Басқару қызметі

ЖОС ПАР:

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...1

І БАСҚАРУ ҚЫЗМЕТІНІҢ ТЕОРЕТИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Басшылық ұғымы: мазмұны, негізгі сипаттамалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... .2
1.2 Басқару процесі ұғымы, түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7

ІІ. БАСҚАРУ СТИЛІ МЕМЛЕКЕТ БАСҚАРУДЫҢ АЖЫРАМАС БӨЛІГІ
2.1 Басқару қызмет стилінің түсінігі, мазмұны, түрлері ... ... ... ...12
2.2 Мемлекеттік басқару кызметіндегі стиль мен жауапкершіліктің өзара байланысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
2.3 Басқару стилін жетілдіру қажеттілігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34
        
        КІРІСПЕ
Басшылық – бұл басшының мақсатқа жету бағытында және жеке
мақсаттары жалпы ... ... ... ... бағыныштыларын нақты
іс-қызметтерге итермелейтін, сезімдерін оятатын шараларының ... ... ... Басшы өзінің қызметкерлеріне, бағыныштыларына нені жасау, нені
жасамау және ... ... не ... керек екендігін көрсетеді, тапсырады.
Түсіндіріп тарату – ... ... ... ... кестеден
адамдармен өз еріктеріне, ынталарына ауады. Мұнда басшы үлкен белсенділік
көрсетеді.
Түсіндіріп беру, ақыл айту ... – бұл ... ... өз ... ... ... бақылай алу деңгейіне жетуі.
Кей жағдайларда басшы билік жүргізу, беруден бас тартады, сөйтіп белгілі
шешімдерді қабылдауда, ... ... ... өкілеттілік беріп, оларға
проблеманы (мәселені) шешуде белгілі дәрежедегі жауапкершілік жүктейді.
Басшы не болмаса менеджер – іс-қызметтің ... ... ... ... етеді. Олардың жұмыстағы жетістіктері олардың ... ... ... ... ... ... ынта ... көзін оята алатын
қабілеттермен бағаланады.
Басшының мақсаты адамдарға олар жұмыстарды (тапсырылған) орындайтындай
ықпал ... Бұл ... ... үшін ... ... ... пен бірге
билік қажет болады.
Билік – бұл басшыларға (олардың іс-қимылдарына) ықпал жасау ... ... ... кез ... ... ... қызметін
сипаттайтын ұғымдар болып табылады. Осы жалпы мемлекеттердің ... оның ... ... жалпы процесін, ашып көрсету менің курстық
жұмысымның мақсаты ... ... ... ... ... негізгі бөлім, қорытындыдан тұрады.
Негізгі бөлім екі бөлімнен тұрады. Бірінші бөлімінде жалпы басшылық
қызметі, яғни ұғымы, түсінігі, ... ... ... ... ... ... процесі, мазмұны, негізгі сипаттамалары, басшылық стилі,
түрлері, оның Қазақстандағы сипаттамасынан мысал келтіріп ... ... ... ... ... ... оқулық, тағы да басқа
басқару қызмет стилін зерттеген әдебиеттерді қолдандым.
І БАСҚАРУ ҚЫЗМЕТІНІҢ ТЕОРЕТИКАЛЫҚ ... ... ... ... негізгі сипаттамалары
Басшылық пен жетекшілік (лидерлік) жеке адамдар арасындағы басқару
acпeктici болып саналады, сол арқылы ... ... ... оған жету үшін ... ... және қолайлы ықпал етуді 6iлyi мүмкін.
Басқару функциясы — бұл басқару кызметінің белгілі 6ip тұтастай ... ... ... ... яғни бұл ... кызметінің мамандандырылған
бөлігі. Басқарудың маман-дандырылған функциясының бірыңғай ... және ... ... деп атайды.
Кәсіпорын басшысы мен оның құрылымдық бөлімшелері еңбекпен атқарады. Бұл
"функция" ете қиын, өйткені ... ... ... ... icтec ... келеді.
Басшы өзіне негізгі eкi міндетті жүктелетінін білу тиіс: адамдармен
жұмыс істеу және басқару жүйесін ұйымдастыру. Олар ... ... ... ... сайын күрделене түседі.
Басшы өз жұмысында ғылым мен ... ... ... ... еңбек құралдары мен заттарына, адамдардың еңбек әрекеттің
сипаттына сапалық өзгеpic енгізетіндігін ecкepyi ... әpi ... ... ... ... мен мотивтерге терең ... ... өзі оның ... ... ... ... ... білікті
жұмыскерлерді басқару eдәyip күрделі. Сонымен қоса ... ... ... ... әpi ... болады.
Басшының мақсаты басқалардыц өзіне бекітілген жұмысты орындауына ықпал ету.
Осы функциясын орындауы үшін өзінің формальды өкілеттігімен қоса, ... ... ... — бұл басқалардың жүріс-тұрысына ықпал ету мүмкіндігі.
Ықпал ету мен билік жүргізу ықпал ететін жеке адамдарға, сондай-ак,
нақты ... және ... ... ... Ұйымдастыру
жағдайында, мәселен, билж жург1зу кызмет ... ... ... ... ... жағдайда адамда биліктің қаншалықты
болатындығы оның ... ... ... ... ... ... ... дәрежесіне қарай белгіленеді. Адамдар басшыға негұрлым тәуелді
болса, оның билігі де соғұрлым көп ... қол ... ... ... ... ... алу,
қызмет бабында жоғарылау, ... ... ... мұқтажын
қанағаттандыру секіді мәселелерде сол басшысына тәуелді ... қол ... ... ... бар, екінші жағынан қабылданған
шешімдердің
жүзеге асуы, ... дер ... ... ... қол
астындағыларға тікелей байланысты болатындықтан, кейде бұлар да басшыға
билік жүpгiзe алады.
Басшы еңбегін таңдауға түрткі ... ... ... ... ... ... ... таңдауға түрткі болатын ықпалдар
(А. Эрлих бойынша) /2/
Басқару үшін ... ету ... ал ... ету үшін ... керек. Билік
орындаушылардың белсенді талаптарына (физиологиялық талабы, корғалу талабы,
әлеуметтік талабы, ... ... ... ... ... ... ... формалары басқа адамның тілегін орындауға түрткі
болады.
Гренг пен ... ... ... биліктің негізгі бес формасы
болады:
- Мәжбүр етуге негізделген билік ... ... ... ету ... ... ... егер ол мықты бақылау жүйесі мен нығайтылатын ... ... көп ... ... ... ... билік — қорқытып билік жүрізуге қарағанда
едәуір ықпалды, әрі ... ... ... ... ... ... тиімді болатындығын айқындау қиын.
- Эксперттік билік. Ықпал етудің арнайы ... сол ... ... ... ... ... Технология
күрделеніп ұйым көлемі артып отырған жағдайда орындаушыға сенім арту барған
сайын тиімді бола түсуде.
- Эталондык билік ... ... ... ... ... ... тартымды болатындығы соншалық, орындаушылар соған еліктеуге, сондай
басшы ... ... ... ... Ықпал етушінің бұйрық беруге хақысы бар ... ... әpi оның ... ... ... ... ықпал етушінің бұйрығын орындайды, өйткені дәстүр ... ... ... ... ... ... жағдайда заңды билікті дәстүрлі билік деп атайды. Барлық басшылар ... ... ... оның өзi басқа адамдарды басқаруға еркін
береді.
Биліктің осы негіздері ... ... ... ... ... сол
арқылы ол ұйымның мақсатына жету үшін кол ... ... ... ... ... ... байланысты ұйым басшыларының
пікіріне, басшылық қызметте істейтіндерге, әpiптестерге, ... ... жоқ ... ықпал етудің ең тиімді жолы сендіру деп
есептейді, бipaқ бул ... ... баяу әсер ... ... бейресми топтарға ұжым мүшелері арасында ... бар, ... ... ... ... ... ... топтағы жетекшілер деп мақсатқа жету
мақсатында ... ... ... ... топ мүшелерімен өзара қарым-
қатынас орнататын адам кызметін айтады.
Топ қызметінде жетекші ... ... ... ... ... ... жағдайлар бөліп қарас-тырылады: біріншіден, жетекшілік
қызмет орнына ресми түрде ешкім ұсынбайды, ол ... ... ... ... жабық келісімімен атқарады; екіншіден топ қабылдаған нормалар
мен құнды ... ... ... ... ... үшіншіден, топ өмiрiндегі арнайы алайда біршама мәнді
жағдайларда ... ... роль ... топ ... роліндегі адамның жеке басында біршама
сапалық ерекшеліктер, атап айтқанда, инициативалары мен ... ... ... ... ... мен дағдысы бар, топ ... ... yfiip әpi ... ... ... көрсете
бшетш, топта едәyip беделді болуы тиіс.
Жетекшінің екі түрі болады:
1. ... ... ... ... ... ... топ мүшелері осы жұмысты атқара алатын жетекнп
Hi керсетед1.
2. Эмоционалдық жетекші— бұл ... алды ... адам ... осы ... ие ... ... сирек кездеседі.
Бейресми топта жетекші болу мүмкіндігінің айқындаушы факторлары мынадай:
жасы, лауазымдық орны, кәсіптік біліктілiгi, жұмыс ... ... ... ... ... eтyi және ықыластылығы. Жетекшіге дәл сипаттама
беру топ ... ... ... байланысты. Мәселен, кей6ip
бейресми ұйымдарда ересек жас қолайлы, ал басқаларында кepiciншe ... ... ... ... ... ... жетуге
жәрдемдесу, әpi оны нығайта түсу. Жетекші бұл функцияны жүзеге асыру үшін
топтық ... ... ... ... ... ... Ол сарапшы (эксперт) ретінде қызмет етеді, ал адамдар ... ... одан ... ... ... сыртқы ортамен таныстырады,
топ ішіндегі қарым-қатынасты реттейді.
Басшылық сипаты. X, У теориясы
Адам факторына ерекше ... ... ... ... ... ... Ол өзінің жұртқа белгілі ... ... ... ... ... және либералдық
(демократиялық) түрлерін ажыратып көрсетед!. Ол жұмыскерлерге ... ... «X» ... деп атады. Бұл теория бойынша
басшылар өзінің карамағындағылар туралы былайша ойлайды:
1.Қабілеті орташа адамдарда ... жек ... ... ... болады, олар
әйтеуір ебін тауып содан кашқақтауғa тырысады.
2. Адамдарда осындай қасиет басым болатындықтан, оларды
бақылау, жазалау арқылы, ... ... ... ... ... ету, ... жұмсау нәтижесінде ұйым мақсатына жету қажет.
3. Қабілеті орташа адамдар өзіне басшылық ету тиіс деп ... ... ... ... ... ... онша ... басшы өз eKUfliriH ... ... ... ... ... ... бермейді. Автократ сонымен
коса өз билігіндегі барлық жұмыска түгелдей басшылық ... ... ... ету үшін психологиялық қысым көрсетуі, тiпті қорқытуы
мүмкін.
Либерал (демократ) ... «У» ... ... ... ... ... ... демалу кажет болса, кез келген жұмысты орындау
үшін акыл-ой мен дене күш ... ... ... ... жету үшін ... ... және ... қорқыту — күш-жігерді
жұмылдырудың 6ipін-6ip құралы емес. Мақсатты шынайы түсінген адамдар өзіне-
өзi бақылап, өзіне-өзі басшылық ете алады.
Мақсатқа ...... ... ... ... ... орташа адамдар тиісті жағдай болғанда, өзіне жауапкершілік
алып қана қоймай, соны ... ... ... ... білу, тапқырлық және ұйымдық проблемаларды іскерлікпен
шешу — адамдарда көп кездесетін белгінің 6ipi.
Қaзipri өнеркәсіп революциясы жағдайында орта ... ... мен ... жарым-жартылай ғана пайдаланылады.
Либерал басшылар ықпал етудің осындай механизмдерін
дұрыс деп санайды, ал демократ басшылар кол ... өз ... ... бас ... Алайда қазір «Х» теориясы (қамшылау және
алдау) ic жүзінде қолданылмай тұр. ... ... ... ... ал ... саналы жұмыс істеудің 6ipден-6ip ықпалы болудан қалды. АҚШ-
тың ойдағыдай жұмыс істеп отырған барлық ... «У» ... ... ... адамдардың жұмысы тиімді болуы үшін оларды
еңбекке ынталандыруды басты міндет деп санауы тиіс.
Жапон ... ... ... ... ... ... ұсынды. Бұл адамдарға қамқорлық жасаудың жапондық ерекшеліктеріне
негізделген. Жапон менеджерлері адамдарға қамқорлық ... ... ... ... ... ... бос ... қалай өткізеді
оның балалары қайда оқиды т.б.). Жапон менеджерлерінің ... ... ... ... ... процесі ұғымы, түсінігі
Басқару — адамдардың кәсіпкерлік қызметі. Бұл қызметтің мән-
мазмұнын ... үшін оның ... ... ... —■ бұл ... және ... адамдарға, олардың бірлескен еңбек жұмыс
процесінде максатты жүйелі ыкпал ету. Осы ... ... ... болады. Басқару ең алдымен ықпал ету, демек мұның өзi сол әрекетке
билік ету ... ... ... ... ...... ... қойған
мақсатына жeтyін қамтамасыз етуін ... Оның ... ... қою ... ... ... ... емес, жүйелі, үздіксіз жүзеге
асыру кажеттілігін көрсетеді.
Әрекеттің осындай ... ... ... ... дел ... ... ... басқару процестерінің күрделілігіне және алуан түрлілігіне
қарамастан, Д. Н. Бобрышев осы ... ... ... біршама
жалпылама анықтама береді. Басқару пpoцeci—бұл шешім шығаруды, ... ... ... ... жөніндегі жұмыс барысын үйлестіруді,
қабылданған шешімнің орындалу барысын бакылауды ... ... ... анықтама баскару әрекетінің мазмұнын да ашады.
Басқару процестерін басқарудыц көптеген жүйелері мен ... ... ... мен ... колхоздар мен тасымалдау
орындарында, құрылыс пен жоғары оку орындарында. Яғни, ... ... ... барлығында белгілі 6ip мақсатқа жету үшін ... ... ... ... ... ... Басқару пpoцeci мемлекеттік деңгейде де,
шаруашылық ұйьмында да ... ... ... және ... ... ... ол 6ip максатты көздейді, әрине, мұндай ... ... ... ... ... секілді терминдерді
пайдаланады. Бipaқ мұнда басқару мазмұны өзгермейді.
Басқару циклді ... ... ... ол ... ... аталатын басқару жұмысының нақты түpiнен тұрады. Басқару функциясы —
басқару кызметінің нақты түpi, оны ... ... үшін ... ... ... ... тиісті ұйымдық жұмыстар қолданылады.
Әp6ip басқару функциясы процесс болып саналады, өйткені, бұлар да
өзара ... ... ... ... ... ... барлық
функцияньң жалпы жиынтығы. ... ... ... ... ... зор көңіл бөлген кезінде А. Файоль былайша
тұжырымдаған ... ... ... ... және ... ... ... беру, үйлестіру және бақылау». Бұл функция баскарудың
теориялық категориясы ретінде ... ... ... ... ...... термин. Философияда бұл eкi объектінің (топтың)
қарым-қатынасы, онда 6iрeуінің өзгеруі екіншісінің өзгеруіне түрткі болады,
социологияда — ... 6ip ... ... ... жеке ... ... деңгейдегі қоғамдық жүйенің қажеттілігін орындайды.
Функция — бұл сонымен коса әрекет, міндет, ... Бұл ... ... ... функциясыньң категориясын анықтаған кезде басқару
теориясында, сондай-ақ олардың ұйымдастыру жүйесіндегі ... ... ... ... т. б. өзгешелігін көрсету үшін пайдаланылады.
Басқару функциясының өзінің ... ... ... ... әpi
дербес жүзеге асырылуы мүмкін. Оларды кез келген ... ... ... ... ... ... кез ... салада
басқару үшін шешімді әзірлеу және қабылдау, оның орындалуын ұйымдастыру,
оның орындалу барысын ... ... ... ... және де ... ... келесі шешімді шығару және қабылдау кажет.
Басқарудың барлық функциясы 6ip-6iрінe тығыз байланысты, сонымен ... ... ... кетеді. Жоғарыда атап көрсетілгендей, басқару
функциясына деген көзқарас және олардың ... ... ... «Менеджмент
негіздері кітабының авторлары (М. X. Мескон, М. Альбет, Ф. ... ... ... түрлеріне шағын категорияларға беледк мұның өзін қaзipгi
кезде барлық ұйымдарға қолдануға болады. ... ... ... ... ... ... функцияларынан: жоспарлаудан,
уйымдастырудан, мотивация және ... ... ... ... және негізгі сипаттамалары
Алдынғы тараудан бізге басқару процесінің төрт функциясы белгілі:
жоспарлау, ... ... және ... Олар ... ... ... ... байланысып б i р i к к е н. ... ... ... ... ... ... ішіндегі ең елеулici болып саналады.
Жоспарлау кәсіпорын мен бөлімшенің мақсатын таңдап алудағы тұрады,
сондай-ак оның ... жету ... ... ... ... үш сұраққа жауап береді.
Біз қазір қандай жағдайда тұрмыз? Басшылар ұйымның қаржы, ... ... ... және ... ... ресурстары секілді маңызды
салаларының күштi жэне әлс1з жақтарын бағалай білуі тиіс. ... ... ... ... ... анықтау мақсатында жүзеге асырылады.
Бiз қайда бет ... ... ... клиенттер, заңдар, саяси
факторлар, экономикалық жағдайлар, технология, жабдықтау, әлеуметтік және
мәдени ... ... ... ... ... мен ... ... басшы ұйымдастырудың мақсаты қандай болу керектігін және осы
мақсатка жетуде ұйымға не бөгет жасайтындығын анықтайды.
Бiз мұны ... ... ... ... және ... ... ұйым мақсатын орындау үшін ұйым
мүшелері нені icтey ... ... ... ... екі ... ... ... жеке бір жолғы
құбылыс емес. Біріншіден кейбip ұйымдар мақсатқа жеткеннен кейін ... ... ... олар ... сол ... ... ... Алайда, кешш-лж ұйымдар өмip cүpyiн мүмкіндігінше ұзарта түседі.
Сондықтан олар ... ... ... ... ... өз ... ... немесе өзгертеді.
Екіншіден себеп, мұнда жоспарлау уздпопз жүзеге ... тиіс — ... ... ... қopшaғaн ортадағы өзгеруі немесе
тұжырымдаулары кателігі ... ... ... ... оқиға басшы
ойлағандай болмауы мүмкін. Сондықтанда жоспардың ақиқаттығына көз жеткізу
үшін оны келюе отырып ... ... ... ... Ұйымдастыру — демек нендей бір құрылым құру. Ұйым өзінің
жоспарын ... сол ... ... жету үшiн ... ... ... ... жұмысты адамдар істейтін болғандықтан ұйымдас-тырудың маңызды
жағдайларының 6ipi — ұйым ішінде ... ... ... ... ... ... кімдердің орындау керектігін анықтап алу. Басшы адамды
нақты жұмыс-тарға ... ... ... ... мен ... ұйым ресурстарын пайдалану правосы беріледі. Мұның өзi олардың ... ... ... деген жауап-кершілік жүктейді.
Мотивация. Егер кімде кiм ұйымдағы нақты жұмысын орындамаса, онда
тіптен ойдағыдай жасалған ... және ... ... ... ... мәні болмайды. Сондықтанда мотивацияның ... ... ... ... ... міндеттерді жоспарға сәйкес орындау.
Басшылар әрқашанда, өз жұмыскерлердің тапсырған icтi ... ... көп ... ... Көне ... бұл үшін дүре мен жазаны,
кейбіреулеріне — награданы колданды. XVIII ғасырдың аяғы мен XX ... ... ... ceнiм ... егер ... еңбекақы табуға
мүмкіндігі болса, онда олар жан аямай жұмыс icтeйдi. Сондықтанда ... ... ... ақы ... арқылы жұмыс icтey деген ұғым ... ... ... да ... осы ... негіздейді.
Мінез-құлык ғылымы саласындағы зерттеулер таза экономикалық ыкқалдың
жеткіліксіз екендігін дәлелдеді. Басшылар ... яғни ... іске асуы ... ... тұратын күрделі жиынтық кажеттілік
нәтижесі деп түсінеді. Өз жұмыскерлердің тиімді жұмыс icтeyi үшін ... ... ... ... ... әрқайсысы қажеттігін жақсы ... ... ... ... ... ... ұйым өзінің бастапқы, басшы
белгілеген бағытын өзгертуі мүмкін. Сондықтан басшының міндеті, ... зиян ... ... ... ала белгіленген жоспардың өзгеру себебін
тауып анықтау болуы тиіс.
Бақылау — бұл ... өз ... ... қамтамасыз ету процесі.
Бақылаудың үш кезеңі бар.
Бipiншici — стандарттар белгілеу. Бұл мақсатты дәл анықтау, ... ... ... аралығында жүзеге асуы тиіс. Оның өзi жасаған жоспарларға
негізделеді.
Екіншісі — ... 6ip ... ... ... өлшемін білу және
жеткенді күткен нәтижемен салыстыру. Егер осы екі ... ... ... ұйым басшысы сол ұйымда проблеманың болатындығын біліп қана ... тез ... Ал, ... өзі ... фазаға — кезеңге қажет, мұндай
істер керек болып жатса, бастапқы жоспардық елеулі ауытқу
мен түзету енгізу үшін ... ... ... ... ... пpoцeci
Басқарудың бастапқы пункті — басқаруды калыптастыру мақсатты таңдау болып
саналады. Мақсаткерлік — баскару жүйесінің ... ... 6ipi. ... - басқарма жүйесі тапсырмасының ... ... ... оған қол ... үшін ... объектісінің жұмыс icтeyi.
Басқару шешімдерін ойластыруда колда бар ресурстар мен ... ... ... ... ... роль атқарады. Мақсатты
айқын тұжырымдаудың ... мәні де бар, ... ... өзi ... өз
iciнe ceнімді арттырады, өз жетістіктерін салыстыруға мүмкіндік береді, әpi
кей6ip ... ... ... ... ... неғұрлым биік,
мәртебелі болса, эмоция да соғұрлым ... ... өзi ... ... ... жетуге ықпал етеді. Жануарлар ... ... ... ... И.П. Павлов былай деп жазды: мақсат рефлекс
маңызы ерекше зор, өйткені ол ... ... ... ... әр ... ... ... мүмкін, мұның әcipece әр типтегі
ұйымдарға қатысы бар. Мәселен, ... ...... 6ip ... шығару немесе қызмет көрсету. Басты мақсат, оның ... ету ... ... ... ... ... ... және
тиімділігін арттыру, оны жан-жақты интенсивтендіру, ғылыми-техникалык
пpoгpecтi жеделдету, еңбек өнімділігін арттыру, ... ... ... ... ... дамуы, әлеуметтік саланың қазіргі материалдық
базасын калыптастыру, жоғары еңбек ... үшін ... ... әлеуметтік әділеттік, адамдарды, коршаған ортаны корғау және
жақсарту. Кәсіпорынды ... мiнe ... ... ... жетуге
бағытталуы тиіс.
Мақсатты графикалык, схема («мақсат бәйтерегі») түрінде де бейнелеуге
болады, мұнда басты ... ... ал оған жету ... ... ... түрінде көрсетіледі. Мақсат пен амал ұйымдары өзара
байланысты, бұлар қойылған мақсатка жетудің құралы бола ... ... ... ... ... мақсатқа айналады. Мәселен, бірінші деңгейдегі
мақсат тармағы мақсат ретінде, ал оған жетудің мүмкіндік құралы — ... ... ... ... қарастырылуы мүмкін- «Мақсат бәйтерегі»
методологиясын пайдалана отырып, мақсатка жетуге байланысты шараларды
жүйелі ... ... 6ipereй ... ... ... ... ... (нөлдік деңгей) — бұл негізгі батана, 6ipіншi
деңгей — ... ... осы ... тарайтын екінші бұтақшалар
және ең төменгі деңгейі — бәйте-peктің жапырақтары немесе ... ... ... ... ... ... Принцип — кажетті ... ... ... сипаттамага ие болады. Біріншіден мақсат нақтылы және
өлшемінің болуы ... Өз ... ... ... ... ... ... келeci шешімге нақты баға ... және ... ... максаттың екінші сипаттамасы болжалдаудың нақты горизонты болып
саналады, бұл нәтиже қашан болатындығын ... ... ұзақ ... ... аралықтарына белгіленеді. Ұзақ мерзімділігі мақсаттың шамамен
бес жылдай, ал технологиясы оның фирмаларда — ... ... көп ... болады. Қыска мерзімдік мақсат көпшілік жағдайда ұйым жоспарының
6ipeyiн ғана қарастырады. Оны 6ip жылда аяқтау көзделген. Орташа ... ... ... 6ip ... бес жылға дейін.
Ұйымның тиімділігін арттыру үшін ... ... ... тиic. Не
ресурстардың жеткіліксіздігінен, не ... ... ... ... келтіру қолайсыз жағдайдың ... ... ... қол жетпеген мақсат жұмыскерлердің ынта-ықыласын кемітеді.
Ұйымдары толып жатқан мақсаттар тиімді болуы үшін ... ... 6ip ... ... ... ... пен шешім, басқа мақсатқа жеткенше
бөгет жасамауы тиіс./4/
ІІ. БАСҚАРУ СТИЛІ МЕМЛЕКЕТ БАСҚАРУДЫҢ АЖЫРАМАС БӨЛІГІ
2.1 ... ... ... ... мазмұны, түрлері
¥жымға басшылық ету процесінде, әлеуметтік-экономикалықтан ... ... та ... Бұл ең алдымен ұйымның әр
түрл1 статустары, иерархиялық құрылымдары (6ip ... ... ... ... және жеке адамдар арасындағы қарым-қатынас,
олардың әлеуметтік-психологиялыкқ мазмұны, 6ipiн-6ipi мойындау, ықпал ... ... т. б. ... ... ... ... стилін тақдай білу
әлеуметтік-психологиялық проблеманың ең актуалдысы. ... ... ... ... ... әрі ... баға ... стилі бойынша жүзеге асады.
Басқару қызметіндегі әp6ip басшы тек өзіне ғана тән стильде ... ... ... ... ... ішінде басқару
функциясын жүзеге асыруда стильге ерекше мән беріледі. Честерфольд «стиль-
ой ... ... ... ... өзі», деп тұжырымдайды.
Бұл нақыл сөздердің дұрыстығын қазіргі жұмыс ... ... ... ... Қaзipгi кезде стильді басшының басқару функциясын тиімді
орындау мақсатында өзінің қарамағындағыларға ықпал етyi ... ... ... стилінің мәні сол, басшы қандай әдістермен ... және ... ... ... ... ... ... алатындығында, қарамағындағылардың ic-әрекеті ... ... ... стиль ұжымда ерекше жағдай мен ... ... ... ... ... кайталауымен
ерекшеленеді. Бірақ мұндай тұрактылың салыстырмалы түрде, өйткені ... ... ... ... ... тән, ... «ең дұрыс басшылық — бұл ырғақтылык» және де «басшылық ете
білу — бұл ... ... ... білу».
Басшы жұмысының стилі — оның басқару ... ... ... және ic-әрекеттерінің жиынтығы. Басшының стилі — бұл ... және ... ... беру ... ... ... әр ... қасиеттері бойынша көрініс
тапса да, олардың мәдениетінің толық және нақты бағасын жұмыс істеу стиліне
қарап беруге болады. ... ... ... ... - билік
органдарының, қызметкерлерінің ... ... ... ... ... жүйесі, бағынышты қызметкерлерге қатысты жүріс - тұрыс
үлгici. Оның қоғамның басқа салаларындағы қызмет стилінен ... ... ... оны ... ... ... және толықтай нормативтік реттеліп отыратын, ... ... және icкe ... ... ... басқару
қызметкерлерінің әлеуметтік белсендігімен айқындалады.
Мемлекеттік басқару стилі келесі элементтерден тұрады:
Мемлекеттік билік органдарының ... ... және ... ... ... заңды түрде бекітілген және ... ... ... ... жалпы мәдени, кәсіби және жеке қабілет денгейі.
Басқарушылық қызмет ... ... ... ... және ... ... Осыған орай ғылыми әдебиеттерде бірнеше ... ... атап ... ... (эюмпилж, автократиялық,
авторитарлық), демократиялық (ұжымдық, кооперативтік) жэне либералдық.
Басшылық стилі басқару ... ... 6ip ... және ... ... ... олар бірдей ұғым емес.
Басқару тәсілі — басқару iciн жүзеге асырудың жиынтық әдістері (амалдары),
жұмыскерлер мен ... ... ... ... ету, ... ... процесінде олардың ic-әрекеттерін үйлестіруді қамтамасыз ету.
Басшының дербес және жалпы стилі болады. Әp6ip басшының дербес ... ... өзi оның ... ... басқару аппаратының және бушл
ұжымның ... ... ... ... Дербес стиль нақты құбылыс — оны
түгелдей, егжей-тегжейлі қайталауға болмайды. Басшының ... ... ... ... ... ... қалыптасады:
Іс-әрекет сипаты;
Басшы мен бағыныштылар арасындағы өзара байланысы;
Психологиялық касиеті;
Орындау тәжірибе жағдайы;
Басшы мен бағыныштының ... ... ... ... ету ... басшы стилі үнемі жетілдіріліп отырады.
Стильдің қалыптасуы — бұл ұзаққа созылатын, күрделі мақсатты процесс.
Әp6ip басшы өзінде және өзінің ... ... ... тексерілген
тәсілдер мен амалдар қолдана 6ілyi тиіс.
Стиль түрлері және олардың сипаттамалары
Басшының ... ... iciнe ... ... ... icтeйтіндігіне де орай
сипатталады. Олардың жұмысын бақылай отырып мынаны анықтауға болады: ... ... өзін әр ... ... өзінше шешеді.
Стиль дегеніміз әлеуметтгк құбылыс, өйткені, 6ipiншіден, онда басшының
көзқарасы мен ceнiмi ... ... ол ... ... ... ... ... ақырғы нәтижесін ойластырады. Басшы ұстанған стиль
оның қарамағындарылардың, ұдайы назарында ... олар мұны ... ... ... ... басшы стилі бүкіл ... ... ... оның ... ... зер ... соған еліктейді, содан
үлгі-өнеге алуға, үйренуге талаптанады.
Басшыға ұжымның барлық мүшелерін ... ... ... oңайға түспейді. Бағыныштыларына ықпал етудің кейбір амалдары
алуан түрлі ... ... Егер 6ip ... ... ... көрсету арқылы
ықпал ететін болса, екіншісі ... ... ... ... алады. Кейбір басшылар бағыныштыларына қатаң тәртіп ... ... ... ... да, ... ... дейін өзі шешеді.
Енді бiр басшылардың eciгi әрқашанда ашық, оған кез келген ... ... ... ... ... Бip ... күн ... бригадаларды аралап
отырады, ал екіншісі 6ipeyi мұны қажет санамайды.
Басқару стилінің тищ ... ... ... ... және
шет елдің әдебиеттерде оның өзі түрліше жіктеледі.
Мәселен, X. Кох ... ... ... ... бөледі:
1. Бip жақты автократтық стиль;
2.Билікті біркелкі қолдана отырып басқару стилі;
3. Өндіріс процесіне немесе тұтастай жұмыс ... ... ... ... ... басқару стилі;
5. Бағыныштылар негізінен дербес, жоғары басшылардың тікелей ... ... ... ... және парламентарлық стильдер колайсыз деп саналады,
өйткені алғашқысында бағыныштылар тарапынан ешқандай ... ... ... жұмыс жоспарсыз жүргізіп, бағыныштылар мүлде дербес әрекет
етеді.
Ең қолайлысы кооперативтік стиль— «жақсы ... ... ... ... ... ... ... ынтымақтаса отырып күш
6ipiктipy. Басшы жұмыскерлерді мұқият ... ... ... ескереді,
нақты міндеттер қойып, шешімді жоспарлайды және қабылдайды. Мұндай стильде
қойылған міндеттер іскерлікпен орындалады, ... дәл ... ... езге icкe қатыстымын деп есептейді.
АҚШ-та мынадай стильдер белгілі (басқару жүйесі деп аталады):
Функцияны беру стилі;
Міндетті басқару;
Ерекшелеу тәсілмен басқару;
4. ... ... ... ... ... беру ... әp6ip ... өзi басқара алатын нақты іctі
тапсыруды көздейді. Бұл қызметкер өзіне бекітілген іске толық жауап береді,
ал оның бастығы басқару ... ... ... ... ... ... ... басшы, мен бағыныштылар алдағы
міндеттерді бірлесіп қарастырады да, әp6ip адамның міндет аясы белгіленген,
нәтижесіне орай жауапкершілігі ... ... ... ... ... өз ... тиімді пайдалануына қолайлы жағдай ... ... ... ... ... ... еңбек нормасына және жұмыс
нәтижесін бағалау критерийіне сәйкес көмек қажетін хабарлайды, ал ... бола ... қай ... ... мәлімдейді.
«Жүйені ретке келтіру арқылы басқаруда» белгіленген тәртіпті қатаң
басшылыққа алу, жұмыс ... мен ... ... ... ... ... ... басқару стилиінің жіктелуі алуан түрлі екендігін аңғарамыз,
оның үстіне осы ... ... ... ... сан ... толық қамтиды.
Басшы стилін жіктеу нeгiзiнe, әдетте, басшы мен бағынышты аралығындағы
қарым-қатынас сипаты алынады. Басшының жеке-дара ... ... ... ... ... ... сапалары
жатады. Басшылық стиль ерекшеліктері осы аталған ... ... ... ... ... ... ... көбінесе
басқарудың үш стилі кездеседі: либералдық, авторитарлық және демократтық.
Либеральдық ...... ... ... ... ... белсенділік
танытпайды, iс-әрекетінде кездейсоқтық басым жуйелілік болмайды. Мұндай
типтегі басшылар ... ... ... ... жоғары
қызметтегілерге қарайлайды.
Мұндай стилдегі басшы ... ... ... ... ... білімінің төмендегеніне, жұмысты орындауына және еңбек
тәртібіне онша мән бермейді.
Мэселелерді немқұрайлы талқылайды, ашық пікірлесуге сын-ескертпелерге
бара бермейді. ... ... ... ... ... ... ... Ұжымда мұндай басшының беделі онша ... ... ... ... iстeй ... ... салдарынан жауапсыздық.
берекесіздік, тәртіптің бетімен кетуі орын ... ... ... ... ... Ол ... ... тіпті ұжым
кызметінің ең күрделi мәселелерін шешуге де қатыспайды.
Авторитарлық ... бірі ... деп ... Бұл ... ... ... қойылған. 1532 жылы ол «Принц» кітабында, билеушіге
ақырғы нәтижеге жету үшін амал ... ... жоқ, ... ... ... ... идея ұсынды.
Авторитарлық стильде шешімді 6ip адам кабылдайды, ол жарлық, ... ... ... ... ... ... ... талқыланбайды,
күштенуге хакың жоқ.
Автократ бағыныштыларының ic-әрекетін өз ... ... ... ... жөнінде ғана пікip алысып, өз жоспары туралы әңгіме
қозғамайды. ... тым көп ... ... ... болады.
Автократ басшылар сырттай бұйырып, үнемі жұмысты ойлайтын адам сияқты
көрінеді, олардың ... ... ... icкe ... ... Д. ... ... «••• автократ, ескірген жылу жүйеде
секілді қоршаған орта климатына, дәл мағынасында ... ... ... ... ... ... беру ... еткізеді.
Өзінің карамағындағыларды жиі-жиі қатты сынайды. Ол ұжымдары кез ... ... ... ... ... ... творчестволық.
белсенділік туғызбайды. Дегенмен, мұндай стиль өмірінен келеді. Оның ... жеке ... ... немесе ол басқарып ... ... ... Егер ... өз icін ... ... әрі ... билік
дәрежесі өзi басқарып отырған адамдардан төмен болса, онда ол ... ... ... ... Алайда, автократтардың барлығы ... ... ... ... ... ... білімі өте төмен адамдар
жинақталады. Мұндай жағдайда тәжірибелі ... өзi де ... ... қолдануына тура келеді.
Авторитарлық стильдің алуан түрлі формасы болады:
патриархалдық: барлық «жанұя ... ... ... тиic, ал басшы
бағыныштыларын әлі ... деп ... ... ... ... ең ... дана деп
есептейді, ал оның өзі бағыныштыларына еле қатал, аяусыз, әрі ... ... ... деп ... жеке ... гөpi ... ... кәсіпорынға) тән.
Басшылықты аппараттағы бағынышты инстанциялар арқылы жүзеге асырып, жанама
түрде автократтық, шешімді жүзеге асырады;
бюрократтық, (төрешілік) — бұл туралы ... ... ... ... (Батыста кооперативтік стиль деп аталады) мәселен
көпшілік ұжымда талқыланып, сонда шешіледі, бұйрық та осындай талқылаудан
кейін ... ... ... ... шешіліп, сонан кейін бекітіледі
(мадақтау және жазалау, қоғамдық өмip мәселелері, жұмысқа қабылдау және
жұмыстан шығару т. б.). ... ... ... беделі қалыртасады. Бедел тек лауазымдық
жағдайымен ғана емес, сонымен бірге нақты біліммен, еңбекпен және адамдарға
ұқыпты қатынаспен, түсінікпен келеді.
Бедел ... – бұл ... ... роль, онымен қоршағандарының
белгілі үміттенулері байланысты.
- Басшы беделінің ... ... пен ... және ... ... енгізу ынтасыныңғ
болуы.
- Жұмыскерлік, дербестік және қайсарлық.
- Әділдік және принциптік
- Тапсырылған ... ... ... мен адамдарға деген әділдікті және талапты үйлестіру.
- Байсалдылық, шыдамдылық, өзін-өзі сынауы.
- Мәдениеттілік пен ... ... ... меңгеру.
- Адамдарға сену, сенім арту.
- Беделділік шын болуы ... ... ... ... те ... ... ... қалыптасу жолдары:
- Ағайыншылық (тумалық, жерлестік) бедел. Мұндай бедел ұжымда «өзіміздікі»
болуға, сенімге енуге ұмтылыс нәтижесінде ... Ол ... ... ... ... бағытталмайды.
- Әкімшілік бедел (коммуналдық бедел) – ол басшының жеке сапалық
ерекшеліктеріне негізделген және құр әкімшілік ... ... ... алу ...... өзін ... ... қызметкерлермен
қоршауының нәтижесі.
- Қорқыту беделі – сын көзқарастарды, ойларды басу айтылғанды ешқандай
ойсыз орындату жағдайын қалыптастыру.
- Басшыдан қорғану беделі - ... ... ... ... ... ... ... қашу, әр уақытта өзінің қимылдарын алдын-ала
қорғау, барлығын жоғары басшылыққа аудару.
Басшы жұмысының ... – оның ... ... қолданатын сипаттық әдіс,
тәсіл, амалдар жиынтығын білдіреді.
Басшы стилі ... ... ... бір қатынаста және байланыста
болады. Басшы стилі – бұл шешім қабылдау және қызметкерлерге тапсырма беру
әдісі.
Бұл ұғымның ең ... ... ... ... ... мен стильді
салыстыруға болады». Нота барлығына бірдей, алайда әрбір орындаушы
шығарманы өзінше бейнелейді.
Басшының дербес стилі алуан түрлі объективті ... ... ... ... ... ықпалымен қалыптасады:
1. Өндірістік қимыл-қызмет сипаты және өндңрңстегі экономикалық жағдай.
2. ... ... ... ... ... ... ... Атқару тәртібінің жағдайы
5. Ұжымның демократиялық және әлеуметтік-психологиялық ... ... ... ... ... және ... т.б.)
Басшы стилі үнемі жетілдіріліп отырылуы тиіс.Стильдің қалыптаспауы – бұл
ұзаққа созылатын, күрделі мақсатты процесс. /5/
Демократ басшы ұжымдағы мәселелер туралы, алда ... ... ... ... хабарлап оты-рады, ал өз атына айтылған сын-
ескертпелерді ... ... ... ... ... ең соңында, ол ешқашанда бағыныштыларына үстемдігін
көрсетпейінше, ол ұжымның басшысы емес, соның 6ip ... ... ... ... ... ұйымдастырушы, ұсақ-түйекті елемейді, басты назарын
түйінді міндеттерді шешуге ... ... ... ... ... пікірімен санасады. Кейбір ... ... ... ... ... ... ceніп ... стильде - бағыныштыларға еркіндік беру арқылы, олардың
белсенді түрде араласуы ... ... ... ... ... ... алғышарттар жасалып, оның нәтижесі әділ
бағаланады. Адамдармен сыйласымды қатынастар орнатылады
Қарамағындағыларға нақты міндеттер, ... ... ... жерінде
мадақтай да, жазалай да бітеді. Жұмыс тәсілін (өзiнiкiн және басқалардың)
әдісін бағалайды. Өзiнe-өзi жұмысты ... ... ... пен ... ... ... ... белсенділік, творчестволық ахуал, ұйымшылдық,
татулық, ауызбіршілік туғызады.
Аталып кеткен стильдерден басқа ... нені және ... ... келсе
өз бетінше орындайтын анархиялық стиль; белгілі 6ip шараны орындау, ... ғана аса ... ... келесі жағдайларға дейін салғыртсу,
әрекетсіздік білдірілетін кампаниялық стиль ... ... ... ... ... дөрекі психологиялық қысым
жасалатын, epiктiлiк стиль түрлері бeлгiлi. ... ... ... ... ... ... қолдайтын жалпы ортақ стильді, нақтылы басқару
қызметінің ... ... және ... ... қалыптасатын жеке стильдері де атауға болады.
Американдық психолог Курт Левин (1890-1947 жж.) директивті басқарудағы
қызметті ең өнімді деп санаған. ... ... ең көп ... ... пен сапа ... қол ... ... туғызады.
Басқарудың либералды стилі барлық жағынан нашар болып шықты. ... ... ... ... болып табылады, ce6e6i оған дейін ... ... жеке ... ... ... ... ... үлгісімен анықтайтын тұлғалық және жағдайлық теориялар
орын алған болатын. ... ... ... ... ... ... жіктеледі. Авторлар сәйкесінше оларды «барлық күш-
жігерін жұмысқа жұмылдырған» және ... ... ... ... ... ... жұмысқа жұмылдырған басшы үнемі мәселенің дұрыс
қойылуы мен ... ... ... ... ойлайды. Ал «барлық күш-жігерін
адамдарға бағыттаған» басшы еңбек өнімділігінің өcyiн тек ... ... ... ... ғана өз мақсаты етіп кояды.
Бірақ басшы тек жұмысқа ғана өз ... ... ... ... ... ... кейіннен белгілі болды. Ол қандай да
бір ... ... ... ... ... ... ... Авторитарлық бағыттың да, ... ... ... да ... бар. Бұл екі ... та
тәжірибе жүзінде оң қолдауға ие болды және олар жұмыспен қанағаттанушылық
жоғары еңбек өнімділігінің болуымен бағаланады. ... ... ... көрсеткіштердің өсуін қандай да бір стильмен байланыстыруға болмайды.
Жұмыспен қанағаттанушылық пен еңбек өнімділігінің жоғары болуы авторитарлық
басқарудың нәтижесінде және ... ... ... ... ... де болуы мүмкін.
Нақты өмірде аталмыш басқару стильдерінің ешбірі де таза ... ... ... ... ... ... ... стильдің барлығына тән жалпы ерекшеліктерін кездестіруге болады. ... ... мен ... ... ... келе беретін әмбебап басқару
стилі жок- Көбінесе олар ұштасып, сабақтасып, ... да бip ... ие ... сипатталады. Дегенмен мемлекеттік баскарудың
демократиялық стилінің ... сай, ... және ... ... тәжірибе керсетіп отыр. Бұл стиль ... ... және сол ... ... әpi ... ... ... қамтамасыз
етуге мүмкіндік береді.
Әрине, өмірде аталған стильдердің арасында айқын шекара жоқ.
Басшы ... ... ... ... ал олар оның ... стилі мен
тэалщ кейде мақтап, кейде кінәлап отыруы мүмкін.
3-кестеде басшылары 3 ... ... ... ... | |
| ... ... ... | ... ... | | |
| ... ... |
| ... | ... ... ... ... |екеуін де ... | ... | |
| ... ... |қалыпты ... ... | | | ... | | | ... | | | |
| ... ... ... де ... ... ... | | ... | | | |
| ... ... ... ... ... | | | ... | | | ... | | | |
| | | ... ... |өте көп, ... ... | ... ... |өзі жинағысы |шиеленістіргісі | ... ... ... ... | ... ... | ... ic ... ... ... |өте жиі, ... орай: |
|қарым-қатынас ... ... | ... |немқұрайлы ... | |
| |* ... | |
| | ... әзір | ... ... беру ... |өтініш ... ... ... | | | ... ... |тйз ... ... қабылдауы |шeшімі |
|жағдайда өзін ... ... ... кел ... |
| |i |деп ... салу ... тез ... ... ... |Төмен ... ... ... ... тәсілі |әкімшілік |Субъективті ... |
| | ... | |
|] 1. ... ... немесе |жалған ... ... |
| ... | | |
| | | | |
3 ... Стилі әр түрлі басшылардың іс әрекет ерекшеліктері /6/
Практикада бюрократизм көpiнicтepi кездеседі. Бюрократизмнің түп төркіні
кеңсешілдік-төрешілдік, былайша ... ... ... ... ... жасауға әуестенушілік. Алайда, басқару жүйесінің
практикасында бұл ұғымды әр ... ... ... ... мы ic
жүргізуді ретке келтіру тұрғысынан 6iздe ... Бipaқ та ... ... ... ... ... ... формасы
ретінде түсіндірді, қазақ ... ... ... ... жайды сақтаған болғансып, icтін ... мән ... деп ... береді.
Тоқ етерін айтқанда бюрократтық — басшының жұмысты ұйымдастыруды өз
қолына ... өз ... ... мен ... ... ... ... стилі, онда ұжымның мүддесі мен еркінен
тыс билік ету, нақты icтi елемеушілігі басым ... ... ... өз ... ... ... іске зиян келтіретін,
қарызбастылыққа ... ... ... ... ... кызмет иeci.
Бюрократ белгіленген ережелер мен қағидаларды арқалатып жауапкершіктен
қашады, өз ісіндегі қолайсыз жайттарды, осы нормативтерді шығарған ... ... сол ... де ол ... карамағында істейтін
адамдардың формальды міндеттерін калай орындағанына қарай бағалайды ол ... ... ... "мен кағидаларды бұлжытпай орындау синонимі.
Бюрократизм ұжым инициативасын басып тастауға бейім батыл, оңды
пікірді ... ал ... ... мен кызметін жоғарылатуды өзi
ұнатқан, жеке басына қалтқысыз ... ... ... ... ... басшылардың экономиканы жетік білмеу, ойлаулары
шалағайлығы, жаңа тәсілдерді үйренуге ... ... ... басқарудың кейбір ұйымдық құрылымының жетілдірілмеуі, дер ... ... ... ... ... ... түpi болады: қарызбастылық, науқаншылдық,
кабинеттік т. б.
Басшылықтың қарызбастылық стилінің алуан түрлі ... бар. ...... ... директивалық, не жалпы жанама басшылық стилі.
Қаразбастылық стильде көп жазуға, іс-қағаздарын көп ... ... мен ... ... ... ... басым болады.
Басшылықтың науқаншылық стилінде жұмыста жүйесіздік, жоспарсыздық,
қауыртшылдық, дүрмелектік, әбігершілік көрініс береді.
Кабинеттік ... ... ... ұжымнан кол үзгендігін
объектілеп, нақты орындағы icтiң, ... ... ... ... болу формалары:
басқарудың cipeскен, 6ipaқ үйреншікті ... ... ... бейімділік;
берексіздіктен, тартыншақтықтан, инициативасыздықтан және жоғарыда нұсқау
күтуге дағдыланғандықтан жүйедегі шешімді ұзаққа созу;
қарамағындағы адамдардың ұсақ-түйегіне ... ... ... күнделікті
қызметіне орынсыз араласу;
қаразбастылыққа салыну, өзге сақтандыру мақсатында әр6ip ... ... ... ... ... ... ... басшылықты
баяулату.
Жоғарыда аталған жүйеден басқа мынадай стильдерді келтіруге болады:
... ...... ... ... ... ... туралы ұмытады;
— дистанциялық — мәселеге жақындамайды;
... ... ... — жалпы міндетті қойғанмен, орындау тәсілдерін
ойластырмайды;
— Интеграцияланған стиль — әркімнен ең ... ... ... өтеуге қызмет ететін ұйымдар, мәселен ... ... ... ... көрсетеді. Кәсіпкерлік және соған ... ... ... де ... ... ұйым ... ... «дан адскары қарым-қатынаста
да дәстүрлі мінез-құлықтан шамалы ауытқуға бағытталған. ... ... ... және де ... бермейтін арнайы ұйымдарда — ауруханаларда,
университеттерде т. б. байқалады.
Кәсіпкерлік бағыт өзгеріске мүлде басқаша ... олар ... ... ... ... ... туғызуға ұмтылады. Пайда
болған проблемадан болашақ мүмкіндіктер мен кауіп-қатерді, жеке мәселелерді
шешуден гөpi, ... ... ... балама жолдарын іздестіреді.
Кәсіпкерлік дегеніміз тиімділігінің және ... ... ... жаңа
салаларын iздecтipy, жаңа үйлестірулерді енгізу жаңа нарыққа ... ... ... жаңадан үйлестіруді енгізу, жаңа шешімдер ... ... ... ету.
Ұйымдық сипаттамаларды салыстырғанда байқалатыны, өсімқорлық ұйым
кәсіпкерлік ... ... ... тиімсіз екендігі аңғарылады. Бip
стильден екіншісіне етуге ұзак ... ... ... ... ... тұрғыдан да өте қиын, сол ce6eптi билікті қайта бөлуге тура
келеді.
Объективті ... ... ... бір ... ... ... ... кадрлар жетпесе т.б.) Keй6ip басшы басқарудың нақты 6ip ... ... ... ... ... ... ықпалымен
қалыптасады және де олардың ... ... ... ... ... жеке ... ... ерекшелікке, оның біліміне,
тәжірибесіне бұрынғы қызмет әрекетіне т. б. байланысты.
Сонымен, нашар стиль жоқ — мәселе ... ... ... ара ... әpi оның ... ... ... Жақсы нәтижесін қамтамасыз ететін} ең тәyip стиль болып
саналады./7/
«Менеджмент торы»
Батыстары бизнес мектептері мен университеттерінде менеджменттің eкi
үлкен ... ... ... есептеуге бейімделген олар басқарудың
сандық тәсілдерін, кәсіпорын барынша пайда ... ... Бұл ... ... ... бұл бағыты қaзip де дәуірлеп тұр.
Проблемаларды шешудің екінші бағытында ең басты мәселе ... ... ... ... ... ... ... адамдар болып саналады.
Мұндағы басты ұғым «мотивация» болды, бұл туралы жоғарыда айтылған ... ... А. ... Д. Мак ... Ф. ... және ... ... жатқан ғалымдардың зерттеулерінде пайда болды.
Профессор Роберт Блейк ерекше жолды таңдады. Ол ... ... ... ... басқаруға дұрыс бағыт береді мақсатты дұрыс
айқындауды, өз мамандығын арттыруды ұсынады.
Блейк пен ... ... ... ... кез ... ... өндipic
пен адамдар арасындағы «күш жұмсау» ... қол ... ... «күш ... ... ... ... арттырып, алуан
түрлі тауарлар енгізумен және де қызмет көрсетумен көрінеді. Мұндағы басты
мақсат ... ... көп ... ... азайту т.б. Алайда мұндай
жағдайда қызметкерлер мұқтажы ескерілмейді. ... ... ... ... онда мұның өзі» қолайсыз нәтиже береді.
Екінші «күш бағыты» адамдарға ... ... ... ... ойы мен
тілегіне толық жауап беру. Адамдарға жақсы сеніп, күш пен ... бұл ... ... eкi күш ... ... ... ... бар.
Мұндайда графамен өрнектелетін бейне бip «өріс» пайда болады, ... ... ... төмендегі 1-ден 9-ра дейін шкала «адамдарға қамқорлықты»
бейнелейді. Көлденең осьтен 1-ден 9-ға ... ... ... ... ... стилі осы eкi критерий бойынша айқындалады. Блэйк пен
Мутон әp6ip «күш бағытынан» тоғыз ... ... ... ... өзi ... өзіне тән бес типін анықтауға мүмкіндік береді. ... ... ... ... 9.1 коды ... ... нақты адамдарға онша мән берілмеген басқару стилін бейнелейді. Бұл экш-
шшштің «қатаң» ... ... ... ...... ал адамдар —
орындаушы ғана. Басқарудың 9.1 типі—қолайсыз. ,
Код 1.9—басқарудың 9.1 ... ... ... бұл ... ... ... 6ipiншi орын, еңбек өнімділігіне екінші
орын береді. Біртіндеп басшыға да ... ... ... ықпал
ету болмағандықтан, перспективасы шамалы келеді де, творчестволық мүддесі
кемиді. ... ... ... ... басшы сонда да орташа деңгейге
тырысады. Олар орташа нәтижені де ... ... ... ... ... ... қол созу ... Бұлар ымыраға келуге бейім. Алайда
«тор» координаты мұндай басшының ... ... ... ... 50 ... ... ... еңбекке мүдделі. Егер келіспеушілік пайда болып,
өндірісті дамытуда әр түрлі пiкip-талас ... онда ... ... ... ... ... ... сол жақ төменгі бұрышына ештемеге талпынбайтындарды
өндіріс ... де, ... ... ... ... ... ... жөн.
Блэйк пен Мутон былай деп есептейді басшылықтың нағыз тиімді стиль 9. ... ... ... ... ... мұндай басшылар өзінің
қарамағындағыларға да, еңбек өнімділігіне де ерекше жоғары көңіл ... ... ... ... ... жолға қойғандығы соншалық
қызметкерлер icтi өз бетінше жүзеге ... ... ... әpі өзін ... ... адам ... ... Демек, табысқа жету—бұл мақсаттың
жүзеге асуы ... ... дәл ... ... бұл ... 6ipгe ... зор мәні бар. Егер де ... өз
мұмкіндігін тиімді атқаруына қолайлы жағдай жасалса, онда 9. 9 ... ... қол ... емес. Мұндай жағдайда мақсатка жету және
ұйымдық құрылымды жаңарту ... ... ... ... ... ... /13/
Басқару торы
1.9 ... ... ... |
|9 Қала ... клуб ... ... ... адамдардың |
|басқару ... ... ... ... етеді,|
|Адамдардың мұқтажына мұқият көңіл |ұйымдағы өзара тәуелділік бірін бірі|
|бөлу, ұйымда жұмыстың ... ... ... ... ... ... ... |етеді. |
|8 | |
| | |
|7 | |
| | ... ... | | |
|6 | ... дұрыс ұйымдастыру үшін | | |
| | ... ... ... және | | |
| | ... ... ... | | |
| | ... ... | | |
| | | | | |
|5 | | | | |
| | | | | |
|4 | | | | |
| ... ... ... ... ... ... ... қол ... тиімділігі жұмыс жағдайын |
|жеткізу үшін талаптану, сол арқылы |жасауға, адамдарға қамқорлық ... ... ... ... ... |
|3 | |
| | |
|2 | |
| | |
|1 | ... 1 2 3 4 5 6 7 8 ... ... ... ...... . Басқару торы /9/
2.2 Мемлекеттік басқару кызметіндегі стиль мен жауапкершіліктің
өзара байланысы.
Кандай да бір ... ... ... ... ... ... мен жеке ... ... ... ... сияқты көптеген факторларға байланысты.
Ғалымдардың ... ... ... әр турлі
бағыныштылармен өзара ... ... ... бірнеше басқару
стильдерін ұстанатындығы анықталған. Ал ол басқару icіндегі ... ... ... ... ... ... ... жақтардың мүдделері мен
бостандықтарын қамтамасыз ... ... адам ... касиетті
білдіреді. Ол үш кұрамдас бөліктердің өзара байланысының ... а) ... ... ә) ... бағалау; б) шектеу қою,
жазалау шараларын колдану.
Жауапкершілік ... ... ... мен ... ... коғамдық қатынастардың, адамдардың жүріс-тұрысының және
кызметтің нақты деңгейін және ... ... ... ... ... ... кажеттіліктерінен туындайды. Мүндай
кажеттіліктер ... ... ... ... ... ... маңызды элементі оның объектісі құрайды, ceбeбi үнемі бip
нәрсеге жауап беруге тура келеді мысалы, материалдық, моральдық, ... ... ... ... ... Жауапкершіліктің мазмұны
міндетті және мақсатты ... ... ... ... ... ... табады. Осыдан жауапкершіліктін барлық
acпeктici тұрғысынан жүзеге асырмайынша азамат та, ... да, ... ... ... ... оның ... ... туындайды.
Жауапкершіліктің өлшемі субъектінің өз ic-әрекетінің әлеуметтік салдарларын
немесе нәтижесін тұтынумен ... Ол ... ... ... мәндігне, қоғамның адамға артатын ceнімінe, тұлғаның ... ... ... ... ... маңыздылығын
сезінумен анықталады. Басқару ісіндегі жауапкершілікті қамтамасыз ету ... ету, шара ... ... ... ... қолданылып, баскару
қызметкерлернің жауапкершіліті басқару стилін айқындайды.
Осыған байланысты өткен ғасырдың 60-шы ... ... ... Мак ... адамдардың тұрпатын ажырататын «X» теориясы мен «У»
теориясына непзделген, басқаруды ... іс ... ... ... ... ... адамның жұмыс icтeyre ынтасының болмауы
және одан жалтару жолдарын іздеуі тән, сондықтан ... ... үшін ... ... мәжбүр ету, бақылау, бағыттау қажет;
қатардағы адам ... оны ... ... ... жауапкершіліктен аулақ
болуға, өз қауіпсіздігін қамтамасыз етуге ... ... ... ... ... қажет етеді Д. Мак Грегордың
пiкipiншe ... ... ... ... ... ... ... емес әдістерді қолдануды ұйғарады. Ол осыларды ескере отырып,
қарамағындағыларға психологияльқ әсер ... ... 6ip ... ... ... ... ... билік
арқылы өзінің еркін қарамағындағыларға жүктейді, мойындатады.
«У» теориясы бойынша қатардағы адамға атқаратын жұмысынан жалтару
міндет ... ceбeбi ол ... ... жағдайларға байланысты тиісті жаза алу
немесе табыс көзі болуы мүмкін; ... ... ... ... ... ... ... жалғыз құралы емес, егер адам
мақсатының орындалуына мудделі болса өзін-өзі басқару мен ... ... ... ... кызметкер үшін ең жоғары марапат - оның ... ... ... қызметкердің өзін-өзі көрсетуін жүзеге асыру
барысында ұжымның мақсаттарына қол ... ... адам ... ... өз мойнына алуға үйренеді көптеген ... ... ... ... үлестерін қоса ... ... ... ... ... ... және ... әдістерін қолданады. Басшы-демократ өз epкін қол ... ... ... ... ... ... ... жету жолының басты кепілі деп біледі. Ол ұйымның мақсаты мен
топ мақсаты арасында байланыс ... ... ... ... баға
береді. Бұл басқару стилінің ашық түpi, мұнда сенімділк орын алып, адамдар
мәселесін өздері ... ... тек ... ... ғана ... ... пайымдауынша «X» теориясына сәйкес әкімшілк қызметкерлер
тек «сызықтық» қызметкерлерді ... үшін ... онда ... өзара
байланыстарында түсінбеушілк туындауы мүмкін. Ал «У» теориясына байланысты
әкімшілік қызметкерлердің рөлі қалган басқару деңгейлеріне тек қана ... ... ... ... ... ... ... тек бipeyін ғана ұстану
міндет емес, әр уақытта оның ... ... ... ... ... Орын алып ... жағдайды дұрыс қолдана алса ғана ол жақсы
көшбасшы бола ... Ол үшін ... ... ... ... шешу ... өз ... жақсы білyi қажет.
Міндеттерді атқару барысында қалыптасқан жағдай өзгepyi мүмкін, ал бұл
қол астындағыларға ... ету ... яғни ... ... ... ... ... басқару сияқты көшбасшылық та (лидерлік) өнер, сондықтан керек
кезінде басқару стилін ... ... яғни ... пен сыртқы ортада орын
алған жағдайға бейімделе алатын адам тиімді басшы болып табылады. Ал бұл ... ... ... ... ... сөз етуге мүмкіндік береді. Ол
көп жағдайда ... ... ... ... тудырады./1/
Мемлекеттік басқару стилін жетілдіру көптеген мәселелерді талдап,
шешуді көздейді. Бipaқ осы мәселелерді жинақтай, ... келе ең ... ... ... ... басты мән 6epілyi қажет екендігін
аңғаруға болады. Ceбeбi басқару жүйесінің дұрыс ... ... ... мен ... қол жеткізуге мүмкіндік беретіні
мәлім. Бұл процесс біріншіден, билік органдарындағы мемлекеттік лауазым ... ... ... басталады. Лауазымның мемлекеттік орган
құрьлымындағы орны мен pөлi ... ол ... ... ... ... ... ... өкілетілігі, ынталандыру мен санкция және
т.б) көрсетіледі, басқа лауазымдармен сыртқы өзара байланысы (қарым-қатынас
тәртібі, ақпараттық, ... және тағы ... ... ... ... қоса ... органдағы әpбip лауазым
праксеологиялық (кабинетпен, жұмыс орнына қажет құрал-жабдықпен, жарықпен
жабдықтау және т.б.) және ... ... ... ... байланыс жұйесі, компьютер және т.б.) тұрғыдан жабдықтауды
қажет етеді. Казіргі ... әpбip ... өзін ... ... біліуіне,
қабілет мүмкіндігін қолдана алуына жағдай жасау арқылы лауазымдьқ қызметтің
тиімдігін арттыруға көңіл бөлінуде. Келесі атқаратын ... ... ... мен ... ... ... Бұл жерде
сөз басқару функцияларын көлденеңнен кұрылымдық бөлімшелерге шоғырландыру
туралы ... ... ... ... ... ... ... ісіне мазмұнды, мәндік сипат береді, ақпараттармен ... ... ... мен ... ... байланысты
нығайтады, мемлекеттік басқару стилін жетілдірудің көптеген мәселелерін
шешуге ықпалын тигізеді. ... ... ... ... ... ... ... ету міндеті туындайды. Жетекшінің қызметін ұйымдастыру
басқарылатын органның қызмет ету ... ... ... роль ... ол басқару кызметінің ... ... ... ... ... ... ... байланыс орнатуға,
жиналыс, пікір алмасулар өткізуге мүмкіндік беретіндей ұйымдастырылуы
кажет.
Басқару ... ... жеке ... ... ... мен
жауапкершілік іспеті қасиеттердің үнемі табылуы бұл процесте кажетті
нәтижелерге қол ... ... ... ... ... тек ... ізденгіштігіне, өзін-өзі дамытуға ұмтылыс жасауына ғана үміт
артпай, ... ... ... ... ... жүргізіліп, ол өз
кезегінде басқару ... ... ... ... ... Осыған
байланысты мемлекеттік басқару стилін жетілдірудің ... ... ... ... жөн.Алдымен басқару кызметінің басқару ... ... ... ... ... ... тек тиісті
үрдерістерге оның тигізетін ықлалында көpінic табады. Басқару ... даму ... бip ... ... жағдайды қалыптастырып,
дамытқан, өзгерткен жағдайда ғана орын ... Егер ... ... ... ... ... ... басшының
жұмсаған күш-жігеріне қарамастан объектіге жетіп, жүзеге ... ... да ... ... ... ... ... стилін дамыту бағыты ретіндегі басқару
ісінің нәтижелілігі жөнінде ... ... ... ... ... еңбегін бекітілген нормалар
арқылы өлшеу мүмкін емес, ceбeбi бұл ... ... ... ... ... коммуникациялық сипатта
болады. Бірак аталмыш қызмет ой мен істің бip жерден ... ... ... ... icкe ... ... ... қызмет. Сондықтан басқару әсерін ... ... ... ... - ... - әсер – ... жүйесін қалыптастыру
орынды. Бұл жүйе ... ... ... ... ... ... үнемі талдап және бағалап отыруға мүмкіндік береді.
Басқару қызметінің ... ... ... ... лауазымды тұлғалардың ... ... ... ... ... Практикалық қызмет талданып, ой
елегінен өткізілмесе, оны ... ... ... және ... ... ... жузінде туындап және онда жүзеге аспаса,
олар тек тілек түрінде eшбip ... ... ... ... ... ... ізденгіштік, практикалык тұстарын
Басқару қызметінің ұйымдастыруда ұжымдық (коллегиялық) нысан кеңінен
қолданылуы тиіс. Басқару ақпаратының күрделілігі және көп ... ... ... ... ... ... ... жүйелік өзара байланыстылығы жағдайында басқару кызметінің
аталмыш нысаны оның ұтымдылығының негізгі алғашарты болып ... ... ... әр ... ... біліктіліктің, тәжірибеннің 6ipiгyi, сан
қилы мақсаттарды, мүдделер мен кұндылықтарды, себеп-салдарларды жан-жақты
ескерудің нәтижесінде ғана тиімді басқару ... ... ... ... асыруға болады.
Басқару қызметінің жағдайы мен сапасын талдау және бағалау ... ... ... ... ... Оның ... ... -
басқарылатын үрдістер жөнінде шындыққа жанасатын мәліметтер алу негізінде
қабылданатын басқару шешімдері мен ... ... ... қамтамасыз ету.
Басқару қызметкерлерінің қоғаммен, әр турлі ұйымдармен, топтармен,
бірлестіктермен байланыстарын күшейтудің де ... ... ... зор. ... ... азаматтармен өзара байланыстар, қарым-
қатынастар орнатуы ... ... ... ... ... барысында
алған әсер негізінде басқарудың мән-мағынасы айқындалады.
Басқару қызметкерлерінің ... ... және ... ... да басқару кызметінің стиліне өзінің әсерін тигізеді./10/
2.3 Басқару стилін жетілдіру қажеттілігі
Зерттеулер ... ... шет ... ... ... ... тиімді. Басқару стилі, қызметкерлердің біліктілігі, тәртібі жоғары.
“Нұр Отан” ... ... ... ... да осындай деңгейге
жететін күн алыс емес деп ... ... ... ... ... ... ... артып келеді. ... ... ... ең ... шарасы – оқыту. Сондықтан да оларды
қайта даярлауға, біліктілігін ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қызметкер әр үш жылда біліктілігін
арттыруы тиіс. Ал, мемлекеттік ... ... ... және ... ... ... азаматтар үш айдың ішінде міндетті түрде
қайта ... өтуі ... Бұл ... ... ... ... және ... сала қызметкерлерін қайта даярлау және
олардың біліктілігін арттыру өңірлік орталығымен тығыз ... ... ... жылы 449 ... ... ... ... Сонымен бірге,
тиісті министрліктер мен ведомстволарда ... ... ... қызметкері, Қазақстан Республикасы Президенті жанындағы Мемлекеттік
басқару академиясында ... ... ... 27 қызметкері, 2
саяси мемлекеттік қызметкер біліктілігін арттыру курстарында ... ... ... 13 ... ... ... алды. Алайда, жергілікті
жерлерде кейбір лауазым иелерінің білім ... ... ... ... емес. Оған облыстан, аудан орталықтарынан ... елді ... ... ... ... ... Бұл бір ... халыққа етене
жақын болуға жол ашса, екінші жағынан, облыс орталығына келе ... ... ... мүмкіндік береді. Және бұл шара
көптеген мәселенің бетін ашады. Осы ... ... ... ... бүгінгі уақыт талабына сай келмейтінін байқағанда, қынжыласың.
Мұндай олқылықтың ... ... ... жолы – ... ... ... ... іріктеу арқылы жүргізу. Өткен жылы оған 1230
адам қатысып, бір орынға 6 адамнан келді. Үміткерлердің 583-і, яғни ... ... ... ... ... қызмет істері агенттігінің Қызылорда
облысы ... ... ... ... тестілеу сатысына
барлығы 1182 адам ... 890-ы оң ... ие ... конкурстық
іріктеудің келесі сатысы – әңгімелесуге жіберілді. Қорытындысында 179
үміткер бос ... ... ... ... ... ие ... ... конкурстық жүйе мемлекеттік ... ... ... ... жасайды. Германия, Франция, Австрия, ... ... ... ... осыған дәлел. Тестілеудің мақсаты –
үміткердің немесе аттестацияланушының білімі мен ... әділ ... ... ... ... заңдардан хабары жоқ адам мемлекеттік қызметті
алып жүре ... ... мен ... ... қызметкердің лайықты шешім
қабылдай алмайтыны тағы белгілі. Оларды дұрыс іріктеу үшін тестілеуді
объективті ... ... ... компьютерлік түрде өткізіледі, оған
ешкімнің араласуына ... жоқ. ... да бір ... ... ... ... компьютер арқылы толық танысуға болады.
Тәртіптік кеңестің қарауына 2007 жылы ... 312 ... ... ... және мемлекеттік органдардан. Оның отырыстарында 61
қызметкерге байланысты ... іс ... ... ... ... ... “Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы”
заңдарының және ... ... ... ... ... ... сақталу мәселелері бойынша 10 мемлекеттік орган
басшысының есебі ... 36 ... ... жаза ... ... ... ішінде ауылдық округ әкімдері, ... ... ... ... және аудандық атқарушы органдардың,
құқық қорғау және өзге де мемлекеттік құрылымдардың қызметкерлері бар. ... ... ... Ар-намыс кодексі тұрғысынан Қармақшы
ауданы әкімінің орынбасары Қ.Тоғызбаевқа сөгіс, ... ... ... қадағалау департаменті директорының орынбасары
Т.Сердалиевке және ... ... ... ... ... ... ... Ш.Қартабайға қатаң сөгіс берілсе, сыбайлас
жемқорлық сипатындағы қылмыстық әрекетке жол ... ... ... ... ... пен Арал ауданы Жақсықылыш ауылдық округі
әкімі Ж.Әуесханов қызметтерінен ... ... ... жұмыс комитетінің Қызылорда облысы ... ... ... ... ... 2007 жылдың сәуір айында тиісті
құжаттарсыз іссапарда болған және осы күндерге табельге ... ... ... ... ... 20 539 ... ... Сонымен қатар,
басқарманың 3, 4 сәуір күндеріндегі (жұмыста ... да) ... ... ... ... жазған. Осы заңсыздықтарға байланысты комитет
төрағасының бұйрығымен оған сөгіс берілді.
Басқарма – тәртіптік кеңес заң талаптарының ... ... оны ... ... тарту мәселелерімен қатар құқық бұзушылықтың
алдын алу, мемлекеттік қызметкерлердің құқықтық ... ... ... ... ... ... ... насихаттау, осындай өзекті
мәселелерді ортаға салу, ... ... ... жылы ... ... ... мен ... үстел өткізді.
Қорыта айтқанда, “Нұр Отан” ХДП Саяси кеңесінің кеңейтілген отырысында
Елбасы жоғары оқу орнын бітірушілерден топ құрып, жоғары ... ... үшін ... ... ... керек деген ой білдірді. Осының
негізінде елімізде басшы кадрлардың жаңа буыны қалыптасатыны сөзсіз./14/
ҚОРЫТЫНДЫ
Басқару стилінің типі ... ... да ... ... ... оның өзі ... ... стильдің он шақты түрлері кездеседі. Практикада (күнделікті өмірде)
басқару стилінің үш түрі жиі ... ... ... автократиялық,
демократиялық және либералдық.
Авторитарлы стиль басшының ролін асыра ... ... ... ... к ... ... бұл ... қоластындағылардың бастамасы мен өз болуын
шектейтін асыра ... ... ... ... ... беру әдістері,
пайымдаумен емес, күштеу әдістерімен іске асырылады.
Өкінішке қарай, қазіргі заманғы жас басшылардың ... ... ... ... таңдайды. Бұл стиль үлкен біліктілі қызметкерлер ұжымында
төмен нәтиже ... ... ... ... бағыныштылардың жұмысына араласпауымен
сипатталады, орындаушылардың тапсырманы орындамағаны үшін ... ... ... ... ... ... жауапкершілік арқалайды.
Кейде бұл стиль бос белбеулік деп ... ... ... ... ... бағыныштыларды ұжымның негізгі қызмет бағыттары
бойыеша шешімдерді талқылауға және дайындауға тартумен, құқықтар ... ... ... қабылданған шешімдерді орындаған кездегі
бағыныштылардың дербестігі мен бастамашылдығын дамытумен, өзара ... ... ... ... ... ... ... басшы – жақсы психолог.
Огайо және Мичигана университеттерінде (АҚШ) ... ... ... ... ... зерттеулер басшылық стилін анықтаудың
матрицалық әдісін жасауға ... ... ... ... ... теориясы, Алматы,-2009.
2. Жакенова Б.Қ. Менджмент негіздері: Оқулық / Жакенова Б.Қ., Тәмпішева
Қ.Б., ... ... ... ... 2007.- 260 ... ... А.Б. ж.б. ... оқу құралы / Рахымбаев А:Б:, Сабатаева
Б.О., Белгібаев А.Қ.-Алматы: заң әдебиеті, 2006.-149 бет.
4. Сатыбалдыұлы С. Маркетинг және ... ... ... / ... Б. ... ... фолиант, 2007. – 319 бет.
5. Менеджмент негіздері / К.Ғ. ... Е.Н. ... ... ... ... 2005. – 519 бет.
6. Қазақстан Республикасы мемлекеттік басқаруды ұйымдастыру// ... ... Жеті ... ... ... мемлекеттік басқарудың адам дамуындағы ролі// Адам ... ... ... ... ... халқына
Жолдауы-қазан,1997;
9. О местном государственном управлении в РК. Закон РК от 23 января ... ... ... ... ... басқаруды реформалау// Ақиқат,2008,№ 12;
11. Реформирование системы государственного управления. Зарубежный опыт и
Казахстан.// научное издание.-Алматы: КИСИ при ... РК, ... Н.Ә. ... ХХІ ... ... ... ... мемлекеттік құрылымы// http//
www.akorda.kz;
14. ҚР-ның мемлекеттік органдарының ... http// ... ... ... ... ... ... ықпал және ой өрісін дамытуға тырысу бұл жаңа проблемаларды
шешуге, жаңаша жұмыс істеуге ұмтылу
Экономикалық ықпалдар
Беделдің формальды атрибуттарына ие ... ... ... ... ... сәнді мебельдер, телефон т.б.)
Қоғамдық ықпалдар, мұның мәнісі, оның ... ... ған ... ... ... ие ... » тырысуы; қоғамға пайда келтіретініңді
сезіну

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Маңғыстаумұнайгаз» акционерлік қоғамы энергетикалық кәсіпорнының шаруашылық қызметін басқаруды талдау31 бет
Басқару ұйымастыру үкім шығару қызметіне қажет3 бет
ЖШС «Жигер» кәсіпорнының өндірістік шаруашылық қызметіне толық талдау жүргізу, кәсіпорынды басқару құрылымын зерттеу, және кәсіпорында негізгі капиталды пайдалану тиімділігін талдау және оның деңгейін арттыру бойынша іс-шаралар жобасын жасау68 бет
Кәсіпорын процестерін басқарудағы маркетинг қызметі29 бет
Кәсіпорынның маркетинг қызметін басқару32 бет
Кәсіпорынның ұйымдастырушылық-басқару қызметі11 бет
Көлік қызметіндегі негізгі сервис элементтерін зерттей отырып, қызмет сапасының деңгейін, оны басқару мәселелерін анықтау нәтижесінде қызмет сапасын жетілдіру жолдары31 бет
Мектеп педагогикалық жүйе және ғылыми басқару нысаны ретінде. педагогикалық менеджмент субъекті қызметінің мақсаты6 бет
Мемлекеттік басқару стилі қызметіндегі өзара жауапкершілік22 бет
Сервистік ұйымды басқарудағы басшылықтың атқаратын қызметі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь