Активтік операциялар

МАЗМҰНЫ:

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

1 ТАРАУ. БАНКТЕРДIҢ АКТИВТIК ОПЕРАЦИЯЛАРЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ СИПАТТАМАСЫ 7
1.1 Банктiң активтiк операцияларының мәнi мен құрылымы 7
1.2 Банк операциялары туралы түсiнiк 10
1.3 Банк активтерiн сапасына байланысты жiктеу 16

2 ТАРАУ. «ХАЛЫҚ БАНКІ» АҚ.НЫҢ АКТИВТIК ОПЕРАЦИЯЛАРЫН ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22
2.1 “Халық банкі” АҚ қызметінің жалпы сипаттамасы 22
2.2. АҚ “Қазақстанның Халық банкінде” қызметтерді қолдану ерекшелігі ... 28
2.3 «Халық банкі» АҚ.ның бағалы қағаздар портфелi және валюталық операцияларына талдау 34

3 ТАРАУ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БАНКТЕРІНДЕ АКТИВТIК ОПЕРАЦИЯЛАРЫН ЖЕТIЛДIРУ ЖОЛДАРЫ 49
3.1 Банктегі активтiк операцияларының құрылымын жақсарту жолдары 49
3.2 Банк активтiк операцияларын сақтандыру 52

ҚОРЫТЫНДЫ 56

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 59
        
        МАЗМҰНЫ:
КІРІСПЕ.....................................................................
.................................................5
1 ТАРАУ. БАНКТЕРДIҢ АКТИВТIК ОПЕРАЦИЯЛАРЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ СИПАТТАМАСЫ 7
1.1 Банктiң активтiк операцияларының мәнi мен құрылымы ... Банк ... ... ... ... Банк активтерiн сапасына байланысты жiктеу 16
2 ТАРАУ. «ХАЛЫҚ БАНКІ» АҚ-НЫҢ АКТИВТIК ОПЕРАЦИЯЛАРЫН
ТАЛДАУ……..……………………………………………………………………...22
2.1 “Халық банкі” АҚ ... ... ... ... АҚ ... ... ... қызметтерді қолдану ерекшелігі….28
2.3 «Халық банкі» АҚ-ның ... ... ... және ... ... 34
3 ... ... РЕСПУБЛИКАСЫ БАНКТЕРІНДЕ АКТИВТIК ОПЕРАЦИЯЛАРЫН
ЖЕТIЛДIРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... жақсарту жолдары 49
3.2 Банк активтiк ... ... ... 56
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 59
КIРIСПЕ
Банктiк жүйе – ... ... ... және ... бiрi ... табылады. Банктердiң дамуы мен тауар өндiрiсi
айналысы тарихи ... ... ... ... ... және ... ... болды. Бұл кезде банктер ақшалай есеп айырысуларды жүргiзе
отырып, шаруашылықты ... ... ... қайта бөлiнуiнде делдал
бола отырып өндiрiстiң жалпы тиiмдiлiгiн ... ... ... өсуiне жағдай жасайды.
Коммерциялық банктер өздерiнiң ... ... ... мен ... көтеру үшiн клиенттерiне операциялар
мен қызметтердiң кең көлемiн көрсетуге тырысады. Банк активтiк операциялары
нарығындағы бәсеке ... ... бұл ... ... және ... әсер ... ... активтiк операцияларды (несиелiк, есеп-айырысу
кассасы, валюталық және тағы ... ... ... қызметтердi,
клиенттердiң тапсырысы бойынша маркетингтiк зерттеулердi, лизингтiк және
тағы да басқа операцияларды көрсете бастауда.
Коммерциялық банктердiң ... ... ... ... ... ... ... қаражаттарының әр түрлi ... ... ... ... яғни ... ... ... дұрыс,
орналастырса, оның жағдайы соншалықты орнықты болады.
Банктiк қызметтiң маңызды және ... ... ... табу ... өз және ... ... орналастыру iс- әрекеттерi құрайды,
яғни банктiң активтiк операциялары құрайды.
Тақырыптың өзектілігі: активтiк операцияларды жүзеге ... ... ... ... жасайды. Олар проценттер, дивиденттер немесе
бiрiккен кәсiпорының пайдасына қатысу түрiнде ... ... ... ... ... банк балансының активiнде көрiнiс
табады. Оның көрсеткiштерiне қарап банктiң ресурстарының жұмсалу ... ... ... Банк ... және қаржылық емес мекемелердiң
активтерiнiң құрылымында едәуiр ... бар. ... ... көп ... қаржылық талаптар түрiнде ... ... ... ... көп ... ақшалай формада болады, ал
ғимараттар және құрылғыларға жұмсалымдар аз болады.
Банктер мен ... ... ... ... мiндеттемелерiнiң шығу тегiнен және пайда табу мақсатында
жүргiзетiн ... ... ... ... Кәсiпорындар өз
пайдаларының көп бөлiгiн шикiзаттар және ... ... ... ... сату ... алады. Сату процесi дайын өнiмдердiң көп
бөлiгiнiң қоймада сақтауын ... ... ал ... шикiзаттар қорларын бiр
қалыпта ұстап тұру қажеттiлiгiн және қымбат тұратын құрылғыларды пайдалану
қажеттiлiгiн талап ... Ал ... ... ... ... ... ... алынады, нәтижесiнде банктер ақшаның болашақта
төленетiн ... ... ... және ... ... ... ... болады.
Банктiң өз және тартылған қаражаттарын жоғары табыс алу мақсатында
тиiмдi орналастыру, банк ... ... және оны ... мәселелерiнiң
актуальдылығы менiң диплом жұмысыма осы ... ... осы ... ... банктiң өтiмдiлiгi, пайдалылығы, қаржылық ... және ... оның ... ... ... ... сапасына, жалпы айтқанда активтiк операцияларына байланысты болады.
Осыған байланысты дипломдық жұмысымның мақсаты:
- банктiң активтiк операцияларының мәнiн көрсету;
- банктердiң активтерiнiң ... ... ... және ... ... тәжiрибесiн оқып-үйрену, олардың сапасының банктiң өтiмдiлiгi мен
пайдалылығына әсерiн ... ... ... ... ... мынадай мiндеттердi шешу қажет:
1. Банктiң активтiк операцияларының ... мен оның ... ... активтiк операцияларының құрылымына әсер ететiн факторларды
қарастыру;
3. Банк ... ... ... ... нақты
материалдар негiзiнде талдау жасау;
4. Банктiң активтiк операцияларын жетiлдiру ... ... жазу ... ... Республикасындағы банктер және
банктiк қызмет туралы «Заң күшi бар ... ... ... Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiсiнiң нормативтiк-құқықтық
актiлерi; Отандық және шетелдiк оқу әдебиеттерi, мерзiмдi ... ... ... ... ... ... ... есеп беру құжаттары
пайдаланылды.
Дипломдық жұмыс кіріспеден, үш тараудан, қорытынды мен ... ... ... ... «Халық банкі» АҚ-ның мәліметтері бойынша жазылды.
1 ТАРАУ. БАНКТЕРДIҢ АКТИВТIК ОПЕРАЦИЯЛАРЫ ЖӘНЕ ... ... ... ... операцияларының мәнi мен құрылымы
Банктiң активтiк операциялары оның операцияларының маңызды бөлiгiн
құрайды.
Банктiң ... ... бұл ... кiрiс табуымен өтiмдiлiктi
көтеру мақсатында ресурстарды орналастыру операциясы.
Банктiң активтi операциялары ... кiрiс ... ... ... ... ... нақты ақша және кассалық қызмет операциясы, есеп қарыз
операциясын, бағалы қағаздармен ... ... ... мен банк ... ... және депозиттiк операцияларды жатқызуға
болады.
Кассалық операциялар нақты ақша негiзiнде жүзеге асырылады. Бұл кезде
банк банктiк шоттары бар ... ... ақша ... және ... ... әр түрлi аударулар жасайды, төлемдер жүргiзiледi (жалақы, жол сапар
шығындары, материалдық көмек, ... ... ... ... да ... берiлетiн қарыздар)
Банктiң есеп қарыз операциясы кең көлемдi кiрiс ... ... ... жеке және ... ... несиелендiру кезiнде кеңiнен
қолданылады. Банк мекемесiнде несиеден кейiн екiншi кезекте кiрiс әкелетiн
операция болып бағалы ... ... ... ... Бұл
кезде банк өзiндiк бағалы қағаздарын сатып өткiзедi, клиенттердiң тапсырысы
бойынша олардың бағалы қағаздарын орналастырады және ... кiрiс ... ... ... ұзақ мерзiмдi салымдар жасайды.
Кiрiспеде айтылып өткендей бұл ... банк ... ... ... ... ... ... деп банк балансының активiнiң сапасы бойынша
әртүрлi баптарының баланстық қорытындыға қатынасын айтады.
Әрбiр банк ... ... ... белгiлеу және сақтау кезiнде
бiршама мәселелерге тап болады.
Сонымен қатар, активтердiң құрылымы көбiнесе елде қалыптасқан ... де ... ... ... ақша және оған ... қаражаттар
жатады, яғни банкте бар ақшалай қаражаттар (корреспонденттiк шоттағы,
Орталық банктегi мiндеттi резервтiк ... ... ... ... ... ... ... қаражаттарға тез айналатын активтерге жұмсалған
қаражаттар (мемлекеттiк ... ... ... ... қысқа
мерзiмдi қарыздар және тағы басқалары) жатады [5,23].
Екiншi топқа: басқа кәсiпорындардың, ұйымдардың ... ... ... ... Бұл ... өтiмдiлiк деңгейi бiрiншi
және үшiншi топтың активтерiнiң өтiмдiлiк деңгейiне қарағанда ... ... ... ... ... ... ... бағалы
қағаздарын (акциялар, депозиттiк сертификаттар және тағы ... ... ... ... ... ... ... жатады. Бұл
активтердiң өтiмдiлiк деңгейi қарыздың ... ... мен ... ... ... ... Өтiмдiлiгi жоғары құнды қағаздарға басқа
банктерге берiлген және ... ... ... ... ... ... ... негiзгi құралдары жатады: ғимараттар,
құрылғылар есептеу ... ... ... және тағы ... ... ... төмен активтерге жатқызылады. Дегенмен әрбiр кезеңде
елдегi экономикалық жағдайды ескерiп отыру қажет ... өз ... ... ... ... топтары және түрлерi
тұрғысынан алынғанда, белгiлi-бiр уақытқа яғни, белгiлi-бiр күнге, сонымен
қатар, олардың динамикасы ... ... ... ол ... бiр ... ... ... ауыстыра алады.
Бұл кезде қаражаттар көзi өзгермей ... да ... ... ақшалай
қаражаттардың жаңа көздерi есебiнен де ауыстырылу жүргiзiлуi мүмкiн. Банк
активтердi бiр түрiнен екiншi бiр ... ... ... ... және ... ... ... активтердiң ұтымды құрылымын
қалыптастыру қамтамасыз етудi көздейдi. Бұл жағдайда пассивтердiң құрылымы
және тартылған қарыз ... ... де ... ... ... ... ... қарастыратын болсақ, Орталық Банкте
корреспонденттiк шоттағы ақшалай қаражаттардың қалдығы үнемi жоғары болатын
болса бұл ... ... ... ... ... немесе
мемлекеттiк бағалы қағаздарға ... ... ... ... ... ... аз болғанымен олардың банктiң шығаратын бағалы
қағаздарына қарағанда сенiмдiлiгi ... ... ... ... берi ... бағалы қағаздар нарығы жұмыс iстеуде. Осылайша
өтiмдiлiк ... ... ... ... ... болады.
Алайда, корреспонденттiк шоттағы қаражаттарды активтiң басқа түрiне
орналастыру туралы шешiм ... ... банк ... ... ... жасауы, табыстары және шығындарына болжау жасауы
қажет. Өйткенi түрлi қолайсыз факторлар әсерiнен ... ... тез ... ... орын алуы ... ал бұл корреспондентiк шот
бойынша дебеттiк қалдықтың пайда болуына әкелiп ... ... банк ... ... ... ... ... алуға мәжбүр болады, олар ... ... ... ... есеп ... ... анағұрлым жоғары болады.
Қаражаттардың екiншi топтағы активтерiне ... ... ... ... ... акцияларын алу,
олардың қызметтерiне қатысу түрiнде ... Бұл ... ... үнемi келiп түсуiн қамтамасыз етуде ... ... ... ... ... ... тұрақтылығы және өтiмдiлiгi
жоғарылайды. ... ... ... ... ... ... ... сатып алуға рұқсат берiлмеген. Банктердiң
бұл қызметiн ... ... деп ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкi бередi.
Қазiргi уақытта Қазақстан Республикасында бұл ... тек ... ... ... рұқсаты бар. Соның iшiнде осы ... ... ... ... ... банк те ... мезгiлде бұл топтың активтерi банктiң қарыздар тобының активтерiне
қарағанда өтiмдiлiгi төмен, әсiресе экономикалық дағдарыс ... ... ... орналастыру едәуiр тәуекелмен байланысты болады.
Сондықтан коммерциялық банкте арнайы резервтер құрылуы ... ... ... бұл тобына қаражаттарды орналастыруы өте аз
болып табылады.
Акционерлiк қоғамдардың, кәсiпорындардың, ұйымдардың ... ... ... және ... шаруашылық қызметтерiне қатысу коммерциялық
банктiң өтiмдiлiгiн төмендетедi, ал оларды басқару дамыған корпоративтiк
бағалы ... ... ... ... үлкен қиыншылықтар туғызады.
Екiншi топтың активтерiнiң құрылымында да ... ... ... берiлген қарыздар алады. Бұл қарыздар қазiргi
уақытта қысқа мерзiмдiк сипатта және ... ... ... Активтердiң бұл түрiне қаражаттарды орналастырудан түсетiн
табыс деңгейi анағұрлым жоғары.
Бұл ... ... ... көп ... ... ... ... бередi. Қысқа мерзiмдi несиелердiң
өтiмдiлiгi әр уақытта ... ... бұл ... ... ... ... етуге қойған қамтамасыз етiлу көздерiнiң әруақытта
сапалы еместiгiнен туындайды. Сондықтан коммерциялық банктер ... ... ... ... активтiң түрi - басқа банктерге
несиелерге жұмсайды. Активтердiң бұл түрiнiң ... ... ... ... ... ... ... өтiмдiлiгiн көтередi.
Бұл несиелер әдетте негiзiнен қысқа мерзiмдiк сипатта болады.
Екiншi ... ... ... шамасы бойынша едәуiр орын алатын
актив - банкаралық ... ... ... ... банктердiң дамуымен байланысты банкаралық ... ... ... өсiп ... Бұл ... факторларға байланысты, соның
iшiнде банктердiң өз өтiмдiлiктерiн жоғарылатуға ұмтылуы да бар.
Активтердiң ... ... ... ... ... ... базасын дамытуға жұмсалған қаражаттар ... ... ... ... алғашқы сатысында тұрғандықтан олардан
бүгiнгi таңда өздерiн ғимараттармен, құрылғылармен, есептеу техникаларымен,
байланыстың жаңа ... ... ету үшiн ... қаражат жұмсау
талап етiледi. Алайда, барлық банктер бiрдей, ... ... ... ... ... үшiн қаржыландыру көздерiн таба бермейдi. ... ... ... мен оны қаржыландыру көздерi арасында тепе-
теңдiктi қамтамасыз ету ... шешу ... ... ... ... ... ... банк сәйкес жабу ... ... ... онда ... ... ... ... Банк операциялары туралы түсiнiк
Банк - заңды тұлға коммерциялық ұйым жарғыға сәйкес банк қызметтiн
жүзеге асыратын ... ... банк бұл ... ... ... ... ... негiзгi заңға сәйкес заңды және жеке тұлғалардың бос ... ... өз ... ... төлемдiлiк, мерзiмдiк негiзiнде
орналастыратын және банк операциясын жүзеге асыратын заңды тұлға мекеме.
Банк операциясы бұл ... ... ... нақты iстердi
бухгалтерлiк безендiрулермен байланыстыратын қызмет.
Ерекшелiктерi:
1. Iскерлiк қатынастардың ұзақтығы.
2. Банктiк ... ... ... ... сәйкес, арнайы деңгейде қалыпты жүргiзiлуi [14,178].
Банк операцияларын мерзiмдiлiгiне байланысты күнделiктi дәстүрлi,
дәстүрлi емес банк ... ... ... деп ... жүзеге
асыруға болады.
Дәстүрлi банк операциясы деп банк ... ... ... ... ... банк ... жиi, ... және күнделiктi
жүргiзiлетiн операция түрiнде қалыптасқан қызметтi айтамыз.
Дәстүрлi операциялар:
- есеп, қарыз, несие операциялар.
- депозит, аманаттар ... ... ... ... ... ... байланысты арнайы лицензия негiзiнде
жүзеге асырылатын, кейде банк жанындағы болып саналатын операция дәстүрлi
емес операция.
Оған:
- ... ... ... ... ... [11, ... банк ... принципi.
Коммерциялық банк (акционерлiк) заң жүзiнде ақша қаржыларын тартуға
орналастыруға қайтаруға, төлеуге уәкiлеттенген мекеме.
Банктiк ... ... ... банк ... ... ... ... қағаз (лицензия) ие екендiгiн бiлдiредi. Заңға сәйкес заңды тұлға
банк мекемесi деген ...... ... ... соң ... ... ниет бiлдiрген заңды немесе жеке тұлға алғашқы қаржы-
жарғылық қор ... тиiс. Бұл ... ең ... ... ... банк
белгiлейдi және бұл қор толықтай 1 жыл мерзiм iшiнде ... тиiс. ... ... қаржыны акция шығару есебiнен еркiн, жарна ... ... Ал жеке ... ... үлес қосушылар есебiнен жинақталады.
Ұлттық банк белгiлеуi бойынша олар ... ... ... және ... департаментiне ұсынады.
1. Өтiнiш
2. Техника экономикалық негiздер (бизнес план)
3. Iскерлiк жоспарымен 3 жыл ... ... есеп ... ... Банк бастығы туралы анкета. (банктiк тәжiрибе, жоғары экономикалық
бiлiм, алынбаған ... ... ... ... ... мекеме басшысы болмауы талап етiледi).
5. Банк жарғысы (ашылатын банктi атау, мекен-жайы, жүргiзiлетiн операция
түрлерi, ашатын қорлары мен ... қор ... тағы сол ... ... төлем қабiлетi туралы аудиторлық қортынды және ... ... ... ... [4, ... ... Жаңа банк ... Бөлiмшелер ашуға;
- Валюталық операциялар жүргiзуге;
- Халық қаржыларын таратуға;
Коммерциялық банктiң функциялары:
1. 1. ... ... ... ... 3. ... ... есеп ... айналымға бағалы қағаз тағы сол сияқты құндылықтар
шығару;
5. ... беру және ... ... ұсыну;
Принциптерi:
1. Өзiндiк қаржылар ... ... ету ... ... ... түрде қаржы тарту орналастыру экономикалық еркiндiкте болу.
3. Нарық жағдайына байланысты клиенттермен сенiмдiлiк ... ... ... бағытын, экономикалық орнын еркiн таңдау.
Банктің жинақтаған ресурстарын табыс табу және өтімділігін қамтамасыз
ету мақсатымен ... ... ... деп ... ... ... төрт топқа бөлінеді:
- несие-есептеу операциясы, оның нәтижесінде банктің
несиелік портфелі қалыптасады;
- инвестициялық операциясы, ол ... ... ... ... және есептесу операциялары - банктің клиенттерге
көрсететін қызметтерінің бірі;
- басқа ... ... - ол ... ... ресурстарын орналастыру
қызметіндегі несие беру операциясы. Банк табысының көп ... ... ... ... банктердің клиенттеріне беретін қарызын біраз белгілерге
байланысты топтастыруға болады:
- ... ... ... - ... ... және
жергілікті үкімет ... ... ... ... пайдаланатын мерзіміне байланысты - қысқа мерзімді (1 ... ... ... (1 жылдан 5 жылға дейін), ұзақ мерзімді (5 жылдан
жоғары);
- қызмет ету ... ... - ... ... берілген
қарыз және айналыс аясына берілген қарыз;
- борышқордың қай ... ... ... -
өнеркәсіпке, саудаға, ауыл ... ... ... ... ... бойынша - кепілді, қорғаулы, ... ... ... ... өтеу ... ... - бір уақытта және бөлік-бөлікпен өтелетін
қарыз [15,72].
Несиені банктер несиелеудің мына ... ... ... ғана ... ... ... ... және мақсаттылық.
Көптеген мемлекеттерде қарыз белгілі бір ... ... ... ... ашумен беріледі. Мысалы, АҚШ-та, Германияда, Голландияда,
Бельгияда ... ... ... шот ... ... бекіту
формасы кең тараған. Контокоррентік шот деген несиелік шотпен ағымдағы
(есептесу) шоттың біріктірілуі. Бұл шот ... ... ... ... ... беруді көрсетсе, ал кредиттік сальдо шотта өзінің қаражаты
бар екенін ... ... бұл түрі ... ... ... беріледі.
Ал кейбір мемлекеттердің (Ұлыбритания, Канада) банктері несиені
шектеуді овердрафт бойынша жүргізеді. ... - ... чек ... ... мерзімді несие беруі немесе оның ... ... ... ... ... ... болса да, бекітілген лимит шегінде
банктің төлеуі. Нәтижесінде ағымдағы шотта ... ... ... ... сомасы ағымдағы шот ашылғанда шартпен анықталады.
Несиелеудің бұл ... - ... ... берілетін несиенің түрі. Ол
-клиенттің ағымдағы есеп айырысуына қаражат жетіспестігін қанағаттандыруға
берілетін несие. Несие үшін ақы ... ... ... ... ... ... көлемі көптеген мемлекеттерде несие ... ... ... ... ... Бұл жағдайда банк пен клиент
арасында ... ... ол ... банк ... ... ... ... бір сомаға несие беруге міндетті. Несие линиясы бір
жылға ... ... ... аралығында борышқор қайтадан келіспей-ақ
және қосымша рәсімдемей-ақ қажет кезде ... ... ... ... егер ... қаржылық жағдайы нашарлап кетсе, онда келісімнің
аяқталуы мерзіміне дейін оны жою кұқы банкте болады. ... ... ... ... ... ... класты борышқорға қолданылады.
Келісім бекітілгенде клиенттің несие ... ... 20-30% ... толтыратын (компенсационный) аз қалдық сақтау жағдайы көрсетілген
құжат қоса ... ... ... ... бір түрі ... ... ... несие беру. Бұл жағдайда берілетін несие сомасы несиелік
шоттың дебетінен клиенттің ағымдағы ... ... ... ... ... ... ... шотынан тікелей
төленуі мүмкін.
Ағылшын және швейцария банктерінің тәжірибесінде банк ... ... сома ... ... ... ... қолданылады. Бұл
жағдайда қатысушы-банктің біреуі басқарушы және ... ... ... Германия мен Жапонияда консорциумдық несие де кең дамуда. ... ... екі және одан да көп ... ... ... ... болуымен ерекшеленеді. Консорциумдық несие ... өте ... (30 млн. АҚШ ... ... ... Бұндай қарыз несие ... ... ... ... ... ... несие өкілінің,
басқарушының және басқа несие беруші мен ... құқы мен ... [20, ... ... беру операциялары тобына факторинг және лизинг
операциялары да кіреді. Факторинг ... ... сату ... ... ... төленбеген қысқа мерзімді қарыз
тапсырысын банкке сату. Бұл жағдайда банк ... ... ... ... ететін құқыққа ие болады. Сонымен қатар банк клиенттің айналмалы
капиталын ... ... ... ... өзіне алады.
Қарыз беру мәселесін шешерде банк жеткізушінің несие қаблеттілігін
талдап, оған ... ... ... ... ... Төлей алмау
қауіпін банк (фактор) ... ... ол ... ... жалпы
сомасының 80-90%-ін бірден өзі төлеп, ал қалғанын (резервін) дебитор
қарыздың ... ... ... ... ғана ... Коммерциялық
банктер несиенің осы түрін дамытып, өз операцияларын кеңітуге ... ... ... ... және клиенттерімен байланысын нығайтуға
қол жеткізеді.
Лизинг операциясы ... ... ... ұзақ ... ... ... мүліктерді және негізгі капиталдың
басқа элементтерін жалға бергенде ... ... ... ... ... беру ... ... операциясына қатысады. Сонымен
қатар банктер жалға беретін машиналар мен ... ... да ... ... Шарт ... ... ... лизинг
объектісін қалған құны бойынша сатып алуына болады. Банк лизинг операциясын
жүргізу арқылы клиенттің төлем қабілетсіздігінен ... ... ... Оған ... банк жалға берілетін мүлікке амортизациялық төлемді
қосуға құқы бар. Ондай жағдайда сол ... ... ... ол сома
жабдық алуға жұмсалуы мүмкін [13, 98].
Коммерциялық банктердің ... ... ... ... жүргізіледі: банк өз портфелі үшін ... ... алу ... ... ... қағаздарды (үлесті ... ... ... ... ... клиенттің тапсыруы бойынша
бағалы қағаздарды сатып алу және сату ... ... ... қызмет ету), бағалы қағаздар шығаруға ... ... ... ... жай және ... акциялар, облигациялар, мемлекеттік
қарыз міндеттемелері, вексельдер және т.с.с. ... ... ... банктің вексельдермен жүргізетін ... ... ... және ... ... операциялары, несие
беру, ... ... ... инкассациялау, ... беру және ... ... бағалы қағаздарды инвестициялауының басты мақсаты -
дивиденд және процент ... ... ... ... ... қағаздардың
табыстылығы оларды өтеу мерзіміне тікелей байланысты. ... ... ... ... ... оның нарықтық бағасы тұрақты болады. Ал мерзімі
ұзақ болған сайын, бағалы қағаздардың ... жиі ... ... ... банктер үшін қысқа мерзімді бағалы қағаздарға
ақша ... ұзақ ... ... ақша ... гөрі ... ... коммерциялық банктердің активінін бұрыннан қалыптасып және
қазіргі кезде өрістеп келе ... ... ... - ... беру ... ... және бағалы қағаздармен операция (қор биржасындағы).
Бұл операциялар банк балансының 80%-ін ... ... ... ... акцепттік, шетел валютасымен, қозғалмайтын мүліктермен, сондай-
ақ делдалдық ... ... Олар ... тығыз байланысты.
Әсіресе актив және пассив ... ... ... ... ... негізінен өзгенің капиталымен (тартылған) ... ... банк ... несиеге беру және инвестициялау масштабы
көбіне банктің уақытша бос капитал мен жинақтардытартуқабілетінебайланысты.
Баланс ... ... мен ... ... талдау – банктің
барлық мүліктерінің және оның жекелеген түрлерінің ... ... арту ... кему ... ... ... береді.
Қаржылық есептің маңызды элементі болып саналатын активтерді, талдау
барысында, осы активтердің нақты қолда бары, ... ... және ... өзгерістер зерттеледі. Активтердің жалпы құрылымын және оның жеке
топтарын талдау, ... ... ... ... ... ... өсуі (артуы) банктің болашақтағы ... ... ол осы ... жұмысының оң нәтижесін сипаттайды.
Алайда, банк мүлік құнының өсу себептерін ... ... ... есептің номиналды ... ... ... ... ... соқтыратын инфляция әсерін ескеру ... ... ... ... алу тек негізгі құралдардың баланстық
құнын құру барысында жүргізіледі.
Баланс мәліметтері бойынша активтердің құрамы мен ... ... ... үшін ... 4 – аналитикалық кесте құрылады.
Осы көрсеткіштен кейін баланс валютасындағы ағымдағы активтер үлесін
анықтау ... ... ... ... ... барлық мүлік құнына
қатынасымен анықталатын банк активтерінің іске ... ... ... Ол ... ... ... қаражат үлесін сипаттайды.
Коффицент мағынасы артқан сайын банктің ... ... ... ... есеп ... мүмкіндігі де арта түседі. Қаржы тұрғысынан
алғанда оның өсуі актив ... ... ... ... ... – яғни
мүлік әлдеқайда мобильді (іске тартылған) болады, бұл оның ... және оны ... ... ... көрсетеді.
Банк активтерін таратудың тиімділігін сипаттайтын келесі көрсеткіш –
мобильді және иммобильді қаражаттар ... ... Ол ... құнын ұзақ мерзімді активтер құнына бөлу арқылы ... ... ... және ... ... ... салалық
ерекшеліктеріне байланысты. Өзге банктердің берілген көрсеткіштің деңгейі
0,5 – тен төмен болмауы тиіс.
1.3 Банк ... ... ... ... ... сапасы олардың өтiмдiлiк, тәуекелдiлiк, және
табыстылық деңгейiмен ... ... ... ... активтердi үш топқа бөледi:
- Өтiмдi активтер. Оларға: кассадағы қолма-қол ақша, Орталық Банктегi және
корреспондент-банктердегi шоттардағы ... ... ... егер олардың дамыған екiншi нарығы және ломбартық несие бар
болса, Орталық ... ... ... ... ... ... ... активтердiң мөлшерi салымшылардың орналастырған ресурстарын
қайтаруға қатысты олардың ... ... үшiн, ... ... алу ... сипаттайды. Әдетте өтiмдiлiгi
тез активтер тәуекелi жоқ деп есептеледi және сәйкесiнше, ... ... ... ... iстеп тұрған активтер. Олар ... ... ... ... сатылуға арналған және сатуға ... ... және тағы ... ... ... ... ... белгiлi-бiр дәрәжеде тәуекелi
бар және өтiмдiлiгi ... ... ... Бұл кезде мына жағдайды ескеру
қажет: әдетте мұндай ... ... ... ... ... тыс көбеюi банктiң өтiмдiлiгi және қаржылық тұрақтылығына терiс
әсер етедi.
- Өтiмсiз активтер. Оларға қозғалмайтын ... ... ... ... ... ... фирмалардың және компаниялардың
капиталына, егер олар ... ... және ... ... ... ... болса, инвестициялар жатады.
Мұндай жұмсалымдар банктiң өз қаражаттары есебiнен ... ... ... ... ... ... ұзақ мерзiмдiк сипатта болады
да тартылған ресурстардың қысқа ... ... сай ... ... ... ... уақыт кезеңiндегi динамикасына
талдау жасалады. Осы сатының ең негiзгiсi - жұмыс iстеп ... ... ... және ... болып табылады. Мұндай талдау құрылған
резервтердiң жеткiлiктiгiлiгiн анықтау үшiн және ... ... ... бағалау үшiн қажет. Осыған байланысты, тек жұмыс iстеп
тұрған активтердi олардың тәуекелдiгi ... ... ... көптеген түрлерi бар. Анағұрлым белгiлiсi - бұл 1985
жылы АҚШ Федералдық Резервтiк ... ... ... ... ... ... ... бөлiнедi, - «жақсы активтер, яғни өзiне мiндеттеме
қабылдаған ... ... ... таза ... және ... қабiлеттiгiмен
қамтамасыз етiлген, сонымен қатар, активтiң өзiнiң құнымен ... ... ... ... Бұл ... активтер тап осы кезде
қауiптiлiк ... ... ... ... ... және болашақта банктiң
жағдайын нашарлатуы ... Бұл ... ... ... тән, бiрақ
оларды қауiп тудыратын активтерге жатқызатындай ... ... ... ... ... қадағалау қамтамасыз етiлмеген, олар бойынша
«зияндық келiсiм жасалған және ... ... ... жоқ, ... ... ... ... несиелермен жұмыс iстеудiң қалыптасқан
тәжiрибесiнен қандай да бiр ауытқушылықтар бар. ... ... ... ... етуi ... ... және нарықтың ... ... ... ... ... ... ... етедi.
-Қауiп тудыратын активтер. Мұндай активтерде қарыздың ... ... ... ... Егер банк ... ... жоя алмаса, бұл жағдайда банктiң белгiлi бiр зияндар шегуiнiң
ықтималдылық ... өте ... ... активтер. Күдiктi ретiнде жiктелген активтерге қауiп тудыратын
активтерге тән кемшiлiктердiң барлығы да тән. ... ... ... тән, ол ... ... қайтарылуын немесе қарыздың
өтелуiн мүмкiн емес етедi және оларды жоғары шамада күдiктi етедi. ... зиян шегу ... өте ... ... ... ... беретiн бiрқатар факторлардың болуы (капиталды алу
немесе косу, қосымша қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... оларды зиянды категорияға қоспайды.
- Шығынды активтер, яғни ... ... ... ... сонша
оларды банктiң активтерi деп есептеуге де болмайды, олай есептеудiң орны
да жоқ. Мұндай активтердiң болашақта ... ... ... ... есептеген күнiң өзiнде оларды шығынға жатқызуды соза беру ... ... ... ... ... ... талдау жасау
тәуекелге қатысты банктiң саясаттық сипаты туралы бiр қатар қорытындылар
жасауға мүмкiндiк ... ... ... тәуекелдi жұмсалымдар сферасы
ұлғайды ма, бiр деңгейде тұр ма, немесе ... ма, ... ... бередi. Бұдан басқа, ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Ұлттық
Банкiсiнiң “Пруденциалдық нормативтер туралы” ережесi негiзiнде ... ... ... ... бойынша, төменде көрсетiлген
сандық белгiлер арқылы коммерциялық банктердiң активтерiнiң тәуекелдiлiгiн
белгiлейдi.
1-топ ... ... ... тең ... ... ... жатады;
- касса (теңгелер және халықаралық экономикалық ынтымастық пен даму
ұйымына кiретiн елдердiң валютасы);
- ... ... ... ... ... ... мiндеттi
депозиттер;
- Монетарлық бағалы металлдар;
- Экономикалық ... пен даму ... ... ... ... ағымды шоттар мен қысқа мерзiмдi депозиттер;
- Мемлекеттiк және басқа да жоғары өтiмдi бағалы қағаздар;
- Несиелер (депозиттермен, ... ... ... ... ... ... ... кепiлдеген кепiлдермен кепiлденген)
- Қазақстан Республикасы Үкiметтiне берiлген несиелер;
2-топ тәуекелдiлiк дәрежесi 0,2-ге тең ... ... ... ... пен даму ... мүше елдердiң
банктерiнде орналастырылған ағымдағы шоттар мен қысқа мерзiмдi депозиттер;
3-топ ... ... 0,5-ке тең ... Олар:
- Монетарлы емес бағалы металдар.
4-топ тәуекелдiлiк дәрежесi 1-ге тең ... ... ... ... даму ұйымына кiрмейтiн елдердiң валютасы;
- Басқа банктердегi ... ... және ... ... ... арналған бағалы қағаздар және басқа қағаздар;
- Басқа банктерге берiлген несиелер ;
- Төлемдер бойынша есеп айырысулар;
- ... ... ... ... ... ... ... Проценттердi және шығындарды алдын ала төлеу;
- Бағалы қағаздар бойынша премиялар және скидкалар;
- Банк дебиторлары;
- Уақытша активтер;
Активтердi ... ... ... өлшеу Сәйкес баланстық шоттағы
қалдықты (немесе оның бiр бөлiгiн) тәуекелдiлiк коэффициентiне көбейту (%
пен) және оны ... бөлу ... ... ... ... ... белгiлi бiр тәуекелде болады. Банк өз
активтерiнiң тәуекелдiлiк дәрежесiн заңға және өз ... сай ... және соны ... ... ... ... ... қандай да бiр топқа
жатқызылуы қарыз алушы ... ... ... және ... ... қарызды өтеу шарттарын қаншалықты орындауына байланысты жүзеге
асырылады.
Банктiк қадағалау органдары ... ... ... ... әр елде әр түрлi болады.
Қазақстанда бес буынды жiктеу ... Ол ... сома ... ... ... төлеудiң кешiктiрiлу дәрежесiне негiзделген
Банк активтерiн топтастыру тәртiбi Қазақстан Республикасы ... ... ... 1997 жылы ... ... ... екiншi деңгейдегi банктерiнiң активтерiн баланстан ... ... және олар ... ... ... ... ғ218
Ережесi арқылы белгiленген.
Банктер ай сайын айлық баланспен бiрге Қазақстан ... ... ... ... ... және баланстардан тыс
талаптардың жiктелуi және провизиялардың мөлшерi бойынша өзгерiстер ... ... ... ... яғни ... ... мүмкiндiгiне
негiзделедi.
Активтер және баланстан тыс талаптар стандартты және жiктелетiн болып
бөлiнедi.
Актив бойынша талап орындалады деп ... ... бар ... онда ... деп ... Егер актив бойынша талап орындалмайды ... ... ... сай ... деп ... ... бар болса,
онда актив жiктелетiн актив болып табылады.
Несиелiк портфельдiң жiктелiнуi екiншi деңгейдегi банктердiң ... ... ... жүргiзiледi: қарыздар, лизингтер, овердрафт,
факторинг, форфейтинг ... ... ... ... есептеу
немесе басқа да қарыздық мiндеттемелердi есептеу, аккредитив ашу жолымен
берiлген ... ... ... ... берушiнiң несие бойынша төлемдердiң
(негiзгi қарыз және процент) мерзiмiн сақтауына , қарыз алушының ... ... ... ... ... қамтамасыз етiлуiне және оның
сенiмдiлiгi мен өтiмдiлiгiне байланысты сапасы ... ... ... ... ... бұл өз кезегiнде;
а) субстандартты
ә) қанағаттанарлықсыз
б) тәуекелi жоғары күдiктi
3. Үмiтсiз.
Стандартты несие – бұл өтеу ... ... және ... ... ... яғни ... алушы қаржылық жағынан тұрақты шаруашылық
субъектiсi болып табылады, несие сенiмдi және ... ... ... ... ... етiлуi ретiндегi кепiлдер депозит, аффинирленген
бағалы металлдар, Қазақстан Республикасының мемлекеттiк бағалы қағаздары
түрiндегi кепiлдер ... ... ... ... олардың қайтпай қалу белгiлерi болмайды.
Субстандартты несие - негiзгi қарыз және пайыздың қайтарылуы ... 30 ... ... ... ... Бұл ... сонымен қатар
қаржылық жағдайы ... ... ... қанағаттанарлықсыз
көрсеткiштерi, (дебиторлық қарыздың өсуi, дайын өнiм және тауарлардың
өтiмсiз ... бар ... ... ... несиеге негiзгi қарыз немесе пайыздың қайтарылуы
бойынша төлем 30 күннен 60 ... ... ... ... бiр ... ... ... жағдайы нарық конъюктурасының өзгеруiмен
байланысты нашарлаған қарыз алушылардың несиелерi жатқызылады.
Мына негiздердiң бiреуi бар ... ... ... күдiктi несие деп
есептеледi:
- негiзгi қарыз немесе проценттiң қайтарылуы бойынша төлем 60 күннен 90
күнге дейiн ... ... ... қаражаттарының үнемi жеткiлiксiздiгi;
- сауықтандырудың бiр жылдан көп емес мерзiмге жариялануы;
- ... ... ... зиян ... ... ... ... басқа мiндеттемелерi бойынша қарызының ұзартылуы;
Егер келесi негiздердiң бiреуi бар ... онда ... ... деп
есептеледi:
- негiзгi қарыз және проценттi қайтару бойынша төлемнiң 90 ... ... ... қарыздың бiр реттен көп ұзартылуы;
- қарыз алушының банкрот деп жариялануы;
- сауықтандырудың бiр ... көп ... ... ... алушыға материалдық зиян келтiрген және оның ары қарай қызмет
етуiне мүмкiндiк бермейтiн форс-мажорлық ... ... ... ... көрсетiлген критерийлер ... ... ... орын алып ... банк ... ... үшiн ... екеуiнiң iшiндегi сапасы төмендеу несиеге жатқызады.
Қаржылық ... ... ... ... ... бланктiк несие
субстандартты несиеге жiктеледi.
Банктiң басқа ... ... ... жiктелiнуi.
Банк басқа банкке депозиттер орналастырған кезде, ... ... ... ... кезде ол, банк корреспонденттiң қаржылық жағдайына
талдау жасауы ... Ол үшiн банк ... ... есеп беру ... ... ... ... банкте депозиттiң негiзгi сомасының немесе ол
бойынша төлемдердiң ұзартылу мерзiмiне байланысты жiктеледi.
Талап ... ... ... ... ... ... ... бойынша кешiгушiлiк 7 күннен 30 ... ... ... ... ... жоғары күдiктi активтерге жiктелiнедi.
Дебиторлық қарыздардың жiктелiнуi.
Дебиторлық қарыздар контрактiде алдын ала ... ... ... ... және ... қаржылық жағдайының ... ... ... ... деп ... өтiмдiлiгi және қаржылық ... ... ... ол бойынша келiсiм-шартта көрсетiлген өтеу мерзiмi жетпеген
болса дебиторлық қарыз субстандартты деп ... ... ... ... онда ол ... ... қарыздар
сияқты өз мезгiлiнде қайтармау мерзiмдерiне сәйкес ... ... де ... тыс мiндеттемелер) несиелер сияқты
жiктелiнедi.
Несиелiк портфельдi талдаудың нәтижелерi қарыз бойынша зиянның орнын
толтыруға қолда бар резервтiк ... ... ... үшiн ... ... қорды құраудың көзi банктiң пайдасы болып табылады.
Қазiргi уақытта Қазақстан Республикасында коммерциялық банктер
жiктелiнген ... ... ... ... Оның қажеттi мөлшерiн
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi ... ... ... ... ... ... тұрса негiзгi
қарыздың 5 пайызы мөлшерiнде, ... ... ... 10 ... ... провизия құрайды.
Қанағаттанарлықсыз активтер бойынша пайыз толығымен төленген жағдайда
негiзгi қарыздың 20 пайызы ... ... ... төлем кешiктiрiлген
жағдайда 25 пайызы мөлшерiнде провизия құрайды.
Күдiктi активтер бойынша барлық жағдайда негiзгi қарыздың 50 пайызы
мөлшерiнде банктер ... ... ... ал үмiтсiз активтер бойынша
барлық жағдайда 100 пайыз мөлшерiнде провизия құрайды.
2 ТАРАУ. «ХАЛЫҚ БАНКІ» АҚ-НЫҢ ... ... ... “Халық банкі” АҚ қызметінің жалпы сипаттамасы
Халық банкінің қазіргі заман талабына сай ... оның ... мен ... қайта ұйымдастыру процесі ғана емес. Бұл
жаңа ... ... ... ... ... ... спектірінің
кеңейтілү процессі жаңа шарттарды жинақтық ... ... ... және жетілдірілуінің әлем ... ... ... бар ... интерграцияланған” банктік құрылымның
құрылуы. Бұл ... ... ... сай ... ... ҚР-ның Халық Банкінің негізгі тапсырмаларын ... ... ... ... салықтық, коммуналды және
т.б. төлемдерді қабылдау, кіші және ... ... және ... ... ... ... АҚ ... Банкі”-80 жыл
шамасында өз клиенттерінің ... ... ... ... келе ... ҚР-ның
ең ірі универсалды коммерциялық банкі, КР-ның ең ... ... ... , қаржылық құрылымдарының бірі. АҚ “Халық Банкі”
ҚР-ның жинақтық банкінің қайта ұйымдастырылуы базасы негізгі ... ... ... ... бойы зейнетақы мен жәрдемақыны төлеу бойынша ҚР –ның
Үкіметінің агенті ... ... ... ... үлес ... ... болып келеді:
- несиелік 50 пайыз
- сақтандыру – 10 пайыз
- депозиттік – 25 пайыз
- ... – 7 ... ... және т.б. – 3 ... ... ... мен ... капитал көлемі бойынша ҚР-ның ең
ірі екінші деңгейлі банктерінің үштігіне кіреді. 2007 жылдың 1 ... ... млрд ... ... жарғылық капиталы (толығымен
төленген)-7,222 млрд тенгеден астам, ... ... млрд ... 2007 жылдың қаңтар-шілде айына таза пайда 904,5 млн тенге
мөлшерінде қалыптасты. ҚР ... ... ... ... және қоғамдық
ұйымдармен реттелген іскерлік қатынастарға ... ... КҒ ... ... Standard and Poors, Thomson Bank watch Bree ... ... мен ұзақ ... қатынастарға иелік етеді.
Халықаралық қаржылық нарықта банктің бұрыннан бергі серіктестері болып
табылатындар: Халық ... ... ... дайындауға қатысқан
және де ... ... ... ... ... ... 1998 жылы ... Банкі үшін синдикациялаған қарызды
ұйымдастырған-American Express Bank LTD ; ... ... ... отырып,
“көгілдір фишкалар” бағдарламасы бойынша АҚ “Маңғыстаумұнайгаз” және ... ... ... пакетінің бөлігін өткізуге қатысқан-
Credit Suisse First Boston банкі және т.б. ... ... ... ... ... ... өз қызметтерін бізге көп рет көрсеткен
White and Case, Broce well and ... Baker and ... ... Stibbe Simont Monahan Duhot ... ... ... ... Банкінің ең ірі серіктестері болып ҚР-ның үкіметінің 1999 ж ... ... ... ... ... 100 пайыздық
пакеті АҚ “Халық Банкінің” басқарылуына берілген, АҚ “Қазпошта” табылады.
ҚР-ның Жинақ банкінен ... ... ... ... ... 746 құрылымдық
бөлімшелерді, соның ішінде 20 ... және ... 158 ... және 568 есептік кассалық бөлімшелерді кіргізетін,кең филиалды
торға иемденді. “Халық Банкі” ... ... екі ... ... ... Лондонда және Пекинде. Болашақта Мәскеуде қосымша ... ... ... ... ... ... оған жеке ... депозиттері нарығында
ең алдыңғы қатарлы ұстанымдарға иелік етуді қамтамасыз ... ... ... ... ... ... басқа, ол сонымен қатар
пластикалық карточкалардың нарығында көсемі ... ... 2007 ... ... июльіне жалпы саны 1 млн бірліктен асқан
VISA және Master Card төлемдік жүйелерінің ... ... ... ... жиынтық көрсеткіштеріндегі банктің үлесі 990 мың
адам шамасында, немесе ... ... ... ... ... ... ... Халық банкі чиптік төлемдік карточкаларды 2004
жылдан шығарады. Бүгінгі таңда банк ... ... ... ... ... қазіргі кезде ол төлемдік карточкалар ... те, ... те ... ... ... ... жұмысты жүргізуде. Жуық арада Visa Classic және Visa ... ... ... ... ... ... Қазіргі кезде оның төлемдік карточкаларға қызмет көрсету торы
369 банкоматтардан (нарықтың ... 65 ... 1199 ... 1153 ... тұрады.
Осы жылдың соңына дейін банк 10 мың түйірді құрайтын Visa ... ... ... ... эмиссиясын жүзеге ... ... банк ... ... да ... ... ... тікелей таза пайдасы 2007 жылдың төрт ... ... ... берудің ҚР стандарттарына сәйкес өткен жылдың аналогиялық кезеңдерімен
салыстырғанда 2,8 есеге 1,132 млрд теңгеге дейін ұлғаяды.
Акциялар ... ... ... ... алу құқығын
қадағалаумен ашық жазылу бойынша орналастырылды. Эмиссияның 93 пайызын ... ... ... ... 6,999 ... –брокерлі-диллерлік
компаниялары, ал 0,001 пайызы жеке тұлғалар сатып алды.
2007 жылдың 24 қыркүйегінен бастап “Халық ... ... ... 2,674 млрд теңгеге орналастыруға кірісті. 100 теңге номиналы бар
20 млн жәй және 6,742 млн артықшылығы бар ... ... ... ... ... оның ... ... 37 пайызға-7,222
млрд теңгеден 9,896 млрд ... ... ... банк ... ... (9,896 млрд ... ... төлейді. ҚР-ның Халық
Банкінің несиелік портцелінің көлемі ағымдағы жылдың тоғыз айы ... ...... теңгеге дейін ұлғайды .
“Халық Банкінің” активтерінің құрылымында қарыздық портфель алдыңғы
қатарлы орынды алды-2006ж ,қорытындысы бойынша 63,5 ... және 2007 ... ... ... ... бойыншы 58 пайыз. Одан кейін құнды
қағаздарға салымдар жүреді, осы жылдағы олардың активтердегі ... ... ... 11, 9 пайыздан 14,1 пайызға өсті. Дәл осы кезеңге банк басқа
банктердегі депозиттерінің мөлшерін 6,3 млрд теңгеге ұлғайтты.
Соңғы төрт ... ... ... портфельінің концентрациясының
деңгейі ұлғайды. Егер де 2002 жылы ең ірі 10 ... ... ... ... ... 26 ... келсе, онда 2007 жылы бұл көрсеткіш
39 пайызға дейін өсті.
2007 жылдың соңына несиелендірудің негізгі көлемі көтерме ... ... ... ... ... (энергетика, машина құрылысы жэәне
т.б.) 14,0 пайызы ауыл шаруашылығы (13,6 пайызы), ... газ ... ... және құрылыс (6,2 пайызы) үлесіне тиімді. ҚР-ң Халық Банкі ... ... ... бір (1/3) ... несиелендіреді- жалпы
алғанда 20 ірі ҚР-дық кәсіпорындарды қоса ... 158 ... ... ... ... қазіргі кезде үлкен емес. 2007 жылы ол 2,5
есеге өсті және де 7,4 млрд ... ... ... қарыздық портфельдің
жалпы көлемінің 8,8 пайызы (2006 жыл-5,8 пайызын) құрады.
Міндеттемелер ішінде негізгі үлес депозиттерге келеді-2007 ж ... ... 85 ... және де 1 ... ... ... ... –79
пайызы. Жеке тұлғалардың депозиттерінің ... ... ... ... ... ... шаттары.
2. АҚ “Қазақстанның Халық банкінде” қызметтерді қолдану ерекшелігі
Халық Банкі еңбекақылық карточкалардың ... ... ... ... ... Altyn, ... Cirrus ... Кредитті карточкалар- Visa Classic, Eurocard/Master Card-Mass.Кредитті
▪ картчокалар- Visa Gold, ... ... ... ... ... ... Cirrus ... Cirrus /Maestro карточкалары келесідей мүмкіндіктеріді
береді:
▪ АҚШ доллары сатып алудың нарықтық курсына ... аса ... ... курс ... ... ... ақша құралдарын
конвертациялауға;
▪ АҚШ долларында ақша құралдарын жинақтауға және де ... ... ... екі пайыз есебінен ... ... ... ... ... нүктесінде жинақтарға тәулік бойы ... ... алу үшін ... ... ... да болмасын
бөлімшесіне барудың өзі де жеткілікті. Бұған екі құжат ... жеке ... мен РНН ... ... ... ... толтыру және де
шығаруға келісім-шартты рәсімдеу.
Карточка берілгеннен ... ... ... ... ашылмаған
арнайы конверт беріледі.
Несиелік карточкаларды алу үшін ... ... ... тарих»
қажет – белгілі-бір уақыт аралығында алынған және қайтарылған ... ... ... ... ... ... үшін ... тапсырысты толтыру қажет, ол жерде конвертацияланатын құралдардың
көлемі мен конвертация ... ... ... ... ... ... бойынша банк жақындары немесе туыстары үшін
қосымша карточкаларды шығарады. Әрқайсысы өзінің жеке ПИН-кодына ... ... ... ... ... ақшаны жұмсау лимитін (шегін)
бекітуге болады.
Төлемдік пластикалық карталарды қолдану саласында ... ... ... ... ... ... ... беру мен оған жылдық
қызмет көрсетуден басқа, Халық Банкі тауарларға ... ... ... ... мен ... ... нақты ақшаларды (тегін) беру
және басқа да операциялар бойынша қызметтерді көрсетеді.
Банк көрсетілетін ... үшін ... ... сыйақыларды ала
алады, ал картаның төлемқабілеттілігін қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... (төмендетілмейтін қалдығынсыз) мөлшерлерін, карточка бойынша нақты
ақшаны күндіз беру шектерін, несиелік карточка бойынша несиеніңуақытында
өтелмеуіне ... ... ... ... банктік
есептемелерді, нақты ... ... ... ... ... және т.б-ларды бекіте алады. Карточкалық шоттың толтырылуын
теңгеде және АҚШ долларларында, басқа кездерден ... ... ... ... 1 ... – нақты ақшасыз және нақты ақшалы төлемдер
жүзеге асыруға болады. ... ... ету ... ... ... ... айы мен жылы көрсетіледі ). Карта онда ... ... ... ... ... етеді. Егерде картаның қызмет көрсетумерзімі аяқталса,
банк клиеннттің жазбаша өтінішінің негізінде оны жаңасына айырбастай алады.
Мерзімі ... ... ... ... ... ... ... жатқызылады.
Карточканың айыр басталуы немесе уақыты өткеннің орнына жаңасын шығару
карточка ұстаушның жазбаша өтінішінің негізінде орындалады. Карточка, ... ету ... ... ... оған ... ... кезде, ПИН-коды
ашылған кезде, карточканы ұстаушы ПИН-кодты ұмытып қалған кезде, ... ... ... ... ... ... ... ұрлатып
алу немесе жоғалтып алу кезінде карточканы ... ... ... ... ... ... ... керек, ол жерде карточканы ұстаушы туралы
барлық ақпарат, кодтың сөз, карточканың нөмері мен ... ету ... ... ... себебі көрсетіледі. Блоктағаннан кейін банк карт-шот
бойынша жаңа нөмері мен ПИН-коды бар жаңа карточка шығарады.
Ағымдағы ... ... үшін банк ... ... Card) ... ... ... қысқа мерзімді қарызды ұсынады.
Карточкаларды ұстаушыларға жылдық 25 пайыз астына (айына 2,08 пайыз) айлық
еңбекақы төлемінің сомасынан 70 ... ... ... ... ... бұл
кезде пайыздар нақты қолданылған несие уақыты мен нақты қолданылған сомаға
есептелінеді. Бұл үшін ... ... ... ... ... ... көшірмесі, РНН көшірмесі, еңбек ақы ... ... ... 3
формадағы анықтама қағазды, несиелік лимитті ... ... ... ... ... қол ... ... Егер де клиент несиені
өтеу мерзімінің өтіп ... жол ... банк ... өтіп ... ... 30 пайыз есебінен пайыздарды есептейді. Егер де ... ... ... банк ... сомасынан жылдық 30 пайыз есебінен пайыздарды
есептейді ... ... ... жеке ... ... ... тұтынушылық
мақсаттарға несиелендіру бағдарламасы қарастырылған несие 500 (бір ... ... ... және 1000 (екі жеке ... ... АҚШ ... мөлшерінде 18 ай мерзімге ұсынылады. Бұл үшін ... ... ... ... ... болу ... және де қажетті
құжаттардың пакетін ұсыну керек: жеке куәлік пен РНН ... ... ... ... номері 3 формадағы анықтама қағазды.
Интернет –банкингтің көмегімен келесілерді жүзеге асыруға болады:
1. өзіндік интернет шоттарда ... ... ... ... депозиттерді ашуға немесе жабуға (4-тен 12 пайызға дейінгі ставка
бойынша 30,90,180,270 және 360 ... ... және ... ... карточкаға ақшаларды аударуға (операция құны 16
теңге, еңбек ақылыққа-тегін);
4. Қазақстан ... ... дәл сол ... жүзеге асырылатын
аударымдарды жүзеге асыруға (сомаға тәуелсіз құны 16 ... Банк ... және ... ... ... асыруға (құны
сомадан 0,5 пайыздан 0,9 пайызға дейін);
6. Зейнетақылық шот бойынша жазылымдар алуға (құны 31 теңге);
7. Валюталық ... мен ... ... ... ... банктік курс бойынша);
8. К-mobile қызметтеріне төлем жүргізуге (құны 16 теңге);
9. 9 аймақтан 27 коммуналды және провайдерлік ... ... ... 16 теңге) /15/.
Жуық арада қосымша қызметтер іске қосылады: еуродағы Интернет-
салымдар, ... ... ... ... ... ... ... төлем жүргізу, сіздің шоттағы ... ... ... ... немесе е-мейлға хабарлау және т.б. Заңды
тұлғаларға ... ... ... ... ... ... ... әрбір жеке тұлға аша алады. Ашу процедурасы екі
сатыдан тұрады:
1. ... ... ... ... ... тіркелу уақытша түрде тек Интернет-кассалары
аумағында ғана мүмкін)
2. ... ... және ... ... ... алу.
Бүгінгі күнде банкомат тек нақты ақшаны алу үшін ғана ... ... ... да ... ... асыру үшін қолданылады: өзінің жинақтық
зейнетақылық шоттың жағдайы туралы ақпарат алу (құны 30 теңге) және кейбір
төлемдерді ... ... ... ... Бұл ... ... банк
Қазақстан-ды барлығының алдына шығады және де ТМД–да алғашқылардың бірі
болып табылады.
Жақыннан бері ... ... өз ... VIP ... Орталықтарындағы
қызмет көрсетуді ұсынды, оның ... ... ... ... ... жеке ... арналған персоналды банкинг. Бұндай
орталықтардың жаңалығы аса ... және ... ... көрсетуге
негізделеді. Бұл кездегі банктің аңдитын соңғы мақсаты-тұрғылықты халық
сияқты осындай көп санды ... үшін ... ... ... ... ... істеу әрбір банктің дамуының анық жолы болып табылады,
өйткені жеке тұлғалар үлкен ... ... ... ... ... Банкінің
қызметінің жаңа түрі банктік қызметтердің ... ... ...... ісін ... ... ... бақылау жасау, өте ірі
сомалармен жұмыс істеу, бірінші талап ... ірі ... ... дәл сол
сәтте аудару, персоналды қаржылық консалтинг ... ... да ... және жаңа ... ...... ... қызмет көрсету персоналды менеджермен
бөлек бөлмеде жүзеге асырылады, бұл басқа тұлғалардың болуына жол ... ... ... клиенттің құзырлы өкілі және “жеке банкирі”
болып табылады. “Жеке банкирге” тапсырмалар беру ... ... ең ... ... ... ... ... үшін персонал
айырықша аса мұқият тыңдалады.”Жеке банкирде” клиент ... ... ... ... ... банктік шотына, төлемдік
карточкаларына қызмет ... ... ... асыру немесе
құндылықтарды персоналды,жеке сейфтерде, жол чектерінде ... ... ... ... ... ... ағымдағы жағдай туралы, мысалы құнды
қағаздарға инвестициялау туралы кеңес ала алады.
VIP – ... ... ... ... ... ... де, ... да заңсыз әрекеттерден қорғалған. Банк беделі алғашқы
деңгейлі рольді атқарады-максималды құпиялылық ... ... ... Classic, Business және Gold ... ... ... ... әрбір ұстаушыға бақытсыз жағдайлардан, шетелдік сапарларда
күтпеген аурулардан “AIG Kasakhstan” халықаралық ... ... ... VIP ... ... ... ашылды, болашақта бұндай
орталықтар Астана, Қарағанды, Өскемен және Атырау қалаларында ашылады.
Халық Банкінде Western Union жүйесінің ... Money Gramm ... ... ... ... ... ... мына критерийлер негiзiнде анықталады:
- активтердiң өтiмдiлiгi;
- активтердiң тәуекелдiлiгi;
- активтердiң табыстылығы;
- активтердiң диверсификациялануы;
Активтердiң ... – бұл ... ... немесе борышкердiң
өз мiндеттемелерiн өтеуi арқылы олардың ... ... ... ... ... дәрежесi олардың ... ... ... ... активтер төлем функциясын орындауға
арналған қарыздар клиенттердiң қысқа мерзiмдi және ұзақ ... ... ... ... ... ... ... бiрнеше топтарға
бөлiнедi.
Бiрiншi топқа өтiмдiлiгi өте ... ... ... ... ... ... қолма-қол ақшалары;
- Орталық Банктегi корреспондеттiк шоттағы қаражаттары;
- ... ... ... ... ... ... көлемiн белгiлi бiр деңгейде ұстап отыру
Банктiң өтiмдiлiгiн ... етiп ... ... ... ... ... ... активтер жатады. Оларға;
- заңды және жеке тұлғаларға берiлген қысқа мерзiмдi қарыздар;
- банкаралық несиелер;
- факторингтiк операциялар жатады;
Бұлардың қолма-қол ақшаға айналу ... ... ... топқа: банктiң ұзақ мерзiмдi жұмсалымдары және инвестициялары,
соның iшiнде, ұзақ мерзiмдi қарыздар, ... ... ... ... жатады. Бұлар өтiмдiлiгi төмен активтер деп саналады.
Төртiншi топқа: өтiмсiз активтер ... ... ... мерзiмi
ұзартылған қарыздар, бағалы қағаздардың кейбiр түрлерi, ... ... ... ... ... Акционерлiк Қоғамының 2006 желтоқсанынан 2007 жылдың
31 желтоқсанына дейiнгi аралықтағы ... ... ... ... ... ... бағалайық. Бұл жерде айта кететiн жағдай
жинақталған баланс негiзiнде банк ... ... жете ... ... ... мұндай баланста актив баптарының құрылымы ашып
көрсетiлмейдi. Әсiресе бұл несие бабына ... Біз ... ... ... ... ... негiзiнде талдау жасадық.
Кесте 2.1 - «Халық банкі” АҚ-ның активтерiнiң құрылымы (мың ... ... ... ... ... |сомасы |сомасы |сомасы |сомасы ... ... қол ақша |198254 |233735 |232910 |327733 |463327 ... Ұлттық банктегi |219962 |27558 |42721 |377844 |616488 ... | | | | | ... ... банктердегi |615202 |27877 |29340 |197976 |584207 ... | | | | | ... ... ... |755728 |123675 |1950462 |1756201 |3211943 ... ... |1165885 |1904144 |1602736 |3117449 |3222184 ... ... ... |14021 |14021 |36935 |36935 |5388 ... ... | | | | | ... ... акцептер |40602 |90424 |90449 |71375 |89563 ... ... | | | | | ... Негiзгi құралдар |404682 |418593 |261887 |301218 |415887 ... ... емес |15636 |14794 |15142 |15506 |15182 ... | | | | | ... ... да активтер |283469 |313467 |468764 |643372 |324434 ... ... ... |7599 |9164 |9227 | ... басқа да банктiк | | | | | ... ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... барлығы |3767150 |4269689 |4722682 |6836382 |8948603 |
* ... ... ... ... ... келтiрiлген “ Халық банкі” ... ... ... ... ... ... ... құрылымын
анықтайық. (кесте2)
Банк активтердiң тиiмдi құрылымын белгiлей ... ... ... ... Бұл банктiң жалпы активiнiң құрамында ... ... ... ... болуы керек деген сөз.
Кесте 2.2 - Активтердiң құрылымы (қорытындыға-% пен алғанда) *
|Баптары |1.01.05 | |1.01.06 |Жыл ... |
| ... | ... ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... ... ақша |5,3 | |5,2 |-0,1 ... ... банктегi депозиттер|5,9 | |6,9 |+1 ... ... ... |16,6 | |6,5 |-10,1 ... | | | | ... қағаздар |20,4 | |35,9 |+15,5 ... |31,4 | |36 |+4,6 ... ... |0,4 | |0,1 |-0,3 ... ... | | | | ... ... бойынша |1,1 | |1 |-0,1 ... | | | | ... ... ... |11 | |4,6 |-6,4 ... ... емес ... |0,4 | |0,2 |-0,2 ... ... да ... |7,6 | |3,8 |-4 ... ... ... |0,1 | |0,2 |+0,1 ... ... да ... ... | | | | ... ... ... | | | | ... | | | | ... ... |100 | |100 |- ... ... ... АҚ-ның мәліметтері бойынша
2.2.кестеге қарап банк активтерiнiң құрылымында қарастырылып отырған
мерзiмде (01.01.05) жыл ... ... ... ... ... ... қолма-қол ақшаның үлесi ... ... ... ... 10,1 ... ... құралдардың үлесi-6,4
пайызға төмендеген болса, Ұлттық Банктегi депозиттердiң ... ... ... ... ... ... 4,6 ... өскен. Бағалы
қағаздардың үлесiнiң артуы банктiң өз ... ... ... ... ... ... ... мақсатында жүргiзiлу
мүмкiн.
Жоғарыдағы топтар бойынша активтердi жинақтайық (кесте2.3), кестедегi
талдауда “ Халық банкі ” Акционерлiк Қоғамы ... - ... ... ( %) *
|Топтар ... ... ... ... ... өте |31,6 |48 |+16,4 ... активтер | | | ... ... |48 |42,5 |-5,5 ... Өтiмдiлiгi төмен |9,1 |4,9 |-4,2 ... | | | ... ... ... |11,4 |4,8 |-6,6 ... ... |0,1 |0,2 |+0,1 ... |100 |100 |- |
* ... ... ... ... ... өте ... активтерге қолма-қол ақша, Ұлттық Банктегi
депозиттер, бағалы қағаздар жатқызылды. ... ... ... ... ... ... ... жоқ, бiрақ қазiргi кезде ... ... ... ... ... қағаздар портфелiнiң
көп бөлiгiн мемлекеттiк бағалы қағаздар алып отыр.
Өтiмдi активтерге басқа банктердегi депозиттер, ... ... ... ... ... несиелердi толығымен. Өтiмдi
активтерге жатқызу әрине дұрыс емес.
Оның құрылымы туралы мәлiмет жоқ болғандықтан және “ ... ... ... ... ... портфелiнiң көп бөлiгiн стандартты несиелер
толығымен несиелiк активке жатқызылады.
Бұл берiлген ... ... ... ... ... ... жасауға болады. Банкте ... ... ... төмен
активтердiң, үлесi төмендеген. Ал ... өте ... ... өсу ... ... қағаздар портфелiнде мемлекеттiк бағалы
қағаздар үлесiнiң өсуiнен болып отыр оның себебiне бiз ... ... банк ... ... ... ... алғанда едәуiр
жақсарған. Бұл жағдай “Халық банкі” Ашық Акционерлiк Қоғамының активтерiнiң
сапасының жақсарғанын көрсетедi.
Тәуекелдiлiк ... ... ... ... ... ... айналған кезде зиян шегу ... ... ... ... түрлерiнiң өзгешелiгiне қарай көптеген факторларға
байланысты.
Мысалы, қарыздың тәуекелi қарыз ... ... ... ... ... ... көлемiне берiлу және өтелу тәртiбiне және
тағы басқаларға байланысты. Бағалы қағаздарға ... ... ... ... бағалы қағазды шығару және ... ... ... ... және тағы ... ... байланысты банк активтерi бiрнеше топтарға
бөлiнедi.
Активтердiң тәуекел дәрежесi бойынша топтастырылуы және активтердiң ... ... ... деңгейi әр елдерде әр түрлi болып келедi.
Тәуекелдiлiгi ... ... ... ... ... нақтылы
тәжiрибесiне тәуелсiз банк өтiмдiлiгiнiң активтердiң тәуекелдiлiгiне
байланысты екендiгiн белгiлеуге ... ... ... ... бар Банк ... жиынтық тәуекелi жоғары болған сайын оның
өтiмдiлiгi де төмен ... ... ... ... екi ... ... табыс
әкелетiн және табыс әкелмейтiн. Табыс әкелетiн активтердiң үлесi жоғары
болған сайын ... ... ... ... мүмкiндiгi де жоғары болады
Капиталдың жеткiлiктiлiгiн бағалау үшiн халықаралық тәжiрибеде Базель
келiсiмiнiң ұсынысы пайдалынады. Оған сәйкес тәуекелдiлiк дәрежесiне ... төрт ... ... ... ... тәжiрибеде де активтер
тәуекелдiлiк дәрежесiне қарай төрт топқа бөлiнедi.(кесте 2.4)
Кесте 2. 4 - Активтердiң тәуекелдiлiк ... ... ... *
|Активтердiң атауы |Тәуекел |Сомасы Мың ... ... ... ... ... ... |
| | | ... |
| 1 топ |0 |463327 |- ... ... қол ақша |0 |616488 |- ... ... ... ақшалай |0 |- |- ... | | | ... ... ... |0 |3211943 |- ... | | | ... ... ... |0,2 |584207 ... ... | | | |
|2 топ |0,5 |- |- ... ... |1 |5388 |5388 ... даму ... мүше | | | ... ... | | | ... шот және ... | | | ... депозиттер | | | |
|3 топ |1 |3222184 |3222184 ... емес ... |1 |- |- ... | | | |
|4 топ |1 |- |- ... ... қағаздар |1 |- |- ... ... ... |1 |- |- ... ... ... есеп |1 |- |- ... | | | ... ... ... |1 |- |- ... ... ... бойынша | | | ... | | | ... ... құралдар |1 |415888 |415887 ... ... ... |1 |89563 |89563 ... ... емес |1 |15182 |15182 ... | | | ... ... да активтер |1 |324434 |324434 ... |47 |8948603 ... |
* ... ... ... ... бойынша
2.4 кестеден көрiнiп тұрғандай банктiң жиынтық тәуекелi ... ... ... ... активтердiң 47 пайызын алып тұр, бұл банк осы
көлемде тәуекелдi ... ... ... ... ... екi топқа бөлiнедi: табыс
әкелетiн және табыс әкелмейтiн. ... ... ... ... жоғары
болған сайын банктiң капиталдық ... ... ... де жоғары
болады.
Cонымен қатар, активтердiң құрылымын табыстылық дәрежесi бойынша
реттегенде ... ... ... ... ... пайдаға шексiз
ұмтылушылық активтердiң жоғалауына және ... ... ... 2.5 - ... ... ... топталуы*
|Активтер: |2006 жыл |2007 жыл ... ... |77,4 |83,1 ... ... |22,6 |16,9 ... |100 |100 |
* ... ... ... ... ... ... Акционерлiк Қоғамында табыс әкелетiн активтердiң үлесi 31
желтоқсанда 2006 жылғы мәлiмет бойынша 77,4 пайыз болса, 31 желтоқсан 2007
жылы 83,1 ... ... яғни ... ... көрсеткiшi жоғары
дәрежеде.
Банк активтерiнiң сапалығы ... ... ... ... ... дәрежесi банк ресурстарының әртүрлi
сфераларға ... ... ... ... ... ... ... табылады: банктiк ресурстардың жұмсалуының
негiзгi ... ... банк ... ... ... ... құрылымы; банктiң валюталық операциялар ... ... банк ... қатынас орнатқан банктердiң
құрылымдық құрамы. Активтердiң диверсификациялануы дәрежесi жоғары болған
сайын оның сапалық көрсеткiшi де ... ... ... ... АҚ-ның бағалы қағаздар портфелi және валюталық
операцияларына талдау
“ Халық банкі ” Акционерлiк Қоғамы өзiнiң ... ... ... жалпы екiншi деңгейдегi барлық банктердiң iшiнде 1,18 пайызды алып
отыр.
Қазақстан экономикасының әр түрлi салаларын қаржыландыру ... ... түрi ... ... Ол ... нақты секторды, қысқа ... ... ... ... ... қаржылық лизинг, тұтыну
несиесiн және тағы басқаларды бiрiктiредi.
2006 жылы Алматыда “Бөлшек Оралығы” ... ... ... бизнес
өкiлдерi және жеке тұлғалар үшiн банктiк қызметтердiң барлық түрлерi
мүмкiндiгiнше шоғырландырылған. Осы ... ... ... ... да ... ашылуда. 2005 жылы “Thomson bank watch” халықаралық
беделдi рейтингтiк агенствосымен Банкке “В” ... ұзақ ... ... ... ал ... ... рейтингiсiмен сәйкес болып
отыр. 2006 жылы рейтинг сол деңгейде қалған.
2007 жылы 2006 жылмен салыстырғанда банктiң орташа ссудалық ... есе өстi 2056 ... ... дейiн (2006- 1166 млн. теңгеге) 2007
жылдың 1 қаңтарындағы мәлiметтер ... ... ... портфелi 3327
миллион теңгеге құрады немесе 272 пайызға өстi. Оның банктiң ... 36 ... ... ... жылы ... ... ... несиеленетiн экономика
секторларымен сфераларын кеңейттi. Банктiң ... ... және ... емес секторларды несиелеу кеңiнен көрсетелiк, ... ... ... ... ... кәсiпорындары да бар,
химиялық, мұнайхимиялық, мұнайгаздық, энергетика, құрылыс, сауда, ... ауыл ... 2007 жылы ... ... және ... бағдарламасы бойынша несиелеу белсендi түрде жүргiзiлдi.
35 % - индустриалды ... % - ... % - ... ... % - ... 2.1- Экономика салалары бойынша несиелер (%)
2 .1 суретте көрініп отырғандай несиелiк портфелдiң құрылымы ... ... ... ... ... ... ... жағдайды сипаттады:
индустриалдық өндiрiс-35 пайыз, сауда-30 пайыз, құрылыс-19 ... ... және ... ... пайыз, тұтыну несиесi-7 пайызға өсiп
отыр.
Банк несиелеу облысында бұрынғыдай отандық ... ... ... ... ... ... ... және ұйымдардың
қаржылық жағдайын сауықтыру, орта және шағын бизнестiң кәсiпорындарының
дамыуын қолдауға бағытталған ... ... ... ниетiнде. Орта және
шағын бизнес ... ... ... ... ... ... толықтырылуына, жаңа жұмыс орындарының ... ... және ... ... дамыту және қолдауға 2006 жылы ... ... ... ... бойынша 2397 миллион теңгеге
қарыздар берiлдi. Осы кезең ... жеке ... 6 ... ... ... займдар, 576 миллион теңгеге тұтыну займдары берiлген
болатын.
Кесте 2.6 - ... ... ... ... ... ... *
| ... |% ... түрi ... (млн тг) ... ... ... ... |2823 |87,6 ... қатты валюта |399 |12,4 ... |3222 |100 |
* ... ... ... ... бойынша
2.6 кестеде көрініп отырғандай валюта түрлерi бойынша несиелер:
теңгеде 87,6 %, қатты ... 12,4 ... ... ... саудалық қаржыландыру және лизинг шегiнде берiлетiн несиелер
бойынша сыйақы ставкалары. Несиелiк Комитетпен, әр жобаға ... ... ... несиелiк ресурстарға сұранысқа, ... ... ... ... ... ... операциялар бойынша банк
табыстылығының қолайлы нормасына байланысты тағайындалады және банктiң
Қаржылық Комитетiнiң ұсынысына негiзделедi. ипотекалық, ... ... ... ... ... ... ... операцияларды жүргiзудiң
iшкi ережелермен белгiленедi және тұрақты болып табылады.
2006 жылдың басы мен соңына жасалған несиелiк портфель ... ... ... ... ... ... портфелiндегi
стандартты несиелердiң үлес салмағы айтарлықтай жоғары екенiн, ал күдiктi
және ... ... ... ... ... әрi ... ... таңдауы салдарынан төмендегенiн көрсетедi.
Қанағаттанарлықсыз, тәуекелi жоғары күдiктi және үмiтсiз займдардың
сомалық үлес ... ... ... ... ... 2007 жылмен
салыстырғанда (2006ж-12,6%) 3,1 пайызды құрайды.
Стандартты және субстандартты займдар арасындағы арақатынастың өзгеруi,
несиелiк портфельдi жiктеу ... ... ... ... бойынша мүмкiн зияндарға резервтердiң есептелуi Қазақстан
Республикасы Ұлттық Банкiсiнiң ... сай ... ... банкі»
Акционерлi Қоғамының несиелерi бойынша мүмкiн зияндарға резервтер, ... ... ... несиелердi толық жабуға жеткiлiктi.
2007 жылы несиелiк қызметпен байланысты зияндарды жабуға резервтердiң
өсiмi болғанын ... ... ... Ал ол, өз ... банк ... ... ... зияндардан қорғану дәрежесiн көтердi. Осы ... ... ... несиелiк портфелдiң ... ... ... ... 1,9 пайыздан 2,8 пайызға дейiн өскенiн
сипаттайды.
Несиелiк портфелмен ... ... 2007 ... 31 ... ... 102 ... теңгенi құрады, провизия толық ... ... ... есебiнен Банк балансынан 22 миллион
теңге сомасына үмiтсiз займдар ... ... ... ... несие бойынша шығындардың орнын ... ... ... ... бағыты болып табылады.
Баланстан шығарылып тасталған несиелердi ... ... ... ... Қарыз алушылар мен кепiл берушiлерге орындалмаған мiндеттемелер туралы
жазбаша хабарламалар жiберiлдi.
- ... ... ... есеп ... талаптар қойылды.
- Претензиялық талап жұмыстарына қатысу.
Жүзеге асырылған ... ... ... ... сот ... нәтижесiн қоса алғанда) банк табыстарына есептен шығарылып
тасталған несиелiк қарыздарды өтеу үшiн ... ... және ... ) 48
миллион теңге түстi. Ол 2006 жылы провизиялар есебiнен шығарылып тасталған
займдардың жалпы ... ... 215 ... ... алғанда 2006 жылдың қорытындысы бойынша банктiң табыстарының
iшiнде ең ... үлес ... ... қызметтен түскен табыстар алып отыр-
32,5 пайыз. Ал ... ... ... болсақ, ол 526 миллион теңгенi
құрайды, оның алдыңғы жылы мен салыстырғанда бұл ... 48 ... ... ... портфель 2002 жылдың соңына, қысқа мерзiмдi несие берумен
қатар, банк орта мерзiмдi және ұзақ ... ... ... ... ... ... ... 2.7-кестеде
көрсетiлген.
Кесте 2.7 - Несиелiк портфельдiң мерзiмдер бойынша құрылымы
(млн. тг)*
| ... ... |
| ... ... |% ... млн.тг |% |
|Барлығы |1166 |100 |3222 |100 ... ... |1078 |92,4 |2280 |70,7 ... мерзiмдi |3 |0,3 |322 |10 ... ... |85 |7,3 |620 |19,3 |
* ... ... АҚ-ның мәліметтері бойынша
Осы 2.7 -кестеде көрiп отырғандай 2006 жылмен салыстырғанда 2007 ... ... 2056 млн. тг. өсiп ... Соның iшiнде қысқа мерзiмдi
1202 млн. тг, орта мерзiмдi 319 млн. тг. ал, ұзақ ... 535 млн. ... ... ... қамтамасыз етулердiң өтiмдiлiгi мен қарықтық ... ... ... ... ... ... ... дерлiк
кепiл затпен қамтамасыз етiлген, олрадың құны таза несиелiк салымдардан
әлдеқайда жоғары болып келедi. ... ... ... ... ... ... мүлiктi, кепiлдiктер және ақшалай
депозиттердi, дайын өнiмдi, бағалы қағаздарды кепiлге ала ... ... ... ... бағалау банк мамандарының консервативтi тобымен, ал
қажет болған жағдайда–тәуелсiз экспертпен бағаланады.
«Халық банкі» АҚ ... ... ... ... операцияларын жүзеге
асырғанда өзiнiң несиелiк саясатын негiзге алады. Ол банктiк ... үшiн ... ... ... ең ... ... болып
табылады. Осы саясатқа сәйкес ... беру ... ... ... 400 мың долларға дейiн – түпкiлiктi ... Бас ... ... ... 400 мың доллардан 1млн долларға дейiн-Банк басқармасы қарастырады;
- 1 млн. Доллардан жоғары – Банк ... ... ... ... келiсiмi бойынша қабылдайды.
Қарыз беру процедурасын жүргiзу үшiн қажет құжаттар:
- Қарыз алушының ... ... ... ... ... ... ... қауiпсiздiк бөлiмiнiң қорытындысы (100 мың долларға
дейiнгi несиелер бойынша);
- Бас офистiң қауiпсiздiк басқармасының қорытындысы (100 мың ... одан ... ... ... ... Банк ... ... кепiлге салынған мүлiктi бағалау актiсi;
- Несиелiк келiсiм;
- Кепiлдiк келiсiм;
- Филиалдың Несиелiк комитетiнiң ... беру ... ... ... ... ... ... Бас офистiң Несиелеу департаментiнiң
Несиелiк комитетiнiң шешiмi, қажет жағдайда –Банк басқармасының
Директорлар ... ... ... ... көшiрмесi;
- қарыз шотын ашу үшiн, мерзiмдi мiндеттемелердi, кепiлге салынған
мүлiктi және ол ... ... ... түп ... үшiн ... үкiмдердiң көшiрмелерi;
- касалық қоймаға өткiзiлген құжаттар түпнұсқасын қабылдау – ... ... ... ... банкте тәжiрибеден өту барысымда ... сән ... ... ... ... ... келтiрейiн. Бастапқыда
компанияның атынан несиелiк келiсiмге қол қоюға ... ... ... қарыз алу туралы өтiнiшiн жазды. Онда қарыз ... мен ... ... ... ... мақсаты, мөлшерi, түрi, мерзiмi қамтамасыз ету
формасы көрсетiлген. Банк несиелеудегi ... ... ... ... ... үшiн есеп карточкасын толтырды. Онда фирманың жетекшiсiмен
қарыз алушы өкiлiнiң ... ... және ... түрi; ... ... есеп айырысу және ... шот ... ... аты ... ... ... ... несиенiң мақсаты, сомасы
және мерзiмi; соңғы есептiк күнге ... ... ... және басқада
көрсеткiштер жазылады. Бұл өтiнiштi несиелiк офицер қарастырғаннан кейiн,
одан әрi жобаны қаржылық сараптау үшiн ... ... 7-10 күн ... клиентке мiндеттейдi;
- қарыз алушының анкетасы
1. Компанияның қаржылық есеп беруі, дебиторлық және ... ... ... Бюджеттік міндетті төлемдер бойынша ... бар ... ... ... ... ... ... алдында соңғы есеп беруінің
мәліметтері бойынша)
3. Қарыз алушының кепілге салынған мүлкі бойынша салық төленгендігі
туралы ... ... ... Басқа банктер алдында қарызы бар немесе жоқ екендігі туралы анықтама
5. Бизнес-жоспар
6. Қарыз қаражаттарын ... ... ... құжаттар
(контракттар, шот-фактуралар, т.б.)
7. Жарғы және ... ... ... ... ... ... несиелік офицер «Орхидея» ЖШС-
нің жобасы бойынша сараптау қорытындысын жасайды. Сараптау 10 ... Енді осы ... ... ... оның ... ... болып келеді.
Қарыз алушы – «Орхидея» ЖШС. Заңды тұлға ... ... ... қоры – 72 500 ... Ол ... машиналары құнының есебінен
қалыптасқан. Тігін машиналарының саны – 25. Жұмысшылар саны – 22 ... ... - ... көлемін кеңейту. Несие сомасы – 8 000 ... ... – 12 ай, ... ... – 25 %.
Кесте 2.8 - Компания қызметінің түрлері*
|Қызмет түрі ... ... ... ... |Әр ... ... |
| |мың ... |мың теңге |Үлесі, мың ... ... |8 000 |3 800 |75 ... |1 500 |600 |10 ... көрсету |500 |300 |15 ... |10 000 |4 700 |100 ... ... ЖШС есеп саясаты
Сән салонының негізгі қызметі шағын формалар мен ... ... ... безендіру болып ... Ал ... ... ... ... ... 10 %-ды құрап, кәсіпорын
пайдасының 12,8 %-н әкеледі. Жеке тігу жалпы өндіріс көлемінің 15 ... 6 %-н ... ... ... ... ... ... «Дастархан», «Helios», «Рахат-
транссервис» ЖШС, «TexakaBank» сияқты ірі компаниялар қатысады.
Қарыз алушының несиелік тарихына келетін болсам, ол ... ... құру және ... ... 18 % ... ... 25 мың доллар
көлемінде несие алып, оны толығымен мерзімінде қайтарған.
Негізгі құралдарынан машиналар мен ... ... ... құны – 3 391,8 мың ... Олар ... өз ... ... кепілге немесе лизингке берілмеген. Дебиторлық қарызы: 18,2 мың
теңге («Helios» ... ... ... ... ... Кредиторлық
қарыздары: «Панда» ЖШС – маталар үшін 146 мың теңге; ... ... ... – 44 мың теңге. Пайдалар мен шығындар туралы есеп ... ... ... ... таза ... 3 894,4 мың ... құраған.
Материалдар Германия мен Италия дүкендерінен қолма-қол ақша арқылы
сатып алынады.
Несиелік тәуекелді ... ... ... ... ... анықталды. Оның коэффициенттері банктің «Қарыз алушының
қаржылық жағдайын бағалау ... ... ... Алғашында
меншікті айналым қаражаттарымен қамтамасыз етілу көрсеткішін қарастырайық.
Меншікті ... ... = ... ... + ұзақ ... - баланс активінің I-тарауы «Негізгі құралдар және айналымнан
тыс активтер» = 7 866,9 – 3 391,8 = 4 475,1 мың ... жоба ... ... жай әдісі бойынша жалпы талданады:
1. Жобаның өтелу ... ... ... (аймен көрсетіледі)
(Несие сомасы / таза пайда) * несиелеу мерзімі =
= 8 000 000 / 8 685 000 * 18 = 16,58 ... ... ... ... ... ... / ... өнімнің өзіндік құны = 8 685 000 / 37 511 000 = ... сән ... ... ... ... ... ету ... ательесін кепілге ұсынды. Енді мен қозғалмайтын ... ... ... ... ... банк ... ... жерге бардым. Ондағы есік, терезе, еденнің, т.с.с. қандай
материалдан ... ... ... ... ... кейін
қозғалмайтын мүлік объектісін бағалау жайында есеп беру ... ... Ол ... ... қозғалмайтын мүлікті сатып алу-сату келісімі, жер
учаскесіне меншік құқығын білдіретін сатып ... ... мен ... туралы мәліметтер көрсетілді. Ал ательенің неше бөлмеден тұратынын
актте келтірілген кестеден байқауға болады. Бұл ... әр ... ... ... ең ... ... ... ауданы келтірілген. Енді
бағаланып отырған объектінің нарықтық ... ... үшін ... ... ... ... яғни ... отырған объектімен
техникалық мінездемесі жағынан ұқсас ... ... ... ... ... барлық мәліметтердің жиынтығы ескерілді. Осы кезеңде
мәліметтерді жарнамалар ... ... ... алдық.
Нарықтық құны салыстырмалы түрде алынып отырған ғимараттың 1 шаршы
метрінің ... ... ... ... ... ... ... арқылы
анықталады:
571 * 122,8 = 70 118,8 $
Ал мүліктің кепілдік құнын анықтау барысында төмендету коэффициенті (k
= 0,12) ... 118,8 * 0,88 = 61 704 ... ... ... ... Б.М. ... қамтамасыз ету ретінде
ұсынған ательесінің кепілдік құны 61 704 ... ... 7 404 600 ... тг / ... ... ... ... офицер осы сараптаушының мүліктік бағалауынан өзінің сараптау
қорытындысында қысқаша мәлімет берді. Ең ... ... ... мен ... ... ... жазды. Қорытынды шешімі –
Несиелік комитеттің қарауына беріледі.
Несиелік комитет аталған ... ... ... ... ... банк пен қарыз алушы арасында несиелік келісім толтырылды. Ал заң
бөліміне кепілдік келісімін дайындау тапсырылды. Тағы бір айта ... ... ... ... алу үшін тапсырған құжаттары заңгердің
тексеруінен өтуі қажет.
2007 жылдың 25-ақпанында толтырылған несиелік ... ... ... ... қарыз шотын ашу туралы Бэк-офис бухгалтериясының өкімі
шықты. Жоғарыда аталған қарыз алушы туралы мәліметтер негізгі ... ... ол ... ... ... ... оның ... ісінде сақталады.
Енді «Халық банкі» АҚ-ның жалпы несиелік портфеліне тоқталайық.
Кесте 2.9 - «Халық банкі» АҚ-ның несиелік портфель ... ... ... ... ... |
| ... |% ... |% ... |% ... мерзiмдi |4 911,60 |55,9 |6 064,80 |48,6 |10 000,30 |45,9 ... ... |1 797,80 |20,5 |3 861,70 |31 |9 611,90 |44,1 ... ... |2 073,00 |23,6 |2 543,40 |20,4 |2 193,50 |10 ... |8 782,40 |100 |12 469,90 |100 |21 805,70 |100 |
* ... банкі” АҚ-ның мәліметтері бойынша
2.9 кестеде көрініп отырғандай «Халық банкі» АҚ-ның ... ... жыл ... ... 2007 ... ... 21 805,70 млн теңгені құраса,
2007 жылы ол көрсеткіш не бары 12 ... ... ... - бұл ... екі ... ... ұлғайғандығын көрсетеді.
Кесте 2.10 - «Халық банкі» АҚ-ның несиелік портфелінің сапасы*
|Несие типi ... ... ... ... |
| ... ... ... |млн.тенге % |
| |% |% |% | ... |5 ... |7 411,20 |84,|10 ... |15 ... |
| | | | |4 | | | | ... |573,3 ... |8,2|1 549,70 |12,|5 795,10 |26,6 |
| | | | | | |4 | | ... ... |1,4|109,3 |0,9|401,1 |1,8 ... | | | | | | | | ... |66,9 |1 |273,7 ... ... |0,4 ... кумәндi| | | | | | | | ... |210,5 ... ... |1,2|284 |1,3 ... |6 ... 782,40 |100|12 ... ... |
* «Халық банкі” АҚ-ның мәліметтері бойынша
Кесте 2.11- “Халық банкі” АҚ-ның несиелер бойынша құрылған
провизиялары*
|Несие типi ... ... ... ... |
| ... ... ... |млн.тенге |
| |% | |% |% ... |- |- |- |- |- |- |- |- ... |34 ... 542,00|8 |78,90 |27,8 |291,40 |41,6 |
| | |4 | | | | | | ... |26 248,00|8,6|28 395 |6,2 |25,4 |8,9 |83,3 |11,9 |
|лықсыз | | | | | | | | ... |33 ... |136 859 |30 |32,1 |11,3 |41,2 |5,9 ... | | | | | | | | ... | | | | | | | | ... |210 485 |69 |254 495 |55,8 |148 |52 |284 |40,6 ... |305 110 |100|456 291 |100 |283,9 |100 |700 |100 |
* ... банкі” АҚ-ның мәліметтері бойынша
Банктің несиелік портфелінде провизия құруды талап етпей портфелiнiң
қамтамасыз етiлуiнiң диаграмма түрiндегi құрылымы келесi бетте ... 2007 жылы ... ... ... үш жылмен салыстырғанда 69,9 %-ға
түсіп кеткен. Ақшалай құрылған провизиялар көлемінің өсуі ... ... ... ... ... ... ... артуымен
түсіндіріледі. Күмәнді және зиянды несиелер үлесінің жылдан-жылға төмендеу
тенденциясы байқалады.
2007 жылы несиелеудің жалпы көлемінен бөлшек сауда – 26,7 %, ... – 12,1 %, ... ... – 10,5 %, ауыл, орман, балық
шаруашылығы – 8,5 % ... ... ... ... ... ... ... жұмсауда,
бағалы қағаздарды таңдағанда консервативтi көз қарасты ... ... ... ... ... байланысты банктiң бағалы қағаздары
портфелiнде өтiмдiлiгi жоғары, тәуекелi жоқ мемлекеттiк ... ... өте ... Оларға Қазақстан Республикасы Қаржы Министiрлiгiнiң
евроноттары, Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Республикасы Қаржы Министрлiгiнiң валюталық мемлекеттiк
қысқа мерзiмдi ... ... ... ... ... ... мерзiмдi ноталары жатады. Банктiң бағалы қағаздар портфелiнiң
қажеттi көлемi активтердiң сапасына және бағалы қағаздардың ... ... ... ... ... “Халық банкі” Акционерлiк
Қоғамы мемлекеттiк бағалы қағаздар нарығының белсендi қатысушысы болып
табылады. Банктiң ... ... ... ... ... ... өсу ... байқалады. 2007 жылдың 1 қаңтарындағы мәлеметтер
бойынша бағалы ... 755728 мың ... ... ... ... ... ... үлесi салмағы 20,3% тең болады, ал 2007 жылдың
31 желтоқсанында бағалы қағаздарға ... ... ... ... 3211943 мың ... тең ... Бағалы қағаздарға жұмсалымдардың
мөлшерiнiң және бағалы қағаздардың жалпы активтерiндегi үлесiнiң жоғарылауы
мемлекеттiк бағалы қағаздардың табыстылығының ... ... ... ... қағаздардан басқа, банк өзiнiң портфелiн
корпоративтiк облигациялармен, осы ... ... ... ... ... ... жолымен, толықтырып отыр.
Банк өзiнiң бағалы қағаздар портфелiнде мiндеттi түрде өтiмдiлiгi өте
жоғары актив ретiнде мемлекеттiк бағалы қағаздардың ... ... ... ... ... ... ... қағаздар
нарығындағы үлесi 2007 жылдың 31 желтоқсанда шамамен 3,2% ке тең болды.
2001. жылдың 1 ... ... ... ... ... 14021 мың ... ... (жалпы активтердiң 0,38% ) ал жыл
соңында бұл көрсеткiш 5388 мыңға дейiн ... отыр ... ... ... мәнi мен мазмұнын ашу үшiн
берiлген тақырыптың негiзгi терминдерiне анықтама беру ... ... ... - шетел валютасы.
Шетел валютасы құрамына төмендегiлер кiредi:
– шетел мемлекетiнде немесе мемлекеттер тобында ... ... ... ... ... ... ... қазыналық билеттер, монеталар
түрiндегi ақша белгiлерi, сонымен ... ... ... ... ... айырбасқа жататын ақша белгiлерi;
– шоттардағы шетел мемлекеттерiнiң ақша бiрлiктерiдегi немесе халықаралық
ақша немесе есептесу бiрлiктерiндегi ... ... ... жатады:
– шетел валютасы;
– шетел валютасындағы бағалы қағаздар шетел валютасындағы төлем құжаттары
(чектер, вексельдер, ... және т.б.), қор ... ... және т.б. ... ... бағалы металдар – кез-келген ... және ... ... ... және ... тобындағы металдар (палладий, иридий, радий, рутений
және осмий), олардың қатарына ... және т.б. ... ... ... ... бұйымдардың сынықтары кiрмейдi;
– табиғи бағалы металдар - шикiзат өңделген түрдегi ... ... ... және ... ... қатар жемчуг, олардың
қатарына осы тастардан жасалған зергерлiк және т.б. ... ... осы ... ... ... ... өзiне азаматтар мен ұйымдардың келесi категорияларын
кiргiзедi:
– ҚР-да тұрғылықты жерi бар жеке ... ... ... шетелде уақытша
немесе шетелде ҚР-ның мемлекеттiк қызметiнде жүрген;
– ҚР-ның заңнамасына сәйкес құрылған және олардың орналасқан жерi ҚР ... ... ... тұлғалар, сонымен қатар орналасқан жерi ҚР және
шетел ... ... ... ... мен өкiлдiктерi;
– ҚР- нан тыс жерлердегi ҚР-ның дипломатиялық, сауда және т.б. ресми
өкiлдiктерi.
Резидент ...... ... көрсетiлмеген ҚР-дағы немесе
одан тыс жерлердегi барлық заңды және жеке ... ... ... мен ... ... ... кезде келесiлердi түсiну керек:
– меншiк құқығы және басқа құқықтардың валюталық ... ... ... ... iшiнде шетел валютасын және шетел
валютасындағы төлем құжаттарын төлем ... ... ... ... ... ... ... әкелу және жөнелту, сонымен қатар ҚР-нан
әкету және жөнелту;
Валюталық ... ... ... ... ... ашу және ... ... келесiдей түрлерi бар:
– валюталық шоттарды заңды тұлғаларға ... мен ... жеке ... ашу;
– шоттардағы қалдықтар бойынша проценттер есептеу;
– овердрафттар беру (банк басшылығының шешiмi бойынша ерекше ... ... ... ... ... ... кез-келген уақыт аралығында шот архивiн рәсiмдеу;
– клиенттердiң бұйрығы бойынша олардың валюталық ... ... ... ... (берiлген құжаттарды төлеу, клиенттердiң
қаражаттары есебiнен шетел валютасын сатып алу және сату);
– экспорт-импорттық операцияларды ... емес ... банк ... ... мен
қызметтерiнiң экспорты мен импорты бойынша ... ... ... капитал қозғалысы арқылы ... ... ... ... ... ... ... сипаттағы келесi
операцияларды жасай алады:
– қолма-қол шетел валютасын және шетел валютасындағы ... ... алу және ... ... ... және ... ... құжаттарының инкассосы;
– банк клиенттерiнiң пластикалық карточкаларын шығару мен қызмет көрсетудi
жүзеге асыру;
– шетел ... жол ... ... алу ... ақша аккредитивтерiн төлеу және соған ұқсас аккредитивтердi шығару:
Шетел банктерiмен корреспонденттiк қатынас орнату.
Бұл операция банкпен халықаралық есеп-айырысуларды ... үшiн ... ... ... ... да бiр ... банкiсiмен корреспонденттiк
қатынас орнату туралы шешiм қабылдау клиенттердiң тұрақты экспорт-импорттық
операцияларына қызмет көрсетуге нақты қажеттiлiкпен негiзделуi ... ... ... ... үшiн банк ... ... ... «Ностро» және «Лоро» шоттарын ашады. «Ностро» шот – ... ... ... ... ... ... шот. ... шот
– коммерциялық банкте банк-корреспонденттiң атына ашылған ағымдағы шот.
Конверсиялық ... ... ... ... ... және ... ... қолма-қол және қолма-қолсыз шетел валютасын (оның iшiнде
шектеулi конверсияланатын валюталар да бар) сатып алу және сату ... ... ... ... ... алу ... ... бойынша
айналым дегенде есептi күн бойындағы сатып алынған (сатылған) ... ... ... ... беру ... ... мәсiле - cash) – валюталау күнi
мәмiле жасалған күннен бастап 2 банктiк ... ... ... емес күнге
артта қалатын конверсиялық операция. «Today» ... ... ... күнi ... ... ... сәйкес келетiн конверсиялық операция.
«Tomorrow» типтес мәмiле дегенiмiз валюталау күнi мәмiле жасалған
күннен кейiнгi келесi күнi ... ... ... ... ... ... күнi мәмiле жасалған күннен
кейiнгi ... күнi ... ... ... (форвардтық) мәмiле (forward outright) – бұл валюталау ... ... ... 2 ... ... күнiнен көп болатын конверсиялық
операция. Мерзiмдi биржалық операциялар (фьючерс,опцион және т.б. типтес)
конверсиялық операция ... ... ... (swop) – ... ... жасалған екi қарама-қарсы
конверсиялық операциядан тұратын мәмiле. Бұл кезде көрсетiлген ... ... ... ... ... беру болып табылады.
Банктiң валюталық позициясы.
Конверсиялық операцияларды банктiң валюталық позициясы бойынша
тәуекелдердi ескермей ... ... ...... ... ... мен ... құрайтын
аяқталмаған операциялар бойынша баланстан тыс талаптар мен ... ала ... ... валютасындағы қаражаттар және осыған байланысты
валютаның айырбас курсының ... ... ... ... ... алу тәуекелiн жасайды.
Ашық валюталық позиция – банктiң валютасы түрiндегi талаптары ... ... ... ашық валюталық позиция – жекелеген шетел валютасындағы ашық
валюталы позиция, онда пассивтер мен ... тыс ... саны ... шетел валютасындағы активтер мен баланстан тыс талаптардан артық.
Жабық валюталық позиция – жекелеген ... ... ... онда ... мен ... ... операциялар бойынша
баланстан тыс талаптар мен мiндеттерiн есепке ала отырып) саны ... ... күнi – ... ... ... мәмiле бойынша
контрагенттiң шотына қаражаттарды жеткiзудi жүзеге асыру күнi.
«Спот» мәмiлесi – бүгiнгi келiсiлген курс ... ... ... ... бiр ... ... бiр валютаны соңғы есеп-айырысу мәмiле
жасалған күндi есептемегендегi екiншi жұмыс күнi ... ... ... ... ... операциясы (мерзiмдi мәмiлелер) – бұл дәл қазiргi уақытта бiр
валютаны келiсiлген курс ... ... ... ... ... сатып алу
бойынша жасалатын контракт. Өз кезегiнде «форварді операциясы төмендегiдей
болып жiктеледi:
– «аутрайтпен мәмiле» - ... ... бiр ... ... беру шартымен;
– «опционмен» мәмiле – валютаны жеткiзiп беру күнi белгiленбеген шартпен.
«Своп» мәмiлесi валютаны бiрдей ... ... ... ... ... алу ... ... «спот» қолма-қол мәмiлесi шартында сол
валютаны сатып алу және сатуды бiрiктiретiн ... ... ... мәмiлелерi бiрнеше түрлерге бөлiнедi;
– «репорт» мәмiлесi – шетел ... ... ... ... ... шартымен сатып алу;
– «дерепорт» мәмiлесi – шетел ... ... ... ... алып,
«форвард» шартында сату. Қазiргi кезде контрактiлердi «форвард» шартында
сатып алу-сату жүзеге асырылады, сонмен ... ... ... ... да ... асырылады.
Валюталық арбитраж – шетел валютасын валюталық курстардың айырмасынан
пайда табу мақсатында сату үшiн ... алу ... ... жүзеге
асыру. Әртүрлi елдердiң нарықтарындағы валюта курстарындағы айырмашылықтық
пайда болуы – кеңiстiктегi арбитраж ... мәнi. Ол ... бiр түрi ... ... арбитраждың келесi күнi – уақытша арбитраж. Оның мәнi валюта
курсының уақыт бойынша өзгеруiнде. Оны ... ... шарт ... ... болып таьылады.
Сонымен қатар, конверсиялық валюталық арбитраж да бар. ол ... ... ... ... ... ... мен қызметтердiң экспорты және импортымен байланысты
халықаралық есеп-айырысулар бойынша ... ... ... аккредитив, документарлы инкассо, банктiк
аударым сияқты есеп-айырысулардың формалары қолданылады.
Документарлы ... - ... ... ... ... ... аккркдитив ашқан банктiң аккредитивте
көрсетiлген қажаттарға қарсы экспортердың ... ... ... ... инкассо формасы бойынша есеп-айырысу кезiнде банк өз
мойына сенiм бiлдiрушiмен берiлген ... ... ... және ... ... ұсыну мiндеттемесi.
Банктiк аударымдарды қолдану кезiнде есеп-айырбастаудағы барлық
валюталық түсімдер өкiлеттi банктердегi ... ... ... ... ... тарту және орналастыру бойынша
операциялары.
Бұл операциялардың келесiдей түрлерi ... ... ... ... жеке тұлғалардың;
заңды тұлғалардың, оның iшiнде банкаралық ... ... беру ... жеке ... заңды тұлғаларға;
– Несиелердi банкаралық нарықта орналастыру.
3 ТАРАУ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БАНКТЕРІНДЕ АКТИВТIК ОПЕРАЦИЯЛАРЫН
ЖЕТIЛДIРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Банктегі ... ... ... ... ... ... ... кезде несиелiк операциалармен бағалы
қағаздармен инвестициаларға көп ... ... атап ... ... портфелiнiң құрамы мен өтелмеген қағаздарға көп көңiл бөлiнедi.
Қаражаттарды орналастыру проблемасының айқын шешiмi банк бара алатындай
тәуекел ... ... ... әкелетiн активтерге ... ... ... ... ... ... банктерде
қаражаттарды ұтымды орналастыруға көптеген факторлар әсер етедi.
Бiрiншiден, банктер кәсiпкерлiктiң анағұрлым қатаң реттелетiн саласы
болғандықтан олар ... ... ... және ... ... бұйрықтарына сай түрде жүргiзедi.
Екiншiден, банк пен оның клиентi арасындағы қатынас сенiм және ... ... ... банктiң акцияларын ұстаушылар басқа инвесторлар
сияқты табыс алуды ойлайды.
Төртiншiден банктiк активтердiң құрылымына елдегi ... ... ... ... ... қатты әсер етедi. Әсiресе банктiк жүйеге
iскерлiк ... ... ... ... ... және
тағы басқа жағдайлар қатты әсер етедi
Заңдық актiлер және ... ... ... ... ... қаражаттардың бөлiгiн қандай да бiр банктiк
операцияларға жұмсау тәртiбiн ... ... ... ... ... түрлерiне шек қою арқылы әсер етедi.
Банктiң тартылған қаражаттарының көп ... ... ... ... ... ... өте аз мерзiмдiк қаражаттар алады. Сондықтан
банктiк қаражаттарды ... ... ... ... талаптарын
қанағаттандыру қабiлеттiлiгiн қамтамасыз ету болып ... ... ... ... ... несиеге негiзгi қажеттiлiктерiн қанағаттандыру үшiн
жеткiлiктi қаражаттардың бар болуы. Несие беру-банктiң коммерциялық
қызметтiнiң негiзгi түрi болып ... ... ... ... ... ... ... банктiң пайдалы
операцияны жоғалтуына әкелiп соғады.
Коммерциялық банктер, өтiмдiлiкке және қауiпсiздiкке ... ... ... ... ... пайдалы болуы қажет, дербес
iскер ұйымдарға жатады. Сонымен қатар банктердiң ... ақша ... ... ... ретiндегi ролi экономиканың бұл саласының өкiлдерiне қоғам
алдындағы үлкен жауапкершiлiктi жүктейдi. Қоғам, ... ... ... ... және тұрақтылығына күмәнданатындай себеп
болмауға тиiс, ал салымшылар кез-келген банктiң тұрақтылығына ... ... ... бiр қатынаста банктiң салымшыларының және акцияларын
ұстаушыларының ... ... ... Бұл сәйкессiздiк өтiмдiлiк
талабы мен операциялардың пайдалығы арасында қарама- ... ... бұл ... банктiң әрбiр қаржылық келiсiмiнде байқалады.
Өтiмдiлiк пен пайдалылық арасындағы бұл келiспеушiлiк банк қаражаттарын
орналастырған кезде шешетiн негiзгi проблема деп ... ... ... бiр ... ... ... ... мүдделi банктiң
акцияларын ұстаушылардың талабын ескеруi қажет. Жоғары табыс, ... ... ... ... жұмсау, несиелiк қабiлетi күдiктi қарыз
алушыларды несиелеу және ... ... ... ... ... ... банк ... бұл әрекеттердiң барлығының банктiң
өтiмдiлiгiн төмендететiнiн жақсы бiледi.
Банктiң өтiмдiлiкке қолма-қол ақша деңгйiн жоғары ұстау арқылы немесе
қаражаттарды ... ... ... ... ... қол жеткiзуiне
болады. Бiрақ, бұл жағдайда банктiң пайдалылығы төмендейдi.
Шетелдiк банктiк тәжiрибе өтiмдiлiктi ... үшiн ... ... бiр ... ... шығарады.
Банктiң өтiмдiлiгiн және пайдалылығын тұрақты қамтамасыз ету ... ... ... ... ... қолайлы деп есептеледi.
1) бiрiншi реттегi резервтер
(депозиттер пайызбен алынғанда) 5-10 пайыздан кем емес.
2) ... ... ... пайызға алғанда) 10-15 пайыздан кем ... ... ... ... ... алғанда) 65 ... көп ... ... шетелдiк банктiк тәжiрибеде бiрiншi реттегi резервтерге
екiншi реттегi резервтерге ... ... ... ... кету ... ... ... кассадағы қолма-қол ақша және Орталық
банктегi корреспонденттiк шоттағы қаражаттар.
Екiншi реттегi резервтерге өтiмдiлiгi өте ... ... ... ... жатады (мысалы: мемлекеттiк бағалы қағаздар) Активтердiң
бұл түрi бiрiншi ... ... ... ... ... ... ... құрылымының оның пайдалығына әсерiн қарастырайық. Мысал
ретiнде дипломдық жұмыстың екiншi ... ... ... ... Қоғамының балансының активтерi жөнiндегi
мәлiметтерi алынады. (кесте 3.1).
Кесте 3.1 - «Халық банкі» Акционерлiк ... ... ... ... ... ... ... ... %-пен алғанда) |0,6 |0,4 ... ... ... (%) | | ... 1-шi ... ... ... |11,2 |12,1 ... ... ... қаражаттар) | | ... 2-шi ... ... ... өте |20,4 |35,9 ... ... ... | | ... ... |31,4 |36 ... ... капиталына инвестициялар |0,4 |0,1 ... ... ... |11 |4,6 ... ... ... ... активтердiң үлесi |51,8 |71,9 ... | | ... ... ... активтердiң үлесi (%) |42,8 |40,7 |
* ... ... ... мәліметтері бойынша
3.1 - кестеге қарап мынадай қорытынды айтуға ... ... ... ... ... ... ... төмендеп кеткен.
Жоғарыда айтылып өткендей банктiк ... ... ... ... ... тұрған заңдарға және реттеушi нормативтiк
актiлерге, жоғары өтiмдiлiк деңгейiн ұстап тұру ... және ... алу ... ... « ...... «диллемасын
шешуге ұмтылушылық активтердi басқарудың яғни ұтымды орналастырудың
көптеген ... ... ... ... ... ... ... әдiстерi: жалпы қор әдiсi, активтердi үлестiру әдiсi, ... ... ... Бұл ... ... өте жақсы деп есептеуге болмайды,
өйткенi олардың әр қайсысының өзiндiк ... және ... ... әдiсте жекелеген коммерциялық банктердiң нақты ... ... ... ... ... кездеседi. Қолданылу тұрғысынан
алғанда ең ... қор әдiсi ... ... ... банктер бұл әдiстi
көп қолданады, әсiресе қаражаттары мол болып тұрған кезеңдерде.
Екiншi ... яғни ... ... әдiсiнiң пайда болуы, бiрiншi
әдiстiң кейбiр кемшiлiктерiн түзетуге ұмтылумен байланысты. Үшiншi әдiс
активтердi ұтымды ... ... ... ... ... ... есептеу машиналарын қолданумен байланысты.
Жалпы қор әдiсiнiң негiзiнде барлық ресурстарды жинақтау идеясы жатыр.
Cонан соң жинақталған ... ... деп ... ... мемлекеттiк бағалы қағаздар, қолма-қол ақша және тағы басқалар)
арасында үлестiрiледi жалпы қор ... ... бiр ... ... асыру үшiн қаражаттар қайда келiп түскенiне көңiл аударылмайды,
олардың орналастырылуы банктiң алдына ... ... ... ... әдiс ... ... және пайдалылық принциптерiнiң бiркелкi
сақтауын талап етедi. Сондықтан қаражаттар осы принципке анағұрлым сай
келетiн активтiк ... ... ... қор әдiсi ... ... орналастыру кезiнде өтiмдiлiкке тым
көп көңiл аударылады және ... ... ... ... ... ... ... мерзiмдiк салымдарға негiзгi капиталға
қатысты айырмашылықтары ескермейдi.
Активтердi үлестiру әдiсi, банкке қажеттi өтiмдi активтердiң мөлшерi,
қаражаттарды тарту ... ... ... бiлгiлейдi. Бұл әдiс
арқылы қаражаттар көздерiн мiндеттi резервтер нормасына және ... ... ... ... бөлуге талпыныс жасалады. Мысалы;
талап етiлгенге дейiнгi салымдар сақтық және ... ... ... ... ... ... ... және олардың айналым
жылдамдығы да жоғары. Бұл әдiстiң негiзгi артықшылығы өтiмдi ... ... және ... ... қарыздарға, инвестицияларға
жұмсау болып табылады, ал бұл ... ... ... ... әдiстер және операцияларды зерттеу көмегiмен ұтымды
орналастыру анағұрлым күрделi модельдi және банк ... ... ... ... ... ... ... арасында өзара күрделi
байланыстарды зерттеу үшiн экономика- ... ... ... .Бұл әдiс банк басшылығына шешiм қабылдауда үлкен көмек көрсете
алады. Бұл күрделi ... ... ... прогрессивтi
математикалық әдiстердi және күрделi ... ... ... ... үшiн ... ... ... поадалана отырып шешудiң ғылыми
әдiсiн ұйғарады.
3.2 Банк ... ... ... ... ... ... ... элементтi болып табылады.
Сақтандыру жарнасы жоғалған соманы iздестiру үшiн ... ... үшiн ... ... бiр ... ретiнде депозиттермен аманаттарды
айтуға болады. Сақтандыру ... ... ... ... алған сақтандыру
компаниялары, агенствалары және қаржы мекемелерi жүзеге асырады. Сақтандыру
жарнасы ретiнде түскен сомманы ... ... ... ... ... Банк ... ... аманат шоттағы қаржыларға байланысты
сақтандыру функциясын орындайды. Сақтандыру iсiне кем ... екi ... ... және ... бұл ... жеке ... ... басқа тұлғаға мүмкiн
болатын шығындарын өтеу үшiн сенiп тапсырған заңды немесе жеке тұлға.
Сақтандырушы белгiленген ... ... ... ... ... алатын заңды тұлға мекеме. Банктiк қызмет кезiнде төмендегiдей
тәуекелдiлiктей ... ... ... - ... ... - ... қаржылық - ... ... ... - ... және өндiрiстiк - төлемсiздiк
- өтiмдiлiктiң болмауы.
Банк қызметтiндегi сақтандырудың 1 формасы ретiнде әр ... ... ... айтуға болады.
Екiншi деңгейдегi банктердiң операциялық тәуекелдiлiгiн қамтамасыз
ету үшiн ... банк ... ... ... ... ... ... мекемесiнiң қызметiн несиелену кезiнде толық
пайдалана алады.
ҚР-ның Президентінің халқына Жолдауына “ҚР-2030” ... ... ... ... ... ... және де ... ҚР-ның банктік жүйесінің дамуының стратегиялық жоспары арқылы ... ... ... ... дағдарыстық жағдайлардың күшеюі шарттарында
қаржылық нарықтың тұрақтандырылуы ... ... ... ... ... ... ... Бағдарлама шегінде ақша-несиелік
және валюталық саясаттар бойынша нақты іс-шараларды ... ... ... ... жобасы дайындалған.
ҚР-ның Үкіметі және ҚР-ның Ұлттық Банкі қабылдаған ... ... ... ... ... ... ақша-несиелік реттеу
бойынша операциялары сыртқы шоктардың әсерлерінен пайда болған ... ... ... ... ... ... ... Ұлттық Банкі теңгенің реттелетін ауытқымалы айырбас курсының
саясатын ... және де ... ... ... ... жж ... банк ... талдаудың негізгі бағыттары келесіде
негізделеді:
- динамикалы зерттеу, соның ішінде Банк ресурстарының номиналды орташа
бағасын, торылған ресурстар мен оың түрлері ... ... ... ... ... ... мен ... түрлерінің нақты құнын есептеу Мұның
нәтижиесінде келесіндей тұжырымдар жасауға ... егер де ... ... ... ... құны жылдың 12,1пайыз,
орнастырылған 40,2 пайыз ды құраса,онда 2007ж ол ... ... 25 ... ... бұл ... ... ... білдіреді.
Банктің талдаулық қызметі тәуекелділікті басқару стратегиясының шегінде
валюталық тәуекелділіктің негізгі үш факторын бөлуді жоспарлауда :
- ... ... ... тәуекелділігі;
- конвертатциялау тәуекелділігі;
- ашық валюталық позиция иәуекелділігі
Талдау, бюджеттеу және ... ... ... ... күн ... процестерге бақылау жасауды ... ... ... ... ... ала ... ... және пассивті
операцияларды тиімді диверсификациялау жолымен инфляциялық тәуекелділікті
төмендету мүмкіндігі пайда болды.
2030 жылға дейінгі мерзімге ҚР ... даму ... ... ... ... анықталған банктік жүйе дамуының
перспективалары дамыған қаржылық жүйенің болуын болжамдайды. Оның ең ... ... ... оның ... мен ... ету ... прогрессивті банктік жүйе табылады.
ҚР-ның банктік жүйесінің даму перспективалары көп ... ... ... тұрақтылықты сақтаумен байланысты. Өндірістің
тұрақтылығы мен өсімі, қаржылық нарықтардың дамуы елдік банктік ... ... ... ... ... қамтамасыз ету тапсырмаларын
қояды. Сонымен қатар, әлемдік қаржылық нарықтарда жағдайдың күрделенуіне
байланысты мағыналы түрде банктік ... ... ... ... Қазіргі кезде өтімділіктің және сенімділіктің икемді деңгейін
сақтау ... ... ... талап етілетін ... ... ашық ... ... шарттарында
институционалды және құрылымдық қайта құру қабілеттілігіне тәуелді.
ҚР-ның Ұлттық Банкінің қызметі жуық арадағы болашақта құзырлы ... ... ... олар ... ... ... бағытталатын болады.
ҚР-да тұрақты банктік жүйені қалыптастыру ... бірі ... ... ... ... органының болуы табылады. Коммерциялық
банктерге бақылау жасауға ... банк ... ... ... Министрлігін іске қосуды болжамдауда.
ҚР-ның заңдылығында банктік және банктік емес ... ... ... ... жоқ. Бұл коммерциялық несиелендірудегі
келісім-шарт жасаудың заңдылығы туралы әртүрлі пікір-таластарды туындатады.
Экономикалық дағдарыстар мен құбылыстар кезеңінде ... өз ... ... ... ... қызметтердің көп бөлігін
алатындығын тарих көрсетіп отыр. Өз ... ... ... мен
олардың меншігін қорғауға сүйенетін қоғам мен экономиканың қалыптасуына
бағытталған саясатты жүргізуде мемлекеттің жауапкершілік ... ... ... ... ТМД ... ... ... әрбір неоклассикалық доктриналарын әлем халықтарының
алданда ... ... ... ... ... арқылы
қарастырған жөн.
Сонда да әзірше ТМД ... ... ... ... ... ... ... шараларды жүргізу мүмкін емес
болып отыр. Достас елдердің қаржылық нарықтарын интеграциялау жылдамдығын
баяулату ... өте көп. ... ... мүшелері тәуелсіз
мемлекеттердің экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ... ... ... мен ... ... қажеттілігінің алдында тұр.
Клиенттерге кешенді қызмет көрсету тәжірибесі клиенттердің аса күрделі
қажеттіліктерін қанағаттандыра отырып жаңа қызметтерді ... ... т.б) ... ... ... отандық коммерциялық банктермен бірте-бірте
енгізілуде. КР-ның қазіргі заман талабына сай экономикалық ... ... ... ... ... диапазонын тұрақты
түрде кеңейтіп, олардың өзіндік құнын төмендете алатын банк қана ... ... ... ... ... ... бірден қысқарады, оның
құрылымы сәйкесінше баланс өтімділігі нашарлайды. Нәтижесінде, бұндай банк
үлкен зиян әкеліп, ... ... ... ... мүмкін
Нарыққа өту шарттарында банктердің жұмысы ақша нарығы принциптерінің
негізінде құрастырылуы ... ... бірі ... нақты тартылған ресурстар
шегіндегі банктердің жұмысы саналады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Банктердiң және тауарлы-ақшалай ... ... ... ... ... және олар бiр-бiрiмен өзара ... ... ... ... қызметiнiң барлық деңгейiндегi басқарумен тiкелей
байланысты болады, себебi тек қана банк арқылы ... ... ... ... ... ... ... пайдаланады.
Мысалы, несие алады, валюталармен ... ... ... ... ... ... болып табылады. Олар арқылы ұдайы өндiрiс
үрдiсiне қатысушылардың экономикалық ... ... ... Осы ... банктер қаржылық делдал ретiнде шаруашылық органдардың
капиталдарын, халықтың жинақтарын және шаруашылық үрдiсiнде босаған басқа
да бос ақша ... ... ... ... ... ... бередi, ақшалай есеп айырылысу жүргiзiледi, және экономика
үшiн ... да ... ... ... ... ... ... мен қоғамдық өнiмнiң айналысына тiкелей ықпал етедi. Басқаша
айтқанда банктiң жүзеге асыратын барлық активтiк операцияларының ... ... ... үшiн ... орны ... нарықтық экономикада басты делдалдар болып табылады. Өз
қызметiнiң үрдiсiнде, олар ақша ... ... ... жаңа ... ... ... Клиенттедiң салымдарын қабылдау арқылы ... ... жаңа ... ... ал ... беру ... ... алушыға
жаңа талап қояды. Осы жаңа мiндеттемелер талаптарды жасау үрдiсi қаржылық
делдалдықтың негiзiн құрайды.
Банктiк жүйенiң мақсаты мен ... ... ... ... ... және ... ... әйтпесе де банктер
басқарудың кiшiгiрiм жүйелерi ретiнде экономиканы ... ... ... қамтамасыз ететiн, өзiне тән жеке мiндеттерiн орындайды.
Экономиканы басқару процесiнде банктер негiзiнен басқарудың экономикалық
қатынастарын ... ал әр ... ... қатынастары ең алдымен
мүдде ретiнде көрiнiс алады, ал экономикалық мүдде ... ... күні банк ... жүйесінде активпен пассив портфельдерін
біртұтас құрам ретінде ... ... алға ... ... ... ... жалпы портфельдің ролін анықтау болып ... ол, ... көзі және ... ... дәрежесі.
Актив пен пассивті бірге басқару жүйесі банкке депозиттерді қорғау,
іскерліктің артуына ... ... ... ... және ... ... ... басқарудың негізі- ол
стратегиялық құрамдастыру және атқарылатын ... ... яғни ... ... ... бағдарламаларға сай жасақтау. Демек банк
алатын тұрғылықты пайда көзінің яғни ... ... ... ... ... ... ... *тірі ақша* деп ... ... ол ... ақшадан, есеп шотындағы ақшадан, берілген несиелерден,
құнды қағаздардан, заңды тұлғалардың капиталынан, негізгі ... ... ... активтерден құралады.банк қызыметінің басты мақсаты, жұмсалған
әр теңгенің үстеме пайда әкелуінде ендеше, ол банктік ... ... ... қабылдайтын органның тыңғылықты жұмыс атқаруы қажет. Ондай
орган Активпен пассивті басқару ... деп ... ... ... және ... ... орналастыру
жолдары мен кезектілігі арқылы түсіндіріледі. Оларға инвестициялар, ақша-
қаражаттары және басқада активтер ... Ал ... ... ... ... және ... ... несиелерге мән беріледі. Бұл
проблеманың шешілуі активті құжаттарды ... ... ... ең ... ... ... пайда түсетіндігі
анықталады. Сондада коммерциялық банктерде қорларды басқаруға белгілі
факторлар әсер ... ... ... ... түседі.Біріншіден ең
маңызды басқарылатын кәсіпорындардың бірі болғандықтан ... ... ... ... сәйкестендірілуі қажет етіледі.Екіншіден банкпен
клиент арасында келісіммен сенімділік болуы қажет. Сонымен қатар акцияларды
ұстаушыларда инвесторлар сияқты ... ... ... ... актілері активті операциялардың құрамына екі әдіс ... ... ... ... ... ... ... дейінгі немесе
қысқа мерзімді міндеттемелерді төлеуге жұмсалады.Осының салдарынан ең басты
мақсат банкке қаражат салушылардың сұранысын қанағаттандыру болып табылады.
Екінші деңгейдегі шарт ол ... ... ... алушы клиенттердің
шарттарын орындау. Бұндай несиелік шаруашылық банктің басты ... ... ... ... ... ... қызымет ететін
кәсіпорындарға жатқызылады және олардың қызыметі ... ... ... ... ... ... қоғамда ақша-қаражатын тартушы ретінде
қарастырылады, сондықтанда банк өзінің алдына ... ... ... ... банк ... ... рентабельділік жіне
тұрақтылығымен төлеу қабілетіне ешқандай күмән келтірмей, ... ... ... Кей ... банк ... ұстаушылармен
салушылардың ойлары қарама қайшылық туғызады. Сол себепті банк қызыметңнде
өтімділіктегі сұраныс және қолайлы табыстылықтың ... ... ... ... ... деп ... және оған шешім құралдарды
орналастыру кезінде анықталады..Бір жағынан банк басшылығы ... ... түсу ... ... ал ... жағынан банк басқармасы ... ... қалу ... ... ... ... төмендеуін
сезінеді.
Қазiргi уақытта коммерциялық банктердiң активтерiнiң құрылымы өзiнiң
диверсификациялануының жеткiлiксiздiгiмен ... ... ... ... ... және ... ... үлесi
жоғары.
Банктiң активтерiнiң құрылымында несиелердiң үлесiнiң көп болуы банктiң
өтiмдiлiк ... ... әсер ... ... өз ... ... және ... қарыздардың
ұзартылуымен сипатталады. Ал бұл банктердi қосымша ресурстар тартуға мәжбүр
етедi. Мұның барлығы банктердiң өтiмдiлiктерiне және ... ... әсер ... ... ... ... активтердi ұтымды
орналастырудың негiзгi мәселесi қарыздың қайтарылуын және ... ... ... ... ... ... бойынша мүмкiн
зияндардың орнын толтыру үшiн резерв құрауға үлкен көңiл бөлу ... ... ... ... бағытталған iс-шараларды жүзеге асыруға
мүмкiндiк бередi.
Қазақстандық тәжiрибеде банктер активтерiнiң ... ... ... ... ... бағыттардың барлығын пайдаланады. Атап айтсақ,
өтiмдiлiктiң сапалық көрсеткiшi, активтердiң жалпы тәуекелдiлiгi және ... ... ... ... ... және ... ... емес. Банктер оларды дербес ... Ал, ... ... өтiмдi активтердiң талап етiлгенге ... ... бiр ... ... ... ... ең жоғарғы
мөлшерi және негiзгi құралдарға және қаржылық емес активтерге ... ең ... ... ... жатады.
Банк өз қызметiнде үнемi пайда алып отыруға тиiстi. Ал, пайданың
көлемiне банк ... ... және ... әсер ... Сондықтан
банктер активтерiнiң сапасын үнемi қадағалап отыруы ... ... ... активтердiң үлесiн ұлғайтып отыруға тиiстi. Бұл үшiн банк
мынадай жолдарды пайдалануына ... ... ... ... ... қағаздармен және бағалы метталдармен
операцияларды ұлғайту;
- банктiң несиелiк портфелiнде күдiктi және проблемалы қарыздардың ... ... ... ... лизингтiк операциялар арқылы табыс әкелетiн
активтерге ауыстыру;
- банк активтерiнiң диверсификациялануын ұлғайту;
- ... ... ... ... ... және тағы
басқалары.
Банктiң активтерi бойынша мүмкiндiк зияндардың ... жабу үшiн ... де ... ... сапасын жақсартуға әсер етедi.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. “Қазақстан Республикасындағы банктер және банктiк қызмет туралы” Заң 31-
тамыз; 2004 жыл
2. “Қазақстан ... ... ... ... ... шартты мiндеттемелерiн жiктеу және олар бойынша провизия есептеу
туралы” ... ... 2005 ... ... ... ... « ... 23-мамыр; 2005 жыл
4. Ачкасов А.И « Активные операции коммерческих банков –Москва
«Консалтбанки , 2001
5. «Банковкое дело О.И ... ... и ... ; ... « Банковское дело В.И Колесникова- Москва «Финансы и статистика ; 2006
7. « Банковское дело Г.С Сейткасымова- Алматы ... ... ... ... Ю.А ... ... ... «Банковский портфель” 2-шi том. Москва 1996 жыл
10. “Денежное обращение и банки” Г.Н Белоглазова-Москва “Финансы ... 2006 ... ... банковского менеджмента” О.И Лаврушина-Москва “Инфра-м”; 1995.
12. Рид Э; КотлерР; Гилл Э “Коммерческие банки”-Москва; 1991.
13. Усоскин В.М. “Современный ... ... ... и
операция”-Москва; “Антидор”
1998.
14. “Финансы, денежное обращение и кредит”Архипова, Сенчогова К
Москва ... 2006 ... ... А. И ... и ликвидность банка” “Деньги и кредит” 2006
16. Зайцева Н.В “Оперативный анализ риска, потери ликвидности в
коммерческом ... ... ... С. М ... ... и ... ... “Денги и
кредит” А. 2004
18. Ларионова И.В “ Анализ деятельности кредитной организаций на ... ... ... и ... 2006 ... ... Г. ... определяющие надежность коммерческого банка”
Финансовый бизнес 2002
20. “Деньги, кредит,банки” Лаврушин О.И. Москва: ... ... ... ... ... Под. ред Дрободиной Л.А. Москва:
“Финансы” 2002ж
22. “Банки и банковские операций” Под ред. Жукова Е.Ф. Москва: 2006г
23. “Техника банковского дела” ... Б. ... ... “Экономический анализ деятельности коммерческого банка” Батракова Л.Т.
Москва: 2006ж
25. “Деньги, банковское дело и денежно кредитная политика” Делан Э. ... К.Д; ... Р. Дж, ... 1999ж
26. “Коммерческие банки и их операций” Маркова О.М; Сахарова Л.С; Сидоров
В. П: ... ...... ... ... ... и зарубежный опыт“ Ширинская
Е. Б. Москва; 2002ж
28. “ Халық банкі” Акционерлiк Қоғамының есеп беру материалдары 2006-2007
жылдар
29. ... А.А. Пути ... ... деятельности банков на базе
информационных технологий. // Экономическое обозрение Национального
Банка РК. – январь, 2001г.
30. Мамышев Г.А. Политика развития ... ... в ... ... ... Национального Банка РК. – март,
2001г.
31. Арсамаков А.А. О взаимодействии кредитных организаций с реальным
сектором ... ... и ... – №11- ... Провкин В.Н. Инвестиции в реальный сектор экономики: роль банков.//
Деньги и кредит. - №3 – 2001г.
33. Международная инвестиционная позиция банковской ... РК ... // ... ... ... РК. – ... ... «Банковское дело». Учебник под редакцией д.э.н., профессора Г.С.
Сейткасимова. Алматы, ... ... Г.А. ... ... ... ... и ... // Банки Казахстана. - №1 – 2002г.
36. Марченко Г.А. Проблемы перехода банков ... ... на ... ... ... №2-2002г.
37. Раева Р. О банковской системе Казахстана.// Банки Казахстана.- №6-
2001г.
38. Кумайлин Р.Н. ... ... ... ... и ... ... РК. // Банки Казахстана.- №12-2001г.
39. Байсейтов Б.Р. Банковское сообщество Казахстана в современных
условиях.// Банки Казахстана.- №10-2001г.
40. Саттыбаева А.А. Проблемы и ... ... ... ... ... обозрение Национального Банка РК.- июль, 2001г.
41. Иванова Л. Казкоммерцбанк – по-прежнему лучший. // ... - №15 - ... ... К. «Банк ТуранАлем»: никакой политики. // Время. - №15 – ... ... ... Н. ... ... ... ... приносит плоды.// Время.-
№16 – 18 апреля 2002г.
-----------------------

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 54 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ҚР коммерциялық банктердің активтік операциялардың мәні және негіздері66 бет
Банк активтерінің есебі мен аудитін ұйымдастыру84 бет
Банктің активтері мен пассивтері81 бет
Банктің есеп айырысу - кассалық операциялары27 бет
Банктердің дамуы20 бет
Бухгалтерлік есепшот құрылымы мен түрлері7 бет
Депозиттік операциялар9 бет
Инвестициялық операциялары39 бет
Коммерциялық банктің ұйымдастыру құрылымы және коммерциялық банктердің операциялары21 бет
Коммерциялық банктердің активті операцияларын басқару әдістері және несиелік саясатын талдау37 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь