... ... болады.
Ендігі жерде тұрған ... ... ... ... деңгейге дейін ... ... ... ... ішкі ... ... пен ... деңгейін
жоғарлату, өндіріс көлемін ... ... ... Ол ... шаруашылық процесін нарық ... сай ... ... бар ... ... ұтымды
пайдалану қажет деп ... ... ... ЖШС-нің есеп және қаржы жұмысын ұйымдастыру
«АжАс стройсервис» жауапкершілігі шектеулі ... есеп ... ... ... ... күші бар ... есеп ... ... сәйкес
жүргізіледі. Сонымен бірге ... ... ... ... есеп ... және ... ... сонымен қоса ... ... ... ... ... жоспары пайдаланылады.
Сонымен бірге «АжАс стройсервис» ... ... ... ... есеп ... қолданылады. Кәсіпорында
журнал – ... ... ... ... жазу алғашқы
құжаттар, есеп регистрлерінен түсіріледі.
Кәсіпорынның ... ... ... міндеттері
болып:
- субьектіні, тағы да ... ... ... ... ... туралы толық ақпараттарымен
қамтамасыз ету;
- ... ... ... ... ... сай ... бақылау үшін мемлекеттік
органдарды ... ... ... ... ... есеп – есептеу, үздіксіздік,
түсініктілік, ... ... ... ... ... жан – ... ... салыстырымдылық,
кезектілік ұстамдарына негізделе отырып жүзеге асырылады.
Бухгалтерлік қызметті ... ... ... ішкі және алдын – ала ... ... ... алудан басталады.
Бұл үшін бухгалтерлік ... ... және ... ... ... ... ... Бас
бухгалтердің міндеттеріне ... ... ... ... және ... есептемелерді құру
регистрлердегі ... ... ... ... есеп ... бас кітапты жүргізу, салықтардың ... ... ... және қаржылық қызметке талдау жасау ... ... ... ... ... нормативтік құжаттар мен шоттар ... ... және ... ... ... ... ... бойынша ведомостілерді топтастыру, синтетикалық шоттар
бойынша ... ... ... ... ... есеп регистрлері бойынша ... ... ... ... ... жүргізу қызметтері ... ... стол ... ... қызметтерді
атқарады: орталық ... ... ... ... ... есептерін дебиторлар және ... ... ... ... ... және ... ... жүргізу. Өндірістік ... ... ... ... өндірістік
және ... ... ... жасау, өнім өндірісіне
шығындар ... ... есеп ... ... ... құнын қалыптастыру.
Есеп айырысу столының ...... ... ... ... ... ... Дайын өнім мен тауарлы
есебінің ... ... ... ... ... ... ... қатар ... ... ... алушы және жабдықтаушылармен есеп ... ... ... ... ... ақшаны қабылдау, ... ... ... нақты ақшаны аудару, ... және ... ... касса кітабын және есебін ... ... ... ... ... мыналар:
1. Қаржылық жоспарлау. Бұл жерде қаржылық ... ... ... және ... ... ақша ... жоспары
сияқты құжаттары жасақталады.
2. Жабдықтаушылармен есеп ... Бұл ... ... шарт ... ... есеп айырысуды жүргізу
барысындағы қажетті ... ... ... ... ... Бұл ... бюджетпен
есеп айырысу ... ... ... ... ... ... толтырылады.
4. Айналым қаражаттары. Бұл жерде ... ... ... мен ... ... көтеру бойынша шаралар
жасақталып жүргізіледі.
5. ... ... ... алу және ... ... ... ... толтырылады.
6. Кассалық операциялар. Кәсіпорындағы ... ... ... оның ... жағдайына байланысты
болады.
Кәсіпорынның таңдаған бухгалтерлік ... іс - ... ... мен ... ... ... ... жүргізу тәсілдері кәсіпорынның ... ... ... ... ... - бухгалтерлік есепті жүргізудің
белгілі бір ... ... бір ... жағдайында
пайдаланудың тәртібін ... есеп ... ... ... ... ... іске асырған кезде ... ... ... ... жағдайы;
- кәсіпорын ... ... есеп ... ... ... ... операциясын
көрсетудің қабылданған ... ... ... ... есепті жыл ішінде өзгермеуі.
Есеп саясатынының басты ... - ... ... деңгейін көтеру, бұл ... ... ... ... ... ... ... обьективті ақпаратты
қалыптастыру.
«АжАс стройсервис» ... ... ... ... алдында тұрған басты тапсырмалары болып
төмендегілер ... ... ... ... көтерудің жолдарын
іздестіру;
- кәсіпорын қызметін ... ... ... ... ... ... мен ... алдындағы міндеттемелерді
толық және ... ... ... ... мақсатында алынған қаражаттарды
мақсатты пайдалану;
- айналым ... ... ... ... ету;
- қаржылық және кассалық операцияларды ... ... ... ... ... емес ... есебі
3.1 Материалдық емес активтердің мазмұны мен мақсаты
Материалдық емес активтер – бұл ... ұзақ ... ... үшін ... ... (жұмыстарды, қызметтерді) сатуға әкімшілік
мақсатқа және басқа субьектіге жалға беруге арналған табиғи ... ... емес ... Бұл ... ... ... олар субьектінің
күшімен бақыланады және оларды пайдаланудан субьект ... ... ... деп күтіледі.
Материалдық емес активтерді анықтауға болады: егер де оларды
жалға берсе, сатса, ... ... ... ... ... ... болса, онда оның экономикалық олжа табу мүмкіндігі ашылады.
Келешек экономикалық олжа, осы ... емес ... ... егер олар мынадай жағдай ... ... ... ... өсіруде материалдық емес активтердің
ролі анықталса;
- субьектінің осы активті пайдалану ... мен ... ... ... пара пар ... техникалық және басқа да ресурстар
бар болып, субьектіге болашақта күтілетін экономикалық олжаны
алуға қолайлы ... ... емес ...... ... нысаны жоқ сезілмейтін
құндылыққа ие болғанымен материалдық активтердің де, ... ... де ... ... ... материалдық емес активтер физикалық заттың ... ... ... атап ... ... ... ... – дискетте, фильм – лентасында, заңды құжаттау (лицензия,
патент) – қағазда ... ... ... ... да, ... да өз
кезегінде қосалқы элементтер болып табылады және олар ... ... үшін ... бола ... ... емес ... ... басқа да активтеріне жеке
теңестірілуі мүмкін,мысалға,патент,сауда маркісі сияқтылары,ал ... жеке ... ... ... ... ... ... құны басқа да фирманың активтерімен тығыз байланыста болуы
мүмкін: бұндай ... емес ... ... ... ... ... ... немесе қызметкерлердің машықтық деңгейіне
негізделеді.
Материалдық емес активтерге:
- лицензиондық келісімдер;
- компьютерлік бағдарламамен ... ... ... авторлық құқықтар;
- тауар белгілері;
- қызмет ету белгілері;
- фирма атаулары;
- тәжірибелі – конструкторлық жұмыстар және т.б. ... емес ... (МЕА) ... ... 4-топқа
бөлінеді.
Өндіріспен байланысты материалдық емес активтер. Бұл топқа
«ноу-хау», ЭЕМ мен ... ... ... ... ... ... ... шығындары, белгілі бір формуланы
пайдалану технологиясы немесе өнімнің сыртқы ... ... ... және т.б. ... ... ... ... құжатталған түрінде көрсетілген нысан және т.б. түрінде
көрінетін білімдерін айқындау үшін халықаралық ... ... ... ... ... құжаттама түрiнде рәсімделген,
бiрақ патенттелмеген, белгiлi бiр ... ... ... ... тәжірибесінің техникальқ, коммерциялық және басқа да қыр ... ... бiлiм ... ... ...... ынтымақтастық туралы шарттарда, лизингте және т.б. ... сан ... ... ... колданылады. Жаңалықтар
патентi, тауар ... ... ... мен ... акпараттар
субьектiнің меншiгi болып табылады. Кәсіпорын «ноу-хаудың» құпиясын сақтап,
оны пайдаланудан ... ... ... ... ... ғана
материалдық емес активтiң анықтамасына ... бере ... ... ... мен басты көрсеткiштерiмен құнды. ... және ... ... ... ол ... ... ұқсас.
«Ноу–хау» сатып алушылардан қосымша алынған табыстың есебінен ... ол оның ... ... сыйақының орнықты тағайындалған сомасы
түрiнде көрсетiледi. Субъект белгiлi бiр ... ... ... ... патенттерден «ноу-хаудың» өзгешелiгi, ол әдетте, субектiнiң жарғылық
капиталына ... ... ... үлесi ретiнде ... ... ... ... ... құны құрылтайшылар немесе
қатысушылардың келiсiм – шарттарының көмегiмен анықталады.
Өндiрiстiк ... ... ... ... алу. ... емес активтер қатарына белгiлi бiр ... ... ... ... ... ... ... өндiрiстiк ақпарат немесе
субъектiнiң онымен болашақ ... ... ... ... және қызметтер жабдықтау туралы, бәсекелестері және тағылар
туралы мәліметтер жатады.
Ұйымдастыру ... ... ... акционерлiк кәсіпорынды құру
кезеңiнде пайда болған шығындар ұйымдастыру шығындарына ... ... ... болған кезеңнен бастап, материалдық емес активтер болып
есептелiнедi.Бұған кәсіпорын қызметінің бастапкы ... ... ... ... ... ... ... кiрмеуге тиiс.
Мұндай шығындарға ... ... ... ... төленген ақы,
кәсіпорынды тiркеу, құжаттарды ... ... ... ашу т.б.
шығындары жатады.
ЭЕМ бағдарламасымен жабдықтау – ... ... ұзақ ... пайда әкелуге қабiлеттi бағдарламаларды пайдалануға қажеттi
мәліметтерді талдау және ... ... ... ... қызметпен байланысты материалдық емес ... ... ... ... ... ... жерi ж т.б. ... таңбалары мен қызмет көрсету таңбалары деп ... ... ... ... ... ... ... Кәсіпкерлікті заңды
немесе жеке тұлға атына тiркелсе, тауардың ... ... ... ... ... таңбасының иесi тауар таңбасын қалай
пайдаланамын десе де толық құқығы бар, ... ... ... ... ... Тауар таңбасын немесе тауарды ... ... ... ... жасау, шаруашылық айналымына өзгеріс енгiзу тағы басқа
осы iспеттес ... ... онда ол ... ... құқтарына қол
сұғу болып есептелiнедi.
Таңбалар сөз турiнде, ... ... ... ... ... комбинациясы түрiнде болуы мүмкiн: олар кез – келген түсте немесе
түстер үйлесiмiнде ... ... жоқ, тек бiр ғана ... тұратын, сондай – ... ... ту, ... мемлекеттердiң ресми аттары,
халықаралық және үкiметаралық ... ... ... ... ... ... қабылданған бақылау,кепiлдiк және сапасын
(пробасын) көрсететін белгiлерi, мөрлер, марапаттау белгiлерi және ... ... ... ... ... өте ұқсас, аралас деңгейдегi
белгiлерден ... ... ... ... ... ... ... жасаушыны жаңылыстыратын элементтерi бар, қоғамдық мүдделер мен
адамгершілік принциптерiне кайшы келетiн тауар таңбалары да ... ... жеке ... ... ... ... немесе онын бiр
бөлігіне қатысты тауар ... оның ... ... бойынша бере
алады.Бұл әрекет лицензиялық ... ... ... ... ... ... жерінің атауы- тауарды таңбалау үшiн
пайдаланылатын елдiң, елдi ... ... ... ... ... атын қоса және ... да ... арқылы
сипатталады.
Тауардың шыққан жерiнiң атауы географиялық объектiнiң тарихи атауы
болуы мүмкiн. Ол ... ... ... ... Тауардың шыққан
жерiнiң атауын пайдалану деп оны ... ... ... ... және ... да ... ... айналымына
енгiзуге байланысты басқа да құжаттарды пайдаланғанды санайды.
Сондықтан нарықтық экономика жағдайында ... ... өте ... ... ... болып табылады, себебi компания
оны сата алады немесе жарғылық капиталға ... ... ... құқығын бередi ол ушiн тауар таңбасының құньн бiлу керек. Есеп
тәжірибесінде кәсіпорынның тауар таңбасын ... ... әдiсi ... құн, ... алу ... ... құны ... бағалау. Алайда,
меншiктi тауар таңбаларын өзiндiк құны арқылы есепке алған дұрыс ... ... ... ... ... ... таңбасын пайдалану лицензиясын
сатып алу құнымен, ал жарғылық капиталға үлес ... ... ... ... ... ... алған жөн.
Тауар таңбасының нарықтық құнын ... үшін ... ... ... ... ... ... көрсету таңбалары, тауардың шығу
орындарының атауын қорғау және қолдануымен байланысты туындаған құқықтық,
экономикалық және ... ... 1993 ... ... ... ... ... Жоғарғы Кеңес ... ... ... ... ... және ... ... жерлердiң атауы
туралы» Қазақстан Республикасы Заңымен ... ... ... ... ... ... ... жаңалық ашу құқығы, өндiрiстiк ақпаратты ... ... ... құқығы) лицензиялар және басқалар жатады.
Патенттер. Патент оның ... ... ... ... ... қызмет түрiн және дәл сондай әрекеттi басқа тұлғаның жүзеге
асыруына тиым салатын, бақылайтын, ... ... және ... ... ... Патенттiң күшi оны берген мемлекеттің аумағында
ғана жүредi. Патенттiң қызмет ... (15-20 жыл) ... ... ... ... ... деп белгiлі кәсіппен тауар сатып алумен
шұғылданатын тұлғаларға берілген құжат ... ... ... алым ... ... Патенттi алуға көптеген ... ... ... келедi. Себебi, патент сатып алуға да,
патенттелiнген жаңалықтарды өндiрiске енгізуге де ... ... ... ... ... ... ... айрықша
құқықты растайтын патенттер қолданылып жүрген заңдарға ... ... ... суреттерiмен немесе екеуiнiң
қосындысымен берiлуi мүмкiн. Егер ... ... ... ... ... ... белгiсiз болып келсе, онда ол жаңа
өнеркәсіптік үлгi болып табылады. Егер ... үлгi ... ... ... ... ... ... түсуге дайын
болса, онда оның өнеркәсіпте қолданылуға болатындығы мойындалады. ... үлгi ... ... ... еңбегiнiң жемiсi болса,
онда олардың бәрі өнеркәсіптік ... ... ... ... ... патент Қазақстан Республикасының Мемлекеттiк
тiзiлiмiне ... соң ... ... ... ... иесi (лицензиар) өнеркәсіптік
үлгiнi пайдалану құқығын басқа ... да ... бере ... соңғысы лицензиярға төлемдер берiп тұруға және келiсiмде қарастырылатын
басқа да ... ... ... ... үлгiлердiң
құқықтық, экономикалық және ұйымдастыру қатынастары Қазақстан Республикасы
заңдарымен реттеледi.
Лицензия (еркiндiк, құқық деген ... ... ... қандай да бiр операцияларды ... ... ... ... ... ... ... белгiлерi бойынша белiнедi:
Субъект бойынша:
- Қазақстан Республикасының заңды және жеке тұлғаларына
берiлетiн ... ... және жеке ... ... жоқ
тұлғаларға, халықаралық ұйымдарға берiлетiндер.
Қызмет ету ... ... ... (бас) — ... ... ... бiр қызмет түрiмен
шұғылданатындарға, егер де олардың қызметi бiр тұтас технологиялық кешенге
кiретiн ... онда бас ... ... ... түрiмен
шұғылданатындарға да берiледi;
- Бiр жолғы (бiр-ақ рет ... ...... ... ... жасау үшiн рұқсат етiлетiн шегiнде өнімнің көлемін,
санын немесе салығын (ақшалай ... ... ... ... ... – валюта заңдылығымен анықталған, валюталық
құндылықтарды пайдаланумен ... ... бiр банк ... ... үшiн берiледi.
Мерзiмдiк әрекетi бойынша:
- тұрақты берiлген мерзiмi ... ... бiр ... ... әрекет ету сферасы (территориялық әрекет ету аясы)
бойынша:
- Қазақстан ... ... ... ... ... ... белгiлi бiр аймағында ғана
әрекет ... ... ... тыс жерлерде де таратылады.
Материалдық емес активтердiң басқа да түрлерi. ... ... бұл ... ... бағасы» («гудвилл»), интеллектуалдық
меншiк және тағы басқалары кiредi («гудвилл» құрамына кіретін материалдық
емес активтер ... ... ... ... есеп ... қарағанда, ол
компаничларды бiрiктiрiп немесе сатып алған кезде кәсіпорынның сатып ... және оның ... ... болып тұрған кезiндегi баланстық қалдық
құнының (мiндеттемелерiн қоспағанда) арасындағы айырмасын ... ... емес ... бұл түрi ... ... ... ... немесе олардың құрылымдық бөлiмдерiнiң
бiр ... ... ... пайда болады. Гудвиллдiң пайда болу
себептерi әрқилы ... ... ... ... кәсіпорындардың
(бөлiмшелердiң) баланстық құнымен емес, аукционда (конкурста), кәсіпорынның
болашақтағы табыс ... ... оның ... ... нарығындағы
беделiне және басқа факторларға байланысты анықталған бағасына немесе сатып
алынатын нарықтық қатынастар ... ... ... заңды құбылыс.
Кәсіпорынның сатылу құны оның балансындағы активтерінен асып ... ... ... яғни ... бағасы» – болып сатылып алынған шаруашылық
субъектісінің барлық активтерінің баланстық құны арасындағы ... Егер де ... ... шаруашылық субъектісінің барлық
активтерінің сатылып алынған құны олардың ... ... ... ... құндар арасындағы айырмашылық ... ... ал кем ... ... деп ... емес | | ... | | ... Кәсіпорындардан |2. Жеке ... |3. ... ... ... активтер |бөлінбейтін активтер |тұлғадан да бөліп |
| | ... ... |
| | ... ... ... Оқыған персоналдар | | ... ... |2.1 ... |3.1 ... ... |
| ... ... | |
| ... ... | |
| ... ... | ... ... ... | |3.2 ... ... ... | | ... ... ... |2.2 Менеджерлердің |3.3 Лицензия мен ... ... ... және ... |
| ... ... | ... ... ... |2.3 ... жеке |3.4 Жаңа ... ... ... өз ... |
| ... ... |
| ... | ... ... |2.4 Басқалары |3.5 ... және суды ... ... | ... ... ... | ... |
|ГУДВИЛЛ ... ... ... баланстық құнынан артық ... ... ... ... бар болғандығынан.
Олардың ішіндегі ең айрықшасы: ерекше тиімді жарнама ... ... ... ... ... ашылуы, жоғары несиелік
рейтингі, қызметкерлерінің машықтығының жоғары болуы, ... ... ... ... және тұрақты
байланысының болуы, т.б. Гудвилл ... ... ... барысында
жоғарыда келтірілген факторларға сәйкес тұрақты түрде қатысып отырғандығын,
бірақ ол есеп беруде тек кәсіпорынды сатқанда ғана ... ... де, ... сандық мөлшерін белгілеу, кәсіпорынның өз
табысын бағалауымен тікелей ... ... ... ... ... емес ... есептен шығару
мерзім он жыл, бірақ субьектінің қызмет ету мерзімінен асып ... ... ... ... ... ... ... қатысты құқықтары, ойлап табушылық патент құқықтары,
ғылыми жаңалық ашу құқықтары, өнеркәсіптік ... ... ... ... ... түрлері жатады.
3.2 Материалдық емес активтер есебінің аналитикалық және сентитикалық
есебі
Материалдық емес активтер актив ретінде болашақта ... ... ... ... ... (есепке тіркеледі) Өз кезегінде
материалдық емес активтердің құны активтердің белсенді ... бар ... ... ... ... кез келген уақытта мәміле жасауға ынта
білдіруші сатып алушы мен сатушыны ... және ... ... ... ... алынатын тауардың бағасы да халық үшін қолайлы болады.
Материалдық емес активтердің белсенді нарығы болмайды, ... ... ... ... ... ... белгілері, басылым атаулары, кино ... ... ... ... және бір ... үшін ... осы тәріздес басқа активтің құнын өлшеу үшін негіз ... ... ... емес ... құнын әдетте екі
жақтың келісімі бойынша ... емес ... ... кезеңнінен бастап бастапқы құны
бойынша бағаланады. Материалдық емес активтердің бастапқы құны олардың
алынғн ... ... ... ... сырттан түссе (сатып алынған
бағасы ұйымдар бірлестігінің күшімен айырбастау арқылы немесе мемлекеттік
субсидияның ... ... ... ... ... ... қағидасына сәйкес материалдық емес актив сатып алынған
кезде сол құны бойынша көрініс ... ... ... алу ... ... ... ... шығындар енгізіледі, соның ішінде сатып алынған ... ... және ... материалдық емес активтер бартерлік негізде ... ... ... ... құн ... осы ... материалдық емес активтер
құны бойынша анықталады. Егер материалдық емес активтердің бастапқы ... ... ... онда сол ... үшін ... ... бастапқы
құнына қосылмайды, ал ол кезеңдік шығысқа ... Егер ... ... ... құны ... ... тегін (немесе номиналды
атаулы, немесе мемлекеттің субсидиясының есебінен) алынса онда ол ... ... ... материалдық емес активтердің тап осы
түрінің құны ... ... де ... тарапынан ауыл шаруашылығының қажеттілігін қамтамасыз
ету үшін кәсіпорын ... ... ... ... бұндай жағдайда
лицензиондық келісімнің белсенді нарығы болмайды.
Материалдық емес активтердің түсірілуі мен шығарылуы ... ... ...... ... рәсімделеді. Актіде материалдық емес
активтердің түрі дәл аталады және кәсіпорынға берілген күні (кәсіпорында
жасалған күні), ... ... оның ... ... ... ... ... мәліметтері көрсетіледі.
Материалдық емес активтердi қабылдап алу ... актi ... бiр ... толтырылады. Бiрнеше бiртектес материалдық емес
активтердi қабылдау жөніндегі ортақ акт жасауға ... Акт ... ... ... ... пайдалану тәртібі немесе мүлiктiк
құқықтарын ... ... қоса ... берiледi оған бас
бухгалтер қол қояды және ... ... ... ... емес
активтердi басқа кәсіпорынға бергенде (сату, тегiн беру) акт екi дана етiп
жасалынады: берушi және алушы кәсіпорын ... емес ... ... бары мен ... есепке алу
2700 «Материалдық емес активтер» бөлiмшесiнiң ... ... ... ... ... — материалдық емес активтердiң келiп түскен
айдың басы мен аяғындағы ... ... де, ал ... ... емес активтердiң есептен шығарылғандары көрсетiледi. 2700 –
шы бөлiмшеге төмендегi шоттар жатады: 2710 «Гудвилл», 2711 ... 2712 ... ... 2713 ... ... құнсыздануы», 2730 «Материалдық емес басқа да активтер», 2740
«Өзге материалдық емес басқа да активтердің ... 2750 ... емес ... да ... ... болатын залалдар».
2700 «Материалдық емес активтер» бөлiмшесiнiң шоттарын ... алу ... емес ... мүлiктiк есеп карточкасында»
жүргiзiледi. Карточка кәсіпорынға түскен материалдық емес ... ... ... алу үшiн ... ... емес активтердiң
әрбiр жеке объектiсiне бухгалтерияда мүлiктік карточка ашылады. Карточка
«Материалдық емес ... ... ... ... және ... ... ... емес активтердiң объектiсiн
алғанын растайтын құжаттардың ... ... ... емес
активтердi баска кәсіпорынға (ұйымға) берген кезде, оның есептен шыққаны
туралы белгi соғу үшiн негiзi ... емес ... ... ... ... емес ... мүлiктiк карточкалары «Материалдық
емес активтердi есепке алудың ... ... ... емес ... айдың басы мен аяғындағы
қалдықтары, бiр айдағы қозғалысы көрсетiледi.
Материалдық емес ... ... құны ... өз ... ... ... ол ... оның құны нақты тiкелей шығынымен де ... ... де ... Осы ... ... алу үшін ... емес активтер» шоттарының бөлiмшесiне жеке «Материалдық
емес активтердi жасау ... деп ... iшкi ... ашылуы
мүмкiн. Осы аталған субшотқа мынадай ... ... ... емес ... ... ... ... заң бойьшша белгiленген еңбек ақыдан жасалатын аударымдар;
- материалдық емес активтердi ... ... ... ... ... ... несие үшiн төленетiн пайыздар;
- басқа да шығындар;
- үстеме ... емес ... ... ... ... ... анықтамасы
мен тұжырымдамасына келген ... ... 2700 ... ... ... ... және «Материалдық емес активтерiн жасауга
кеткен шығындар» субшотытның дебетi бойынша есепке алынады.
Ал ... ... ... орын ... ... ... 7210 шоты
дебеттелiп, 2700 «Материалдық емес активтерiнiң» бөлiмше шоттары және
«Материалдық емес ... ... ... ... ... ... жасалған материалдық емес активтердi өз арналымы
бойынша ... ... онда ... ... ... бастап,
жасалған шығындарды 2700 «Материалдық емес активтер» белiмше шоттарыньң,
«Матераиалдық емес ... ... ... ... ... 2700 ... емес активтер» ... ... ... есептен шығарылады.
Субъектiнiң өзi жасаған тауар белгiлерi материалдық емес актив ретiнде
танылмайды, ... ... ... ... ... ... бола
бермейдi. Компанияның жасаған жарнама шығындарынан ... ... ... мүмкiн емес, бiрақ ол субъектiнiң атағын шығаруға
қолайлы ... ... және ... ... тауардың козғалысын
арттырады. Сондықтан бұндай жарнамаға ... ... ... ... ... және материалдық емес активтердiң алынатын құнына
енгiзiлмейдi.
Материалдық емес ... ... ... ... ... шоттардың
төмендегiдей ... ... ... емес ... ... шоттар корреспонденциясы
|№ |Шаруашылық операциялардың |Соммасы ... ... ... | | |
| | | ... ... ... емес активтерді алу |
|1 ... ... ... | | | |
| ... емес ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... ... |2700 |3310, 3390 |
| |-ҚҚС ... |16000 |1420 |3310, 3390 |
|2 ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... материалдық емес | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... |80000 |2700 |5020 |
|3 ... ... ... емес | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... |60 000 |2700 |6230 |
|4 ... ... ... | | | |
| ... ... ... алу құны | | | |
| ... ... |2710 |1040 |
|5 ... ... жағдайын | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... материалдық құнына | | |3310, 3390, |
| ... |40000 |2700 |3350, 3150 |
| ... емес ... ... ... ... |
|6 |Материалдық емес активтерді | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... және ... шолу | | | |
| ... | | | |
| |- ... емес ... |50 000 |2700 |3350 |
| ... қатысқан еңбеккерлердің| | | |
| ... ... ... ... | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|7 ... ақыдан аударылған | | | |
| ... ... ... |2700 |3150 |
| ... | | | |
|8 ... емес активтерді | | | |
| ... ... ... |35000 |2700 |3310 |
| ... ... ... | | | |
| ... үшін ... ... | | | |
|9 ... емес ... | | | |
| ... ... несие үшін |15000 |2700 |3380 |
| ... ... ... | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... ... | | | ... ... емес активтерді | | | |
| ... ... ... |8000 |2700 |1350 |
| ... | | | ... ... өзі ... | | | |
| ... емес ... |107450 |2700 |2700 |
| ... ... | | | ... мына ... жұмсалғанымен материалдық емес активтерге
жатпайды, олар тек ... ... ... ... зерттеуге кеткен шығындар;
- өндiрiстiк немесе жаңа цехтардың ашылуына дейiнгi кеткен шығындар
(егер бұл ... ... ... ... құнына косылмаса);
- кәсіпорынды ашуға, заңды ... ... ... ... ... ... т.б.) ... шығындар;
- мамандарды оқытуға кеткен шығындар;
- жарнамаға кеткен шығындар;
- жетiлдiруге, көшуге, қайта құруға кеткен шығындар;
- субъектiнiң ... ... ... ... ... т.б
шығындар;
- белгiлi бiр ... ... ... ... үшiн ... ... (оның әрекет ету мерзiмi бiр жылдан аспаса)
- патенттерге ... ... ... әреке ету мерзiмi бiр жылдан
аспаса);
Алғашқыда, материалдық емес активтердi алу ... ... ... ... өткеннен кейін оның бір бөлігі болып саналмайды. Бiрақ
бұндай ... ... бiр ... емес активтерге жатқызу қиын,
әдетте, олардың экономикалық олжа әкелетiнiн анықтау оңай емес.
2700 «Материалдық емес активтер» ... ... ... есеп ... емес ... түгендеу карточкасында»
жүргізіледі. Бухгалтерияда түгендеу карточкасы материалдық активтердің
әрбір объектісіне бір ... ... Оған ... ... ... ...... актісінің», техникалық және ... ... ... да ... ... ... асырылады.
Түгендеу карточкасында материалдық емес активтердің түрлерінің толық
атауы, ... ... ... нормасы және сомасы, есепке
қабылдау күні және құжат номері, бастапқы ... ... ... ... ... ... ... емес активтердің объектілерін
«Материалдық емес активтерді қабылдау – тапсыру ... ... ... ... ... ... белгі жасалады, шығу күні,
құжат номері және шығу себебі көрсетіледі.
Материалдық емес ... ... ... ... емес ... ... ведомостінде» жалпыланады. Онда
материалдық емес активтердің атауы, қысқаша сипаттамасы, ай ... ... және ... ... номері көрсетіліп ай
ішіндегі оның ... құны ... ... ай соңындағы қалдығы
көрініс табады.
Есептің компьютерленуі жағдайында ... ... ... емес ... ... ... ... автоматты түрде қалыптасады.
Бухгалтерлік есеп пен ... есеп беру ... ... ету мақсатында және 21 ... ... ... есеп ... ... ... ... басқа да ұзақ мерзімді актив ретінде түгендеуге жатады.
Материалдық емес ... ... ... емес ... нақты барын, олардың қалыптасу және
бағалану дұрыстығын, пайдалы қызмет ету ... ... ... материалдық емес активтер объектілерінің барын және ұйымның
оларды пайдалану құқығын растайтын алғашқы ... ... ... ... емес ... ұйымның балансында дұрыс және
шынайы көрсетілуін тексеру;
• материалдық емес объектілердің амортизацияының ... мен ... ... дұрыстығын тексеру.
Материалдық емес активтерді түгендеу ... ... ... ... бары ... емес активтерді есептеудің түгендеу
карточкасы», «Материалдық емес ... ... ... ... құжаттар («Материалдық емес активтерді қабылдау – тапсыру актісі»)
негізінде бекітіледі. ... ... ... ... есеп реестрлеріне жазбалар жүргізіледі.
Объектілердің қалыптасу дұрыстығы мен олардың ... ... ... ... ... ... ... құжаттардың рәсімделу
дұрыстығына ерекше ... ... жөн. ... ... түскен
немесе шыққан әрбір материалдық емес ... ... ... ... қысқаша сипаттамасы, беруші немес алушы жақтар, бастапқы құны,
пайдалы қызмет ету ... тозу ... мен ... ... ... ... ... комиссия мүшелерінің қолдары
көрсетілу керек.
Түгендеу комиссиясы ... ... ету ... ... бекітілуін
және амортизацияның қолданылып отырған нормаларының дұрыстығын, материалдық
емес активтердің түсуі, шығуы және басқа да қозғалыстарының ... ... және ... ... соңындағы жалпы баланстық құны мен
жинақталған амортизация сомасын ... ... ... ... материалдық емес активтерді есептеу
ведомостісі және олардың қозғалысы бойынша алғашқы құжаттардың негізінде
материалдық емес активтердің ұйым ... ... және ... ... ... тексеру қажет. Ұйымның ... ... мен ... салынатын табысы көп жағдайда бухгалтерлік есеп
және есеп ... ... емес ... және ... ... ... дұрыстығы мен ... ... ... емес активтердің амортизациясын есептеу
Ұйымның қаржылық – шаруашылық қызметі процесінде материалдық емес
активтер пайдалы қызмет ету ... бойы ... ... ... ... арқылы ұйымдық шығындарға ауыстырады. Амортизация нормасын ұйым
бастапқы құн және ... ... ету ... ... ... ... ету ... ретінде материалдық емес активтердің ұйымға
табыс алып келетін ... ... Бұл ... ... ... әрбір түрі бойынша оның қызмет ету ...... ... тиіс ... ... ... Материалдық емес
активтердің пайдалы ... ету ... ... ... ... ... ... болмаса, материалдық ... ... ... болу сәтінен бастап ұйымның әрекет ету
мерзімінен аспауы керек.
Пайдалы ... ету ... ұйым ... ... ... ... ... Обьектілер мынадай негіздер бойынша есепке
алынады:
- куәліктің, патенттің, лицензияның және ... да ... ... ету ... ... ұйымға табыс алып келуі мүмкін ... ... емес ... кейбір түрлері үшін пайдалы
қызмет ету ... ... ... ... нәтижесінде
күтілетін тауар айналымының көлемі негізінде анықталады.
Пайдалы қызмет теу ... ... қиы ... мүмкін емес
материалдық емес активтер бойынша ... ... он ... ... әрекет ету мерзімінен артық емес жылға,есептеу арқылы анықталады.
Материалдық емес активтердің әрбір түрінің ... ... ... ... дұрыстығы мен негізділігіне амортизацияның есептелін
отырған нормасының ... ... ... емес ... ... дұрыстығы байланысты ... ... емес ... амортизацияланатын сомасы ... ... және ... қызметтің қаржылық нәтижесіне
елеулі әсер ... емес ... ... ай ... ... құны мен ... ... ету мерзімі негізінде есептелген
нормалар бойынша ... ... ол ... емес активтердің
салықтық кезең соңына Салық кодексінің 110 ... ... ... ... аспауы керек.
Амортизация материалдық емес активтер ... ... ... ... кезде біртекті есептен шығару әдісімен, бастапқы құны мен
пайдалы қызмет ету ... ... ... ... ... ... емес ... амортизациясының аналитикалық есебі
бектілген «Материалдық емес ... ... ... аударымдар
сомасын есептеудің жасақталған кестесі» типтік нысанда жүргізіледі.
Жасақталған кесте бір ... ... және ... ... бары мен ... ... онымен қатар олар
бойынша есептелген амортизация сомасын ... Оған ... ... ... ... ...... қысқаша сипаттамасы, пайдалы
қызмет ету мерзімі, есепті ... ... ... дебеттік және
кредиттік қозғалыс, есепті кезең соңындағы қалдығы және ... ... ... – позициялық әдіспен жазылады. 8 ... ... ... ... ... материалдық емес актив
түрінің құнына пайызбен көрсетіледі. 9 ... ... ... ... түрінің бастапқы құнына амортизацияның айлық сомасы анықталады. Айға
есептелген амортизацияның қорытынды сомасы №10 Журнал-ордерге ... ... 2740 ... емес ... амортизациясы» бөлімшесінің
шоттарының кредиті ... 7210 ... ... ... ... көрініс табады.
Материалдық емес активтер құнына сәйкес қағидасы бойынша активтiң
әрекет ... ... ... ... ... есептен шығарылып отырылуы
тиiс. Жоғарыда айтылғандай, ... емес ... ... ... ету ... белгiлеу жеткiлiктi түрде күрделi болып
саналады және материалдық емес активтердің ... ... ... келесi факторларды ескерген жөн:
- заңды ... ... ... ескерiп, олардың максималды
қызмет ету мерзiмiмен шектелуi мүмкiн;
- жаңарту немесе ұзарту жағдайлары келсе, онда оның топшыланған ... ... ... мүмкiн;
- тозу, сұраныс және басқа да экономикалық факторлар оның ... ... ... ... ... және ... ... материалдық емес активтердiң бүгiнгi белсендiлiк қабiлеттiлiгiн
шектеуi мүмкiн.
Материалдық емес ... ... ... ету ... ... ... белгiлей алады, егер де ... ... ... ... ... ... немесе келiсiм шартпен
(лицензиондық келiсiм). ... емес ... ... ... ... ... жағдайда, оның пайдалы пайдалану ... жыл ... ... ... ол ... ... ... ету мерзiмiнен аспауы ... ... ... ... ... ету ... алды,
құны 120,0, ұтымды пайдалану мерзiмi 5 жыл (60 ай) болып белгiленген.
Ай ... ... ... ... ... Немесе
1,67 (2000*100/120,0).
Материалдық емес активтердi есептеу үшiн ... ... ... ... ... ... құнын азайтатын ... ... ... активтен күтiлетiн экономикалық олжаның
моделiне байланысты ... ... емес ... ... бойынша пайдалануға
дайындық кезеңінен бастап амортизациясын есептейдi.
Амортизациялық ... ... ... ретiнде танылады, егер
де ол басқа да активтердiң құнына ... ... ... ... бiр ... кезеңнен екiншiсiне жүйелi түрде ауысып
отырады, егер де активтерден ... ... ... ... ... ... емес активтердiң жою құны өте сирек кездеседi,
олардан алынатын олжа тек ... ету ... ... ... материалдық емес активтердiң жою құны, әдетте ... ... емес ... ... ... ... ... емес активтердiң амортизациясы» деп аталатын бөлiмшесiнiң
шоттары арналған:
2741 ... емес ... ... лицензиялық
келiсiмдер», 2742 «Материалдық емес активтердiң амортизациясы бағдарламалық
жабдықтау», 2743 «Материалдық емес ... ...... ... емес ... ... — ұйымдастыру шығындары»,
2745 «Материалдық емес активтердiң амортизациясы — ... ... емес ... ... — тағы басқалары».
Бұл шоттар пассивтi, реттеушi, контрактивтi болып келедi,
олардың кредитi ... ай ... ... ... айда есептелiнген амортизациясы және есеп берiлген айдың соңындағы
амортизацияның қалдығы көрсетiледi, ал ... ...... активтердiң амортизациясын есептен шығарылған (төмендетiлген) сомасы
көрсетiледi . Материалдық емес активтердiң амортизациясы олардың ... және ... ... ... ... анықталған нормалар
бойынша әр ай сайын есептелiнiп отырады.
Әр бiр ... ... емес ... ... түрлерiнiң
пайдалану мерзiмiн, негiзделген (дәлелденген) ... ... ... ... ... емес ... құны ... өтелгеннен
кейiн немесе актив табыс келудi ... ... ... ... емес ... ұтымды пайдалану мерзiмiнiң дұрыс ... ... ... немесе аайналым шығындарына қосу тәуелді,
демек оған субъек т ... ... ... нәтижесі де тәуелді болмақ
.материалдық емес ... ... ... РТ № 6-нысанында
жүргізіледі.
Амортизацияның есептелiнген сомасына: 7110 ... ... ) сату ... 7210 «Жалпы және әкiмшiлiк шығындары», 2740
«Негiзгi құралдардың тозуы және ... емес ... ... ... де, 2741 -2746 ... ... ... емес активтерді бағалау және түгендеу
Материалдық емес активтер актив ретінде болашақта экономикалық ... ... ... ... Өз кезегінде, материалдық емес
активтердің құны, активтердің ... ... бар ... ғана ... мүмкін: кез-келен уақытта мәміле жасауға ынта білдіруші
сатып ... мен ... ... және ... ... сатылатын және сатып
алынатын тауардың ... да ... үшін ... ... ... емес ... ... нарығы болмайды, өйткені олар ... ... ... ... белгілері, басылым атауы, кино мен
музыкаға берілген ... ... және бір ... үшін ... осы тәріздес басқа активтің құнын өлшеу үшін, негіз бола
алмайды. ... ... ... емес ... ... ... ... келісімі бойынша анықтайды.
Материалдық емес активтер танылған кезеңінен бастап ... ... ... ... емес ... ... құны
олардың алынған тәсіліне ... ... ... сырттан түссе
немесе ... ... ... өз ... ... ... ... материалдық емес активтер сатып алынған кезде
сол құны ... ... ... ... ... алу құнына сатып алумен
байланысты барлық шығындар енгізіледі, ... ... ... ... ... ... және т.б. Егер де ... емес активтер
бартерлік негізде алынса, онда олардың бағасы ... ... осы ... емес ... құны бойынша анықталады. Егер материалдық
емес активтің бастапқы құны несие есебінен ... ол ... ... ... ... ... ал ол кезеңдік ... Егер ... емес ... ... ... ... тегін алынса,онда ол сату немесе белсенді нарықтағы
материалдық емес ... емес ... тап осы ... ... танылады. Материалдық емес активтердің ... мен ... емес ... ... ... ... Актіде
материалдық емес активтердің түрі дәл ... және ... ... ... ... оның ... құны, аморизация нормасы
және басқа қажетті мәліметтері көрсетіледі. ... емес ... ... мен қозғалысы есепке алу 2700 ... ... ... ... жүргізіледі. Осы шоттардың дебеті
бойынша ... емес ... ... ... ... басы ... ... көрсетіледі де, ал ... ... емес ... ... ... ... емес ... бөлімшесінің шоттары бойынша есепке алу
«Материалдық емес ... ... есеп ... ... ... ... ... емес
активтердің барлық түрлерін есепке алу үшін ... ... ... ... ... № 28 ... емес ... стандартына сәйкес келесі бағалар ... ... құны – бұл ... емес ... сатып алу немесе құру
кезінде төленген ақшаның ... оның ... ... немесе басқа
да өтемдердің ағымдағы бағалар бойынша құны. Материалдық емес ... ... ... ... емес активтің сырттан сатып алынуына
немесе ұйымның өзі құруына байланысты.
Матетиалдық емес ... ... алу, ... ... ... есебінен, айырбастау арқылы ... ... оның ... ... алу ... ... емес активтің бастапқы құны, өтелмейтін салықтар мен алымдарды
қосқанда, ... оны ... ... ... ... ... және
материалдық емес активті арналуы бойынша пайдалануға дайындаумен тікелей
байланысты ке келген басқа да шығындардың ... ... ... ... ретінде түскен материалдық емес активтердің бастапқы
құны ... құны ... ... құны – бұл ... ... және келісім ... екі ... ... ... ... емес ... ... болатын құн. Егер ұйымның бірігу бөлігі ретінде алынған материалдық
емес ... сату ... ... ... ... ... ... бөлек материалдық емес активтер ретінде мойындалмайды, бірақ
гудвилге қосылады.
Сатып алушы ... емес ... ол ... ... ... есеп беруінде материалдық емес актив ретінде ... ... ... емес ... ... анықтамасы мен тұжырымына жауап
берсе, ... емес ... ... ... ... сомасына тегін алынған немесе мемлекеттік
субсидия есебінен алынған материалдық емес ... ... ... ... емес ... түрі үшін ... нарықты ескере отырып
анықталған дұрыс сату құны бойынша мойындалады. ... ... ... түрі үшін ... ... ... жағдайда оның
бастапқы құны нөлдік немесе номиналды құны бойынша немесе ... ... ... ... ... ... ... нақты
шығындардың сомасы бойынша мойындалады.
Ұқсас емес ... ... ... ... ... ... бастапқы құны айырбаста алынған активтің алынған немесе төленген
ақшаның сомасына түзетілген сату құны ... ... ... ... ұқсас активке қатысу үлесіне айырбастау активінің ... құны ... ... ... құны ... ... айырбас табыс әкелмейтін келісім болып есептеледі.
Ұйымның өзі ... ... емес ... ... материалдық емес ... ... емес ... мойындау
анықтамасы мен тұжырымына сәйкес келу сәтінен бастап жасалған, активті
құруға және оны ... ... ... дайындауға таратылып
жатқызылуы мүмкін болатын нақты тікелей шығындар мен үстеме ... ... ... ... емес баптың материалдық ... ... ... мен тұжырымына сәйкес келу ... ... емес ... жұмсалған шығындар активтердің бастапқы
құнына кіргізілмейді және олар ... ... ... ... ... құны – бұл ... емес ... қаржылық
есеп беруде көрініс табатын сомасы. Ол ... құн ... тозу ... ... ... ... ... құны – бұл активтердің бастапқы құнынан жойылу құнын алып
тастағанға тең. ... емес ... ... ... ... оның тозу ... жүйелі түрде бөлу амортизация ... құны – бұл ... ... емес активтердің пайдалы
қызмет ету ... ... сату ... ... ... тастағаннан
кейін материалдық емес активтерден алуға күтетін сомасы.
Материалдық емес активтердің ... құны ... ... тең деп есептеледі.
- пайдалы қызмет ету мерзімінің соңында оны сатып алу туралы ... ... ... ... материалдық емес активтер түрі үшін ... ... ... ... ... ... құны берілген нарыққа
сілтеме арқылы дұрыс анықталуы мүмкін емес және осындай ... ... ... ету ... ... ... ... жоқ.
Материалдық емес активтердің бухгалтерлік есебі келесілерді
қамтамасыз ету ... ... ... орын ... және ... ... өзгерістерді уақытылы және дұрыс құжаттау және есепте көрсету;
- материалдық емес ... ... ... ... ... пайдаланылуын бақылау;
- материалдық емес активтердің амортизация сомасын уақытылы, дұрыс
есептеу және есепте ... ... емес ... ... және ... шығуының
нәтижелерін есепте дәл көрсету;
- материалдық емес активтерді түгелдеуді уақытылы және толық жүргізу
және ... ... ... ... емес ... есебінің тәртібі аталған реттілік
бойынша жүреді.
Материалдық емес активтерді мүліктік түгелдеу ... ... ... бар ... емес активердің нақты бары ... ... ... дұрыс және уақытында ... ... ... ... ... ... ... тозуға
ұшыраған активтерін тексереді. Негізгі құжаттарда ... ... ... ...... ... болуы керек,
олардың бастапқы құны, ... ... ... ... обьектінің құрылымы және басқа ... ... емес ... ... ... ... ... барын және кәсіпорынның оны пайдалану құқығын
растайтын ... да ... Бұл ... ... активтердің обьектісі немесе оны пайдалану тәртібін сипаттайтын
және ... ... ... ... құжаттары
жатады.
Материалдық активтерді сипаттайтын немесе олардың пайдалану тәртібін
белгілейтін, сондай – ақ ... ... ... ... ... Шаруашылық жүргізуші субьектінің қаржылық есеп ... емес ... ... үшін ... есеп саясаты
ашылуы ... атап ... ... ашу үшін ... ... ... ету ... немесе пайдаланатын ... ... ... құн және ... ... басы мен ... ... сомасы, кәсіпорынның өзі ... емес ... ... құны және тағы ... ... – ақ ... есеп беруде: ... ... ... ... ... ... емес активтердің
амортизацияланбай қалған кезеңі; иелік ету ... ... емес ... ... ... міндеттемесі бойынша
кепілдік ретінде берілген активтердің ... ... ... емес ... бойынша алынған ... да ашып ... ... есеп ... есептік кезеңдегі
шығыс деп танылған ... ... да ... ... бағдарламалық
жабдықтау шығындары; компанияның жарнама шығындары; субьектіні ... ... ... ... емес ... ... ... қолдаумен және басқа да шығындар
сомасы мен ... ... ... ... ... одан
басқа да ... емес ... ... бағалау
өзгерістерінің нәтижесі және сипатын, олардың ... ... ... Материалдық емес активтердің кірісі мен оларды ... ... емес ... ... ... нәтижесінде түседі:
• Құрылтайшылардың құрылып жатырған ұйымның ... ... ... қосуы;
• Заңды және жеке тұлғалардан сатып алу. Сатып алу ... ... мен ... ... дайындау бойынша басқа да ... ... ... алуға жұмсалған нақты шығындар енгізіледі;
• Мемлекеттен, заңды және жеке тұлғалардан тегін (қайтарусыз) ... ... ... ... нолдік немесе номиналды құны
бойынша алу;
• Ұқсас немесе ұқсас емес активке айырбасталатын активтің сату құны
немесе баланстық құны ... ... ... өзі ... емес ... ... «Материалдық емес активтерді
қабылдау-тапсыру актісімен» рәсімдейді. ... ... емес ... ... ... ... ... алушы немесе жіберуші
жақтың атауын, объектіні алу (жасау) ... ... ... ... мерзімін, тозу ормасы мен сомасын, беру негізін және ... емес ... ... кезінде әрбір қабылданатын
объектіге акт бір дана ... ... бір ... ... ... ... кезінде ортақ бір акт толтыруға болады.
Есепке алынатын материалдық емес активтердің объектісі сатып ... ... ... ... беретін объективті нысанда
көрініс табу қажет. Бұл ... ... ... құқық оның көрініс
тауып отырған материалдық емес активіне құқықпен ... ... ... ... құқық сатып алынып отырса, онда бұл ... үшін ... ... ... табылады, ал егер құқық
иесі тауарлық белгіге ... ... ... ... ... ... лицензиялық келісім табылады. Олар құқық иесінің тауарлық белгіге
құқығын немесе басқа ұйымға ... беру ... ... ... ... ... ... бекітілген тәртіпке ... ... ... ... ... құжаттар арқылы басқа да сатып алынған ... ... ... ... ... Бұл ... объектілердің сипаттамасы
және оларды пайдалану тәртібі, осы объектіге ... ... ... ... ... ... Құжаттар (куәлік, лицензиялық ... ... т.б.) ... емес ... қабылдау – тапсыру
актісіне» тіркеледі.
Актіге материалдық емес активтер ... ... ... мен ... жауапты тұлғалар қол қояды және ... ... ... ... жіберіледі. Толтыру
дұрыстығы тексерілгеннен кейін актіге бас бухгалтер қол ... ... ... ... ... бар тұлғамен бекітіледі.
Материалдық емес активтер ... ... алу, ... ... және ... ... пайдалануға жарамды ... ... ... ... ... де материалдық емес ... ... ... олжа болмаса, онда оны бухгалтерлiк баланстан ... емес ... ... ... ... одан ... ... зияндар қаржылық – шаруашылық қызметiнiң ... ... ... көрiнiс табады. Материалдық емес активтерді мүліктік түгелдеу.
Материалдық емес активтерді түгелдеу ... ... ... ... ... емес активтердің нақты бары мен ... ... ... және ... ... материалдық емес
активтердің тозуын есептеудің дұрыстығын, моральдық ... ... ... ... ... материалдық емес активтер
объектілерінің егжей-тегжейлi сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... нормасы, пайдаланылатын
объектiнің құрылымы және басқа мәліметтері көрсетiледi.
Материалдық емес активтердi ... ... ... ... ... жене ... оның ... құқығын растайтын
құжаттары да тексерiледi. Бұл құжаттарға ... ... ... ... оны ... ... сипаттайтын және
кәсiпорынның мүлiктiк құқықтарын растайтын құжаттары жатады. Материалдық
емес активтердi ... ... ... ... ... ... ... мүлiктiк құқын ... ... ... материалдық емес активтердiң мәнiн ашу. Шаруашылық
жүргiзушi ... ... есеп ... материалдық емес
активтерiнiң есебi үшiн қабылданған есеп ... ... ... ... ... ... үшін ... тәсiлi; пайдалы
қызмет ету ... ... ... амортизациялық нормасы;
жалпы баланстық құн және ... ... басы мен ... ... ... ... өзi жасаған материалдық
емес активтердiң баланстық құны және т.б ... одан ... да ... емес ... есептiк
бағалау өзгерiстерiнiң нәтижесi және сипатын, олардың ... ашу ... емес ... ... ... ... ... шоттардың
төмендегiдей корреспонденциясы жасалады:
Кесте 3.2
Материалдық емес ... сату ... ... ... ... ... ... |Сомасы, |Дебет |Кредит |
| | ... | | |
|1 ... ... ... ... | | | |
| ... емес ... ... ... | | | |
| ... ... ... |60 000 |2740 |2700 |
| ... ... ... ... |40 000 |6210 |2700 |
| ... ... | | | |
| ... ... ... ... |3130 |1420 |
| | |6 400 |7210 |1420 |
|2 ... емес активтерді сату; | | | |
| ... емес ... ... ... | | | |
| ... шарт ... жасалған бағасына: | | | |
| ... ... ... есептелген | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... ... |2 000 |2740 |2700 |
| ... ... ... ... ... |6210 |2700 |
| |-ҚҚС ... | | | |
| | |10 000 |1210 |6200 |
| | |1 600 |1210 |3130 |
|3 ... ... ... субъектінің | | | |
| ... ... ... емес | | | |
| ... | | | |
| ... ... ... есептелген | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... ... |20 000 |2740 |2700 |
| ... ... салым ретінде салынған|80 000 |6210 |2700 |
| ... емес ... ... | |1100, | |
| ... |90 000 |2000 |6200 |
|4 ... ... ... емес активтер: | | | |
| ... ... ... ... |15 000 |2740, |2700 |
| ... ... ... |65 000 |6210 |2700 |
| |құнына | |1100, | |
| |-ҚҚС ... 10 400 ... |10 400 |2000 |3130 |
|5 ... ... соңында есептен шығарылған | | | |
| ... емес ... ... | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... 100 000 | | | |
| ... ... |6200 |5410 |
| ... ... 209 800 | | |7210, |
| ... |102 800 |5410 |6210 ... – ақ, ... есеп ... ... ... түрi, баланстық құны, ... емес ... ... ... иелiк ету құқығы шектелген
материалдық емес ... ... ... ... ... ретiнде берiлген активтердiң ... ... ... емес ... ... ... ... сомасы
да ашып көрсетiледi.
Қаржылық есеп ... ... ... шығыс деп танылған шығындар
сомасы да ашылуы тиiс: ... ... ... ету)
шығындары; компанияның жарнама шығындары; субъектiнi құру ... ... ... емес ... ... күшейтумен,
жинақтаумен, қолдаумен және ... да ... ... ... ... көрсетiледi.
Қорытынды мен ұсыныстар
Курстық жұмыс «Материалдық емес активтер есебі» ... ... ... ... ... ... емес активтер актив ретінде болашақта экономикалық олжа
әкелетін ... ... ... Өз ... материалдық емес
активтердің құны, ... ... ... бар ... ғана ... ... кез келген уақытта мәміле жасауға ынта білдіруші ... мен ... ... жөне ... кезде сатылатын және сатып
алынатын тауардың бағасы да ... үшін ... ... ... емес ... ... нарығы болмайды, өйткені
олар өте сирек кездеседі, мысалға, тауар белгілері, ... ... мен ... ... ... ... және бір ... үшін
төленген сомасы, осы тәріздес басқа ... ... ... ... ... ... көптеген материалдық емес активтердің құнын, ... ... ... ... ... емес ... ... кезеңінен бастап бастапқы құны
бойынша бағаланады. Материалдық емес активтердің ... ... ... тәсіліне байланысты болып келеді: сырттан түссе (сатып
алынған бағасы, ұйымдар бірлестігінің күшімен; ... ... ... ... ... немесе шаруашылық жүргізуші субъектінің
өз күшімен жасалса.
Құн қағидасына сәйкес, материалдық емес активтер сатып ... ... құны ... ... ... ... Сатып алу құнына сатып алумен
байланысты барлық шығындар енгізіледі, соның ... ... ... бағасы,
тасымалдау шығыны және т.б.
Егер де материалдық емес активтер бартерлік ... ... онда ... ... ... құн ... осы ... материалдық
емес активтер құны бойынша анықталады. Егер материалдык емес ... құны ... ... ... онда сол несие үшін ... ... ... қосылмайды, ал ол кезендік шығысқа жатқызыдады. Егер
материалдық емес активтің бастапқы құны мемлекеттің ... ... ... ... немесе мемлекеттің субсидиясының есебінен)
алынса, онда ол сату ... ... ... ... ... тап осы ... құны ... танылады.
Материалдық емес активтердін түсуі мен шығарылуы «Материалдық емес
активтерді ... – беру ... ... ... ... емес
активтердің түрі дәл аталады және кәсіпорынға берілген күні ... ... ... ... оның бастапқы құны,
амортизация нормасы және басқа қажетті мәліметгері көрсетіледі.
Материалдық емес ... ... алу ... акті ... бір ... ... ... біртектес материалдық емес
активтерді қабылдау жөніндегі ортақ акт жасауға ... Акт ... ... ... ... пайдалану тәртібі немесе кәсіпорынның
мүліктік құқықтарын растайтын құжаттармен қоса бухгалтерияға беріледі, оған
бас бухгалтер қол қояды және ... ... ... ... ... ... да кәсіпорынға бергенде (сату, тегін беру) акт екі
дана етіп жасалынады: ... және ... ... үшін.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Тасмағанбетов Т.А., Әлібекова Б.А., т.б. Қаржы есебі. Оқу ... ... ... ... ... Т. Материалдық емес активтерді тану және бағалау. Бухгалтер
бюллетені. 2002ж. №49. 19-25 б.
3. Назарова В. Материалдық емес ... ... ... ... 2001ж. № 43. 3-5 б.
4. Айрих Н. Материалдық емес ... ... алу. ... бюллетені.
2006ж. № 13. 12 б.
5. Герасимова В. Материалдық емес ... ... ... 2002ж. №31. 13-15 ... Хорина Л.И., Михалева Е.В. Материалдық емес активтер: жылдық ... ... ... ... 2005ж. № 32. 8-10 ... Қазақстан республикасының «Бухгалтерлік есеп туралы» заңы. ... ... РК «О ... и ... ... платежах в бюджет»
12.06.2001ж ., 13.02.2004ж
9. Дюсембаев К.Ш. ... и ... в ... ... ... Алматы:
Экономика 2000г.
10. Радостовец В.К., Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп. Алматы. 2003ж.
11. Төлегенов Е.Т. Бухгалтерлік ақпарат жүйелері. ... ... ... ... А.Ш. ... құралдар есебі және материалдық бұйымдардың
есебі. Орал 1997ж.
13. Аудит внеоборотных и текущих активов. ... ... ...... № 4. стр.2 - 31.
14. Аудит внеоборотных и текущих активов. Заочная школа аудитора. – 2004г.
- № 4. стр.1 – 24 ... ... Э.А. ... Дж.К. ... Москва: Финансы и статистика. 1995г.
16. Бухгалтерский и налоговый учет основных средств. ... ... №1 стр. 28 – ... ... С. Изучаем программу «Алтын – ... ... ... ... ... ... + компьютер.
2001г. № 4 стр.13-16
18. Даулетбеков А. Оценка основных средств. Бизнес класс. 2001г. №11. стр.
35 – ... ... К.К. ... ... 1999ж. 3 ... Кеулимжаев К. К. КАЗГАУ профессоры ... ... №12 2 ... ... К.К. ... Г.К. ... о движении денежных средств. –
Бизнес класс, 2001, №6, ... ... ... - 2000, №6, -3-30 беттер
23. Қаржылық есеп. - Бухгалтерлердің ... ... 2001, №6, ... ... Сапа В. Учет ... ... в ... программ "1С:
Бухгалтерия 7.7:" компьютерное просвещение.
Бухгалтер + компюьтер 2001г. №1 ... №2 ... ... Е. Использование база данных в учета основных средств.
Бизнес класс – 2002г. №9 стр ... Учет ... ... Их ... и бухгалтерский учет.
Заочная ... ... 2003г. №5 стр. ... Учет ... ... и ... активов: Нормативная база.
Досье бухгалтера 2001г. № ... Учет ... ... и ... ... ПБУ 6/01 Финансовая
газета-2001г. №20 стр.1-2.
29. Хегай И. ... ... ... алу ... және шешімдер
іздестіру. Бухгалтер бюллетені 2003ж. № 21 ... ... ... Б.Д., ... В.В. ... учета основных средств в
бухгалтерском и налоговом учета. Статистика, учет и аудиту 2001 ... стр. ... ... В.Д. Курс ... по ... ... - финстатинформ. 1997г.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Материалдық емес активтер. Материалдық емес активтердің есебін құжаттау61 бет
Материалдық емес активтердің амортизациясы15 бет
Материалдық емес активтердің аудиті мен талдауы51 бет
Материалдық емес активтердің есебі және аудиті 24 бет
Материалдық емес активтердің есебі мен аудиті66 бет
Материалдық емес активтердің есебі туралы41 бет
Материалдық емес активтердің есебін құжаттау32 бет
Материалдық емес активтердің түрлері11 бет
Материалдық емес активтердің түрлері туралы8 бет
Материалдық емес активтердің қолда бары мен қозғалысының есебі19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь