Ахмет Байтұрсыновтың ағартушылық қызметі(1873-1937)



Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Ахмет Байтұрсыновтың ағартушылық қызметі(1873-1937)
Ахмет Байтұрсынов қазақ мәдинетінің тарихында үлкен, бір дәуірді алып жатқан алып тұлға.Оның тарихи тағылымы мол, тәрбие туралы өзіне тән прогрессивтік ойпікірі бар ұлы - ғалым. Қазақ философиясының(тіл білімі және әдебиет тану) негізін салушы педагог - ағартушы, мәдинет және қоғам қайраткері. А.Байтұрсынов - алғашқы қазақ тілінің авторы(1912).Сол кездің өзіне ол жүзеге асыраған қазақ жазу (Жаңа емле ережесі айнала ортадан тиісті бағасын алды. Оған прогрессивтік зиялы қауым ерекше назар аударды. Ал, 1924 жылы, ол жаңа қазақ алфавиті ретінде қабылданып, оған ғалымының құрметіне - Байтұрсынов аты берілді. Ол өз заманыңда барлық түркі тілдес халықтардың ең жақсы үлгісі ретінде қабылданды. Сондай-ақ, біздің шетелдік отандастар күні бүгінгі дейін Байтұрсынов графикасын пайдаланады.Байтұрсынов әдістемелік еңбектері қазіргі кездің өзіңде үлкен беделмен қолданылады.Оның қазақтың тілі және қазақ тілін оқыту методикасы өзінің сапалығымен және ана тіліміздің ерекшелігін жинақтайтын оқулық негізгі ретінде үлкен табыспен мектептер мен жоғары оқу орындарында оқытылып, қолданылмалы қазақ тілінің қолтума оқулығына айналып отыр.
Ол өмірінің алғашқы жылдарын бала оқытудан бастайды. Ол жөнінде былай деп жырлайды. Адамдық диқаншысы - қырға шықтым,
Көл жоқ, көгалы жоқ-құрға шықтым
Тұқымын көтеруге бұл халықтың - деп бейқам жатқан
халқын сауаттандырып , өнер - білімге , мәдениетке жетектеді.
Бұл тұста 1890 жылдар үстінде Ахмет Байтұрсынов тәрізді оқыған, білім алған,мектеп бітірген, орысша сауат ашқан өзге де азаматтарының алғаш көріне бастаған кезі еді.1896 жылы Байтұрсынов Омбыда жұмыс істеп отырып Ақмола, Семей оқу жүйесі басқарды.Сол жылдары Қазақ даласында бала оқыту жайы, оны қатты толғандырды.Осы кезенде қазақтарды оқыту Ахметтің ой-түюінше өзгелердің емес,өзі тектес оқығандарың халық алдындағы парызы деп түсінеді.Байтұрсыновтың осындай мақсаттарды көздеп, саяси-көзқарастарын шыңдай түсуі Қарқаралыда өмір сүрген 1896-1907жылдар кезеңімен байланысты.Осы жылдары оның айналасына қазақ зиялылары топтала бастады. Байтұрсынов 1907-1917 жылдар арасында Орынборға жер аударып сонда тұрған жылдарында ғылым, білімге бұрынғыдан да терең үңіліп, қазақ балаларын оқытудың әдістерін, қазақ тілі мен әдебиеті,өнер,тарихы,мәдениеті туралы өрен ойлар айтып, бастауыш мектептерге арнап оқулықтар мен оқу құралдарын жаза бастады. Халық мұраларын, ауыз әдебиетін - эпос,ертегі, жұмбақтар жинап бастыру ісімен айналысады,ғылыми - зерттеу жұмыстарымен шұғылданады.
Ахмет Байтұрсыновтың қазақ елінің жоғын жоқтап, санасына сәуле құюға байланысты жасап жүрген еңбектері елге тарай бастады. 1913-18 жылдар арасында бейресми газет Қазақ газетінің редакторы болып жұмыс істеген жылдарында - газет бетінде халықты оқуға білімге , өнерге ,бостандыққа, теңдікке шақырған ойларын газет бетіне ашық жариялағанды.
Қазақтарды надандық шырмауынан шығарудаң бірден-бір жолы
ғылым - білімге ұмтылу, оқу - ағарту жұмысымен айналысу деп түсінген Байтұрсынов бұл пікірін Қазақ газетін жариялауға ұдайы ұмтылыс жасаған.1911 жылы Орынборда басылған Маса атты жинағы, халықты өз тағдыры үшін күреске шақырып, жұртшылықты шырт ұйқысынан оятқан дабылды еңбек - топтама туынды болған. Ахмет қалғыған халқын ең болмаса маса болып шағып оятайын, ойландырайын-деген мақсат көздейді.
Сары маса болып ызыңдаған өзі екенін, Ахмет Байтұрсынов,1909 жылы Петербургте басылған Қырық мысал атты еңбегінде Малшы мен Мысал туындысында жасырмай ашық айтады. Онда мындай шумақ - өлеңдер болған: Мысалы,қазақ малшы ұйықтап ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Ахмет Байтұрсыновтың ағартушылық қызметі
Ахмет Байтұрсыновтың қоғамдық-саяси және мемлекеттік қызметі ( 1872 - 1937 жж. )
Ахмет Байтұрсыновтың өмірі
АХМЕТ БАЙТҰРСЫНОВ (1873-1938)
Ахмет байтұрсынов (1872—1937)
Ахмет Байтұрсыновтың поэзиясы
Ахмет Байтұрсыновтың шығармалары
Ахмет Байтұрсынұлы (1873-1938 жыл)
Қазақ зиялыларының ағартушылық қызметі
А.Байтұрсыновтың ағартушылық мұрасының зерттелу жайы
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь