Тіршілік

Тіршілік . жанның денедегі сипаты, өмір сүру формасы. Тіршілік жан иесінің бұл дүниеге еріксіз келіп, еркінен тыс кетуімен аралықтағы белгілі бір уақыт аралығындағы өмірдің атауы. Жалпы тіршілік иелерінің әлемі сан алуандығымен қатар, қайталанбас ерекшелігімен, таңғажайып сұлулығымен, шебер үйлесімімен ерекшеленеді. Жан қозғаушы күш ретінде тіршіліктің мәні, сонымен қатар оның өмір сүруінің шарты, кепілі. Тіршілік жанға уақытша мекен болатын дененің тіршілік ету формасы. Тіршілік ұғымы өмір ұғымының ауқымында, оған қарағанда мағынасы тар ұғым. Себебі өмір ұғымы . жанға байланысты, оның өмір сүру формасы ретінде қолданылса, тіршілік дененің өмір сүру формасын анықтау үшін қолданылады. “Тірі адам тіршілігін жасайды” деген мақал өмірінің мәні жан сақтау ғана болған адам өмірінің сәттерінен хабар береді. “Тіршілігі бар”, “Күйбең тіршілік” деген сөз тіркестері де адамның тіршілікке бейімділігімен қатар, жан қамынан гөрі тән қамын күйттегенін білдіреді. Адам тіршілігінің мәні тіршілікке еріксіз келіп, еркінен тыс кете тұра өлшеулі тіршілікте берілетін жақсы.жаманды ажыратып таңдай алатындай қалау еркінің берілуімен айқындалады. Әйтсе де адам тіршілікте көптеген жағдайларға тәуелді болады, шын мәніндегі рухани еркіндікке қол жеткізу рухани кемелденудің нәтижесінде ғана мүмкін болады.[1]
«Тіршілік» ұғымының анықтамасы өте көп. Филологтар олардың саны орта есеппен бес жүзге жуық деп дәлелдейді. Бұл тек биологиялық термин емес. Философия немесе діни айқындама тұрғысынан да тіршілік анықтамасы өжептөуір көп. Ең дұрыс анықтаманың бірін Фридрих Энгельс былай деп ұсынған: «Тіршілік дегеніміз . нәруыздық денелердің өмір сүру жолы...».
Ғылымда күні бүгінге дейін бірде.бір «бейнәруызды тіршілік» формасы табылған жоқ. Тек киялшыл жазушылар шығармасынан ғана «плазмалы адамдар» немесе «кремнийлі
        
        Тіршілік – жанның денедегі сипаты, өмір сүру формасы. Тіршілік жан иесінің
бұл дүниеге еріксіз келіп, еркінен тыс кетуімен аралықтағы белгілі ... ... ... ... ... ... ... әлемі сан
алуандығымен қатар, қайталанбас ерекшелігімен, таңғажайып
сұлулығымен, шебер үйлесімімен ерекшеленеді. Жан қозғаушы күш ... ... ... ... оның өмір ... ... ... Тіршілік
жанға уақытша мекен болатын дененің тіршілік ету формасы. Тіршілік ұғымы
өмір ұғымының ауқымында, оған қарағанда ... тар ... ... ...... ... оның өмір сүру ... ретінде қолданылса,
тіршілік дененің өмір сүру формасын анықтау үшін қолданылады. ... ... ... ... мақал өмірінің мәні жан сақтау ғана болған адам
өмірінің сәттерінен хабар береді. “Тіршілігі бар”, “Күйбең тіршілік” деген
сөз ... де ... ... ... ... жан қамынан гөрі
тән қамын күйттегенін білдіреді. Адам тіршілігінің мәні тіршілікке еріксіз
келіп, еркінен тыс кете тұра өлшеулі ... ... ... таңдай алатындай қалау еркінің берілуімен айқындалады. Әйтсе де
адам тіршілікте көптеген жағдайларға ... ... шын ... ... қол ... рухани кемелденудің нәтижесінде ғана мүмкін
болады.[1]
«Тіршілік» ұғымының анықтамасы өте көп. Филологтар олардың саны орта
есеппен бес жүзге жуық деп дәлелдейді. Бұл тек ... ... ... ... діни ... ... да ... анықтамасы өжептөуір
көп. Ең дұрыс анықтаманың бірін Фридрих Энгельс былай деп
ұсынған: «Тіршілік дегеніміз - нәруыздық денелердің өмір сүру жолы...».
Ғылымда күні ... ... ... ... тіршілік» формасы
табылған жоқ. Тек киялшыл жазушылар шығармасынан ғана «плазмалы адамдар»
немесе «кремнийлі кұбыжық» кейпінде кездестіруге болады. Шындығына келсек,
тіршілік ететін ағзалардың барлығы ... ... ... ... ... 80%-ы ... Оның ... нәруыздардың химиялық құрамы,
қасиеттерінің алуан түрлілігінде шек жоқ, сондай-ақ тірі ағзаның
әрқайсысында сирек ұшырасады. Олар химиялық ізденістердің ... ... ... етеді жөне бүл ізденістері жеке жасушаларда да, біртұтас
ағзаларда да бақыланады.
Нәруыз немесе күрделі нәруыздар қоспасы өзінен-өзі ешқандай тірілік (живое)
қасиет көрсетпейді. Жасушалар ... ... ... тірі ... кез ... езге ... зат тәрізді тіршілік қалпында қалады.
Сонда тіршілік деген не? Ең алдымен тіршілік дегеніміз - бұл ... өз ... ... ... ... ... ... алуы. Бұл
қасиет сыртқы ортадан алынған зат есебінде дамып, көбейеді. Мысалы,
кристалдар да ерітінділерден белгілі ... ... ... өсе ... - ... бір ... ... тұрады жөне сол затты құрылыс
материалы ретінде тұтынады, демек химиялық өзгерту жүзеге аспайды. Сондай-
ақ энергия шығындалмайды.
Тірі ағзалар біржасушалы ... ... ... ағза ... ... ... биологиялық жүйе болып есептеледі. Тірі ағзалар
микроскоппен ғана көрінетін бактериялардан бастап, өте зор сүткоректілерге
дейінгілерден кұрылысы жөне ... ... ... Жүйе ... ағза ... ... және өзара өрекеттесетін көптеген алғашқы
заттардан тұрады. Ағзанын алғашқы заттары: жасушалар, ұлпалар және мүшелер.
Олар тек бірімен-бірі өзара әрекеттесіп, өздігінен ұрпақ ... ... ... ... тән ... ағза ... ... болуының алғышарттары
Ғылыми деректер бойынша Күн жүйесіне жататын Жер ғаламшарыбұдан 4,5—5 млрд
жыл бұрын газды-шаңды ... ... ... ... газды- шаңды материя
қазіргі кезде жұлдызаралық кеңістікте де кездеседі. Жер бетінде тіршіліктің
пайда болуы үшін ғарыштық және ғаламшарлық кейбір алғышарттар қажет. ... ... ... тән ... болу ... Ғаламшардың мөлшері тым үлкен
болса, табиғи радиоактивті заттардың атомдық ыдырауынан бөлінген энергияның
әсерінен ғаламшар өте кызып кетуі мүмкін. Ғаламшардың тым ... ... ... ... заттармен ластануына жағдай жасайды. Ал
ғаламшардың мөлшері тым кіші болса, ол өз ... ... ... ... ... жұлдыздарды орбита бойынша айнала қозғалуы аркылы
тұрақты түрде және біркелкі мөлшерде өзіне қажетті ... алып ... ... ... ... бір ... түспесе тіршіліктің пайда болуы мен
дамуы мүмкін емес. Өйткені тірі организмдердің тіршілігі белгілі бір
температуралық жағдайда ғана жүріп отырады. Қорыта айтқанда, ... ... ... ... ...... мөлшері, энергия және белгілі температуралық жағдайлар жатады. бұл
айтылған алғышарттар тек Жер ... ғана ... ... ... ... ... адам ... өте ерте кездерден
бастап- ақ толғандырып келе жатқан күрделі мәселенің бірі. Ол жайында
көптеген болжамдармен көзқарастар ... ... ... ... ... ... ... туралы түрлі
көзқарастар қалыптасты. Ежелгі грек философы Аристотель (б.з.д. IV
ғ.) бит — еттен, қандала — жануар шырынынан, шұбалшаң — балшықтан пайда
болады деген көзқарасты ұстанды.
Грек философиясының негізін салушылар Фалес және т.б., ... ... ... ... әр ... ... ... негізгі
зат су деп есептеді және содан өздігінен тіршілік пайда болды деп корытынды
жасады. Орта ғасырларда да ғылыми деректердің ... ... ... ... жайлы түрлі көзқарастар орын алды. XVII ғасырдың
орта шеніне дейін тіршілік өздігінен өлі табиғаттан пайда болады деген
көзкарасты ... көп ... ... ... микроскоптың ашылуына
байланысты организмдердің құрылысы жайындағы деректер нақтылана түсті.
Осыған сәйкес тіршіліктің өлі ... ... ... ... ... жасала бастады.
Тіршіліктің пайда болуы туралы теореялар
Тіршіліктің пайда болуы жайында, негізінен, бір-біріне қарама- карсы екі
көзкарас қалыптасқан. Оның
біріншісі — тіршілік өлі табиғаттан пайда ... ... ... ... ...... ... Бұл көзқарас бойынша тіршіліктің
өздігінен пайда болуы мүмкін емес. Тіршіліктің пайда болуы жайындағы бұл
екі көзқарас арасындағы ... ... ... осы ... ... жалғасып
келеді.
Луи Пастер ұсынысы
Тіршіліктің өздігінен пайда болмайтынын дәлелдеу үшін 1860 жылы француз
ғалымы, микробиолог Луи Пастер (1822—1895 жж.) арнайы тәжірибе ... ... ... ... тәрізді шыны түтікті қолданды. Л.Пастер шыны ішіндегі
қоректік ортаны кайнатып, оны иір иінді түтікпен жалғастырды да, түтіктің
ұшын ашық қалдырды. ... ... ... еркін кіруіне мүмкіндік
жасалды. Микроорганизмдердің споралары шыны түтіктің иір иініне жиналып,
қоректік ортаға түспегендіктен, шыны ішіндегі ерітінді ұзақ уақыт таза
қалпында сақталды. Л.Пастер қарапайым ғана тәжірибесі ... ... ... ... ғана ... болады деген биогенездік теорияның дұрыстығына
көз жеткізді.
Абиогенез теориясын жақтаушылар Л.Пастер тәжірибесінің дәлелділігін
мойындамады. Олардың бір тобы жер ... ... ... әрі ... күш бар деген пікірді ұсынды. Бұл көзкарас креационизм (латынша
"creatio" — жаратушы) деп ... Осы ... ... ... Жер ... ... ... басқа ғаламшарлардан метеориттер арқылы
үнемі таралып тұрады деген де көзқарастар болды. бұл ... ... "pan" — ... және "sperma" — ... ... ... ... теориясын" 1865 жылы алғаш неміс ғалымы
Г.Рихтер ұсынған. Оның пікірі бойынша жер бетінде тіршілік ... ... ... яғни ... ... ғаламшарлардан таралған. Бұл
көзқарасты сол кездегі көрнекті ғалымдар Г.Гельмгольц, Г.Томсон,
С.Аррениус, П.Лазарев, т.б. қолдады.
Тіршілік мәңгі, ол ... ... ... ... XX ғасырдың бас
кезінде швед ғалымы С.Аррениус (1859—1927 жж.)панспермия тұжырымын колдады.
"Ол тіршілік ғарыш кеңістігінде күн сәулелерінің қысымы арқылы бір ... ... ... отырады,"— деп түсіндірді. бұл тұжырымды
қолдаушылар тіршілік Жерге метеориттер ... ... ... ... ... жер ... мәңгілік деген теорияны 1880 жылы неміс ғалымы В.
Прейер ұсынды. бұл көзқарасты аса ... орыс ... В.И. ... ... бұл ... ... ... мен өлі табиғаттың арасында ешқандай
айырмашылық жоқ",— деген пікірге келіп тіреледі. Тіршіліктің пайда болуы
деген ұғым тікелей тірі организмдер туралы деректердің ... ... ... ... байланысты. Бұл салада неміс ғалымы Э. Пфлюгердің
(1875 ж.) нәруызды заттардың шығу ... ... ... зор. ... ... ... ... бөлігі екендігіне ерекше мән беріп,
тіршіліктің пайда болуын материалистік тұрғыдан түсіндіруге тырысты.
Жер бетінде ... ... ... ... ... кездегі көзқарас биопоэз
теориясы деп аталады (биохимиялық эволюция теориясыдеп те атайды). Бұл
теорияны 1947 жылы ағылшын ғалымы Дж. ... ... Дж. ... биогенездің
үш кезеңін ажыратты. Оның
▪ бірінші кезеңі — биологиялық мономерлердің ... ... ... ... — биологиялық полимерлердің түзілуі.
▪ Үшінші кезеңі — менбраналы құрылымдар мен алғашқы организмдердің
(протобионттардьщ) пайда болуы.
Қазіргі кездегі биология ғылымының жетістіктеріне сәйкес тіршілік деген
ұғымға ... ... ... жүр. ... ... ... ... ғылыми тұрғыдан дұрыс деп
есептеледі. Бұл анықтама бойынша: "Жер бетінде тіршілік ететін тірі
организмдер — нәруыздар мен нуклеин қышқылдарының ... ... олар ... ... ... Тірі ... артына өзі тектес ұрпақ
қалдырып, тіршілік үнемі жалғасып отырады". Бұл ... ... ... да ... жер ... тіршіліктен өзгеше
тіршіліктің болуын жокка шығармайды.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1.http://kk.wikipedia.org/wiki/Жер_бетінде_тіршіліктің_пайда_болуы_туралы_ал
ғашқы_көзқарастар
2. Сәтімбеков Р. Биология: Жалпы ... ... ... ... ... ... арналған окулық. — Алматы: "Мектеп"
баспасы, 2007.
3. http://kk.wikipedia.org/wiki/Тіршілік
4. "Қазақ Энциклопедиясы", 8 том
5.  Биология: Жалпы білім беретін ... ... ... оқулық, 2-
басылымы, өңделген/ М. Гильманов, А. Соловьева, Л. Әбшенова. - Алматы:
Атамұра, 2009.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Spirulina platensis клеткасының тіршілік ету қабілетіне сақтау ұзақтылығының әсері35 бет
Адамның шығу тегі. Тіршіліктің пайда болуы туралы болжамдар15 бет
Айдың табиғатқа және тіршілікке тигізетін5 бет
Алабұта тұқымдасына сипаттама. Тіршілік формалары, гүлдері, жемістері27 бет
Арамшөптердің биологиялық ереекшеліктері, таралу және олардың тіршілік жағдайларына бейімделуі20 бет
Бір клеткалы жәндіктердің тіршілік ортасы21 бет
Балалардың тіршілік әрекеті мен тәрбиесін ұйымдастыруға бағытталған жұмыстарда қамтылған мәселелерді көрсетіңіз9 бет
Биоценоз - тірі организмдердің тіршілік ету жағдайын3 бет
Гармондар – тіршілік стимуляторлары7 бет
Жануарлардың тіршілік ортасы21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь