Қазақстан Республикасының салық жүйесі: қалыптасуы және даму кезеңдері

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
І бөлім.
1.1. Салықтың экономикалық мәні мен олардың қызметтері ... ... 4
1.2. Салықтық құқық құқықтық құралым ретінде ... ... ... ... ... ... ... .7
1.3. Салық алуды ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9
ІІ бөлім.
2.1. Қазақстан Республикасының салық салу принциптері,
түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
2.2. Қазақстан Республикасының салық жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... 16
2.3. Қазақстанның қазіргі кездегі салық жүйесінің
ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
ІІІ бөлім.
3.1. Қазақстан Республикасының салық саясатының
қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Факультеті: Экономика
Кафедрасы: Қаржы және банк ісі
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: ... ... ... ... ... және даму
кезеңдері»
Дайындаған:
Тексерген:
Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
.....................................3
І бөлім.
1.1. Салықтың экономикалық мәні мен олардың қызметтері........4
1.2. Салықтық құқық құқықтық құралым
ретінде.............................7
1.3. Салық алуды
ұйымдастыру..........................................................9
ІІ бөлім.
2.1. ... ... ... салу ... Қазақстан Республикасының салық
жүйесі................................16
2.3. Қазақстанның қазіргі кездегі салық жүйесінің
ерекшеліктері...............................................................
................19
ІІІ бөлім.
3.1. Қазақстан Республикасының салық саясатының
қалыптасуы..................................................................
.................22
Қорытынды...................................................................
............................24
Пайдаланылған ... ... ... 35-бабында «Заңды түрде
белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де міндетті төлемдерді төлеу
әркімнің борышы әрі ... ... ... деп атап ... ... саяси және ... ... ... көзі ... ...... ... тәртіппен заң жүзінде белгілеген,
белгілі бір мөлшерде жүргізетін, қайтарымсыз және ... ... ... ... міндеіті ақшалай төлемдер.
Қазақстан Республикасында салық жүйесі реформалаудың үш
кезеңінен өтті.
Бірінші кезең - 1991 ... 9 ... ... КСР ... КСР мемлекеттік салық қызметін құру туралы» Жарлығымен Қаз КСР-дің
басты мемлекетгік салық инспекциясы қүрылды. 16 жалпы ... және ... ... ... ... ... жөніндегі заң актілері пакеті
қабылданды.
Екінші кезең - 1995 жылғы 24 сәуірдегі ... ... ... ... да ... төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы
Президентінің Жарлығы өз қаржы ... ... ... етті. Ең бастысы,
салық телеу жүйесі ықшамдалып. салық саны 45-тен 11-ге ... ... құн ... ... ... — 2001 жылы 12 ... ... Республикасының
жаңа Салық кодексі қабылданып, ол 2002 жылдың 1 ... ... ... ... бері ... толықтырулар мен
өзгерістер жасалды.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ең ... және қол ... ... ... салықтарды
бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерден ажырата отырып, ... ... ... ... атап өтуге болады.
І бөлім. 1.1. Салықтың экономикалық мәні мен ... ... ...... заң ... ... заңды және жеке тұлғалардан түсетін міндетті ... ... Олар ... және жеке ... ... ... ресурсын
құруға міндеттеуді көрсетеді.
Салық теориясында салық бірлігі түсінігі орын алып ... ... ... ... ... ... объектісінің бір бөлігі болып
табылады. Мысалы: табыс салғының салық бірлігі – теңге, жер ... ... және ... ... – бір темекі орамасы және тағы сол ... ... ... ... ... ... түсінігі орын алады[ 5].
Салықтардың экономикалық мәні олардың өзінің функциялары ... ... ... үшін мемлекет жұмылдыратын ұлттық табыстың бір
бөлігі болып табылатындығында.
Салықтар қаржының ... ... ... ... мемлекетпен бірге пайда болды және ... ... ... ... ... ... Адамзат дамуының бүкіл тарихы бойына
салық нысандары мен әдістері өзгерді, игерілді, мемлекеттің қажеттіліктері
мен сұрау салуларына ... ... ... ... әсер ете ... ... ... жүйесінде айтарлықтай өрбіді.
Мемлекет құрылымының өзгеруі, өркендеуі әрқашан салық жүйесінің қайта
құрылуымен, ... ... ... ... ... олардың қоғамдық-экономикалық құрылысы мен
саяси іс-бағытына қарамастан ұлттық ... ... ... көзі ... табысты қайта бөлудің басты қаржылық құралы, мемлекеттің кірістері
және ... ... ... ... көзі болып табылады.
Салықтарда мемлекеттің экономикалық мазмұны ... ... ... ал
салықтардый әлеуметтік-экономикалық мәні, олардың түрлері мен рөлі қоғамның
экономикалық ... ... ... және ... ... ... ... Бэкон салықтарды төлеу әрбір азаматтың
қасиетті борышы деген еді.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 35-бабында: заңды түрде
белгіленген ... ... және өзге де ... ... төлеу
әркімнің борышы әрі міндеті болып табылады, - деп жазылған [2].
Салықтар тауар-ақша қатынастарынан тыс ... ... ... мен түрі ... жергілікті жағдайларға бағынған. Мысалы:
1 адамнан 1 құндыз ... ... 10 пұт тұз және т.б. ... ... ... ... ... рөлі айтарлықтай азайды.
Дегенмен, олар соңғы уақытқа дейін пайдаланылды ( 1953 ... ... ... сүт, май өткізген).
Егер екі мемлекет ... ... ... ... ... мемлекеттің барлық байлығын тонап алады, ... ... ... ... ... отырған.
Салықтарға экономикалық әдебиеттерде әр түрлі ... ... ... ... ... ... «Салықтар – мемлекет
біржақты тәртіппен заң ... ... ... бір ... ... және ... ... болатын бюджетке төленетін міндетті ақшалай
жарналар» деп атап көрсетілген.
Салық – заңды ... ... ... ... ... ... төленетін міндетті төлем.
Салық – белгілі бір объектілерден төленетін төлем.
Салық дегеніміз – ... бір ... және ... бір ... заң ... ... ... төлемдер.
Қорыта айтқанда, барлық анықтамалар бір негізді құраушы жүйе
екендігін байқауға болады.
Салықта басқа да төлемдерден ... ... ... ... ... бір объектілерден (табыс, мүлік, тауар, жер, көлік, мұра) төленеді.
Сонымен қатар салықты төлеудің ... бір ... ... (салық кезеңі –
бір күндік, он күндік, айлық, тоқсандық, жылдық) және белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... бюджетінде салықтардың
меншікті салмағы 70 пайызын құрайды [1].
Нарық ... ... үш ... ... ... ... ... қайта бөлу; реттеуші. ... ...... ... ... тұтқаларының көмегімен нарық
конъюктурасының жағдайына әсер етуде, экономикалық өсуді тұрақтандыру және
ынталандыруға тырысуында тұр. Бір ... ... ... түсімі арқылы
алынатын қаражаттар, мемлекеттің саяси-шаруашылық қызметін ... ... ... табылады. Салық қаражаттары ең алдымен ғылыми-техникалық
прогресті ... ... ... мен өнім ... ... ... өзгерістер жасау, табиғат қорғау шараларын жүзеге
асыру, әлеуметтік саланың объектілерін ... үшін ... ... ... 1981 ... ... ... және өндіріс
салаларын инвестициядан (өндіріске ұзақ мерзімді капитал ... ... ... салықтарды азайтты. Ол кәсіпкерледің өндіріске қаржы
бөлуді ұлғайтуына, еңбек өнімділігін ... және ... ... ... ... ... ... қайта бөлу қызметі – салық механизмі арқылы мемлекеттік
бюджетке жалпы ұлттық өнімнің едәуір бөлігін жұмылдыруда тұр. ... ... ... ... ... ... жалпы ұлттық өнімнің 30%-тен 50%-
ке дейінгісі қайта ... ... ... ... мемлекет әскери
бағдарламаларды қаржыландырады. ... ... ... ... ... ... сақтауға, ғылымға, басқару ... ... ... ақымен қамтуға жұмсалады. Қаржының бұндай мақсаттарға
жұмсалуы, ... ... ... ... ... ... ... кедей топтарының мүддесін ескере отырып
жеке табыстарды барынша біркелкі ... ... ... бірге салықтар экономиканы жанама түрде реттейтін маңызды
құралдардың бірі болып табылады. Осы мақсатта салықтар көбінесе дағдарыстық
құбылыстарды ... ... ... ... әсер ... ... пайдаланылады [3].
Салық қоғамда келесідей қызмет атқарады:
1. Фискальдық ... – яғни ... ... ... бюджетке сәйкес
шығынды қаржыландыруға салықтарды жинайды.
2. Бөлу қызметі – бұнда мемлекет салық жинай ... оны ... ... ... ... саясатты жүргізеді. Табыстарды
тұрғындар және аумақтар ... ... ... Реттеу қызметі – яғни, бұл ағымды табыстан белгілі бір бөлігін өндіріс
дамуына бағыттап, тұрғындар қажеттілігі ... ... ... ... ... – бұл ... бөлу ... қатысады да , қоғамдық
өндірістің жаңаруына әсер ете отырып оның ... ... ... күшейтеді немесе әлсіздендіреді және тұрғындардың төлем ... ... ... ... ... қызметі – салық саясаты арқылы мемлекет ... ... ... ... Бақылау – есеп қызметі – кәсіпорындар мен тұрғындар табысына, өндіріс
құрылымы мен ... және ... ағым ... есеп ... ... ... ... құқықтық құралым ретінде
Қазақстан Республикасының салық жүйесіндегі салықтар мен өзге ... ... ... істеуінің қоғамдық механизмі салық төлеушілердің
келісімін қажет ... ... ... ... ... демократиялық
және құқықтық мемлекет ретінде салық төлеушілердің экономикалық-қаржылық
мүдделерінің сақталуын мүмкіндігінше ... ету ... ... тек ...... мүдделер басымдылығын мақсаттайтын
субъектінің біржақты әмірлі ерік білдіруінің негізінде ... ... ... кепілдендіретін әлеуметтік-экономикалық
реттеуші қосымша құралдың болғанын қалайды.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... тән ... сипатталады:
1. салық салу процесін негіздейтін салықтық құқықтық нормаларда
мүмкіндігінше мемлекет пен ... ... ... қарама-қайшылығы ескеріледі.
2. Мемлекеттің салық саясатының экономикасы тұрғысынан Қазақстан
Республикасына тартылатын ... ... ... ... ... толығымен жою көзделінеді.
3. Салықтық құқықтық нормалар Қазақстан Республикасының ... ... даму ... ... ... және
трансферттік қабілетін фискалдық бағдарларға сай айқындайды.
4. Салықтық құқықытық нормалар мемлекеттік шаруашылық ... ... ... және жеке ... шаруашылықтар аяларындағы фискалдық
қатынастардың құқықтық негізін құрайды.
5. Салықтық ... ... ... салықтық кірісін реттеу
аясындағы мемлекеттік императивті ерік білдірудің негізін құрайды.
6. ... ... ... ... ... айқындау және салық
ставкаларын ... ... ... ...... ... ... құқық Қазақстан Республикасындағы салық салудың ... ... ... ол ... ... ... ... болып табылады.
8. Салықтық құқық мемлекеттің салық жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... шығыстың
көлемімен байланыстырылады.
9. Салықтық құқық нормалары салықтық механизмінің барлық элементтерін
айқындай отырып, мемлекеттің салықтық ... ... ... ... ... ... ... Салықтық құқық нормалары салық салу аясында туындайтын трансферттік
сипаттағы салықтық қатынастардың ... ... ... және жергілікті бюджеттер арасындағы трансферттік реттеу
көлемімен ұштастырылуын көздейді.
Салықтық ... ... ... салу ... ... қатынастарды реттейтін нормативтік салықтық құқықтық актілердің
жиынтығы болып табылады [1].
2 бап. Қазақстан Республикасының салық заңдары.
1. ... ... ... заңдары осы Кодекстен, сондай-ақ
қабылдануы осы Кодексте көзделген нормативтік құқықтық актілерден тұрады.
2. Салық және бюджетке ... ... да ... төлемдерді төлеу
жөніндегі осы Кодексте көзделмеген міндет ешкімге жүктелуге тиіс емес.
3. Салық және бюджетке ... ... да ... ... ... осы ... белгіленген тәртіпте және жағдайларда белгіленеді,
енгізіледі, өзгертіледі немесе ... ... Осы ... пен Қазақстан Республикасының басқа да заң актілерінің
арасында қайшылықтар болған кезде, ... салу ... осы ... ... Осы ... көзделген жағдайларды қоспағанда, салық
қатынастарын реттейтін нормаларды ... емес ... ... ... Егер ... Республикасы бекіткен халықаралық шартпен осы
Кодекстегіден өзге ережелер белгіленсе, ... ... ... бап. Салық заңдарының қолданылуы.
1. Салық заңдары Қазақстан Республикасының бүкіл ... ... жеке ... ... тұлғалар мен олардың құрылымдық бөлімшелеріне
қолданылады.
2. Осы Кодексте жаңа салықтар және бюджетке төленетін ... да ... ... қолданыстағы салық және бюджетке төленетін басқа да
міндетті төлемдер ставкалары мен ... ... ... ... өзгерістер
мен толықтырулар енгізетін Қазақстан Республикасының заң актілері ағымдағы
жылдың 1 желтоқсанынан кешіктірілмей ... және олар ... ... ... 1 қаңтарынан бастап қана қолданысқа енгізілуі мүмкін
[6].
1.3. ... ... ... ... ұйымдастыру салық қатынастары ... ... яғни ... түрлерінін нақты атауларын, сондай-ақ оларды ... ... мен ... іс-қимылының тәсілдерін кіріктіретін салық
меха-низмін құруға және оның жүмыс істеуіне саяды. Салық механизмінде озара
байла-нысты элементтерден тұратын ... ... ... ... ... қазіргі салық жүйесі салықтарды құру мен
алудың нақтылы әдістерін анықтайды, салықтың тиісті ... ... ... ... ... салық элменттеріне мыналар жатады: салық субъектісі, салық
салынушы, объектісі, салық базасы, салық салудың өлшемі (единицасы), салық
мөлшерлемесі, үлес ... ... ... ... ... ... мен ... салық төлеушілер мен салық ... мен ... ... ... ... ... ... үшін санкциялар және басқалары.
Салық субьектісі немесе салық төлеуші. Ол — салықты және бюджетке
басқа төлемдерді ... ... ... нарық механизмі арқылы салық
ауыртпалығы басқа түлғаға — ... ... ... ... ...... ... ауыртпалығы (салық жүктемесі) түсетін жеке
түлғалар, түпкілікті салық төлеушілер, яғни мемлекет азаматтары.
(1-сурет)
Салық объектісі. ... пен ... ... ... ... ... ... объектілер болып табылады, олардың болуына
байланысты салық төлеушінің салықтық міндеттемесі ... ... ... ...... салу объектісі мен салық салуға
байланысты объектінің қүндық, заттай немесе өзге де ... ... ... ... тиіс ... және ... да міндетті
төлемдердің сомасы анықталады.
Салықтың негізгі базасы мыналар болып табылады:
табысқа салынатын салық. Бүған корпорациялық ... ... мен ... ... ... салынатын салықтар. Олар ... ... ... кеден баждарын кіріктіреді;
капиталға салынатын салық. Оған жер салығы, мүлікке салынатын
салық және басқалары жатады;
Салық өлшемі — ... үшін ... ... ... ... ... ... айналым, т.б., жердің 1 гектары, тауарды өлшеу
бірлігі және басқалары).
Салық мөлшерлемесі. ... ... ... ... ... ... есептеулерінің шамасын білдіреді. Ол салық базасының өлшем
бірлігіне пайызбен немесе абсолюттік сомамен белгіленеді.
Салық салу ... ... ... түрлерін
ажыратады:
тұрақты (берік) салық мөлшерлемесі. Олар табыс көзіне қарамастан
салық салу бірлігіне абсолюттік ... ... ... ... ... газдың 1 текше метріне);
үйлесімді салық мөлшерлемесі. Олар ... ... ... саралауды есепке алмай) бірдей пайыздық қатынаста іс-әрекет етеді;
прогресивті салық мөлшерлемесі. Бүл ... ... ... ... ... ... өсіп отырады. Нәтижссінде салық төлеуші
салықтың үлкен абсолюттік ... ғана ... ... ... оның ... де
төлейді. Прогресивті мөлшерлемелер ең алдымен ... көп ... ... ... ... Олар табыстың өсуіне ... және ... көп ... ... ... ... ал табысы аз
адамдардың иығына ауыртпалық түсіреді.
Салық кезеңі. Жекелеген салықтар мен басқа да ... ... ... ... кезеңі салық кезеңі деп түсініледі, ол аяқталған
соң салық базасы анықталады жөне бюджетке төле-нуге тиісті ... ... да ... ... ... есептеледі.
Салықпұл — субъектінің бір объектіден төлейтін салық сомасы.
Салық жеңілдіктері — заңнамаға сәйксс ... ... ... ... ... ... — салықтар бойынша заңмен белгіленген
жеңілдіктердің іс-әрекет ететін уақыты.
Салық ... мен ... ... ... ...... пен басқару органдарының салық заңнамасымен
реттеледі.
Салықтық бақылау — салық службасы ... ... ... ... ... ... ... зейнетақы жарналарының
толық және уақтылы аударылуын бақылауы.
Салық құпиясын салық төлеуші жөне оның ... ... ... ... органдары алған кез келген мәліметтер құрайды.
Салық заңнамасын бүзған салық төлеушілерге олардың ... ... ... ... алу, бұзу ... қарай
үлестік немесе еселенген көлемде айыппүлдар, бюджетке төленетін төлемдер
мерзімін өткізіп алғаны үшін ... ... ... ... ... ... 2.1. Қазақстан Республикасының салық салу принциптері, түрлері
Салық бюджетке төленетін міндетті төлем болып саналатын болса, ал
салық салу салықтың түрлері ... ... ... есептеу және төлеу
тәртібіндегі мемлекеттің жалпы ережелерін қарастырады.
Мемлекеттің тиімді салық салу процесін жүзеге асыру үшін ... ... ... ... – бұл ... мәні ... ... өзінің күнделікті сұранысына байланысты салық ставкасын
көтере ... ... ... ... салық кодексімен басқару принципі былайша
өрнектеледі, яғни ... ... ... ... осы салықтар салық
кодексімен қарастырылған жағдайда ғана пайда болады.
Салық салудың шындық принципі болып ... ... ... ... ... шындық принципіне сәйкес, әрбір адам өз табысына сай
мемлекетті ... ... ... ... ... ... ... салық жинау ең төменгі
шығындарда жүргізілуі қажет.
Қазақстан Республикасының салық ... ... ... ... салық салу принциптеріне қайшы келмеуі тиіс.
Қазақстан Республикасының салық заңдары салық салудың бірнеше
принциптеріне негізделеді, атап ... ... және ... ... ... да ... төлемдерді
төлеудің міндеттілігі;
екінші, салық салудың айқындығы;
үшінші, салық салудың әділдігі;
төртінші, салық жүйесінің біртұтастығы;
бесінші, салық ... ... ... енді осы ... ... ... ... болсақ.
1. Салық салудың міндеттілік принципі.
Салық төлеушілер салық заңдарына ... ... ... және ... ... орындауға міндетті болуы тиіс. ... ... ... ... ... парызы болып саналады.
2. Салық салудың айқындық принципі.
Қазақстан Республикасының салықтары және бюджетке төленетін
міндетті төлемдері ... ... ... үшін ... ... тиіс.
Салық салу айқындығы салық төлеушінің ... ... ... және ... ... негіздері мен тәртібі
салық заңдарында белгіленген.
3. Салық салудың әділдік принципі.
Қазақстан Республикасынды ... салу ... ... және ... ... келген салық төлеуші үшін салық салу жүйесі әділетті ... ... ... ... ... беруге тыйым салынады.
4. Салық жүйесінің біртұтастық принципі.
Қазақстан Республикасының салық жүйесі Қазақстан Республикасының
бүкіл аумағында барлық ... ... ... біртұтас болып табылады.
5. Салық заңдарының жариялылық принципі.
Салық салу ... ... ... ... ... ... міндетті түрде жариялануы тиіс [1].
4 бап. Қазақстан Республикасындағы салық салу принциптері.
1. Қазақстан ... ... ... ... және ... ... да ... төлемдерді төлеудің міндеттілігі, салық салудың
айқындығы, әділдігі, салық жүйесінің ... және ... ... ... ... ... ... салық заңдарының ережелері осы Кодексте
белгіленген салық салу ... ... ... тиіс [6] ... ... ... классикалық принциптерін
экономист Адам Смит ұсынған еді.
Олар ... ... ... ... ... салынуы тиіс;
салықтың мөлшері мен төленетін мерзімі ... ала, әрі ... ... ... ... үшін неғұрлым қолайлы уақытта және тиімді әдіспен
салынуға тиіс;
өндіріп ... ... ... мейлінше аз болуға тиіс.
Нақтырақ айтатын болсақ:
- әділеттілік;
- анықтылық;
- қолайлылық;
- жалпылық.
Бұл тізім тағы да 3 принциппен толықтырылады:
- жеткілікті және ... ... ... ... ... ... және ... қарай ұлғайтуға болса,
азайтуға да болады);
- ... ... және ... ... ... таңдау;
- салық салудың бір дүркінділігі.
Бұл принциптердің қолданылуы салық салудағы сорақылықтарды жойып,
салық салу ... ... ... Адам Смит: «Салық – төлеушілер үшін құлдықтың емес,
бостандықтың белгісі» - деп ... Ф. ... ... ... ... ... ... ретінде анықтады.
АҚШ-тың тәуелсіздік декларациясы авторларының бірі Франклин:
«Өмірде ... пен ... ... ... ... - деп атап ... екі ... бар:
- туылған күні;
- салықты төлеген күні.
Мұндағы мақсат дамыған мемлекеттер үшін салық төлеу ... ... ... ... ... төлеу міндет болып саналады. Себебі, уақытында
төленбеген салықтың айыппұлы мен өсімпұлы өте ... ... Осы ... ... ... қалыптасса, өз ісімізді бір қадам алға
жылжытар едік [1] ... салу ... ... және ... алу ... ... әртүрлі салық түрлері пайдаланылады (2-сурет).
Кері үдемелі салықта, табыс өсе түскен сайын салықтың орташа нарқы
азаяды. Әдетте бұндай ... ... ... ... ... оның ... ... бөлігін талап етеді. Үдемелі салықтар туралы сөз болғанда
табысқа ... ... ... ... ... төмендеуіне
және т.б. жағымсыз факторларға әкеліп соқтырмай ма деген ... ... ... ... бас кезінде американ экономисі Артур
2-сурет
Лаффер зерттей келе, жоғары салық нарқы қай бір елде болмасын, ... ... ... ... ... және ... ... әкеліп соқтырады деп тұжырымдады. А. Лаффер
салықтардың бюджетке ... және оның ... ... тәуелділікті
зерттеген. Ол тарихқа «Лаффер қисығы» ... ... ... ... ... рет ... қағаз салфеткаға түсірген болатын (3-
сурет).
(3-сурет)
R
0 X
Х0
R - бюджетке салықтың түсуі;
Х – ... ... ... ... ... сызығы, салық нарқы артқанда мемлекеттің
салықтан түсетін табысы да арта түсетінің ... Ал егер ... ... мөлшерден асқанда (Хо), салықтан түсетін ... да ... ... ... 50%-дан асқанда адамдардың жұмысқа деген ынтасы
азаяды және олар қор ... ... Не ... салынатын салықтан
жалтаруға, астыртын экономика ... ... ... яғни табыстарын
жасыруға талпынады. Бұның өзі мемлекеттің қазынасына салықтың аз түсуіне
әкеліп ... Егер ... ... алайда артатын болса (Х=100%), ерте
ме, кеш пе оның мөлшері сондай жоғары деңгецге жетсе, онда ... ... ... ... ... ... қатар мемлекет қандай болмасын
салықтың түсімінен ештеңе ала алмайды («О» нүктесі) [3].
2.2. Қазақстан Республикасының салық ... ... ... жүйесі көп жылдар бойына бірте-бірте
дамыды. Қазақстанда салық жүйесін құруды ұзақ эволюциясына уақыт жоқ, ... ... ... тез дамыту және аяққа тұрғызу болып отыр. Бірақ
Қазақстан бір ... ... ... ... және қазіргі салық
жүйесіне толық көше алмайды.Бұл ... жету үшін ... ... ұйымдары мен қатар салық төлеушілерге уақыт беру үшін кезеңмен
жүргізілуі тиіс ... ... өз ... егемендік алып, тәуелсіз мемлекет
болғасын, экономиканы дербес түрде басқарды. Мемлекеттік басқару жүйелеріне
көптеген өзгерістер ... ... заң ... қабылданды. Оларға
қаншама өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. ... ... ... ... ... отырған саясаттарын сараптай отырып,
өзіміздің ұлттық менталитетке сай, ... ... алып ... ... мен ... ... саясатының негізгі
мақсаты – бюджеттің кіріс бөлігін қаржы ресеурстарымен қамтамасыз ету болып
табылады.
Салық саясатының басты мақсаты – ... ... құру және ... ... ... мүмкіндік беретін салық мехынизмін іске асыру.
Мемлекеттің салық қызметі келесі ... ... ... ... қалыптасуы;
салық салу саласында мемлекет органдарының міндетін анықтау;
арнайы салық органдарының жүйесін қалыптастыру;
салық заңын ұйымдастыру және оның ... ... ... асыру.
Салық жүйесі де өз алдына сала болып қалыптасуы ... ... ... ... ... көптеген өзгерістер мен толықтырулар
жасалынып, қазіргі кезде тұрақты жүйеге түсті.
Қазақстан ... ... ... ... үш ... кезең.
1991 жылғы 9 шілдедегі Қазақ КСР Президентінің «ҚазКСР мемлекеттік
салық қызметін құру туралы» Жарлығымен ҚазКСР-нің басты ... ... ... 16 жалпы мемлекеттік және 27 жергілікті салық түрін
қарастыратын салық жөніндегі заң ... ... ... ... ... ... 1995 ... басында салық
реформасының ұзақ мерзімді тұжырымдамасын қабылдады, онда еліміздің салық
жүйесі мен салық заңнамасын ... ... ... ... ... ... ... еді. Осыған орай 1995 жылы 24 сәуірде
«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан
Республикасы ... ... ... Бұл өз қаржы жүйемізді құруға
ықпал етті. Ең бастысы, салық ... ... ... ... саны ... ... ... қысқартылды. Оның ішінде бесеуі мемлекеттік, алтауы жергілікті
салықтар.
Үшінші кезең.
2001 жылы 12 маусымда Қазақстан Республикасының жаңа ... ... 2002 ... 1 ... ... қолданысқа енгізілді.
Салық кодексі салықты және бюджетке төленетін басқа да міндетті
төлемдерді ... ... және ... мен ... тәртібі жөніндегі билік
қатынастарын, сондай-ақ мемлекет пен салық төлеуші арасындағы ... ... ... қатынастарды реттейді [3].
Салық жүйесі төмендегідей талаптарға жауап беруі тиіс:
1.Салық жүйесінің тұрақтылығы;
2.Салық жинақ механизмінің реттелуі;
3.Өндірістік емес ... ... ... ... ... ... өндірістік инвестицияны қызметімен байланысты,
мұндай байланыс келесілермен түсіндіріледі: ... және ... ... ... ... жеңілдіктерінің жүйесі құрылады, ол өндіріске
инвестицияны ынталандыруға бағытталады;
4. ... және ... ... салық байланысы (жалпы ... ... ... ... әр түрлілігі, олардың дамуындағы
өзіндік басқарудың өз бетіншілік кепілдігі);
5. Салық төлеушілер заң алдында ... ... ... Ақпаратқа салық төлеушілердің бірдей құқығы ... салу ... әр ... ... ... ... қанша тұратынын
тұрғындарға ... ... бұл ... ... осы ... дайындайды);
7. Салық жүйесінің қарапайымдығы;
8. Салық жүйесінің бейтараптылығы (салық жүйесінің бейтараптылығы салық
іс-әрекет етіп отырған және ... ... ... ... ... қалдырады). 1985 жылы профессор Р. Холмс және А. ... ... ... ... ... өңдеді, бұл салық жүйесінің
бейтараптылығына жету ... бола ... ... салық жүйесін құрады. Бұл
мемлекетте экономикалық саясат жүргізуге ... ... ... ... ... ... ... Салық кодексінен, сондай-
ақ қабылдануы Салық кодексінде көзделген нормативтік ... ... және ... төленетін басқа да міндетті төлемдерді төлеу
жөніндегі Салық кодексінде көзделмеген ... ... ... тиіс ... және ... ... ... да міндетті төлемдер – Салық
кодексінде белгіленген ... және ... ... ... ... ... жояды.
Салық кодексі мен Қазақстан Республикасының ... да ... ... ... ... кезде, салық салу мақсатында Салық
кодексінің нормалары ... ... ... көзделген жағдайларды
қоспағанда, салық қатынастарын реттейтін нормаларды ... ... ... ... салынады.
Салық заңдары Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында қолданыста
болады, сонымен бірге жеке тұлғалар және заңды ... мен ... ... ... ... Салық кодексіне сәйкес салықтың 9
түрі бар. 2005 ... ... ... ... ... «экспортталатын
шикі мұнайға, газ конденсатына рента ... ... ... ... ... кездегі салық жүйесінің ерекшеліктері
Шаруашылық жургізудің нарықтық типіне көшу біздің елде он жылдан
астам уақыттан бері жүргізіліп келеді. ... ... ... ... ... ету және экономикалық кызметтерде мәжбүрлеусіз
координациялау сияқты кейбір жетістіктерімен қатар ... ... таи ... де бар ... көзіміз жетіп отыр. Еркін нарықтық
экономикадағы бәсекелестік ешкімді кедей ... ... деп ... ... болып табылатындықтан, оның негізінде бөлшген табыстар
қоғам ушін қажетсіз теңсіздіктің туындауына жағдай жасап ... ... ... алуда жүзеге асырылып жатқан әлеуметтік ... ... ... әлі де ... ... европалык елдерде,
сонымен бірге Қазақстан Реслубликасында да көкейтесті экономикалық және
әлеуметтік ... бірі ... келе ... де, ... маңызды реттеушілік функция жүктелген мемлекет
аталған про-цестерден ... қала ... ... және ... ... ... ... табыстардың теңсіздігін тегістеу
міндетін атқарады Қоғам көлемінде табыстарды бөлу және ... бөлу ... ... ... ... ... атқаратын қызметтерінің
бірі болып табылады.
Табыстарды бөлу барысындағы ... ... ... тікелей әдістерінің алатын орны ерекше болғанымен, кемшіліктері
де жоқ емес. Өйткені, біріншіден, мемлекеттің әлеуметтік саясатының тікелей
шараларын, олардың ... ... ... ... тек қана ... беру ... жүзеге асыру мүмкін емес . Мұнда, әлеуметтік
инфрақұрылым ... ... де ... шаралардың бірі болып
табылады. Аталған бағыт европа елдерінде жақсы дамыған және қазіргі ... ... ... әлеуметтік төлемдермен салыстырғанда оған төмен мән
берілмейді.
Екіншіден, мемлекеттің ... ... тек ... ... ... ету» ... атауға ие, тікелей шараларды (ақшалай
төлемдер және тегін әлеуметтік қызметтерді ... ... қана ... ... ... ... ... да жүзеге асырылып отыруы қажет. Ал,
мұндай реттеудің оңтайлы турі салық саясаты. Бірақ, ... ... ... да, ол ... бір әлеуметтік салдарларға алып келеді.
Мемлекет тарапынан ... ... ... мен ... түрлі элементтері арасында жеткілікті түрдегі нақты байланыс бар.
Сондықтан, мемлекеттің қаржы ... ... ... көзі ... ... және оның ... ... бірі болып табылатын әлеуметтік
саясаттың өзара байланыстылығын және халыққа салық салудың ... ... ... ... бірі болып табылады.
Осыған орай, қазіргі кездегі салық салу жүйесіндегі заңнамаларға
сәйкес, ... ... ... ... бөлу ... ... функцияларды атқаратындығын еске түсіре кеткен дұрыс. Фискалды
функцияның ... ... ... ... мақсатты мемлекеттік
бағдарламаларды орындау үшін қаржы құралдарын бюджетке ... ... ... аты ... ... осы ... бастау алады. ... ... ... ... ... механизмі аркылы белгілі бір
қаржы - экономикалық (ынталандыру, ... ... ... ... ... ... Бақылау функциясы табыстар көрсеткіштері мен
мемлекеттің қаржы ресурстарына деген ... ... ... салық
сомасын бағалау мақсатында кәсіпорындар мен халықтың қаржы – шаруашылық
қызметтерінің нәтижесін ... ... ... немесе бөлу
функциясы халықтың түрлі әлеуметтік топтарының арасында әлеуметтік тепе -
теңдікті сақтау мақсатында табыстың бір бөлігін бір ... ... ... ... аз ... тұрғындар категориясы деп аталатын ... ... беру ... ... табысты қайта бөлуге бағытталған.
Әлеуметтік функция ... ... ... ... құралдарын мейілінше
біркелкі бөлуге балғытталады.
Отандық тәжірибеде, ... ... ... ... икемделіп келе жатқан кездері деп соңғы бес ... ... 1998 -2005 ... ... ... ... болып келе жатқан
үлкенді - кішілі реформалардың арқасында бүкіл әлем ... ... бет ... ... ... ... тұрмыс - деңгейін көтеруге, әлеуметтік
жағдайдың дұрыс жолға қойылуына ... ... ... әз үлес ... жоқ. ... ... болу ... бағалаудың негізгі көрсеткіші
бюджеттің табыстарының ЖІӨ - ге қатысты салықтық ауыртпалықтың ... ... ... ... ... ... ... бюджет кірісі
ЖІӨ-нің 22-23% құрайтынын көруге болады және ол салыстырмалы түрде салықтық
ауыртпалықтың ... ... ... ... ... бұл ... ... Германияда - 40.5%. Францияда- 42.7% Швецияда - 50.5%) (4-сурет).
(4-сурет)
Бұған, әлеуметтік тұрғыда маңызы зор ... ... ... ... ... соңғы жылдары ҚҚСС ставкасының төмендетілуі ... алу ... ... ... ... ... ... шкаламен салынауы, кәсіпкерлерге қатысты арнаулы
салық режимінің енгізілуі, әлеуметтік және коммерциялық емес ұйымдарды
корпорациялық ... ... ... үлкен әсерін тигізді [7].
ІІІ бөлім.3.1. Қазақстан Республикасының салық саясатының қалыптасуы
Нарықтық экономиканың қалыптасу кезеңінде ... ... ... ... салық саясатының басты мақсаты – салық жүйесін құру және оның
тиімді қызмет етуіне мүмкіншілік беретін салық механизмін іске ... ... - ... ... ... ... ... күрделі модель.
Салық жүйесі компоненттерінің құрамы ... ... ... осы ... ... ... ... мехинаизмі, яғни салық салу
әдістері мен жолдары; нұсқаулар мен ... ... ... ... және ... ... ... Салық салудың әдістері мен жолдары,
нұсқаулар мен әдістемелік құжаттар, ... ... ... ... ... ... және т.б. ... механизміне жатады.
Бүгінгі еліміздегі экономикалық саясат пен әлеуметтік ... ... ... ... ... ... мынандай міндеттемелерді
шешкені абзал:
Мемлекеттік бюджеттің тұрақтылығы мен таластылығы;
Антиинфляциялық механизмді қалыптастыру және меншік пен валюта ... ... ... инвестицияны қалыптастыру;
Меншік түріне қарамай-ақ ... ... ... ... ... ... ... шешу Қазақстан Республикасының экономикалық және
әлеуметтік тұрақтылығына жеткізеді.
Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... ... инвестициясы мен технологиясын тарту
қажеттілігі туып отыр, шетел компаниялары екі жақтан салық ... ... да шет ел ... мүлкін және табысын екі
жақтан салық салудан босату үшін ... ... ... ... жасаған. Осы келісім бойынша шет ел инвесторлары босатылады немесе
Қазақстан ... ... ... ... өсім ... ... Республикасындағы салық салудың артықшылығы.
Қазіргі кездегі салықтардың маңызы мен ролі ... ... ... ... ... ... Салықтар ұлттық табысты
мемлекеттендірудің басты құралы. ... ... ролі ... мұны ... ұлттық өнімнің көлеміндегі салық үлесінің ұлғаюынан
көруге болады. Салықтар экономикалық белсенділікті ... ... ... ... ... басты бір тұтқасы ... ... ие ... Мұндай ықпал көп бағытта жүргізілуде.
Мемлекет тиесілі салық саясатынсыз өмір сүре ... ... ... ... ... ... ... уақыттағы басты
мәселелердің бірі болып отыр. ... кез ... ... ... өз ... ... ұмтылады.
Мемлекеттің салық саясатын жүргізуге қатысу, экономиканы
қалыптастыру, салық ... яғни ... ... ... ... ... т.б. арқылы жүзеге асады. Мемлекеттің салық саясатын ... , ... ... өзгеруі де байланысты болады.
Мемлекет салық салудан түскен ... ... ... Сол
бюджет арқылы ол шараларын жүзеге асырады. Ол шараларға әлеуметтік, ... ... ... ... Осы кез ... ... ... шешу үшін әрбір мемлекеттің өзіндік тұрақты және нақты ... ... ... ... басты мақсаты – нарықтық экономиканың әлеуметтік
зияндылығын болдырмау. Ел басының ... ... «Аз ғана бай ... ... адамдардың тобы деп бөлінген қоғам ешқашан гүлденбейді».
Салық саясатын жасауда мемлекет ... ... ... ... ... ... табыс деңгейін реттеу және халықтық өмір
деңгейі ... ... ... ... ... ... ... ескеру;
- салықтық алымдарды оптилизациялау мәселелері.
Мемлекеттік салық саясатының бағыттары:
- Қазақстан Республикасында тұрақты салық жүйесін құру;
- ... ... оны ... ... ... ... мақсатты салықты алып тастау;
- Экологиялық салықты ұлғайту [5].
Қорытынды
Нарықтық қатынастардың ... ... ... ... ... бұл - өзін ... жергілікті халықтың нақты табысының
маңызды бөлігін тұтынушылардың ... ... ... ... ... қалдығы. Бұл еңбектің күшеюін көздейтін
мотивациялық – ... ... ... ... ... халықтың
табысын біршама ұлғайтуға алып келеді. Соның жүйесі арқылы ... ... ... ... ... неғұрлым сенімді және
нәтижелі түрі қамтамасыз етіледі.
Жоғарыда айтылғандардың бәрін қорытындылайтын ... ... ... ... ... ... мәселелеріне
төмендегілер жатады:
- жеке табыс салығы бойынша шегерімнің ... ... ... ... ... ... салығы бойынша ставканың салыстырмалы түрде
жоғары болуы;
- стипендия мен зейнетақыға салық салынуы;
- өндірістік кәсіпорынға арнайы салық жеңілдігінің ... ... ... ... ... ... ... айтатын болсақ, нарықтық экономикасы дамыған
елдерге қарағанда бізде ...... даму ... ... ... тұр, ... ... өндірісіне
бағытталған, қоғамға батыс елдеріне қарағанда ... ... тән. ... орай ... ... ... өзгертулер
енгізген кезде, оның ... ... ... ... ... аудару қажет.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Салық және салық салу: А. Д. ... Ғ. Е. ... ... ... ... 2006. – 864 ... ... Қ. Қ., Құлпыбаев С.
Қаржы: Оқулық. – Алматы:2005. – 552 бет.
3. Жүнісов Б.А., Мәмбетов Ұ.Е., Байжомартов Ұ.С.
Нарықтық экономика негіздері / Оқу ... - ... 1994. – 193 ... С. М. ... ... ...... Жеті жарғы, 2006. – 408 бет.
5. ІІІ Халықаралық жас ғалымдар мен студенттердің ғылыми-теориялық
конференциясының материалдары. Ақтөбе – Орынбор, 2006.
6. ҚР ... ... ... 12 маусымдағы №209-ІІ, 2004 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша.
7. А. Исаева
«Мемлекеттің әлеуметтік дамуына әсер ету тұрғысындағы Қазақстанның кізіргі
кездегі салық жүйесінің ... // ...... ...... №6. – 22-27 ... болжамдау мен жоспарлау
Салық салу қағидаттары
Салықтар түрлерінің жиынтығы
Салық құқығы мен заңдылығы
Салық элементтері
Салық механизмі
Салықтарды басқару жүйесі
Ақпараттық қамтамасыз ету
Салықтардың есеп құралдары
Салықтарды ... ... ... ... ...

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ертедегі Шығыс философиясы8 бет
Нарықтық экономика туралы ақпарат25 бет
Социология ( оқу құралы )501 бет
Қазақстан Республикасындағы кеден органдарының дамуы38 бет
Қазақстан экономикасының нарықтық қатынастарға өтуі122 бет
Қазақстан Республикасы жекешелендіру мәні, кезеңдері және оны жүргізу әдістері жайлы3 бет
"Жас мәселесі және психикалық дамудың заңдылықтары."3 бет
"Мектепке дейінгі кезеңде тілді қатынас құралы ретінде пайдалана білуі. мектепке дейінгі кезеңдегі балалардың сенсорлық дамуы."6 бет
"Экологиялық нормалау түрлері."6 бет
"Қазақстандағы жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері"4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь