Табиғи мұнай көздері

Көмірсутектердің ең маңызды көздері
Мұнайға серік газдар
Мұнайдың физикалық қасиеттері және құрамы
Коксохимия өндірісі
        
        Көмірсутектердің ең маңызды көздері – табиғи газдар мен мұнайға серік
газдар, мұнай, тас көмір.
Табиғи газдар жөнінде ... ... ... өйткені метанмен толық
таныстық, ал метан – бұл газдардың негізгі құрам бөлігі. Табиғи газда
метаннан өзге оның ең жақын гомологтары – ... ... ... ... ... массасы үлкен болған сайын, табиғи газ да оның
мөлшері де кеми береді.
Әр түрлі кен орындарындағы табиғи ... ... ... ... Орта
есеппен олардың құрамы мынадай(көлемі бойынша процент есебінен):
|СН4 |С2Н6 |С3Н8 |С4Н10 |С5Н12 |N2 және |
| | | | | ... |
| | | | | ... ... – 97 |0,5 – 4,0 |0,2 – 1,5 |0,1 – 1,0 |0 – 1,0 |2 – 13 ... және ... отындармен салыстырғанда, газ тәрізді отын ретіндегі
табиғи газдың үлкен артықшылығы бар. Оның жану кезіндегі қызуы анағұрлым
жоғары ... жану ... одан күл ... жану ... ... ... ... айтарлықтай таза болады.
Табиғи газ жылу электр станцияларында, зауыттағы қазан қондырғыларында,
өнеркәсіптік әр түрлі ... ... ... шыны ... т.с.с. көп
қолданылады. Табиғи газдарды домна пештерінде жағу кокс шығынын азайтуға,
шойындағы күкірт мөлшерін кемітуге және пештердің өнімділігін арттыруға
мүмкіндік ... ... ... үй ... пайдаланудың маңызы
қаншалықты зор екені белгілі. Қазіргі кезде ол автотранспортта қолданыла
бастады(үлкен қысыммен баллондарға құйылған күйінде), ол жағдай ... ... ұзақ ... ... ... және оның түгелдей
толық жанып кетуіне байланысты ауа бассейні де таза болады.
Табиғи газ – химия өнеркәсібі үшін аса маңызды ... және ... ... маңызы барған сайын арта береді. Метаннан сутегі, ацетилен, күйе
алынатынын білеміз. Этанды ... ... ... сол ... ... әр ... синтездер іске асырылады. Табиғи газ құрамында кездесетін
басқа көмірсутектер де қолданылады.
Мұнайға серік газдар. Мұнайға серік газдар пайда болуы ... ... ... ... ... ... ... мұнай кенімен бірге кездесуіне
байланысты – олар мұнайда еріген күйде болады немесе мұнай кенінің үстін
"бүркеп" жатады. Мұнай ... ... ... ... ... ... ... бөлініп шығады.
Ертерек кезде мұнайға серік газдар пайдаланылмайтын, мұнай өндіретін жерде
оны ... ... ... ондай газдарды жинап алады, өйткені олар, табиғи
газ сияқты жақсы отын және бағалы химиялық ... ... ... ... ... ... да көмірсутектер: этан, пропан, бутан,
пентанның едәуір мөлшері болғандықтан, серік газды пайдалану мүмкіндігі
табиғи газға қарағанда тіпті ... кең. ... ... ... ... ... жолымен серік газдан заттарды көп мөлшерде алуға болады.
Серік газдарды тиімді ... үшін ... ... ... қоспаларға
бөледі.
Пентан, гексан және басқа көмірсутектердің қалыпты жағдайда сұйық күйде
болатын қоспалары газды бензин ... ... ... ... ... ... Одан кейін пропан мен бутанның қоспасы бөлінеді. ... ... ... ... ... ... ... құрғақ газ қалады, оның басым
көпшілігі метан мен этан қоспасынан құралады.
Газды бензин құрамында өте ұшқыш сұйық көмірсутектер бар, сондықтан ... от ... ... тез ... үшін бензинге қосады. Пропан
мен бутан сұйылтылған газ түрінде, жанармай ретінде тұрмыста пайдаланылады.
Құрамы жөнінде табиғи газға ұқсас ... газ ... ... және ... ... алу ... сол сияқты отын ретінде пайдаланылады.
Мұнайға серік газдар химиялық өңдеуге арналған және жеке көмірсутектер ... ... ... т.б. бөлініп алынады. Ал олардын қанықпаған
көмірсутектер алады.
Мұнайдың физикалық қасиеттері және құрамы. Мұнай – май тәріздес сұйықтық,
жанғыш, әдетте қара ... түті және ... тән иісі бар; ол ... ... ... ... Мұнай көмірсутектер қоспасы. Мұнайлардың құрамы бірдей емес.
Бірақ олардың бәрінде де ... үш түрі – ... ... ... және ... қосылыстар
болады, бұл аталған көмірсутектердің мөлшері әр мұнай кендерінде әр ... да ... ... ... ... ... көмірсутектерге, Баку
аймағындағы мұнай циклопарафиндерге бай келеді. Мұнай құрамында
көмірсутектерден басқа аз мөлшерде органикалық ... ... ... күкірт және басқа элементтер кіреді. Ным және асфальт
заттары сияқты үлкен молекулалы қосылыстар да болады.
Мұнай – молекулалық ... әр ... ... температуралары да бірдей
емес көмірсутектердің қоспасы болғандықтан, айдау арқылы оны жеке
фракцияларға(дистиляттарға бөледі, мұнайдың құрамында С5 – ... бар және ... ... қайнайтын бензин құрамында
С8-С14 көмірсутектері болатын 150-200°С аралығында қайнайтын лигроин,
құрамында С12-С18 көмірсутектері болатын және ... ... ... алады, бұлардан кейін газойль алынады. Бұның бәрі – ... ... ... ұшақ пен көліктердің поршенді двигательдері үшін жанармай ретінде
қолданылады. Сол ... ... ... ... ... ... ... т.б. қолданылады. Лигроин трактор үшін жанармай болады.
Керосин – трактор, реактивті ұшақтар мен зымырандардың жанармайы.
Ал газойльден дизель жанармайы өндіріледі. Мұнайдан ашық ... ... ... ... қара түсті тұтқыр да қоймалжың сұйықтық қалады, ол –
мазут. Қосымша айдау арқылы мазуттан автотрактор майы, авиация майы, дизель
майы, т.б. ... ... ... ... ... алумен қатар оны
химиялық әдіспен өңдеу арқылы бензинге айналдыруға болады, бу ... ... отын ... ... ... сорттарынан қатты көмірсутектер қоспасы – парафиндер
алынады; Қатты және ... ... ... ... ... газ – жер қойнауында анаэробты органикалық заттарндың ыдырауынан
пайда болған газдар қоспасы.
Жиырмасыншы ғасыр әлем өркениетін дүліктірген оқиғалармен қамтылған ғасыр.
Жерді ... ... салу ... ... ... және экономикалық өрісінде
минералды шикізаттың қайнар көзі ықпал етті. Адамдар қоғамы "қара алтын"
өндіретін прогрессті өнеркәсіптерді салумен әуестенді. Қазір адамзатты отын
алаңдатады. Отын – ... ... және ауыл ... ... ... Отынсыз адамдардың өмірі мүмкін емес. Мұнай ежелден
белгілі. Археологтар оны б.з.д. 5-6 ғасыр бұрын тапқан деп ... ... ... ... келе ... ... – Евфрата,
Керчи және Сычуань жатады.
Табиғи мұнай құрамында су, минералды тұздар және әр түрлі механикалық
қосымшалар үнемі кездесетіндіктен өңдеуден бұрын алдын ала ... ... ... ... ... ... ... Associates Inc.» (CMAI) мәлімдері бойынша, полистиролдың дүние
жүзілік тұтыну көлемі жылына 14,4 млн ... тең, ... ... Батыс және
Шығыс Европа тұтыну көлемі 3,5 млн тонна құрастырады. Ең ірі тұтынушы Азия
елдері, олардың үлесі жалпы көлемнің 30%-на жуық ... ... және ... ТМД ... ... ... ... көлеміндегі негізгі үлесін соққыға төзімді полистирол
құрайды – 51 %, акрилонитрилбутадиенстиролды ... ... – 20 ... ... -18 %, жалпы қолданыстағы полистирол – 9 %, және
сополимерлер үлесі 2 % құрайды. Бұл пластик ... ... ... жылу ... материалдар қалыпты сұраныста екендігін байқатады.
Сарапшылардың болжамы бойынша 2010 жылға дейін дүние жүзіндегі тағамдық
қаптама нарығы 3,5 есе арта ... ... және ... зерттеулері мұнай-химия өндірісін дамытуға Қазақстанда толық
мүмкіншілік бар ... ... ... жер ... ... ... мен газ қорлары және дүниежүзі мен аймақтық 
нарықтағы полимер өнімдеріне күннен-күнге өсіп келе жатқан ... ... ... ... жылдың 18 наурыз күні Алматыда мұнай-химияны дамыту тақырыбында өткен
I конференциясында қазақстандық ғалымдар тобы мен қатысты мекемелердің
өкілдері осы саланы дамыту мәселелерін ... ... ... Ірі мұнай
өндіруші елдердің қатарындағы Қазақстанның көмірсутегі шикізат өнімдерін
әрмен қарай мұнай-химия өндірісінде өңдеуден өткізуге талпыну өте ... ... ... ... ... ... ... көздерін құруға үміт артып отыр.
Бұл энергетика және минералды ресурстар дайындаған 2015 жылға дейінгі мұнай-
химия және химия ... ... ... ... орын ... ... ... мұнай-химия өнеркәсібі жалпы одақтық өндіріс
шеңберінің бір бөлігі ретінде салынып, басым көпшілігі негізінде ресейлік
шикізаттарды өңдеп, дайын өнімдері бүкіл Совет елінің сұраныс ... ... ... және ... ...... үзілу
салдарынан, қазақстандық мұнай-химия кәсіпорындары шикізат тапшылығы
мәселесіне тіреліп, басым көпшілігінің 60 %-дан аса ... ... тозу ... жетіп,  өндірісін тоқтатуға мәжбүр болды.
Мұнай мен газдың аралас қоспасы кеніштегі ... ... ... ... газ бен мұнай ағымдарына бөліну процесстерін өтеді. Мұнай бен газды
бөлу ... қос ... ... және ... ... арқылы
жүзеге асырылады.
Кейбір ұңғымалардың өнімі сондай-ақ сынақ сепараторына жіберіледі. Осындай
үнемі бақылау мұнайгаз ұңғымаларының өндірістік көрсеткіштерін өлшеу үшін
және ... ... ... үшін ... ... ... инженерлерге
кеніштегі өндіру көлемін жақсартуға мүмкіндік береді.
Барлық қайта өңдеу кешендеріне өндірістік процесстерді басқаратын қазіргі
заманғы жүйе орнатылған, ол ... ... ... ... басқа кешендерімен ақпарат алмасып отыруға, газдың таза ... және өрт бола ... ... бірден анықтау жүйелер жұмысы кіретін
барлық процесстерді басқаруға мүмкіндік береді. Онда қандайма болмасын
жағдайда тиімді іс-қимыл жасай алатын, апаттарды жоя ... ... өрт ... ... ... соң, газ ... ... фазалардан өтеді. Бұл
фазаларды жазбастан бұрын, газдың өзі жөнінде біраздап білгеніміз маңызды.
Істің мәнісі мынада: бөлінгеннен кейін газдың физикалық жағдайы оны ... ... ... ... оның ... ... сұйықтар
бар, мысалы мұнай мен су, сондай-ақ ластанғыш ... атап ... ... мен ... ... олар ... ... пайдалануға мүмкіндік бермейді. Мұндай газ қышқыл немесе
күкірті бар деп аталады. Қышқыл газ кері сорылып, компрессорлар ... ... ... ... келтіріледі, содан кейін ол тазартуға,
сатуға немесе қайтадан жер қабатына айдауға мүмкін болады. Сонымен қатар,
барлық өндірістік кешендерде буды ... ... ... ... бар,
факельдегі жанып жатқан газдың көлемін барынша азайтуға мүмкіндік береді.
Мұнай мен газдың аралас қоспасы кеніштегі қайта өңдеу кешендерінің біріне
түсіп, газ бен ... ... ... процесстерін өтеді. Мұнай бен газды
бөлу (сепарациялау) қос сұйықты салқындату және гравитациялық тәсіл ... ... ... өнімі сондай-ақ сынақ сепараторына жіберіледі. Осындай
үнемі бақылау мұнайгаз ұңғымаларының өндірістік ... ... ... жұмыс қысымын анықтау үшін қажет. Осындай өлшемдер инженерлерге
кеніштегі өндіру көлемін жақсартуға мүмкіндік береді.
Барлық қайта өңдеу кешендеріне өндірістік ... ... ... жүйе ... ол ... ... қондырғыларын қадағалауға,
ҚӨҚ-ның басқа кешендерімен ақпарат алмасып отыруға, газдың таза ауаға
кетуін және өрт бола қалған жағдайда бірден ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Онда қандайма болмасын
жағдайда тиімді іс-қимыл жасай алатын, апаттарды жоя алатын қызметкерлер
және өрт ... ... ... соң, газ ... технологиялық фазалардан өтеді. Бұл
фазаларды жазбастан бұрын, газдың өзі жөнінде біраздап білгеніміз маңызды.
Істің мәнісі мынада: бөлінгеннен кейін газдың физикалық жағдайы оны ... ... ... өйткені оның құрамында азғантай сұйықтар
бар, мысалы мұнай мен су, ... ... ... атап ... күкіртсутектері мен көмірқышқылы диоксиді, олар газдың алдын-ала
тазартылмай пайдалануға мүмкіндік бермейді. ... газ ... ... бар деп ... ... газ кері сорылып, компрессорлар арқылы
қысымның бірегей деңгейіне дейін келтіріледі, ... ... ол ... ... қайтадан жер қабатына айдауға мүмкін болады. Сонымен қатар,
барлық өндірістік кешендерде буды қалпына келтіру компрессорлар жүйесі бар,
факельдегі ... ... ... ... барынша азайтуға мүмкіндік береді.
Өндіріліп жатқан қышқыл газдың бөлігі одан әрі қайта өңдеу мен тазарту үшін
бірден Орынбор ... ... Өз ... ... зауыт
тазартылған құрғақ газдың аз ғана бөлігін кері, Қарашығанаққа жібереді, ол
резерв ретінде пайдаланылады.
Орынборға жіберілетін қышқыл газдың басқа бір бөлігі ... ... ... ... 40 пайызға жуығы өте жоғары қысыммен жұмыс жасайтын
3 ерекше турбиналық компрессорлар көмегімен қайтадан жер қабатына айдалады.
Газды қайта айдау жер ... ... ... ... тұрады, мұның өзі
ҚӨҚ-на кеніштегі сұйық көмірсутектерін өндіруді жоғары деңгейге жеткізуге
мүмкіндік ... ... ... 10 ... күкірттен айыру қондырғысында
қайта өңделеді, мұнда қышқыл газдан күкіртсутектері мен басқа да зиянды
қоспалар шығарылады. Осы процесс кезінде үнемі отын газы өндіріледі, ... ... және ... ... ... Күкіртен
айырылған құрғақ газ турбиналық отын ретінде энергия көзі мен ... ... бу ... және ... да өнеркәсіп
мақсаттарында пайдаланылады.
Жоғарыда аталған технологиялық процесс кезінде күкіртің қандайма болмасын
өндірісінің немесе сақталуының толығымен жоқ ... атап өту ... ... ... процессі газды қайтадан айдау процессі кезінде тепе-
теңдікке ... ... оның ... жер ... ... ... ... мен технологиялық пайдалануға жатпайтын газ
айдалады. Бұл процесс өзімен тиімді экологиялық ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның өндірістік
шығындарын азайтады.
ҚӨҚ-ның кешендерінің әрқайсысында сондай-ақ мұнайдың технологиялық
кептірілуі жүзеге асырылады. Осы процесс кезінде пайда ... ... ... әрі ... тазартылып, содан кейін кеніштегі арнайы ұңғымалар
көмегімен қайтадан жер асты ... ... ... мұнайдың бір
бөлігі Орынбор қаласына жөнелтіледі. Мұнайдың қалған бөлігі газ
қалдықтарынан түбегейлі тазартылу үшін, сондай-ақ мұнайды халықаралық
экспортқа шығару параметрлері деңгейіне жеткізу үшін ... ... ... осы мұнай Қазақстан жеріндегі тұрба құбырына айдалып, ҚӨҚ-тың
тұрбақұбыры Каспий тұрбақұбыры консорциумы жүйесімен қосылатын Атырау
қаласына жөнелтіледі. Сөйтіп, Қарашығанақ мұнайы Ресейдегі Новороссийск
портына ... ... ... ... мен ... ... мұнай
ағымының қозғалысын сақтап тұратын бірнеше насос стансалары бар. Барлық
тұрба құбырлары ағып кету ... ... ... ... ... сол ... операторлар дәлме-дәл қай жерде мұнайдың ағып
кеткенін сол бойда біле алады. Новороссийскіге жеткесін ... ... ... ол содан кейін Европадағы немесе басқа жерлердегі
мұнай қайта өңдеу зауыттарына жөнелтіледі. Бұл зауыттарда мұнайдан химиялық
заттардан немесе пластмассалардан ... ... ұшақ ... алады, осы өнімдердің бірқатары кейін Ақсай қаласына келіп түсуі де
мүмкін.
Мұнай мен газды қайта өңдеуден ... ҚӨҚ ... ... ... оның 20 ... ... ... тұрғындар қажетілігіне
жіберіледі.
Коксохимия өндірісі. Өнеркәсіпте аромат көмірсутектерді алудың маңызды
көздері мұнай өңдеумен қатар тас ... ... ... ... ... ... ... болады. Егер тас көмірді темір түтік
ішіне салып, ауа ... ... ... ... уақыттан кейін одан газ бен
будың бөлінгенін байқауға ... ... ауа ... тас ... ... негізгі төрт зат түзіледі: кокс, тас көмір нымы, аммиакты су, кокс
газы.
Кокс – химия өндірісінің ... көп ... ... ... ... ұқсас болады, бұл тәжірибені үлкен масштабта жүргізуге
ұқсайды.
Өнеркәсіптік кокс пеші ұзын да тар ... ... ... ... оған
тас көмір салынады,екінші бөлігі от жағылатын қабырға ... онда ... ... ... домна газы) жағылады. Бірнеше ондаған осындай
камералар кокс пешінің батареясын құрастырады. Жану ... ... үшін ... ... болат өндіру әдісі сияқты, газ бен ауа
камералар астындағы регенераторларда алдын ала қыздырылады.
1000°C шамасына ... ... ... тас ... ... кіретін
органикалық зат химиялық өзгеріске ұшырайды, осының нәтижесінде кокс және
ұшқыш өнімдер түзіледі.
Кокстеу процессі 14 сағаттай созылады. Ол аяқталғаннан ... ... ... "кокс пирогі" камерадан вагонмен шығарылады да сумен немесе ... ... ... ... жаңа ... ... сөйтіп кокстеу
қайта басталады.
Кокс салқындатылған соң сорттап, домна пештерінде жағу үшін металлургия
зауыттарына жібереді.
Ұшқыш өнімдер камераның үстіндегі тесіктерден ... ... да ... ... ... ... ... көрсетілгендей, ным мен
аммиакты су конденсацияланады.
Конденсацияланбаған газдан аммиак және ... ... ... ... ... ... ... газды күкірт қышқылының ерітіндісі
арқылы өткізеді; түзілген аммоний сульфаты азот тыңайтқышы ретінде
пайдаланылады.
Аромат көмірсутектерді еріткіште ерітіп, ажыратып алады.
Тас көмір нымын бензолдың ...... ... ... ... ... т.б. алынады.
Қоспадан тазартылған соң кокс газы өнеркәіптік пештерде және тұрмыста отын
ретінде пайдаланылады, өйткені оның құрамында көптеген жанғыш заттар ... ... ... ... ...... зауытында көмірді камераларда кокстеу дүркін – дүркін
жүргізіледі. Үзіліспен жүргізілген басқа да процесстер сияқты, бұл
процестің да кемістігі бар. Қазір ... мен ... тас ... кокстеу әдісін іздестіруде.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адам қоғамының шаруашылық әрекетінен табиғи биогеохимиялық циклдердiн деформациясы14 бет
Жобада ГНПС "Шымкент" жағдайында резервуар паркін автоматты басқару41 бет
Каспий теңізінің экологиясы4 бет
Күкіртсутекпен тазалау қондырғысы44 бет
Мұнай өндіруші кәіпорындарды сумен қамтамасыз ету10 бет
Табиғи, ілеспе газдар және оларды өңдеу мен тазалау әдістері20 бет
Қазақстан Республикасының табиғи ресурстарын өндіруге және экспорттауға салынатын салықтардың экономикалық мәні39 бет
ҚазМұнайГаз Ұлттық компаниясы11 бет
Өзен кен орын туралы жалпы мағлұмат96 бет
«МULTIMEDIA LED» ЖШС--жалпы сипаттамасы. Кәсіпорынның қаржылық қамтамассыз ету қызметінің әдістері, қайнар көздері және формалары38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь