ҚР банк қызметін ұйымдастыру және реттеу

Мазмұны
Кіріспе

I БАНК ЖҮЙЕСІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ МЕН ДАМУЫ
1.1 Банк қызметі түсінігі және оны ұйымдастыру
1.2 Банк ресурстары және капиталдық база

II ҚР БАНК ҚЫЗМЕТІН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ РЕТТЕУ
2.1 ҚР банк капиталын арттырудың өтімділік дағдарысынан шығуға тигізер ықпалы
2.2 ҚР банк секторынының даму проблемалары

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
        
        ӘЛ- ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
ЭКОНОМИКА ЖӘНЕ БИЗНЕС ФАКУЛЬТЕТІ
МАКРО- МИКРОЭКОНОМИКА ... ... ... банк ... ... э.ғ.к, доцент Дуламбаева Р.Т.
Орындаған: Туменбаева М.А.
ГиМУ07К1 2- курс ... БАНК ... ... МЕН ... Банк ... түсінігі және оны ұйымдастыру
1.2 Банк ресурстары және капиталдық база
II ҚР БАНК ҚЫЗМЕТІН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ РЕТТЕУ
2.1 ҚР банк ... ... ... ... ... ... ҚР банк секторынының даму проблемалары
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ
Банк жүйесі нарықтық экономиканың ең маңызды әрі динамикалы құрылымы
болып табылады. ... ... яғни осы ... ... банк ... ... түсті. Тұрақты әрі тиімді банк жүйесін құру – Қазақстан
экономикасын реформалауда маңызды ... ... Ішкі банк ... ... ... ... банк ... басқарудың және қадағалаудың
сипатын, банктердің өзара қарым – ... және ... ... қатынасын, мемлекеттік бюджетпен есеп айырысуды және т.б.
түбегейлі өзгерістер қажет.
Курстық жұмыста жалпы Қазақстанның банк ... даму ... ... ... басқарудағы ықпалы, банк секторын дамытудағы негізгі
үрдістер, Қазақстан банктері қызметінің көрсеткіштерін, банк ... ... ... келтіретін факторлар, Үкімет пен Ұлттық банк қаржы жүйесін
тұрақтандыру үшін ... ... ... атап ... курстық жұмыстың өзіндік ерекшелігі банктердің ... ... ... және ... ... ... ... өтудегі рөлі мен қызметтері жайлы нақты ... ... ... ... ... сипатталады.
Курстық жұмыс коммерциялық банктердің операцияларын тек ... ... ... ... ... ... жақтарын да
қамтиды.
Курстық жұмыс құрылымы: 2 бөлімнен және 4 тараудан тұрады.
Бірінші тарауда ҚР банктерді ашу және ... ... ... ... ... ... банктік топтардвң қызметін жиынтық
қадағалау, банк қызметін рейтингтік ... және ... ... тарауда банктердің ресурстарын қалыптастыру көздері мен
құрылымдары, банктің қаржылық қызметтері: ... ... ... ... қарастырылған.
Үшінші тарауда банктің өтімділігіне ықпал етуші факторларға,
өтімділікті басқару және ... ... ... ... ... қатысты сұрақтар қамтылған.
Төртінші тарауда банк секторының даму проблемалары, екінші деңгейлі
банктердің ... ... ... нақты секторды несиелеу
проблемалары жүйелі түрде қарастырылады.
Курстық жұмыстың ... ... – банк ... мәселелерін кешенді әрі
құрылымды түрде ашу.
Міндеті Қазақстандағы банк ісінің қалыптасуы мен дамуы, Қазақстан
Ұлттық банк ... мен ... ҚР ... ... ... ... және реттеу, банк ресурстарын ... ... банк ... ... ... болып табылады.
I БАНК ЖҮЙЕСІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫ МЕН ДАМУЫ
1.1 Банк қызметі түсінігі және оны ұйымдастыру
Кейбір ғалымдардың пікірінше, ... ... ... ... және ең бастысы, Италияның жекелеген қалаларында
(Венеция, ... ... ... ... ... еңбектерінде банк тауар
шаруашылығының ерекше институты ретінде тауар ... ... яғни ... ... дамуына байланыссыз, ақша
айналысын реттеу үшін пайда болған делінеді.
XVI-XVIIғғ Венецияда, ... ... ... ... саудагер-клиенттер арасында қолма-қол ақшасыз есеп айырысуларды
жүзеге асыру үшін жиробанктер құрылады. ... ... ... ... ... бар бағалы металдардан жасалған ақша ... есеп ... ... ... бос ақша ... ... қалаларға және артықшылығы бар компанияларға
ссудаға берді.
Ал кейбір мамандар, банкті одан да ерте ...... ... ... деп ... Олар феодалдық шаруашылық тұсында банктердің
төлемдегі делдалдық қызметінің қажеттігінен пайда болғандығын ... ... де , ... сүйене отырып, банктердің пайда болуының екі
мың жылдық тарихы бар екендігін айтуға болады.
«Банк» сөзі «banco» - деген ағылшын ... ... ... ... ... Бұл ... столы» тауарлармен сауда жасалынатын
алаңдардан ... ... ... мен қалалардың, ... әр ... ... жасалған. Ол уақытта монеталардың
біртұтас жүйесі болмағандықтан, олармен сауда-саттық ... әр ... ... ... ... пайда болардың алдында ақша-сауда
капиталының өкілдері саудагерлердің ... ... ... ... ... ... ... айырбастауға маманданып отырған. Уақыт өте келе,
айырбастаушылар бұл салымдарды, сондай-ақ өздерінің ақша ... ... ... алу үшін ... ... ... ... банкирлерге айналады.
Тарихшылар пікірінше, б.э.д 2300 жыл бұрын холдейлердің ... ... ... олар ... тікелей қызметтерімен қатар,
ссудалар ... Олар б.э.д VIғ ... ... ... ... ... және оларға пайыз төлеу операцияларының жасалғандығын
еске сала кетеді. Мұндай операциялар б.э.д IVғ ... ... ... айта кететіні, ежелгі гректер салым қабылдай отырып, ... бір ... ... ... ... ... отырған көрінеді.
Ежелгі банктер несиелік операциялар жүргізумен қатар салым иелеріне
біртіндеп есеп айырысу қызметін де ... Есеп ... ... ... бір ... ... бір ... аудару арқылы жүргізілді./1, 10-
11б/
Қазақстандағы екінші деңгейдегі банктердің қызметін реттеу 2004 жылға
дейін Ұлттық банктің Банктік қадағалау департаменті көмегімен ... ... ... 2003 жылы шілде айында қабылданған «Қаржы нарығын және
қаржы ұйымдарын мемлекеттік ... мен ... ҚР ... ... банктік қадағалауды жаңадан құрылған мемлекеттік өкілетті ... ... ... және ... ... ... және реттеу жөніндегі ҚР
Агенттігі жүзеге асырады. Банктердің қызметін қадағалаудың 2 негізгі әдісін
қалай тиімді қолдану ... ... ... ... ... әдісі және инспекциялық әдісі.
Қашықтан қадағалау әдісі – бұл банктердің ... ... беру ... ... ... қадағалау әдісі. /2, 83
б/
1- cурет. Қашықтан қадағалау механизмі
Инспекциялық қадағалау – банктерді орналасқан жерінде тексеру арқылы
олардың ... ... ... мәліметтер алуға мүмкіндік беретін
банктердің қызметін реттеу әдісі.
Басқаша айтқанда, жиынтық (консолидировнный) қадағалау – бұл ... және ... ... ... ... ... немесе
басынан кешетін барлық тәуекелдерді ескеретін қадағалау ... Оның ... ... ... банктік топтардың басында болатын тәуекелдерді
бағалау жолымен банктердің депозиттерін қадағалау.
Қарапайым банктік топқа банктік ... ... ... болатын компаниялар жатады (2-сурет). /2, 94 б/
2-сурет. Қарапайым банктік топ
Аралас қызметі бар банктік топ бапк ... ... ... ... ... ... /2, 94 ... Аралас қызметі бар банктік топ
Аралас қызметі бар банктік топқа - өнеркәсіптік ... ... ... ... ... ... ұйымдар негізінен қаржылық қызмет
атқарады және олар банктік, сақтандыру және ... ... ... ... ... ... ... (4-сурет). /2, 94 б/
4- сурет. Қарпайым қаржы конгломераты
Банктік ... ... ... ... ... экономикалық
жағынан дамыған елдердің орталық банктерінің жетекшілерінің ұсынысы бойынша
1975 жылы ... ... күні ... ... ... ... бұл банктерге және өзге несиелік ұйымдарға қадағалауды жүргізетін
әлемнің ... ... ... ... ұйым ... ... ... орталық ұйымының құрамына – Белгия, Канада, Франция, Германия,
Италия, Жапония, Люксембург, Нидерландия, ... ... ... ... ... орталық банктері мен қадағалаушы ... ... ... ... ... Базель қаласында
орналасқан Халқаралық есеп айырысу банкінде өтеді.
1997жылы қыркүйек ... ... ... ... ... ... ... қадағалаудың негізгі принциптерін жасады. Тиімді банктік
қадағалаудың негізгі принциптері 25, ... ... ... топтастырып
былай беруге болады:
- тиімді банктік қадағалауды жүргізудің ортақ шарттары;
- банкті және оның иелік ету құрылымын ... ... ... және өзге нормалар мен лимиттерге
қойылатын талаптар;
- қашықтан банктік қадағалау әдістері
- банктердің есебіне қойылатын ... ... ... ... ... ... ... қадағалауды ұйымдастыру құрылымы әр елде әр ... ... ... елдерінде коммерциялық банктердің қызметіне
қадағалауды ұлттық орталық банктері жүргізеді.
Канада, Швейцария қадағалау органдары орталық банктен тыс қызмет ... ... АҚШ және ... ... ... ... ... орталық банктер мен бірге қадағалау жөніндегі мемлекеттік
органдар жүзеге ... ... ... ... 1995 жылы ... ... қол қойған күннен ... ... ... ... ... ... ... орындауда.
Айталық, 2005 жылдың 1 қаңтарындағы мәліметтер бойынша Қаржы нарығын
және ... ... ... ... және қадағалау жөніндегі ҚР
агенттігі 9 банктік ... ... ... ... ... (5-
кесте). /3, 64-66 б/
5- кесте Қазақстандағы банктік ... ... ... ... ... қатысушыларының аттары |
|«Казкомерцбанкі» АҚ |«Казкоммерцбанк Қырғыстан» ААҚ, ... |
| ... ... АҚ, ... |
| ... ... BV" ... банкі» АҚ|«ТұранӘлем Секюрьитиз» ЖШС, «БТА лизинг» АҚ, |
| ... B.V., ... ... ... |
| ... «Kazko ... LTD, «Force ... |
| |ЖШС, «Real Estate» ЖШС. ... Халық |«Казтелепорт» АҚ, «Халық-Лизинг» АҚ, HSBK (Europe) ... ... АҚ |B.V., ... ... ... ... АКБ, |
| ... ... ... ... АҚ, |
| ... ... ... МЖЗҚ. ... ... МЖЗҚ АҚ, ... ... ЖШС, ... жол» |
| |ЖШС, «KIB Asset ... |
| ... Capital BV», ... ... АҚ. ... АҚ | ... Ақ ... ... АҚ, ... АҚ, |
| ... Лизинг компаниясы ЖШС, «Грант-Ломбард» |
| |ЖШС, ... СК АҚ, «Money expert» ... |
| ... ... ... |«Алматы Халықаралық Сақтандыру тобы СК» АҚ. ... | ... АМРО ... |АБН АМРО «Asset ... ЗАИБЖҰ АҚ, «АБН АМРО |
|банкі» АҚ ... ЖЗҚ. ... ... ... ... СК» АҚ, ... АТФ LIFE» АҚ. ... АҚ | ... ... ... ... ... ҚР Ұлттық банкі олардың
орындауына міндетті мынадай пруденциалды нормативтер белгілейді;
-жарғылық капиталдың төменгі мөлшері;
-меншікті капиталдың жеткілікті коэффициенті;
-бір қарыз ... ... ... ең төменгі мөлшері
Банктік топтардың жарғылық капиталының ең ... ... ... көлемінде бекітілген.
Меншікті капитплдың жеткілікті коэффициенті бекітілмеген, сондай-ақ
оған талап қойылмаған болса, онда ең ... ... ... ... ... мен ... және ... міндеттемелерді 0,2 көбейтеді.
Банктік топтың меншікті капиталы келесідей түрде есептеледі:
МК = НМК + (ҚНМК - ҚМКТ),
Мұндағы,
МК- меншікті капитал;
НМК- банктің ... ... ... топтың қатысушысыныңнақты меншікті кпиталының мөлшері;
ҚМКТ- банктік топтың қатысушысының меншікті капиталының ең төменгі
мөлшері.
Меншікті ... ... ... ... ... ... ... қарай өлшенген активтер мен ... және ... ... және ... ... ... - ... = ─────── ,
А – П
Мұндағы,
К – меншік капиталының жеткілікті коэффициенті;
У – азшылық үлесі;
А – ... ... ... ... ... мен ... және мүмкін
міндеттемелер;
П – меншікті капиталға кірмеген арнайы құрылған резервтер және жалпы
құрылған резервтердің сомасы;
Меншікті капиталының ... ... ... кем ... қарыз алушы деп банктік топтың қатысушысының алдында қандай бір
міндеттеме бойынша борышқор ... ... кез ... ... ... ... бір ... бірнеше борышқорларынан тұратын топтар үшін
тәуекел мөлшері мынадай міндеттемелердің бірі ... ғана ... ... бірі акциялардың 25% астамын иеленеді;
- борышқорлардың акцияларының 25% астамын иеленетін және оған
тікелей не жанама ... ... ... ... бірі ... ... ... меншікті активтің
пайдалануына беріп, немесе оның ... ... ... ... ... үшін жауапты тұлға.
Банктік топтың бір қарыз алушысына ... ... ең ... ... есептеледі:
Т
ЖТ = ... – бір ... ... ... тәуекелдің ең жоғарғы мөлшері;
Т – бір қарыз ... ... ... ... ... ... қарыз алушыға келетін тәуекелдің ең жоғарғы мөлшері аффилирленген
тұлғаларға қатысты меншікті капиталдың 10%-дан және басқа тұлғалар бойынша
25%-дан ... ... ... ... топтың бір қарыз алушысына келетін
тәуекелдің ең жоғары ... әр ... ... ... ... ... ... банктің топтың меншікті капиталының мөлшерінің
сегіз есе көлемінен аспауы тиіс.
2004 ... 1 ... ... ... ... топтардың
пруденциалдық нормативтерінің есебі 6-кесте көрсетіледі. /4, 5-6 б/
6-кесте. ҚР-ғы банктік топтардың пруденциалдық топтардың есебі
| |ЖК min (≥ |К ≥ |ЖТ < 10%|ЖТ < 25% |ЖТ < ... |1,5 млрд |0,12 ... ... |
| ... |(МК |ты ... ... ... |
|Банктік топтардың | ... |алу ... ... ... | | | ... ... ... АҚ |2 392 418 |0,15 |4 |18 |96,78 ... банкі» АҚ |23 410 908 |0,14 |0,13 |24,71 |164,5 ... ... ... |9 896 800 |0,15 |6,46 |15,81 |99,46 ... АҚ | | | | | ... ... АҚ |5 063 339 |0,15 |2 |21 |136 ... АҚ |3 077 500 |0,19 |9 |19 |108 ... |3 807 500 |0,20 |1 |18 |42,03 ... АМРО ... |2 200 000 |0,50 |0,9 |20,9 |37 ... АҚ | | | | | ... ... қадағалау агенттігінің пайымдауынша банктік топтарға
арналған пруденциалдық нормативтердің қолданыла бастаған уақытынан ... ... ... қаржылық-шаруашылық көрсеткіштері жақсарған.
Капиталдың жеткіліктілігі. ... ... ... ең ... ... ... ... капиталдың (МК) жеткіліктілігіне қатысты ... ... үшін ... ... ... ... жылғы есепі __ Өткен жылғы есепті
кезеңдегі ... ... өсу = ... ... ... кезеңдегі активтер
Берілген жылғы есепті __ ... ... ... ... ... = __________________________________________________
өсу қарқыны ... ... ... ... МК
Дивиденттер
Дивиденттердің = ... ... ... ... = ... ... ... 30-34 б/
1.2 Банк ресурстары және капиталдық база
Банк ресурстары – бұл ... ... ... ... және ... ... ... бойынша банк өтімділігін
қамтамасыз ету және пайда табу ... ... ... меншікті және тартылған қаражаттарының жиынтығы.
Коммерциялық банктер ... ... ... ... және ... ... ... ерекшеленеді.
Банк ресурстарының құрылымына мыналар жатады:
1) Банктің меншікті капиталы.
2) Банктің заемдік және тартылған қаражаттары.
2004 жылдың 1 ... ... ... бойынша ҚР екінші
деңгейдегі банктердің пассивтері, олардың құрылымы мен шамасына қарай ... ... /6, 14 ... Қазақстандық екінші деңгейлі ьанктер пассивтерінің құрылымы
мен шамасының топтастырылуы*
|Банктердің аттары ... ... |
| |і ... ... ... ... АҚ |383 359 151 |39 265 133 ... 284 ... ... ... АҚ ... 170 |29 670 510 ... 680 |
|3. Қазақстан Халық Жинақ банкі|232 454 217 |21 100 904 |253 555 121 |
|АҚ | | | ... ... ... ... ... ... 542 |9 083 160 |95 752 702 ... Центркредит банкі АҚ |75 177 638 |7 561 962 |82 739 600 ... ... АҚ |51 287 682 |7 123 368 |58 415 050 ... ... ... АҚ |48 772 598 |6 161 812 |54 934 410 ... ... банкі АҚ |46 589 193 |4 085 889 |50 675 082 ... ... ... АҚ |41 954 490 |8 461 110 |50 415 600 ... ... ... АҚ |28 864 535 |6 303 720 |35 168 255 ... Валют-Транзит банкі АҚ |26 132 978 |5 429 518 |31 562 496 ... АБН АМРО ... ... |25 511 314 |5 146 055 |30 657 369 ... | | | ... ... АҚ |24 249 481 |4 413 033 |28 662 514 ... HSBC ... ... ЕБ |17 494 355 |2 779 504 |20 273 859 ... Қазақстан Наурыз банкі АҚ |15 805 879 |2 219 898 |18 025 777 ... ... |10 986 409 |1 507 108 |12 493 517 ... ... АҚ |10 812 320 |1 428 783 |12 241 103 ... ... ЕБ |7 424 480 |2 280 446 |9 704 956 ... ... ... ... |4 185 336 |2 450 711 |6 636 047 ... АҚ | | | ... ... ... ... АҚ |2 815 026 |1 198 976 |4 014 002 ... Нефтебанк АҚ |2 622 019 |913 606 |3 535 625 ... ... МБ АҚ |2 009 297 |978 905 |2 988 202 ... Данабанк АҚ |1 231 666 |1 064 945 |2 296 611 ... ТПБК АҚ |929 517 |1 290 089 |2 219 606 ... ... ББ АҚ |913 270 |1 327 307 |2 240 577 ... КЗИ ... АҚ |886 873 |2 213 684 |3 100 557 ... ТАИБ ... ЕБ АҚ |706 996 |1 193 421 |1 900 417 ... Қазақстан индустриалды |647 980 |1 119 484 |1 767 464 ... АҚ | | | ... ... АҚ |144 537 |1 055 273 |1 203 310 ... КИБ АҚ |126 340 |1 076 970 |1 203 310 ... ... АҚ |98 316 |1 034 446 |1 132 762 ... ... АҚ |83 625 |1 101 709 |1 185 334 ... ... ұлттық банкі ЕБ |46 656 |1 113 635 |1 160 291 ... | | | ... ... Тұрғын үй |15 638 |1 508 473 |1 524 111 ... ... | | | ... АҚ | | | ... ... құрамындағы меншікті капитал үлесі ... ... өте ... ... ... ... ... 10%-ға жуық бөлігі өтелсе, ал қалған ... ... ... ... ... ... капиталының рөлі мен шамасы, басқа
қызметпен айналысатын кәсіпорындар және ... ... ... ... меншікті капиталы – банктің ... ... және ... ... ... ету үшін құрылған банктің
әр түрлі қорлары мен сол сияқты ... ... ... ... ... ... ... пайдасы.
Екінші деңгейдегі капиталға: ссудалар бойынша зияндарды жабуға
арналған резервтер, ... ... бар ... ... ... ... ... жылдары отандық банктердің жиынтық активтері жоғары қарқынмен
өскенмен, ... ... ... мөлшерде қалып отырғандығын 8-
кестеден көруге ... /6, 17 ... ... ... ... ... динамикасы
|Көрсеткіштер |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 ... ... ... |121.6 |161.2 ... |587.2 |770.0 ... ... оның ішінде | | | | | | |
|I ... ... млрд ... |110.6 ... |368.4 |503.3 ... деңгейлі капитал, млрд |35.9 |55.7 |87.9 |128.4 |218.7 |265.7 ... | | | | | | |
|I ... ... ... |0.11 |0.9 |0,11 |0.08 |0.08 |0.09 ... сомасына қатынасы | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... |0.19 |0.17 |0,18 |0.16 |0/15 |0.15 ... қарай топтасқан | | | | | | ... және ... тыс| | | | | | ... ... | | | | | | ... ... бастап, осы күнге дейін капиталдың өсуі банктеріміздің
Халықаралық стандартқа өту ... және ... ... ... талаптарын орындаумен байланысты болғаны жасырын емес.
2001 жылдан бастап, ҚҰБ-нің және ... ... ... ... ... ... жеткілікті коэффициентінің
нормативтерге сай орындалысы сақталған.
Соңғы жылдардағы ... ... ... банктердің меншікті
капиталының, активтерінің өсу динамикасы 9-суретте берілген.
9-cуреттен көріп отырғанымыздай, соңғы жылдары банк активтері ... ... ... қарқынды өскен. /6, 14-20 б/
Қазақстан банкаралықесеп айырысу орталығы (ҚБЕО) – ... ... ... ... ... олардың шоттарына ақша
қаражаттарының уақтылы түсуін, ... ... ... ... қамтамасыз
ететін мекеме.
Қазақстан банкаралық есеп айырысу орталығы ... ... сай ... ... төлем тапсырмаларымен есеп ... ... ... ... ... жылы Қазақстан банкаралық есеп айырысу орталығы базасында ... ... ... ол жүйе ... ... ... режимде
жүзеге асырып, электрондық төлемдерді өңдеуді жүзеге асырады.
Ұсақ төлемдер нарығын ... және осы ... ... ... ... ... 1999 ... 1 тамызынан бастап, ҚР Ұлттық банкінің
облыстық филиалдарындағы клирингтік палаталар ... ... ... палаталар Қазақстан банкаралық есеп айырысу
орталығы қызметін жүзеге асырады.
Қазіргі уақыттағы Қазақстан банкаралық есеп айырысу орталығының ... есеп ... ... ... ... /7, 49 б/
10-сурет. Клирингтік есеп айырысу сызбасы.
Лизинг сөзі «to lease» ағылшын ... ... ... ... ... ... ... беруден айырмашылығы – жалға беруде екі
тарап қатысты: жалға беруші және алушы болса, ал ... үш ... ... ... ... және ... ... – бұл лизинг берушінің ... ... ... ЭЕМ, ... ... ... сауда-саттыққа,
қоймаға арналған құрылғыларды лизинг алушыға лизингтік ... ... ... ... ... беруін қарастыратын жалға беру
шарты.
Лизинг мәмілелерінің бірнеше түрлері бар. ... ... ... ... бөлінеді: шұғыл және қаржылық лизингтер.
1. Шұғыл лизинг – бұл мүліктің қызмет ету мерзіміне ... ... ... ... және ... ... толық
өтемеуін сипаттайды.
2. Қаржы лизингі – бұл ... ... ... лизинг затының
мерзімі ішінде өзінің толық амортизациялық құнын ... ... ... ... ... ... ... отандық және халықаралық тәжірибеде қолданылатын
мынадай түрлері бар:
Ішкі лизинг – бұл, оның ... бір ... ... ... ... лизинг – бір тарап немесе барлық талаптардың әр елден
болып ... ... ... (НР) ... ... формуласы:
Кб - Ка
НР = ──────
2
Мұндағы,
Кб – мүліктің жыл басындағы құны;
Ка - мүліктің жыл аяғындағы құны.
Комиссиондық ... (КТ) ... ... x ... = ──────
100
Мұндағы,
Кс – комиссиондық сыйақы мөлшері.
Банктің қосымша көрсеткен қызметтері үшін төлемдер (ҚТ) есебі:
ҚТ = Ші + Шқ + Шж + ... – банк ... ... ...... қызмет үшіе шығыстар;
Шж – банктің жарнамасына кеткен шығыстар;
Шб – басқа да шығыстар.
Сыртқы лизинг – экспорттық және импорттық болып бөлінеді. ... ... ... ... ... ... лизингте шетел лизинг бнруші
Лизингтік төлемдердің жалпы сомасының есебі төмендегідей ... = АА + НТ + КТ + ҚТ + ...... ... ... ...... жылдағы амортизациялық аударымдар сомасы;
НТ – лизинг беруші несиелік ресурсты ... үшін ...... келісімшарт бойынша мүлікті бергені үшін лизинг берушіге
комиссиондық төлем;
ҚТ – көрсеткен ... үшін ... ...... ... ... ... үшін лизинг алушының төлейтін
қосылған құнға салынған салығы;
Амортизациялық аударымдар (АА) сомасының формуласы:
БҚ x На
АА = ...... ... ... - ... нормасы, %
Несиелік ресурс үшін төлем (НТ) формуласы:
НР x НС
НТ = ──────
100
Мұндағы,
НР- лизинг берушінің пайдаланған несиелік ресурсының шамасы;
НС – ... үшін ... ... /7, 49-52 ... операциялар қалыпты тауарлық және қаржылық процестердің
жүруіне ықпал етеді. Екінші жағынан алғанда, факторинг – жаңа және ... ... ... ... ... ... ... фирмалар
үшін аса қажетті қаржылық құрал, ... ...... ... оған несие тарихи қажет емес. Бірақ бұл ірі компанияларға
факторинг қажет емес ... ... өз ... ... ресейлік компаниялардың
тәжірибесіне жүгінетін болсақ, «Красный Октябрь» кондитерлік фабрикасы,
«Сальмонинтернешнл» ЖАҚ секілді ... ... ... атап ... ... ... ... проблемаларын шешуге болады деп
айтуға болмайды. ... ... ... ... факторингтік және несиелік операцияларды салыстыруға тырысады.
Бұл барынша қате салыстыру, дегенмен ... ... ... ... ... ... тырыстық. /8, 212 б/
11-кесте Несиелік және факторингтік операцияларды салыстыру
| ... | ... ... ... ... ... қайтарады |Факторингтік қаржыландыру клиенттің |
| ... ... ... ... |
|Несие белгіленген мерзімге беріледі |Факторингтік қаржыландыру төлемнің |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... несиелік келісімшартта |Факторингтік қаржыландыру тауар ... күні ... ... күні ... ... ... кепілдікпен беріледі |Факторингтік қаржыландыру үшін |
| ... ... ... ету |
| ... емес ... ... ала келісілген сомаға |Факторингтік қаржыландыру көлемі |
|беріледі ... және ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... алдын ала белгіленген күні |Факторингтік қаржыландыру дебитор ... ... ... ... ... ... ... ... алу үшін ... ... |Факторингтік қаржыландыру құжат пен ... ... ... ... ... автоматты |
| ... ... ... қтеу жаңа ... ... ... қаржыландыру мерзімсіз |
|білдірмейді ... ... ... ... пайыздарын төлеу |Факторингтік коммисияны төлеу ... РФ ОБ ... ... + 3%|шығындары толығымен өзіндік құнға |
|шегінде өзіндік құнға жатқызылады |жатқызылады ... ... банк ... ... |Факторингтік қаржыландыру дебиторлық |
|ақшаны аударудан басқа ешқандай ... ... ... ... |
|қызмет көрсетпейді | ... пен ... ... ... ... болып келеді. Бірақ
форфейтингтің факторингтен айырмашылығы – форфейтинг ... ... ... ... ... ... сату ... қаражаттарды қарызға алумен
байланысты бір жасалынатын операцияны ... сөзі ... ... «a ... аударғанда «құқықтан бас
тарту» деіенді білдіреді.
Форфейтинг қызметі халықаралық сауданы орта ... ... ... ... – бұл ... яғни ... ... немесе арнайы
компанияның экспортерге импотердің төлеуге тиісті төлем талабын сатып алуы.
Форфейтинг мәмілесінде үш қатысушы болады:
1. ... яғни ... орта ... ... ... ... яғни ... несиеге алушы;
3. Форфейтор, яғни мәмілені қаржыландырушы банк немесе арнайы ұйым.
Форфейтинг мәмілесінің мерзімі 180 ... 5 ... ... ... укй ... 7 жыл. /8, 212-217 ... ҚР БАНК ҚЫЗМЕТІН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ РЕТТЕУ
2.1 ҚР банк капиталын арттырудың ... ... ... тигізер
ықпалы
ҚР Президенті 2008 жылғы 7 ақпандағы халыққа ... ... ... ... мен тұрақтылығын арттыру міндетін
белгілей отырып, ... ... ... ... ... яғни тәуекелдердің өздеріне тиесілі бөлігін алуға тиістігін,
сондай-ақ банктердің акционерлері өздерін дамытуы үшін ... ... ... ... оған ... ... ондай кезде мемлекет қажетті
шаралар қолдануға дайын болу керектігін басып айтты.
Бұл жерде мәселе ... ... ... ... қайтаруға байланысты
банктік капиталдың сыртқы міндеттемелері орындаудағы қабілетсіздігі ... ... ... ... бойынша 2006 жылы банктер еурооблигацияларды
орналастыру арқылы және синдицирленген заемдар тартуда ... 33 млрд ... ... ... ... ... ал 2007 ... жартысында бұл
көрсеткіш 40% өсіп, шамамен 46 млрд АҚШ долларына дейін артты. Сөйтіп, банк
жүйесінің сырттан ... ... ... олардың міндеттемелерінің 70%
құрады.
Енді осы қарыздарға қарсы тұратын, яғни ... ... ... ... ... ... 2007 жылдың 1 қаңтарында ... ... ... 9,8 млрд АҚШ ... тең ... Бұл дегеніміз
банктеріміздің капиталының сыртқы қарыздан 4,7 есеге кем ... 2008 жылы ... ... ... ... шамамен 14
млрд АҚШ долларын құрайды.
Бүгінгі күні отандық ... ... ... ... ... басым және қысқа мерзімді болуы, өз кезегінде
банктердің өтімсіздігіне немесе өтімділік ... ... ... ... ... ... жеткілікті банк жүйесін қолдайтын
басты шарттардың біріне жатады десек, қазіргі кездерге дейін банктеріміз
өздерінің ... тек ... ... ... ... ... ... субьективті себебіне, жолдауда Ел басы айтқандай, банк акционерлерінің
капиталды ... ... ал ... ... қор нарығының
дамуын тежеуші факторлардың орын ... ... ... ... ... ... ... жатқызуға болады. Қор нарығының,
оның ішінде акциялардың қайталама нарығының дамымауы банктердің акцияларын
орналастыруға кедергі жасауда. Капиталды ... ... бір көз ... оны ... банк ... ... айқын болмай отыр.
Банк жүйесінде өтімділік дағдарысы туындағанға дейін ҚР ... ... ... банк ... және өтімділікке қатысты
қойылған талаптар әлсіздік танытқандығы тәжірибеде дәлелдеді.
Өтімділік ... ... ... жж екінші ... ... ... ... ... ... /9, 29 б/
12-кесте ЕДБ-дің меншікті капиталдардың серпіні, мерзімнің басына
|Меншікті капиталдың көздері, |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 |2007 ... ... ... | | | | | | |% |
| | | | | | | ... | | | | | | |2007 |
|I ... ... |91,1 ... ... ... |76,8 |77 ... |142,6|
|Қосымша капитал |8,7 |11,2 |13,8 |16,7 |27,2 |4,0 ... ... |8,7 |15,0 |24,0 |41,6 |71,9 |131,6 |83,0 ... ... | | | | | | | ... деңгейлі капитал |36 |55,7 |87,9 ... |78,1 ... таза ... |7,4 |20,6 |28,8 |31 |70,1 |101,3 |44,5 ... ... |15,3 |30,1 |58,8 ... |99,2 ... ... капитал |- |- |- |- |- |1,5 |- ... ... ... ... ... 4 жыл ... ... меншікті капиталының көздері өскендігін
көреміз. I ... ... 2002 ... 1 ... 91,1 млрд ... 2007 жылы 1 ... 816,5 млрд ... дейін көтерілген. I
деңгейлі капиталдың құрамындағы төленген ... ... ... ... ... 1 ... 76,8 млрд ... құраса, 2007 жылы 1 қаңтарында
593,6 млрд теңгені құрады. ... ... ... 2002 ... ... 8,7 млрд теңгені құраса, 2007 жылы 1 қаңтарында оның көлемі ... ... ... ... Оның ... әрине банктердегі қосымша
капиталдың өндірістік даму мақсатта пайдалануын және оны ... ... ... ... меншікті капиталындағы ең ұзақ мерзімді
ресурс бұл банктің өткен жылдардағы ... ... ... оның ... жылдың 1 қаңтарына 8,7 млрд теңгені құраса, 2007 жылы 1 қаңтарында
оның көлемі 131,6 млрд теңгеге дейін ... II ... ... ... ... ... орыны
ерекше, оның мөлшері 2002 жылдың 1 қаңтарында оның көлемі 36 млрд теңгені
құраса, 2007 жылы ... оның ... 385,4 млрд ... ... ... ... артқан. Сонымен қатар банктердің есептік жыл ішінде қалыптасатын
бөлінбеген таза табыстары да 2002 ... 1 ... 7,4 млрд ... 2007 жылы 1 ... оның көлемі 101,3 млрд ... ... ... ... ... ... орны ерекше
субординирленген қарыздары да 2002 жылдың 1 қаңтарында 15,3 млрд ... 2007 жылы ... оның ... 368,0 млрд теңгеге дейін
өскен./9, 28-30 б/
2004-2007 жж. банктік сектордың ... ... ... ... ... болады. ./10, 24 б/
13-кестеде ЕДБ-дің меншікті капиталдарының ... ... ... ... ... |2004 |2005 |2006 |2007 |
|көрсеткіштері | | | | |
|I ... ... ... |0,09 |0,08 |0,09 |0,09 ... ... (к1) | | | | ... ... тәуекел |0,17 |0,16 |0,15 |0,15 |
|дәрежесіне қарай өлшенген ... | | | | ... ... тыс ... | | | | ... (к2) | | | | ... капиталдың ссудалық |0,22 |0,19 |0,19 |0,20 ... ... | | | | ... ... құрылған |3,49 |2,62 |3,40 |3,91 ... ... | | | | ... ... ... |0,60 |0,47 |0,48 |0,43 ... ... | | | | ... ... ... |10,38 |6,65 |8,54 ... ... | | | | ... ... ... ... 1 ... ... ... қатынасына (к1) қатысты ... ... мәні 0,06 кем ... тиіс, ендеше 2004 жылдың 1 ... ... 2007 жылы 1 ... оның ... 0,09 ... ... Нормативтік мәнді орындағанмен де капитал деңгейінің ... ... ... ... ... ... ... қарай
өлшенген активтер мен баланстан тыс міндеттемелерге ... ... оның ... нормативтік мәні 0,12 кем ... ... ... жылдың 1 қаңтарында 0,17 құраса, 2007 жылы 1 қаңтарында оның ... ... ... ... ... ... орындағанмен де капитал
деңгейінің тәуекел дәрежесіне қарай өлшенген активтер мен баланстан тыс
міндеттемелерге ... ... ... Бұл ... соңғыларының
үлесінің жиынтық активтерінднгі артқандығы белгілі.
Меншікті капиталдың ссудалық қоржынға қатынасы 2004 жылдың 1 қаңтарына
0,22 құраса, 2007 жылы 1 қаңтарында оның ... 0,20 ... ... Бұл
жерде банктің несиелік қоржынының көлемі активтер құрамында күрт ... ... ... баяу өсуі ... ... ... ... провизияларға қатынасы 2004 жылдың 1
қаңтарына 3,49 құраса, 2007 жылы 1 қаңтарында оның көлемі 3,91 өскен ... ... ... ... ... азайғандығын көруге болады.
Сонымен қатар меншікті капиталдың күмәнді несиелерге қатынасы 2004
жылдың 1 ... 0,60 ... 2007 жылы 1 ... оның ... ... ... ... Бұл дегеніміз банктің несиелік қоржынындағы
күмәнді несиелер көлемінің артуын көрсетеді.
Ал меншікті ... ... ... ... 2004 ... ... 10,38 құраса, 2007 жылы 1 қаңтарында 12,43 мөлшеріне дейін
артқан. Бұл ... ... ... қоржынындағы үмітсіз несиелер
көлемінің соңғы жылдары біршама азайғандығын баяндайды./10, 24-28 б/
ЕДБ-дің ... ... ... банктердің қаржылық
жағдайына баға берудің маңызды көрсеткіштерінің бірі ... ... ... ... ... ... жеткіліктігінің динамикалық және
статистикалық жағы бар. Статистикалық жағы бұл меншікті капиталдың құрамдас
бөлігі саналатын жарғылық капиталдың ең ... ... ... ... жағы бұл Базель келісіміне сәйкес банктердің нормативтік
деңгейде капиталдарын ... ... ... Бұл ... ... негізгі көрсеткіші саналатын Кук ... ... банк ... ... ... қарай топтастырылған банк
активтерінен қатынасын бейнелейді. Ендеше аталған коэффициент ҚҰБ тарапынан
бекітілген пруденциалдық норматив ретінде ... ... ... ... ... он ... капитал жеткіліктілігіне қатысты
пруденциалдық нормативтерді орындау жағдайы көрсетілген. /11, 33 б/
14-кесте ЕДБ-дің ... ... ... пруденциалдық
нормативтерді орындау жағдайы
| |K1 ... 0,06 кем |K2 ... ... |
|Банктер ... ... |
| |2004 |2005 |2006 |2004 |2005 |2007 ... |0,06 |0,06 |0,10 |0,12 |0,11 |0,13 ... |0,07 |0,08 |0,09 |0,14 |0,14 |0,14 ... Банкі |0,06 |0,08 |0,10 |0,13 |0,16 |0,17 ... ... |0,09 |0,07 |0,06 |0,14 |0,13 |0,15 ... ... |0,06 |0,06 |0,06 |0,14 |0,14 |0,14 ... ... |0,13 |0,08 |0,09 |0,33 |0,15 |0,14 ... |0,08 |0,17 |0,12 |0,17 |0,21 |0,15 ... ... |0,10 |0,07 |0,09 |0,22 |0,13 |0,17 ... |0,09 |0,08 |0,10 |0,15 |0,16 |0,16 ... банк |0,11 |0,09 |0,9 |0,33 |0,18 |0,20 ... көріп отырғанымыздай берілген барлық банктеріміз ҚҰБ-дің
капитал жеткіліктілігіне қатысты пруденциалдық ... ... ... ... Бірақ, банктердің көбінің капиталы тек нормативтік деңгейде
ғана сақталған. Екі коэффициенті де ... ... ... ... ... банк, Темірбанк, Еуразия банктері жатады. Ірі банктер
каптталдарының жеткілікті деңгейде болуына ... ... ... өсуі себеп болған. Бірақ та ондай банктер қатарына Альянс банкі
де жатады, яғни ол ... ... ... ... ... ... ығыстырып
үшінші орынға көтерілді. Капиталын ұлғайту жағынан оны өзге банктерге ... ... ... ... ... ... пайдасы да алып-сатарлық сипатқа
ие операциялардан құрылғаны жасырын емес, яғни шетелдің 2-4% ... ... оны ... 12-15%. ... ... ... ... орасан зор табыстарды иеленеді. әрине кез ... ... ... ... ... оны ... ... заңдылық. Бірақ
бұл жерде банктер өздерінің өтімділігін сақтап ... ... ... ... ... ... банк капиталынан бірнеше есе артық болуы, өз
кезегіндн ... ... кері ... ... ... ... дағдарысын басынан кешуде.
Өтімділік дағдарысына қарсы Қаржылық қадағалау агенттігі пруденциалдық
нормативтерге өзгерістер енгізді. Ол өзгерістер валюталық өтімділікке ... ... ... ... ... ... ашық валюталық
өтімділік әрбір валюта бойынша есептелсе, өзгерістерден кейін, яғни ... 1 ... ... ... ... бір ... біріктіріп
есептеу әдістерін енгізді.
Сонымен қатар сыртқы қарыздарға байланысты банктердің капиталдандыру
нормативтеріне де өзгерістер енгізу қарастырылады. К8 ... ... ... тарту көлемі, қазіргі кезде меншікті ... ... ... ... ... ... ... банктің капиталының
көлеміне қарай 2 ден 4 ке дейінгі деңгейде ... 200 млрд ... ... бар банктер үшін норматив мәні 2, ал 200 млрд теңгеден артық
болса, онда 2,5 ... ... К9 ... ... ... ... ... көлеміне 4 ден 5 ке дейінгі деңгейде бекітілу
көзделген. Сөйтіп, ҚҚА ... ... ... қарай сыртқы қарыз
алу шартын қатаңдатты.
Қорыта ... ... ... ... жүзеге асуы алдағы
уақыттарда ... ... ... ... ... ... олардың капиталдану деңгейін арттыруға өзінің септігін ... ... ... өтімділік дағдарысынан шығу жолдарын ендігі ... ... ... ... банктердің акционерлері ойлауға, ... ... ... ... ... ... аударуы тиіс. Керісінше
жағдайда, мемлекеттік реттеуші ұйымдар тарапынан банктердің ... ... ... нақтырақ айтсақ, жарғылық капиталдың
ең ... ... және ... ... ... ... екі есе ... талаптарын қойып, банктердің иелерін заңдық
тұрғыдан мәжбүрлеу шараларын қарастырғаны дұрыс. ... ... ... орта және ұсақ ... ... өзара бірігу немесе
қосылу мәселелері туындайды және және бұл банктік ... ... ... ... ... ... ... 32-34 б/
Банк секторының бәсекелестік қабілеті белгілі бір бәсекелестік
артықшылықтарға, олардың ... және ... ... ... ... ... көздері сыртқы және ішкі көздерге
бөлінеді. Сыртқы көздерге банктік қызметтер мен өнімдердің ... ... ... ... Ал ішкі ... банк ... мен операцияларына
жұмсалатын шығындар көлемі, ... ... ... ... ... мыналар жатады:
- банктің білікті кадрлармен қамтамасыз етілуі;
- банктің капиталының жеткіліктілігі;
- қазіргі заманғы технологияларды (ноу-хау) қолдану деңгейі;
- банктің имиджі мен ... банк ... мен ... деген әлеуетті сұраныстың болуы;
- менеджмент сапасы және оның ИСО-ғасәйкестігі;
- ... ... ... яғни банк ... мен қызметтерінің
сапасы, шығындары, клиенттерге қызмет көрсету деңгейі;
- қаржылық есептердің айқындылығы, яғни ... ... ... ... ... ... яғни ... қажеттілігі,
негізгі бәсекелестері және олардың нарықтағы ұстанымдары туралы
ақпараттардың болуы;
- банктерді мемлекеттік қолдау.
Бүгінгі күні ... ... ... ... ... ие болумен қатар, ТМД және ... ... ... ... ... ... және көшбасшы ретінде дамып отыр.
2000-2007 жж. аралығында ҚР банк секторы экономикалық өсу, халықтың
табысының, нақты ... ... ... қабілеттілігінің өсуі
және халықаралық капитал нарығындағы қаржы ... ... ... ... ... даму ... банктік секторда
біршама қарқынды дами түсуде. Әсіресе оны банктердің активтерінің ... ... ... ... /12, 27 б/
15-кесте Қазақстан банктік секторының негізгі өлшемдері
|Көрсеткіштер ... ... | ... ... мен ... мен ... | ... |
|тұрақтылығын қолдау | ... |
| | ... ... |
|Тәуекелдерді басқару жүйесін дамыту ... ... банк ... даму ... бірге Қазақстанның банк секторына жасалған SWOT-ТАЛДАУ
нәтижесі туралы төмендегі 21-кестеден көруге болады. /13/
21-кесте. ... ... ... ... ... ... ... депозит және |1.Жаңа банктік өсімдерді ... ... ... ... ... ... мен ... |шығындар, желілік тиімділіктер мен|
|мерзімдері ... ... ... ... арта ... тәуекелді бкасқарудың|2.Банк қызметтерінің тарифтерін |
|кешенді жүйесін қалыптастыру. ... ... ... ... |
|3.Жиынтық активтердің, несиенің, |бойынша пайыз мөлшерлемелерін |
|депозиттердің және ... ... ... ... ... |3.Банктер арасында бәсекелестікті |
|4.Банк қызметінің халықаралық |күшейту. ... сай ... ... ... ... ... ... сапсының және инвестициялық |активтер мен пассивтерді басқару |
|қоржынның қанағаттанарлық деңгейі, |және тәуекелді ... ... ... ... заладардың ... әрі ... ... ... ... ... ... үйлесімді дамуы,|
|қамтамасыз етілуі. ... ... мен ... |
| ... ... санының |
| ... мен ... оған сай ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... көп ... мен ... ... ... және ... |2.Жіктелген активтердің, оның |
|қабілеттілік ... қол ... ... ... ... деңгейі.|
|деңгейі. ... ... ... ... ұзақ және орта ... ... арасында юәсекелестік |
|банктік ресурстардың шектеулілігі. |тепе-теңдіктің бұзылуы. Үш ірі |
|3.Банктік ... ... ... ... ... |
|деңгейде орын алуы. ... ... ... ... ... |4.ДСҰ кіруге ... ... ... операцияларды жүзеге |капиталының қатысуымен банктердің |
|асыру үшін ... ... ... ... ... ... |
| ... және ... |
| ... ... құндарының |
| ... ... ... ... және ... ... ... жасалған талдаулар негізінде отандық банктерді бәсекелестік
қабілет тұрғыдан үш топқа бөледі:
«А» - ... ... ... ... - ... ... ... банктер;
«С» - бәсекелестік қабілеті орташа банктер.
Аталған топқа жататын банктерді арнайы кестемен ... ... ... ... ... банктердің топтастырылуы
|«А» тобының банктері |«В» тобының банктері |«С» тобының банктері ... АҚ ... ... АҚ ... АҚ ... ... АҚ |«АТФБанкі» АҚ |АБН АМРО Қазақстан ... ... ... АҚ ... ... ... |
| ... банкі» АҚ |Ситибанк Қазақстан АҚ |
| ... АҚ |HSBC ... ... ЕБ |
| ... ... АҚ |«Казинвестбанк» АҚ |
| | ... ... АҚ |
| | ... ЕБ АҚ |
| | ... ... |
| | ... жинақ банкі» АҚ|
| | |«Delta Bank» АҚ |
| | ... ... ... |
| | |КЗИ банк АҚ |
| | |АҚ ... ... |
| | ... ЕБ АҚ |
| | ... АҚ |
| | ... ББ АҚ |
| | ... МБ АҚ |
| | ... АҚ |
| | ... АҚ |
| | ... АҚ |
| | ... Қазақстан банкі ЕБ АҚ|
| | ... АҚ |
| | ... ... АҚ |
| | ... ... |
| | |НБ» ЕБ ... ҚР банк ... даму проблемалары
Активтер мен пассивтерді басқару субьектілерінің ... ... ... ... жүргендеріне: активтер мен пассивтерді
басқару комитеті, Несиелік комитет, проблемалық несиелермен ... ... ... бөлімшесі және қазынашылар жатады. Мұндағы бастапқы
екі комитет бөлімшенің қызметін атқармайтыны белгілі. Олар қазіргі жағдайда
банктің ... мен ... ... ... ... асыра
алмағандығын, бүгінгі күні ҚР ЕДБ-дің активтері құрылымында ... ... ... ... ... ... ... (23-кесте).
/14, 92 б/
23-кесте. ЕДБ-дің активтері мен шартты міндеттемелерінің сапаларының
серпіні кезеңнің ... ... мен ... |2004 |2005 |2006 |2007 ... ... | | | | ... активтер мен шартты | | | | ... ... ... |1965,9 ... ... ... |
|о.і.: |1467,2 ... ... ... ... |74,6 |72,4 |73,2 |72,2 ... % |475,0 |862,6 ... ... |
|Күмәнді, с.і |24,2 |25,9 |25,5 |26,9 ... % |350,0 |691,5 ... ... ... күмәнді |17,8 |20,8 |21,0 |23,0 |
| |37,0 |28,9 |38,2 |112,7 ... % |1,9 |0,9 |0,7 |1,0 ... ... |51,4 |97,9 |142,8 |236,1 ... ,% |2,6 |2,9 |2,6 |2,1 ... ... |16,1 |18,9 |28,5 |39,0 ... % |0,8 |0,5 |0,5 |0,3 ... ... |20,5 |25,4 |35,8 |51,2 ... % |1,1 |0,8 |0,7 |0,5 ... ... |23,7 |56,2 |71,4 |97,9 ... % |1,2 |1,7 |1,3 |0,9 ... | | | | ... % | | | | ... секторы 2008 жылдың 1 қыркүйек айында ҚР банк секторы 36 екінші
деңгейлі банктерден құралған./14, 92-95 б/
2008 жылдың ... ... ... ... 12 560,7 млрд 876,1
7,5%.
Банк жүйесінде активтер екі ... 550 ... ... ... ... ... банктердің активтері бір миллиардқа өсті.
Екіншіден, жеке капиталдың өсімі өсіп ... Банк ... ... өсіп ... Ал оның ... ... ... сенім артып отыр.
Осы жерде айта кететін болсақ, өткен жолғы Жолдауда ... ... ... әр ... ... ... 5600 ... болуы керек, ал қазір
бір адамға 2 мың доллардан. Біздің соғып жатқан ...... ... ... ... Оның басты міндеті – халықтың
қоңдануына мүмкіншілік беру, яғни халық банк ... өз ... ... ... таңда Қазақстанда 36 коммерциялық банк бар. ... ... ғана ... ... бар екен. 36-сының 16-сы шет елдің банкісі. Ал
сол 36 банктің ... 3-еуі 65% ... ... ... ... Біз
нарықтық экономикаға кетіп бара жатырмыз. «Тұран Әлем» банктің ... ... ... ... ... қолымызда дейді. Себебі біздің аймақтық
банктеріміз жоқ. Үш банк ... өз ... ... ... шет ... Осы ... кете берсек, біздің үкіметтің банк жүйесіне әсер
ететін ешқандай құралы да, тетігі де қалмайды. Тіпті ұлттық банктің өзі ... ... әсер ете ... ... ... ... ... – 7 пайыз, ал
бұлардың беріп ... – 20 ... ... ... ... ... ... Өйткені байлықтың бәрі аймақта, соны ... ... 10-16 ... секторының даму проблемалары ... ... бар. ... ... ... ... Дүниежүзілік сауда ұйымына
(ДСҰ) кіру туралы және алдыңғы қатардағы озық елу ... ... ... ... ... Бұл – ... Екіншіден, елімізде өндірістің
немесе нақты ... ... ... даму қарқыны жағынан көш артта
қалуында болып отыр. ... екі ... бар, бірі – ... ... яғни
нақты сектор, екіншісі – қаржы секторы. Қаржы секторы дегеніміз – банктер,
зейнетақы қорлары, қор ... ... ... ... ... ... тағы
да басқа инфрақұрылымдар мен қаржы институттарынан тұрады. Банк секторының
даму проблемасын туғызып отырған тағы бір ... ...... яғни нақты сектордың салалық дамуындағы орын
алып отырған диспропорция.
Экономикалық заңдылықты орындату үшін Үкіметтің 2010 жылға
дейінгі ... даму ... ... 2030 ... ... даму стратегиясы, биылғы ақпан айындағы Қазақстан халқына
Жолдауы бар. Осының барлығы еңбек ... ... ... ... секторы дамуының бүгінгі таңдағы үшінші проблемасы – ... ... озық ... ... ... өнім
шығаратын, қайта өңдеу салаларын дамытудан гөрі шикізат өндіріп, ... ... ... Оған ... – бізде жалпы ішкі өнімнің көп
бөлігі, мұнайды ... ... ... ... ... Осының нәтижесінде,
Қазақстанға келіп жатқан валюталық түсімдер шамадан тыс көбеюде. Төртінші
проблема – бұл банк ... ... ... байланысты жалқы
проблемалары. Ол – ... ... ... ... ... коммерциялық банктердің капитализациялау
дәрежесінің төмендігінен. Себебі қазақстандық коммерциялық ... ... көп ... ... пен ... ... ... банктерімен салыстыруға болмайды. Өйткені бұлардың
капиталы өте аз. ... ... ... ... 553,5 ... (2006 жылдың басындағы көрсеткіш). «ТұранӘлем банкінің» капиталы 687
миллион долларды құрайды екен. Үшіншісі – Халық банкі, оның ... ... ... Ең үлкен үш банкіміздің өзі Ресейдің бір банкіне жетпейді.
Ресейлік бір ғана Жинақ банкінің (Сбербанк) ... 8,8 ... ... Ал ... ... үш банкті қоса алғанда, сондай-ақ, еліміздегі
қалған банктер – ... ... ... ... банкілерінің меншікті
капиталдарын қоса алғанда 3 миллиард долларға жетіп жығылады. Демек, басқа
мемлекеттермен ... ... ... капиталы әлі аз.
Жоғарыда аталып өткен Қазақстан банк секторының дамуындағы ... ... ... ... ... ... ... және
жалпы Қазақстанның макроэкономикалық көрсеткіштерінің сипаттамасына әсері
өте жоғары. Оны ақша массасының жылдам ... ... ... ... ... өсуі ... ... әкеледі, ал бағаның өсуі ақшаны
құнсыздандырады, яғни инфляцияға әкеп соғады. Қазақстандағы инфляцияның ... ... бар. ... – отандық өндірушілердің халықтың тұтыну
сұранысын ... ... ... ... – банк ... ... тыс ұсынуымен түсіндіріледі. Өйткені шет елден қаражат
тартудың және валюталық ... ... ... ... ... артып кетті. М0 агрегаты ... ... өте ... қарқынмен өсті. Ақша массасының ... ... ... ... оның ... ... өсу қарқынымен
салыстырғанда, ілгерілеп ... әкеп ... Егер ... ... ... ... ... 31,4 пайызға өссе, ал оның нақты көлемі 9,3 пайызға
өсті./16, 2 б/
Жыл ... бері ел ... ... ... себептердің ықпалына
қарамастан, өзінің тұрақтылығы мен одан әрі даму әлеуетін көрсетті.
2008 ... 1 ... ... ... ішкі өнім өсімі бағалау
бойынша 105,1%-ды құрады, бұл 5-7% ... ... ... ... ... ... ... сектор, ауыл шаруашылығы,
құрылыс және қызмет көрсету есебінен қамтамасыз етілді.
Мемлекеттің макроэкономикалық саясаты баға тұрақтылығын ... ... ... ... ... тұруға және экономиканың бір қалыпты
өсіміне, қаржы жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз етуге, халықтың өмір ... ... ... ... және ... ... ... әлемдік экономикаға тиімді интеграциялануға
бағытталатын болады.
Әлемдік экономиканы ... ... ... ... ... сыртқы факторлардың ықпалын есепке ала отырып жалпы ішкі өнім
өсімінің ортажылдық қарқыны 5-7% ... ... Бұл ... жылдардағы
өсім қарқынына қарағанда төмен. ... бұл ... ... жағдаймен
салыстырғанда жаман емес. Мысалы, Италияда биыл жалпы ішкі өнім өсімі 0,3%
деңгейінде болжанып отыр.
Қазақстанда 2013 ... ... жан ... ... ... ішкі ... 15 мың АҚШ долларына жетеді деп көздеп ... ... ... инфляция деңгейі біртіндеп төмендеп, 2013 жылға қарай 5,5-7,5%
деңгейінде болады. 2013 ... ... ... ... 6,5%-ға дейін
төмендейді./17, 5 б/
Кейбір мамандар елдің бәсекеге қабілетін валюталық бағам, пайыздық
ставка және ... ... ... ... ... ... рөлін республикамыздың банк жүйесінен бөліп қарау
мүмкін емес. Сондықтан Қазақстанның ДСҰ-ға мүше болып кірер ... банк ... одан әрі ... дамыту, оның бәсекеге қабілеттілігін
көтеру проблемалары аса ... ... ... ... тиіс. Ұлттық банк
жүйесінің бәсекеге қабілеттілігін көтеру ... ... ... дамуының маңызды мәселелерін шешуге болады. Алдымен валюталық
бағам ... ... ... макроэкономикалық көрсеткіштерге
тоқталайық.Әлемдік тәжірибе ... ... ... ... ... ... варианттарын бөліп көрсетуге болады: «еркін айналымдағы»
валюталық ... ... ... ... ... ... «Еркін айналымдағы» валюталық бағам, негізінен, нарықтық экономикасы
дамыған және табысы жоғары ... ... ... Оны ... үшін ... экономикалық және саяси тұрақтылық ... ... ... ... және ... мүлдем жоқ немесе өте төмен
болуы тиіс. Реттелетін валюта ... ... ... ... ... болса, валюталық резерв солғұрлым көп болуы керектігін ескеру
қажет. Реттелетін «айналым» мемлекет үшін орасан ... алып ... ... ... ... ... етеді. Тұрақты фиксациялық бағам,
валюталық саясаттың бұл варианты, Батыстың ... ... ... ... тұрақсыз экономикадағы ішкі дағдарыстық ахуалда
қолданылғаны дұрыс. Ол инфляцияның ең ... ... ... ... ... ол ... алып-сатарлыққа жол ашып, елде тұрақсыздықты
дамыту қаупі бар. Қазақстандық тауарлардың сыртқы рыноктарда ... ... ... ықпал ету мақсатында Қазақстанның еркін
айналымдағы теңгенің ... ... ... ... ... ... ... валюталық рынокқа аз мөлшерде қатысуды іс жүзіне асыра отырып, айырбас
бағамына ... ... Ал ... ... ... ... ... қимылын аз қатысуда деп айта алмайсыз. Сонымен, Ұлттық
банк жылдың басынан бері қарай биржалық рыноктан 4,5 млрд АҚШ ... ... ... ... ... 21 млрд АҚШ долларына жеткізді. Мұндай
ахуал 2004 жылы да қалыптасты. Нәтижесінде ... банк ... 6,2 ... ... аяқтады./18/
Банк пайызының деңгейін белгілейтін факторлар өте көп. Мысалы, оның
қатарына мыналар жатады: қарызға ... ... ... ... ара ... Кез ... рыноктағы секілді, сұраныс ұсыныстан
артып кететін болса, пайыздық ставка ... ал ... ... ... ... бәсеке; Ұлттық банктің реттеу бағыты; берілетін
несиенің мерзімі мен көлемі; ссудалық капиталдың өзіндік құны; қарыз
алушының ... ... ... Банк ең ... ... ... сенімді,
қаржылық жағынан аяғынан нық тұрған қарыз алушыға береді және керісінше;
кепілдікке ... ... ... ... банк ... ... тікелей ықпал ететін тағы бір ең маңызды фактор бар. 25-кестеде
пайыздық қойылым ... ... . ... және ... пайыздық қойылымдары
| | |2001 |2002 |2003 ... |1486 |1,8% ... |1391 |93,6% ... |2398 |2,8% ... |2398 |100,0% ... |1355 |1,6% ... |561 |41,4% ... |4749 |5,6% ... |4582 |96,5% ... Қазақстан |2512 |3,0% ... |1557 |62,0% ... |1166 |1,4% ... |1154 |99,0% ... Қазақстан |1789 |2,1% ... |1708 |95,5% ... |5620 |6,6% ... |3626 |64,5% ... |6254 |7,4% ... |6214 |99,4% ... |1327 |1,6% ... |1327 |100,0% ... | | | | | ... |1359 |1,6% ... |1354 |99,6% ... |2870 |3,4% ... |2205 |76,8% ... ... |2330 |2,8% ... |2330 |100,0% ... Қазақстан |2760 |3,3% |Шымкент |2760 |100,0% ... қ |5211 |6,2% | | | ... қ |41539 |49,0% | | | ... жылдың қыркүйек айындағы ҚР банк секторында 36 ... ... ... ... ... ... млрд ... құрайды,
үйлесімді меншікті капитал 1 993,4 млрд ... ... ... 9 041,4 млрд ... ... Банктің несиелік портфелінің
құрылымы стандарттық ... 43,2%, ... ... 53,9%, ... 2,9% ... Күмәнді зайымдардың 5 категориясы мен үмітсіз
зайымдар 519,7 млрд теңге, яғни үйлесімді ссуда портфелінің 5,7% ... ... ... саны 742,6 млрд ... ... несие портфелінің
8,2% құрайды. Экономиканың жеке салалары бойынша зайымдар 6 865,9 млрд
теңгеге тең. ... ... ... есеп ... құрылыс 1,6%,
ауылшаруашылығы 1,3% салалары бойынша ... ... ... ... өсу байқалады: транспорт 12,2%, өндірістік емес сфера 4,2%,
өндірістік сфера 3,0%, сауда 1,8%, байланыс 0,3%, жеке ... ... ... ... ... ... 346,9 млрд ... дейін
жетті, яғни 5,3% өсті.
2008 жылдың 1 ... ... сот ... ... мәжбүрлеу
ликвидациясына 7 банк ілінген. Олар:
1. «Валют-Транзит Банк» АҚ;
2. «Наурыз Банк ... ... ... ... ... ... ... ААҚ;
6. «Көмірбанк» ААҚ;
7. «Чингыз-банк» ААҚ.
Екінші деңгейлі банктердің жалпы пайдасы 1 730,0 млрд теңге, өткен
жылмен ... 57,3% ... Ал ... 1 621,9 млрд ... ... салыстырғанда 76,9% өскен. Банктің бөлінбеген таза ... ... ... ... ... жылмен салыстырғанда 46,5% төмендеген. /19/
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚР банк жүйесінің институционалдық ... ... ... ... тиімді жұмыс істейтін тетіктер, ... ... ... ... ... ұдайы іздестіріледі. Тұрақты
әрі тиімді банк жүйесін құру – ... ... ... ... ... Ішкі банк ... ... қатынас жүйесін, Ұлттық банк
тарапынан басқарудың және қадағалаудың сипатын, банктердің өзара қатынасын
және ... ... ... ... ... ... ... және т.б. түбегейлі өзгерістер қажет.
Жаңа банк тетігін халықаралық іс-тәжірибеде қабылданған әрі нарықтық
қаржы ... ... ... ... ... несие
мекемелеріне енгізу жолымен ғана ... ... Бұл ... ... ... ... ресурстарды шоғырландырудың, несиелеудің
және есеп айырысудың тәсілдері мен ... ... ... ... курстық жұмыс дамыған қаржы нарығы жағдайында және қаржы-несие
институттарының тармақталған желілік жүйесінде банк жүйесін ... ... ... Бұл ... осы ... коммерциялық банк
қызметінің іс-тәжірибе аспектілеріне, банктік қызмкт ... ... жаңа ... ... ... ... ісінің осы заманғы әдістерін жақсы меңгерген банктер ғана қатаң
бәсекелестік жағдайында жетістікке жете ... ... ... артықшылығы мынада: банктік қызмет көрсетудің жаңа технологиясын
игеруге көмектеседі; банк жүйесін келешекте дамыту,банк ... ... ... өтеу ... және ... өтімділігін бағалау бойынша
ұсыныстарды, шетелдік банктермен корреспонденттік ... ... ... ... ... шегіндегі кредиттің жіне еркін
ақша ресурстарының мүмкін бағыттарына жалпы түсінік беріледі. Өнеркәсіптік
кәсіпорындарын кредиттеу ... ... ... және ... ... ... ... іс-әрекет жасауын жақсарту бойынша
ұсыныстар қарастырылады. Нақты секторды сәтті кредиттеуді іске ... ... ... кредиттеу жолындағы оның қазіргі кезеңдегі жай-
күйіне кедергі келтіретін проблемаларға ... ... ... жүйесін тұрақтандыру үшін қабылданып отырған ... ... Банк ... ... ... ... ... дәрежеде
көңіл бөлінген. Банк секторына бірқатар шектеулер енгізу жоспарланып
отырғандвғв, ... ... ... ... жұмысты жалғастыру,
мемлекеттік органдар қызметін жоспарланып отырған негізгі бағыттары туралы
айтылады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. ... С.Б. Банк ісі. ...... ... 2007. – 67-98 б.
2. Хамитов Н.Н. бапк ісі: Лекциялар курсы. – Алматы: Экономика, 2006. ... ... ... ... У.А.Жанайдаров
Экономикалық теория,
4. Банк жүйесі туралы ... ... ... ... банкінің
Хабаршысы. – 2002. –N 2. (225). -5-6 б.
5. Адильханов Б. /Тенденции развития банковского сектора и их ... ... ... ... ... 3 (129), 2008. -30-34 б.
6. Ілиясова А.А., Саулембекова Ә.Қ. Банк жүйесінің дамуы және ... ... ...... ... 20047 -2 бөлім.-14-20 б.
7. Мақыш С.Б. Ақша, несие, банктер: Практикум / ҚазҰУ. – ... ... ... ... Н.Қ., ... М.Ә. ... ... – Алматы:
Экономика, 2003. -212-217 б.
9. Жорабаева Ж.К., ... ... ... ... //Банки Казахсиана/. № 4 (130). 2008. -28-30 б.
10. Мақыш С.Б. /Банк капиталын арттырудың өтімділік дағдарысынан ... ... ... ... 4 (130). 2008. -24-28 ... Муканов А.К., Мустафин М.А., /Теория Ф. Герцберга и мотивация
банковского персонала. ... ... 6 (132). 2008. ... Кабилтаева А.Б., /Проблемы кредитования ... ... ... ... ... Казахстана/. 7 (133). 2008. -27-29 б.
13. Қазақстан Ұлттық ... ... ... ... жж.
14. Мақыш С.Б. Қазақстан банк жүйесінің капиталдандыру деңгейі және ... ... ... ... ... ... сериясы.
-2007. –N 3 (61). -92-95 Б.
15. Мақыш С.Б./ ҚР екінші деңгейлі банктердің проблемалық активтерін
басқару тәжірибесін ... ... ... №1, 2008. –10-16 ... ... Е. /Ғасыр дағдарысы/ АҚШ-тағы ірі банктің банкротқа ұшырауы
Қазақстанға қалай әсер етеді?// Жас Алаш. -18 ... ... -2 ... ... Ә. Банк ... ... мәселелері// Дала мен қала.
-2008. -14 сәуір (N14). -5 б.
18. Қазақстан Республикасының Президентінің Қазақстан халқына жолдауы ... жыл 7 ... ... ... агенттігі /2004-2006 жж есебі.
-----------------------
Трасталық компания
Ипотекалық компания
Факторингтік компания
Лизингтік компания
Банк
Зейнетақы қорлары
Өнеркәсіп компаниясы
Сауда компаниясы
Лизингтік компания
Банк
ҚР ҚМ
қазынашылығы
А ... ... ... ... ... ... өзара есепке алу, таза ұстанымды анықтау.
2. Орталық клирингтік палаға есептеуге қатысушылардың таза ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі бойынша ұсыныстар
Орталық клиринг палптасы
(БААЖ таза ұстанымды есептеу)
БААЖ
ҚР Ұлттық Банкі
CAMEL жүйесі бойынша тәуекелді бағалау
Табыстар мен шығыстарды талдау
Активтер сапасын ... ... ... ... ... талдау
Ақпараттық есеп беру базасы
Қашықтан қадағалау
Брокерлік
компания
Сақтандыру компаниясы
Банк
Б банкі
Б банкінің
филиалы
А банкінің
филиалы

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банк қызметін мемлекеттің тиімді реттеуі21 бет
Коммерциялық банк қызметін макроэкономикалық реттеудің мазмұны5 бет
ҚР Екінші деңгейлі банктер қызметін реттеу тәртібі12 бет
Банкілік ресурстар: құрамдау көздері және реттеу жолдары39 бет
Еліміздегі бағалы қағаздар нарығы64 бет
Мемлекеттің қаржы ресурстарын жұмылдыру мәселелері25 бет
Қазақстан Республикасындағы коммерциалық банктердің қызметі36 бет
Қазақстан Республикасындағы шаруа қожалығығының қызметін реттеу85 бет
Қаржылық институттардың қызметін реттеу45 бет
ҚР-ның коммерциялық банктері18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь