Баға белгілеу


Кіріспе
І. Бағаның нарықтық экономикадағы рөлі. Баға белгілеу факторлары
ІІ. Баға белгілеудің мақсаттары, стратегиялары және әдістері
ІІІ. Бағаның экономикалық табиғаты және оның төменгі шекарасы
ІV. Баға белгілеу тәртібі және оны жасау кезеңдері
Қорытынды
Нарық жағдайында баға өзін құрастыратын факторлардың тығыз байланысының нәтижесі болып табылады, бұл факторлар есепке алынбайынша, бағалар деңгейін анықтау мүмкін емес. Мұндай факторлар өте көп және олардың бәрін баға белгілеу кезінде анықтау, бағалау, есепке алу қиын. Сондықтан нақты бағаны таңдау осы факторларды талдаудан басталады.
Бағаға деген маркетингтік көзқарастың классикалық теориядан айырмашылығы – тұтынушының сұранысына, мұқтаждықтарына және нені ұнатуына, сонымен қатар, нарықтың құбылмалы жағдайына байланысты бағаның икемділігінде. Тұтынушыны өндіріс шығыны емес, оның нәтижесі, тауардың пайдасы мен сапасы, қажеттілігін қанағаттандыру деңгейі қызықтырады.
Нарықтық экономика жағдайындағы экономикалық субьектілердіңғ баға қоюы көбінесе мемлекеттің экономикалық саясатына байланысты.
Нарық түрін бағалау фирма стратегиясын жасаудағы нақты бір әдісті таңдауының маңызды шарты болып табылады. Нағыз бәсеке нарығы белгілі бір өнімді сатып алатын және сататын көптеген сатып алушылар мен сатушылардан тұрады.
Баға деңгейімен және оның жекелеген тауарларға ара қатынасы көптеген халық шаруашылығы аспектісімен байланысты. Көтерме баға деңгейімен кәсіпорын тиімділігі байланысты, бөлшек баға деңгейімен жұмыскердің нақты жалақысы байланысты. Баға тарихи категория. Бағаның деңгейі ғана емес, сондай – ақ экономикалық мазмұны уақыт талабына сай өзгереді.
«Маркетинг» Е.Р.Есімжанова Алматы Экономика 2003
2. «Жалпы экономикалық теория» Ө.Қ.Сағындықов Ақтөбе 2004

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Жоспар
Кіріспе
І. Бағаның нарықтық экономикадағы рөлі. Баға белгілеу факторлары
ІІ. Баға белгілеудің мақсаттары, стратегиялары және әдістері
ІІІ. Бағаның экономикалық табиғаты және оның төменгі шекарасы
ІV. Баға белгілеу тәртібі және оны жасау кезеңдері
Қорытынды

Кіріспе
Нарық жағдайында баға өзін құрастыратын факторлардың тығыз
байланысының нәтижесі болып табылады, бұл факторлар есепке алынбайынша,
бағалар деңгейін анықтау мүмкін емес. Мұндай факторлар өте көп және олардың
бәрін баға белгілеу кезінде анықтау, бағалау, есепке алу қиын. Сондықтан
нақты бағаны таңдау осы факторларды талдаудан басталады.
Бағаға деген маркетингтік көзқарастың классикалық теориядан
айырмашылығы – тұтынушының сұранысына, мұқтаждықтарына және нені ұнатуына,
сонымен қатар, нарықтың құбылмалы жағдайына байланысты бағаның
икемділігінде. Тұтынушыны өндіріс шығыны емес, оның нәтижесі, тауардың
пайдасы мен сапасы, қажеттілігін қанағаттандыру деңгейі қызықтырады.
Нарықтық экономика жағдайындағы экономикалық субьектілердіңғ баға қоюы
көбінесе мемлекеттің экономикалық саясатына байланысты.
Нарық түрін бағалау фирма стратегиясын жасаудағы нақты бір әдісті
таңдауының маңызды шарты болып табылады. Нағыз бәсеке нарығы белгілі бір
өнімді сатып алатын және сататын көптеген сатып алушылар мен сатушылардан
тұрады.
Баға деңгейімен және оның жекелеген тауарларға ара қатынасы көптеген
халық шаруашылығы аспектісімен байланысты. Көтерме баға деңгейімен
кәсіпорын тиімділігі байланысты, бөлшек баға деңгейімен жұмыскердің нақты
жалақысы байланысты. Баға тарихи категория. Бағаның деңгейі ғана емес,
сондай – ақ экономикалық мазмұны уақыт талабына сай өзгереді.

Баға өзінің макро-микроэкономикалық мағынасында – обьективті нарықтық
факторлармен, өндірістің белгілі бір шарттарымен, нарықта тауарды өткізу
жағдайларымен анықталады және мемлекеттің әлеуметтік – экономикалық
саясатын бейнелейді. Баға белгілеудің маңызды қызметі – барлық шығатын
шығындарды жаба отырып, пайда табу.
Баға – нарық реттеушісі, ол тауарлардың нақты түрлерін өндіруге
мүмкіндік береді немесе тежейді, сұранысты шектейді немесе ұлғайтады,
осылайша белгілі бір өнімнің өндірісі мен тұтынуына тікелей немесе жанама
әсер етеді. Бағаға деген маркетингтік көзқарастың классикалық теориядан
айырмашылығы – тұтынушының сұранысына, мұқтаждықтарына және нені ұнатуына,
сонымен қатар, нарықтың құбылмалы жағдайына байланысты бағаның
икемділігінде. Тұтынушыны өндіріс шығыны емес, оның нәтижесі, тауардың
пайдасы мен сапасы, қажеттілігін қанағаттандыру деңгейі қызықтырады.
Баға – шығындарды талап етпейтін, ерекше күш-жігерсіз-ақ кіріс
әкелетін маркетинг-микстің ең икемді элементі. Өндіріс бәсекеге
қабілеттілігі, сату көлемі, рентабельділік және тағы басқа экономикалық
көрсеткіштер көбіне баға қою бойынша дұрыс шешім қабылдауға байланысты.
Өткізу бағасын белгілеу және өзгерту – кәсіпорынның баға саясатын зерттей
отырып, жасайтын маркетинг бөлімдерінің маңызды міндеті.
Баға жөніндегі маркетингтік шешімдерге мыналар жатады: бағаның
төменгі және жоғары деңгейін, олардың фирма мақсаттарына, тауар сапасына,
сұранысқа, бәсекелестердің баға саясатына, ТӨЦ пен басқа факторларға
байланысты өзгеруін анықтау, оңтайлы өткізу бағаларын белгілеу және
жеңілдіктер жүйесін жасау. Осыған орай маркетингтің баға саясаты фирманың
өэ мақсаттарына нақты бағаларды белгілеу негізінде жету жолдарын межелейді.
Нарықтық экономика жағдайындағы экономикалық субьектілердіңғ баға қоюы
көбінесе мемлекеттің экономикалық саясатына байланысты. Қазақстанның
нарықтық қатынастарға өту кезеңдерге ХВҚ-ның естен тану терапиясы
ретіндегі бағаны еркіне жіберуде кіретін ортодоксалды-монетарлық
ұсыныстарын қолдану нәтижесі елді инфляция мен гиперинфляцияға әкеліп
соқтырды. Соның салдарынан баға өзінің экономикалық міндеттерін атқармай,
өндірістің өсуіне кедергі келтіріп, бәсекеге қабілетті өнім өндіруді
ынталандырмады. Бұл саясат сол кездегі бағалар деңгейіне және кәсіпорындар
мен экономика салдарының барлық экономикалық көрсеткіштерін әсер етті.
Отандық кәсіпорындардың көпшілігінде бағалардың маркетингтік
саясатымен маркетинг бөлімдерінің менеджерлері айналысады. Мысалы, Рахат
ААҚ – да баға саясатын маркетингті басқару бөлімінің мамандары іске
асырады, бұл жалпы алғанда, олардың баға туралы дұрыс шешім қабылдауына
жақсы әсер етті.
Көптеген кәсіпорындарда баға саясатымен экономика немесе басқа да
бөлімдердің қызметкерлері айналысқандықтан, тұтынушылармен байланыс
жасалмайды, бұл баға бойынша әрқашан дұрыс шешім қабылдауға әкеле бермейді.
Түпкілікті бағаны бектіу – маркетинг қызметінің өте жауапты кезеңі,
өйткені ол кәсіпорын іс-әрекетінің көрсеткіштеріне әсерін тигізеді. өткізу
бағаларын қалыптастыру немесе өзгерту барысында маркетингтің мақсаттарды,
бәсекелестердің іс-қимылын есепке ала отырып, баға белгілеудің дәстүрлі
әдістерін үйлестіріп қолдану керек.
Жоғары бағалар – тауар өткізуді тежейді, ал төмен бағалар –
бәсекелестердің назарын аудартады, сондықтан нарықтық жағдайды үнемі талдап
отыру керек.
Бағаға әсер ететін факторлардың негізгілері мыналар:
1.Өндіріс шығындары.Өндіріс шығындары көбінесе мемлекеттің
экономикалық жағдайына және орта салалық өзіндік құнды бейнелейтін
өндірістің қоғамдық шығындарына байланысты.
Бағаның негізгі элементі - өзіндік құн, ал оның құрылымының маңызды
бөлігін материалды шығындар құрайды. Мысалы, кондитерлік өнімнің өзіндік
құнының үлес салиағын өсу тенденциясы бар шикізат пен материалдық шығындар
алады.
Шығындардың өзгермелі және тұрақты деген 2 түрі болады.
Тұрақты шығындар - өндіріс пен өткізу көлемінде қатыссыз қосымша
шығындар екені белгілі.
Компания өндіріс көлеміне қарамастан, ай сайын жалға алғаны үшін
ақыны, несие ұшін процентті, жылу ақысын, жалақыны және т.б. төлеуге
міндетті. Бұлар тұрақта шығындарға жатады.
Өзгермелі шығындар - өндіріс көлеміне тікелей байланысты болатын
шығындар. Өнімнің әрбір бірлігі үшін шығындар тұрақты болып қалады, бірақ
олардың жиынтық көлеміне байланысты өзгереді. Бұлар – шикізат, материалдар,
құрал – жабдықтар және т.б.
Жиынтық шығындар – бұл белгілі бір өндіріс көлемі көзінде болатын
тұрақты және өзгермелі шығындардың жиынтық сомасы.
2. Сұраныс. Нарықтық экономика жағдайында сұраныс – нарықтық бағаның
өзгеруіне әсер ететін негізгі фактор.
Баға мен нарықтық сұраныс арасында тығыз тәуелділік бар, олар бір-
бірімен кері пропорционал байланыста болады. Бұл өзара байланыс сұраныс
заңы мен баға икемділігі арқылы түсіндіріледі, оны нарықтық сұраныс қисығы
түрінде көрсетуге болады.
3. Тұрғындардың сатып алу қабілеті – олардың ақшалай табысына
байланысты.
4. Ақша өрісінің жағдайы, бұған кіретіндер: тұтынушыларда бар ақша
көлемі, инфляция деңгейі, оның серпіні, ұлттық ақша бірліктерінің,
валюталық бағамдардың қозғалысы және тағы басқалары.
5. Бәсеке. Ол бағалық және бағасыз болады. Бағалық бәсеке – тауардың
бағасын өзгерту арқылы бәсекелестік күрес жүргізу.
Бағалық бәсекенің тетігі мынада, фирма өз тауарына нарықтық бағадан
төмен бағаны белгілейді, сол кезде бағаларды төменднтуге мүмкіндігі жоқ
бәсекелестер нарықтан кетуге мәжбүр болады.
Бағасыз бәсеке – тауар сапасын, оның ерекше қасиеттерін,
қауіпсіздігін, сервисін, әсемділігі мен дизайнын және тағы басқа
сипаттамаларын жақсарту арқылы жүргізетін бәсекелестік күрес.
6. Бағаларды мемлекеттік реттеу. Шаруашылық субьектілердің баға
саясаты көбінесе мемлекеттің бағаларды реттеу саясатына байланысты болады.
Бұл реттеу тікелей және жанама түрде жүргізілуі мүмкін. Табиғи монополияға
құбыр арқылы газ және мұнай тасымалдайтын, газ өңдейтін, көмір өндіретін,
темір жол және байланыс, электр қуаты кәсіпорындары жатады.
7. Тауар сапасы . Жоғары сапа тауарларға жоғары баға қоюға мүмкіндік
береді. Төмен сапалы тауарлар фирма беделін түсіріп, клиенттерді жоғалтуға,
сату көлемінің азаюына әкеледі, сондықтан бұндай тауарларға төмен баға
тағайындалуы мүмкін.
8. Тасымалдау көлемі. Тасымалдау көлемі неғұрлым жоғары болса,
тауардаң әрбір данасына кететін шығындар соғұрлым аз боладыда, бағаны
төмендетуге мүмкіндік береді.
9. Сатушы мен сатып алшы арсындағы өзара қарым-қатынас арқылы бағаның
нақты мөлшері, белгіленген кезде қолданылатын жеңілдіктер үстеме баға
деңгейі мен түрлері айқындалады.
10. Жеткізу шарттары. Транзиттік жеткізу кезінде тауарды
жабдықтаушыдан тұтынущшыға тікелей жеткізеді. Қоймалық жабдықтау дегеніміз
– тауарды делдалдар мен алыпсатарлар желісі арқылы, яғни, ірі көтерме
саудагерлерге дейін жеткізгенде жүзеге асады. Әрбір делдал тауар
өндірушінің бағасына өзінің шығындарын қосады, осылайша тауар бағасының
елеулі түрде өсуіне әсер етеді.

Баға белгілеудің мақсаттары, стратегиялары және әдістері.
Өмірде баға белгілеудің мынадай мақсаттары қойылады:
● Нарықта қалуды қамтамасыз ету;
● Пайданы мейлінше молайту;
● Нарық ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Кәсіпорын өніміне баға белгілеу
Баға белгілеу саясаты
Баға, баға белгілеу және баға жасау
Баға белгілеу факторлары
Баға белгілеу саясаты туралы
Баға және бағаны белгілеу
Дамыған елдердегі баға белгілеу
Теория негізінде баға және баға белгілеу
Баға белгілеу және қаржы айналымы
Баға белгілеу және бағалар жүйесі
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь