Судың ауыл шаруашылығындағы және өнеркәсіптегі маңызы

1. Су тіршілік көзі
2. Су . баға жетпес табиғат байлығы
3. Су ресурстары
4. Судың қасиеттері
        
        Жоспары:
1. Су тіршілік көзі
2. Су – баға жетпес табиғат байлығы
3. Су ресурстары
4. Судың қасиеттері
ХХ ғасыр өнеркәсіптің қарқынды дамуымен және ... ... ... ХХІ ... ... қоршаған ортаны ластайтын өнеркәсіптің
кейбір салалары таза суға, өсімдіктерге және т.б. зиянын тигізе отырып ... дами ... ... ... іс ... , ... жерге, ауаға, суға орны толмас жарақаттар салды. Және адамның
табиғатқа тоқтаусыз әсер етуі оның өзінің өміріне қауіп төндіреді. Осы
тұста бабаларымыз «Су ... ... деп ... ... . Өйткені адам
баласының күнделікті тіршілігін сусыз елестету мүмкін емес. Алайда
жаратқанның берген несібесін есепсіз , ... ... адам ... ... жаңа ... бетпе- бет ұшырасуға әкеп отыр.
Солардың бірі- халықты таза әрі сапалы ауыз сумен қамтамассыз ету . Әр
түрлі жұқпалы ауруларды басым көпшілігі ауа , ... ауыз су ... ... , бұл проблеманың шын мәнінде қаншалықты өзекті екенін
байқаймыз . Ал кеңес одағы кезінде Қазақстанның ен даласының бірқатар тұсы
түрлі ... ... ... , сонымен бір мезгілде қазіргі таңда
еліміздегі экологиялық жағдайдың күрделенгенін ойға алсақ , бұл проблема
салмағының ауыр екенін аңғарамыз.
Ауыз су тазалығы- ... ... ... ¾ бөлігін су алып жатыр. Су- баға жатпес табиғат байлығы. Жер
жүзіндегі барлық тіршілік суға ... ... ... ... ... Ол зат ... процесінде шешуші роль атқарады. Ал зат алмасу процесі-
барлық органикалық өмірдің негізгі екені ... адам және ... ... ... түрде кездесетін құрамды бөлік.
Ересек жануарлардың жалпы массасының 45-70%-і, ал адам мен жануарлар
эмбриондарының 97%-і ... ... ... да, ... ... ... тікеле әсер етеді. Егер денедегі судың 10-12%-і жоғалса,
организм әлсірейді, дене дірілдейді, шөлдеу пайда болады. Ал су ... % ... ... ... жіберуі мүмкін. Кейбір жануарлар (балықтар,
киттер, дельфиндер, құндыздар т.б.) тек суда өмір ... райы өте ... ... (температура 35-40 С-ға жеткенде), адамдар мен
жануарлар денедегі ... ... ауыр ... Бұл ... ... су ... 2-3 есе ... Судың организмге жетпеуі ас қорыту
процесінің бұзылуына, қандағы судың азаюын әкеліп соқтырады. 
Су ... ... ... ... Орал тауы ... сілемдері (Орал-Тау жотасы) әлем мұхитының
деңгейінен 640 м биіктігінен басталады. Ол Ресей Федерациясы аймағын,
Қазақстан Республикасының Батыс Қазақстан мен Атырау ... ... ... 2534 км. ... ... ... - 1084 км. ... көлемі - 220 мың км².Су сақтағыш, алқап, арна сипаттары бойынша Жайық
өзенін 3-ке бөледі (ағыстар): жоғарғы, орта және төменгі.
Басында өзен ... Орск ... ... ... Бұл ... ағыс ... ... соң кенет батысқа бұрылады. Ендік бағытта 850 км Орал
қаласына дейін (орта ағыс), ... ... ... осы ... теңізіне дейін сақтайды(төменгі ағыс,аралығы 840 км.).
Орск қаласынан басталардағы, жоғарғы ағыс ... өзен ... ... ... ... ... баурайы бойы енсіз алқапта,
ізбестерден салынған құздар арасынан ағады. Ең терең жерлері - 3 м..Өзеннің
бұл жері таулы сипатта болады.
Орск қаласынан 70 км ... ... су ... салынған . Бұл бөген Жайық
өзенінің деңгейін 30 метрден астамға көтереді. Көктемгі тасқын кезінде
толып, Ириклин бөгені жыл бойы біртіндеп өз ... ... ... ... ... Орал ... ... өзен кең алқапта орташа ағыста ағады.
Енсіз таулы табалдырықты жерлері ... ... Өзен ... саяз жерлерге
айналады.
Орынбор қаласы аумағында Жайық өзеніне ең ірі оң тармағы Сақмар ағады .
Оның ұзындығы 761 км, ... ... 29,1 мың км. ... алабын көп қарлы
және тармақтанған өзен жүйесі бар орман жабады. Тек Орынбор облысы
шеңберінде Сақмарға құйылатын 290 өзен ... ... су ... ... 1,5-2,0 рет ... одан ... ағуымен және көктемгі
тасқынының ұзақтылығымен ерекшеленеді, сонымен қатар Жайық өзенінің
режиміне маңызды өзгерістер енгізеді.
Орал қаласынан жоғарыда Жайық өзеніне сол ... Елек ... ... ... 730 ... қаласы маңында Жайық өзеніне 2 сала - Шаған мен Барбастау өзендері-
құяды. Төменгі ағысында Жайық өзені Батыс Қазақстан мен ... ... ... ... маңы ... ... үш ... аймақтан
өтеді: дала, шөлейтті- дала және шөл.
Даланың аймақ ұзындығы 250 км ... ... ... ... ... Бұл ... ... шекарасы Жайық өзен бойы Чапаев ауылы
жанынан өтеді. Әрі қарай оңтүстікке 220 км шөл-дала ... ... ... ... ... ойпатының солтүстік бетінен Батыс Қазақстан облысының
Чапаев , Атырау облысының Индер ауылдары аралығында ... ... ... ... шөл ... ені 400км-ге созылады.
Жайықтың төменгі ағысының тереңдігі, жыл сайын көктемгі судың көтерілуінен
өзен арнасының шайылуына қарай, барынша қалыпты. Көктемде тасқында судың
көтерілу ... ... 3-7 м-ге ... ... ... ... орта
тереңдігі сабасында (саяздар мен шұңқырларсыз) 3-5 м құрайды.
Жайық өзенінің сағалық ауқымының ... ... ... ... ... ... ... теңіздік - теңіз кемеріне 3 м изобатта кіреді.
Бұл шектегі саға аумағының көлемі 1500 км ² тең. Өзен ... ... ... ... тек қана қар ... ... жай ... жатады. Оның
ағыны, негізінен, өзендер жүйесі дамыған, жоғарыдан қалыптасады. Жайық
өзенінде Оралдан төмен теңізге ... ... суы аз ... басқа,
сала жоқ
Жайық өзенінің балықшаруашылық зор маңызы бар. Аймақтағы табиғи факторлар
жиынтығы жылдың мезгіліне байланысты, сәуірден шілде ... ... ... ... деңгейде дамытуға қолайлы жағдайлар туғызады.
Қазіргі кезде Жайық өзені Каспий алабындағы бекіре балықтың табиғи кең
уылдырық қоры ... бір ғана ... 15 ... 15 ... ... ... ... балықтың
балықшаруашылық шұңқырларына жылыстауы жүреді, яғни күздегі қыстаққа
қоныстануы болады.
Содан соң Жайық өзені арнасында мамырдан шілде ... ... ... ... және ... ... ... сағалық
кеңестігіне жылыстауы жүреді.
Жайық өзенінде балықтардың 38-ден астам түрі бар: бекіре тәрізділер,
майшабақтар, шортантәрізділер, тұқытәрізділер және басқалары кездеседі.
Жайық өзенінің жайылмасы мен ... ... ... ... ... интроаймақтық орталығы болып табылады. Дала мен шөлейт
ланшафттың біртекті төсегі Жайық аңғарының кіретін жайылма ормандардың
жасыл желегімен алмасады.
Жайықтың ... ... ... қара ... ... ... ... Тіршілік ортасының жағдайына қарай бұл ормандар
алуан түрлі болып құралуы мүмкін. Жайылмалардың солтүстік бөлігінде
көктеректер мен аққайындар таралады және шағын тоғайлар ... ... ... ... ... ... тұру ұзақтығы үлкен
әсер келтіреді. Өзеннің қазіргі арнасынан жайылманың ... ... ... мына ... ... ... ... өзен бойының құмайт қайрандарында бұтақты талдар өседі, ал
Қызыл - Жар еңдеуінде оларға жыңғылдар араласады. Олардан ... ... әрі ... ... ... ... биіктеу жерлерінде, жағалаулардың өнбойы мен ескі арнасында
қара ... пен ақ ... ... ... ... ... осы ... барлық орман алқаптарының 50 % құрайды.
Шегіршін орман алқаптары орталық жайылманың ... ... ... ... басу кезеңі 30 күннен аспайды. Шегіршін бұталар мен ақтерек
жазықтар арасында орналасады. Шегіршін орман алқаптары оңтүстікке ... ал ... ... оңтүстікке қарай ол жоғалады.
Экологиялық қатардың жоғарғы бөлігін емендер алады. Мұнда тасқын сулардың
тұру ұзақтығы үш аптадан аспайды. Еменді ... тек ... ... ... ... ... бұта ... жамылған шабындық
пен алаңдарға ауысады.
Өзен жайылмасындағы экологиялық жағдайдың ... ... жер ... ... ... су қорларының көптігі, бай жануарлар
дүниесінің тіршілігі мен ... ... ... алмасуы
қолайлы әсер туғызған. Өзен жайылмасында бұлан, елік, жабайы қабан, қоян,
түлкі, тіпті орман сусары мен ... ... ... Өзеннің
солтүстік бөлігінде қоныс аударған камшаттардың мекендейтін үйшіктер мен
жасанды бөгеттері кездеседі.
Әсіресе, құсқанаттылардың саны мен түрлері ... көп. ... ... сайрақтар, шыбынқырғыштар, тоқылдақтар,
мысықторғайлар, бақтар мен қамыстардағы сұлыкештер, ормандағы жадырақтар,
құрлар, бөденелер, байғыздар және т.б мекендейді.
Айрықша биологиялық әртүрлілікті, қызыл кітаптық және ... ... ... ... ... ... мақсатында Батыс Қазақстан облысы аумағының
Жайық өзені аңғарында Кирсанов және Бударин қорықшалары құрылған .
Бударин ... ... жер ... 80 мың га, ... ... қоян және ... жануарларды сақтау және көбейту
үшін құрылған. Бұдан басқа қорықша территориясы өте сирек бара жатқан
реликта- су ... ... мен су ... ... оңтүстіктегі
мекені. Қорықшада омыртқалы жануарлар дүниесінен құстардың 56 түрі,
сүтқоректілерінің 21 ... 6 ... ... ... 4 түрі ... 9 түрі есептеледі.
Кирсанов кешенді қорықшасы ,жер көлемі 61 мың га, қамшатты жерсіндіру және
елік,бұлан және басқа жануарлардың санын көбейту үшін ... ... өзен ... ... Орал ... ... табиғи кешені
- әсем емен мен ақтерек ормандарын сақталған. Бұл жерде, Батыс Қазақстанда
тек осында кездесетін, сиректеп бара жатқан өсімдіктері мен ... ... ... ... Бұнда Қызыл кітапқа еңгізілген көптеген түрлер
өседі ( қарапайым ... ... ... Сирек кездесетін сәлемшөп,
аюбалдырған, шерменгүл, қоңырауша, субидайық, қабыржық, қара ... ... ... ... ... ... ... басқа да өзендер сияқты, кешенді
табиғи, антропогендік және техногендік ... ... ... тозып өзгеруінің бірінші себептері болып, толассыз су
ағынының табиғи үрдістердің механикалық үрдістер түріндегі ... ... ... ... ... Оның ... ... болып табылатындар:
- Арнаның лайлануы, өзеннің тайыздалуы мен оның ... ... ... қайраңдардың пайда болуы;
- Жағалаулардың иреңдері мен топырақты жерлерінің жеңіл механикалық
құраммен шайылуы. Бұл ... ... ... және ... ... басып
кетуіне қауіп туғызады.
Осы үрдістер Жайықтың көктемгі қатты тасқынымен тіптен тереңдей түседі.
Қазақстандық аймақта өзен арнасының лайлануына теріс әсер ететін
факторларға: ... ... ... жазықтылығы және арнаның көп
ирелеңдігіне әсер ететін жер бедерінің сәл жотылығы жатады. Осыған
байланысты өзеннің тұрастығы мен қызметі оның тұрақты күтімсіздігінсіз
мүмкін ... Өзен ... ... оның ... мен бастау көздерінің
тазаланбауы әсер етеді. Батыс Қазақстан облысындағы Жайық ... ... кіші ... ... ... ... ... Рубежка, Быковка,
Емболат, Барбастау және т.б. кіреді.
Бұдан басқа , Жайық өзенінің табиғи экожүйесінің ... оның ... ... мен ... ... ... шаруашылық
қызметтерде өзіндік әсерін тигізеді. Елді мекен жерлердегі жағалай өзеннің
жағалаулары мен су алатын алаңдарда, тасқын кезінде өзенге шайылатын
қалдықтар ... ... ... ... ... ... ... құралғылары
ескірген, қайта жаңғыртуды қажет етеді және арналық ағындарды қажетті
дәрежеде тазартуды қамтасыз етпейді.
Жайық өзенінің ... ... ... маңызды факторы өндірістік
кәсіпорындарының қызметі, суалатын алаңдар аумағындағы ескіден бергі
ластар, қалалық, және кенттік шайынды сулар болып табылады.
Жайық өзені мен аңғарлардың суының ... ... мен ... ... ... ... , ... ағаштар кесу және далалық
өрттер әсер етуде.
Шекарааумақтық Жайық өзені суға тапшы Қазақстан ғана емес , Ресейдің ... ... ... негізі су күретамыры болып табылатыны сөзсіз.
Тіпті одақтық мемлекет кезінде де осылай болған. Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 21.01.2004 ... №159 ... ... ... ... ... нысандары тізбесі мен ерекше мемлекеттік маңызы бар су ... ... ... ... ... ерекшеліктері» бекітілген.
Өкінішке орай, Жайық өзені осы аталған құжаттағы өлшемдерге ... ... ... маңызы бар су нысандарына жатқызылмаған, осыған
байланысты оған дәрежесінде көңіл бөлінбей ... ... ... ... өркениет орталығы және қазіргі уақытта Қазақстан
мен Ресей Федерациясының әлеуметтік-экономикасында аса маңызды орын алады.
Жайық өзенінің ландшафтты-экологиялық жән су кешенін қалыпқа ... ... ... міндет. Жайық өзенінің көп ғасырлық бай тарихы біздің ұрпақтар
үшін жоғалмауы керек.
Су — иіссіз, дәмсіз көбінде ... ... ... ... химиялық
формуласы: H2O. Су молекуласының массасы — 18,0160.
Су — ... ... ... үш ... агрегаттық күйлерінде бола
алатын жалғыз ғана белгі зат, тіршіліктің көзі.
Су — бірегей еріткіш. Көптеген тұздар мен соған ... ... ... ... сұйықтық судың еріткендеріндей мөлшерде еріте алмайды.
Су — тұрақты, мығым зат. Оны қышқылдандыру, ыдырату, жағу және бөліктерге
жіктеп тастау өте қиын.
Су ... ... ... ... алады. Тау жыныстарын бұзып,
бүлдіре алады.
Судың мұз болып қатқан кезде көлемін ... ... ... дене ... суға ... яғни, салмағы сұйықтықтан азырақ болады. Мұндай қасиет
тек висмут, галий және германий секілді санаулы элементтерде ғана бар.
Тұщы су 0°C ... ... 100°C ... ... ... бойына көп жылуды сіңіріп, аздаған деңгейде ғана жылына алады.
Судың ішкі жасырын жылуы болады. Судың қызуы 100°C болғанда қайнады, буға
айналу прцесі ... ... ... су ... ... ... ... аздаған мөлшердегі
тұздардың қоспасы оны өткізгішке айналдыра алады.
Судың меншікті жылу ... ... ... қарағанда жоғары. Мұз
осындай қасиетке байланысты ериді. Егер айналадағы ортаның температурасы
артса, судың меншікті жылу сыймдылығы төмендейді. Тек, ... ... ... арта бастайды. Судың меншікті жылу сыйымдылығы: 4,183 кДж·кг-
1·K-1
Атмосфералық қысым ... ... ... қату ... ... береді.
Атмосфералық қысым 2200 болғанда судың қату температурасы минимумына
жетеді. Ол минимум ... 20°C ... ... ... ... ... ... өте бейім. Қарапайым су молекулалары біріге алады.
Полимерлі су физикалық тұрғыдан жаңа қасиеттерге ие ... ... ... ... ... 4-5 ... ... судағы дыбыстың жылдамдығы 1450 м/с, температурасы 25°С болатын теңіз
суындағы дыбыс жылдамдығы 1496 м/с.
Дистильденген (Дистилляцияланған) судағы pH ... 7 (pH 7) ... ... ... ондағы pH көрсеткіші төмендейді. 100°C болғанда pH
көрсеткіші 6-ға тең (pH 6).
1 атмосфералық қысымда температурасы 100°C ... 1 литр ... ... ...

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Радиоактивті изотоптарды шығарып алу және оларды қолдану5 бет
Ұлы отан соғысы жылдарындағы қазақ әйелдерінің тылдағы ерлігі51 бет
Құстардың табиғатта және шаруашылықтағы ролі4 бет
Аграрлық секторда кәсіпкерлікті дамытуды жетілдіру жолдары21 бет
Сақтандыру шарты жайлы8 бет
Өсімдік шаруашылығындағы міндетті сақтандыру15 бет
«Қой шаруашылығындағы шығындар есебі мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялауды жетілдіру» (Алматы облысының мәліметтері негізінде)147 бет
Аграрлык реформа және ауыл шаруашылығындағы экономикалық тұрақтылық28 бет
Агроөнеркәсіптің кешенінің қалыптауы және халық шаруашылығындағы алатын орны5 бет
Ауыз судың нормалық стандарты4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь