Нарықтық экономиканы реттеу жүйесіндегі мемлекеттік бюджеттің маңызы

Экономика өміріне мемлекеттің қатысу себептері, формалары мен тәсілдері актуалды мәселелер қатарына жатады және дәстүрлі түрде ғылыми зерттеу пәні болып табылады. Нарықтық экономиканы мемлекеттік реттеудің тиімді жүйесі елдің экономикалық дамуының және саяси тұрақтылықты ұстап тұруының маңызды шарты болып саналады. Қазіргі заманғы мемлекет экономикалық өмірді енжар бақылаушы болып табылмайды, керісінше мемлекет елдің шаруашылық-экономикалық өміріне белсенді түрде қатынасады және де керек кезінде елдің экономикасын тұрақтандыру үшін керекті шараларды да жүргізеді. П.Самуэльсон барлық елдердің дерлік үкіметі өздерінің қолын экономиканың пульсінде ұстап тұрғылары келеді деп атап көрсетеді. Қазіргі заманғы экономикалық жүйедегі мемлекет нарықтық механизмдегі іркілістерге көптеген әрекеттер қолданады. Қазіргі заманғы капитализм нарықтық қызметі мен мемлекеттік реттеу үздіксіз өзара байланысты болатын және бірін бірі толықтыратын жүйе болып табылады.
Жақсы үкімет - бұл байлық емес, өмірге керекті жағдай дегенмен келіспеуге болмайды. Тиімді мемлекетсіз тұрақты әлеуметтік-экономикалық даму мүмкін емес. Экономикада болып жатқан өзгерістер мемлекеттің қазіргі сатыдағы базалық сұрақтарына оралуда ғана емес, сонымен қатар ғылыми тұрғыдан да, тәжірибе тұрғысынан да оны өзекті етуге мәжбүрлейді.
Қазіргі кезде мемлекеттің экономикадағы орны мен ролі үздіксіз күшеюде. Бұны тек қана жалпы ішкі өнім қатынасында мемлекеттік кірістер мен шығындардың өсуі ғана емес, сонымен қатар экономикадағы дағдарысты жағдайларды жеңуге бағытталған үкіметтің реттеуші шараларының мәнінің де өсуі куәландырады. Шаруашылық тәжірибе арқылы компаниялардың өз қызметтерін жоспарлаудың уақытты кезеңдерін кеңейтуге деген қажеттілігі елдің шаруашылық дамуындағы мемлекеттің ролін жаңаша түсінуді қажет етті. Срндықтан кәсіпкерліктің өзі де
        
        Нарықтық экономиканы реттеу жүйесіндегі мемлекеттік бюджеттің маңызы
Экономика өміріне ... ... ... ... ... актуалды мәселелер қатарына жатады және ... ... ... пәні болып табылады. Нарықтық экономиканы мемлекеттік реттеудің
тиімді ... ... ... ... және ... ... ... маңызды шарты болып саналады. ... ... ... ... ... ... ... табылмайды, керісінше мемлекет
елдің шаруашылық-экономикалық өміріне белсенді түрде қатынасады және ... ... ... ... ... үшін керекті шараларды ... ... ... ... ... ... ... қолын
экономиканың пульсінде ұстап тұрғылары келеді деп атап көрсетеді. ... ... ... мемлекет нарықтық механизмдегі іркілістерге
көптеген әрекеттер қолданады. Қазіргі заманғы ... ... ... ... реттеу үздіксіз өзара байланысты болатын және бірін бірі
толықтыратын жүйе болып табылады.
Жақсы ... - бұл ... ... ... ... жағдай дегенмен
келіспеуге болмайды. Тиімді ... ... ... мүмкін емес. Экономикада болып жатқан өзгерістер ... ... ... ... оралуда ғана емес, сонымен қатар ... да, ... ... да оны ... ... мәжбүрлейді.
Қазіргі кезде мемлекеттің экономикадағы орны мен ролі ... Бұны тек қана ... ішкі өнім ... ... кірістер
мен шығындардың өсуі ғана емес, сонымен қатар ... ... ... ... үкіметтің реттеуші шараларының мәнінің де
өсуі куәландырады. Шаруашылық ... ... ... ... жоспарлаудың уақытты кезеңдерін кеңейтуге деген қажеттілігі
елдің шаруашылық дамуындағы мемлекеттің ролін жаңаша түсінуді қажет ... ... өзі де ... ... деген сұранысты
туындатады, өйткені ол ең алдымен мемлекеттік биліктің ... ... ... ... мен ... ... ... мемлекеттік реттеудің тапсырмалары мен тәсілдерінің
өзгеруі әртүрлі факторлардың ... ... ... ... ерекше орынды
қаржылық жахандану, инновациялық дамудың ерекшелігі, ... ... ... ... Сол себепті мемлекетте үнемі өзгеріп
отыратын жағдайда өзінің қызметін ... ... ... сапа ... Осы мәселеге батыс елдері көп көңіл бөлуде.
Мемлекеттің ... ролі ... ... ... ... ... шешуге бел буу ... ... ... ... ... екінші жоспарға қоюға әкеледі. Тиімді
экономиканы құруға ... ... ... ... ... ... ұлғайтуға әкелуі мүмкін.
Шаруашылық жағдайын реттеу саясатын инновациялық процестер мен
глобализациялауды есепке ала отырып жүргізу ... ... ... ... ... ... ... бәсекелестік қабілетін көтеру
мәселесіне ерекше көңіл ... ... оны шешу үшін ... жаңа басымдылықтарын іздеу мәселесі туындайды. Тәжірибе жүзінде
мемлекет өзінің қатысуын бір сфераларда күшейтуі мүмкін және бір мезгілде
оны басқа ... ... ... жоюы мүмкін. Нарықтық экономикасы
дамыған елдерде мемлекеттің реттеуші ролінің күшеюі ... ... ... процестер жүреді, өйткені мемлекеттің экономикадағы
ұлттық экономиканың бәсекелестік ... ... ... ... ... ... сөз ... та экономиканы мемлекеттік реттеу нақты шешімдерді ... ... жол ... ... ... ... ... екендігін ешкім
де жоққа шығармайды. Осы мәселе экономика ... ең ... ... ... және көп ... оның шеңберінен шығып та
кетеді.
Экономиканы реттеу қызметі мен тәсілдері ... ... ... ... ... та ... нарықтық жүйедегі негізін
қалаушы қызметтері өзгеріссіз қалады. Оларсыз қазіргі ... ... ... ... нарықтық жүйенің керекті конструктивті элементтері
болып саналады.
Дж. ... ... ... ... ... ... « ... қол» теоремасы жеке және қоғамдық мүдделер
қайшылықтарға тірелетін экстерналийлер мен қоғамдық игіліктердің бар болуын
есепке ала ... ... ... ... ... ... негізделген
мемлекеттік қызметтің қажеттілігі ... ... ... ... ... ... бағыттайтын институттар болған жағдайда
ғана жұмыс істей алады»[1].
Экономикалық ... ... мен ... ... ... ... ... жалпы мойындалған және
мемлекет өзінің дамуында, ең жоғарғы нәтижеге қол жеткізу, экономикалық
өсуді ... ... ... үшін ... сүйенеді. Сонымен қатар
олардың жеңісті қызмет ... үшін ... ... мен ... ... ... қызмет етуге мүмкіндік беретін жағдайды жасау
мемлекеттің құзырындағы іс әрекет. Осы ... ... ең ... анық ... айту ... ал ол дәйекті жасалынған заң
процедуралары негізінде қызмет ететін сот билігінің ... ... ... ... ... ... ... қанағаттандыра алмайды. ... ... ... ... ... ... қызметтер ең алдымен экономикалық
процестерге «нарықтың жетіспеушілігін» ... ... ... Осындай қызметтердің қатарына қоғамдық игіліктер өндірісі,
монополияға қарсы мемлекеттік ... ... ... ... және анық
ақпараттарға тең қол жеткізуді қамтамасыз ету жатады. Сондықтан мемлекеттік
бюджет ... ... ... ең алдымен мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... өндіруді жеке сектор атқара ... ... ... де бұл ... ... пайда әкелмейді, ал егер де жеке
сектор ... ... ... ... ... ... онда
кәсіпкерліктің заңы бұзылады. Осындай ... ... ... ... ... ... қорғаныс қабілетін қамтамасыз ету,
сыртқы саясатты ... ... ... ... болып табылады. Осы сияқты
игіліктерге деген қажеттіліктерді қанағаттандыру тұтас қоғамның қызметінің
нәтижесі болуы ... ... ... ... өкілі мемлекет болып
саналады. Сондықтан да ... ... ... және ... ... ... ... болады.
Ерекше экономикалық категория ретіндегі қоғамдық игіліктердің
негізгі мінездемелерін төмендегіше сипаттауға болады:
1. Жеке тұлғалардың қоғамдық ... ... ... ... ... сипаттайтын, тұтынудағы
бәсекелестіктің болмауы. Қосымша индивидтің ұжымдық иглікті
тұтынуының шекті ... ... тең, ... ... ... қосымша индивидттердің қосылуы оның
басқаларға қол ... ... ... өйткені
қоғамдық игіліктер бөле жара қарастырылмайды және жеке
бөлшектерге бөлінбейді. Сонымен ... жеке ... ... ... осы игіліктерді басқалардың
тұтынуын толығымен жоққа шығарады.
2. Қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық игіліктерді пайдалануға
рұхсат бермеу мүмкін емес немесе белгілі ... ... ... тұтыну үлесін төмендету мүмкін
емес. Мысалы, индивидтің тұтынуынан мемлекеттің қорғаныс
қабілеті немесе ... ... ... ... ... ... мүмкін емес.
Келтірілген мінездемелердің талдауы классикалық қоғамдық игіліктердің
санының шекті екендігін ... ... ... жеке және ... арасына нақты, анық шек қою өте күрделі. Таза ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің
қорғаныс қабілетін, көшелерді игеруді және т.б. жатқызуға болады.
Классикалық қоғамдық игіліктер мен жеке игіліктердің ... ... бар, ... ... ... емес» және «толығымен
жеке емес» деп сипаттауға ... ... ... ... ... ... және ... арқылы да, жеке сектор арқылы да өндірілуі ... жол ... ... ... ... сақтау, фундаментальды ғылыми
зерттеулер.
Қоғамдық игіліктерді ұсыну мемлекеттің ... ... ... ... ... арқылы араласуының объективті алғы шарты болып
табылады. Қоғамда ... ... ... және ... ... ... өте ... көлемде сезіледі. Осы әсер ету шеңберіндегі
негізгі мәселе осы жағдай үшін дұрыс болып саналатын нарық пен ... ... табу ... ... ... ... яғни ... экономикалық
субъектілер өзінің қызметімен байланысты шығындарды басқаларға ... ... ... ... ... ... ... пайда болады деп
атап көрсетеді[2].
Басқа экономикалық ... әсер ету ... ... оң және теріс деп бөлуге болады: ... ... егер ... сыртқы субъект үшін өнімділік пен пайдалылықты ұлғайтса оң деп
есептелінеді және ... ... ... ... оны ... Сыртқы
әсерлердің болуы сонымен қатар теріс сыртқы әсерлерді төменгі дәрежеге, ал
оң ... ... ең ... ... ... экономиканы мемлекеттік
реттеудің қажеттілігінің негізі болып саналады. Көптеген жағдайларда теріс
сыртқы әсерлер қоғам үшін қауіпті қорқыныш ... ... ... ... ... ... ... ретіндегі
ұлттық экономиканың бәсекелестік қабілетін ең жоғарғы дәрежеге жеткізу
қажеттілігі мен қоршаған ... ... ... ... қайшылықтар
бар. Экономикалық глобализациялаудың күшеюі жағдайында оның толығымен
жойылуы ... ... ... да осы ... ... ... ... қолдану арқылы азайтуға болады.
Қоршаған ортаны ластаумен байланысты теріс ... ең ... ... Қазақстан үшін қазіргі таңда өзекті мәселе, өйткені оның
экономикасының бәсекелестік ... ... ... ... ... өнеркәсібімен байланысты, олар экология үшін өте қауіпті
болып ... және ... ... ... ... салымдарды талап
етеді. Бірақ та қазіргі таңда мемлекеттің де, жеке секторлардың ... ... ... ... отырған шығындар көлемі мардымсыз және
олар мәселенің ... сай ... ... ... ... ... құралдарын икемді пайдалануды қарастырады, оның ішінде:
• экологиялық жобаларға «мультипликациялық» әсер ... ... ... ... ... ... ... қабілетті тікелей мемлекеттік инвестициялар;
• экологиялық жобаларды және осы ... алғы ... ... ... көзі ретінде пайдаланылуы мүмкін
табиғат рентасының деңгейін көтеру.
Сонымен қатар экологиялық жобаларды жанама мемлекеттік ... ... ... ... ... жобаларына
қатысушыларына ұсынылатын несиелерінің пайыздық ... ... ... ... іздеп тарту және т.б. саналады.
Қазіргі заманда жеке экономикалық субъектілер ғана ... ... ... те оң және ... ... ... өндіре алады. Осының
классикалық мысалы ретінде ғылымды, білім мен медицинаны ... ... ... ... зерттеулерге мемлекеттік шығындарды жұмсау
пайдалы білімді тарату арқылы басқа да субъектілерге оң ... ... Жаңа ... деген жеке құқықтарды ұзақ уақыт бойы қорғау
мүмкін емес және фундаментальды ... ... ... ... мәні ... қоғамдық игіліктерді құруға әкеледі, ... ... ... ... ... ... түрде болуы мүмкін, ол біздің ... ... ... ... ... бір себебі болып саналады.
Білім беру үнемі оң сыртқы әсер ... ... ... ... ... пайданы үнемі ең жоғарғы деңгейге
жеткізуге және білім берудің мүмкіндіктерін ... жеке оқу ... ... ... ... мемлекеттік оқу орындарын құрумен
қатар кеңейтуге ұмтылады.
Мемлекет тарапынан денсаулық сақтау саласын аржыландырудың мәні ор
болып табылады. ... ... ... оң ... екі бағытта
құрады. Біріншіден, денсаулық сақтауға ... ... ... ... ... ... маңызды факторы ретінде ұлғайтуды қамтамасыз
етеді. Екіншіден, денсаулық сақтау өнеркәсіптің көптеген ... ... ... ... ... ... ... кешен бола
тұрып, көптеген жоғарғы ... ... үшін оң ... ... ... ... ... талдаумен байланысты
мәселелердің күрделілігі сыртқы әсерлер мен қоғамдық игіліктер ... ... ... болуымен түсіндіріледі.
Қоғамдық игліктерге деген қажеттіліктерді нақты анықтау ... ... ... қоғамдық игіліктерді өндіру оң, сонымен қатар ... де ... ... ... жағдайларда барлық теріс әсерлерді
интернализациялайтын идеалды нарық және тек қана оң ... ... ... саясат та болмайды. Экономиканы мемлекеттік қаржылық
реттеудің тапсырмасы әрбір жағдайға нарықтық күштер мен мемлекеттік ... ... ... таба ... ... ... әсерлерді ең төменгі
деңгейге және ең әсерлерді ең жоғарғы деңгейге жеткізу болып табылады.
Бәрімізге белгілі жағдай нарықтық ... ... ... әрі ... тәсілдер арқылы жүргізіледі. Әсер етудің тікелей
тәсілдеріне әкімшілік-құқықтық ... ... ... - ... ... ... ... мемлекеттің қаржылық саясатын жүргізу
үшін ... ... ... ... ... нарықтық «кемшіліктерін» реттейтін және осылайша
экономикалық дамуға ықпал ... ... ... ... ... Сонымен қатар мемлекеттің әсер етуі ... ... ... ол мемлекеттің өзінің «кемшіліктері» әсерінен болуы мүмкін, ал
ол ең алдымен ... ... ... ... процестің
жетілмеуінен, бюрократияның әсерімен және уақытша лагпен байланысты болуы
мүмкін. Сондықтан бюджеттік ... ... оның ... мен мүмкін негативті жағдайларды жою ... ... ... ... ... елдерде 20 ғасырдың екінші жартысында
жүргізілген экономикалық саясат ... ... ... объективті де
және субъективті де факторлармен шарттаған. Бір жағынан, экономикаға
мемлекеттік әсердің ... ... ... оның көңіл аудару сферасынан
тыс қалған жаңа мәселелерді ... ... ... ... Экспортты
мемлекеттік қолдаудың институттарын құру және дамыту, жоғарғы білімді еңбек
ресурстарын қалыптастыру, ... ... үшін ... қол
жеткізу мүмкіндігі мен анықтығын қамтамасыз ету - ... ... ... ... ... үшін күнен күнге ... ... ... көптеген жағдайларда бюджеттік қаржыландырудың ұлғаюы
бюрократия үшін ... ... ... алу ... ал ол ... ... шығындардың үлесінің өсуіне және
экономикалық өсуге маңызды кедергі келтіретін ... ... ... мемлекеттің шектен тыс араласуы көптеген жағдайларда
өзін өзі реттеудің нарықтық механизмінің ... және ... ... ... ... әсерлерге әкелді, бірақ та экономиканы
мемлекеттік реттеудің қажеттілігі ... ... ... ... ... ... жүйесінің тиімділігін көтеру мәселелері Қазақстан
үшін де өте ... ... ... ол ... институттарды
қалыптастыру қажеттілігімен, әлеуметтік тұрақтылықты ұстап тұрумен, жеке
кәсіпкерліктің дамуына кедергі болатын шектен тыс ... ... ... ... ... ... қаржы ресурстарын ұтымды
пайдалануды қамтамсыз етумен байланысты.
Қазақстан экономикасы өзіндік ерекшеліктеріне қарамастан әлемдік
экономикаға интеграцияланады, одан ... тек қана ... қана ... ... ... ... байланысты қиыншылықтарды да сезінеді. Бұл
мемлекеттің экономикалық жүйесінің өзгеруіне одан әрі ... ... қана ... ... ... мемлекеттік араласу механизмдерінің
өзінің қазіргі заманғы глобальды экономика талаптарына сай ... ... ... ... ... шешудің қажеттілігі Қазақстанда
болып жатқан жағдайлар арқылы анықталады:
... ... ... ... жүйеге
интеграциялануының жеткіліксіздігі;
• жеке кәсіпкерліктің әлсіздігі, ... ... ... ... ... ... механизмдерінің болмауы;
• экономиканың шектен тыс бюрократтылығы;
... ... ... ... қатынастардың
криминалдылығы.
Қазақстанда мемлекетті нығайту тапсырмасы әр ... ... ... ... ... ... нарықтық экономиканы құруға керекті
институционалды қайта құрылымдар реформалардың шешуші элементі ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық игіліктерді өндіру мен экономикалық ... ... ... ... ... нарықтық экономикадағы
мемлекеттің ... ... ... ... ... сәйкес
келмеуі есептелінеді. Сондықтан бюджет саясатын жүргізуде, ... ... мен ... ... ... ... дер
кезінде жою шараларын қарастырады.
Біздің пікірімізше, қалыптасқан жағдайды жеке және ... ... ... ете ... ... ... мен
бағдарламалардың тиімділігі мен ... ... ... ... ... нарықтық ортада адекватты қызмет етуге қабілетті және мемлекеттің
өзінің қызметін атқарумен байланысты емес, ... ... ... ... ... ... ... рұхсат бере отырып ... ... ... ... ... байланысты және оң әсер ... ... ... ... ... ... шығу ... Қаржыларды
мемлекеттік және жеке деп жіктеу ең алдымен шенеуніктерді меншік ... ... ... ... ... және ол
нарықтық экономикасы дамыған елдерде кеңінен ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруды теріске шығармайды.
Осы жағдайларды толығымен түсіну үшін біз ең ... ... ... ... ... ... бюджет
экономикалық қатынастар субъектісі ретінде объективті сипатта болады. Оның
жеке сфера ... ... ... ... ... орталықтандырылған
қаражаттарды талап ететін қоғамдық өндірістің қажеттілігімен айқындалған.
Ақшалай ... ... ... ... ... ... ... үздіксіз қызметін қамтамасыз ету үшін аса қажет болып
табылады. Ерекше бюджет ... ... ... ... ... арқылы да анықталады. Мемлекет орталықтандырылған ... ... ... көлемінде әлеуметтік-мәдени шараларды жүргізу
үшін, қорғаныс сипатындағы тапсырмаларды шешу үшін, мемлекеттік басқарудың
жалпы шығындарын жабу үшін ... ... ... ... пікірімізше,
мемлекеттік бюджеттің болуы адамдардың субъективті қалауының нәтижесі емес,
кеңейтілген ... ... ... ... ... мен
функцияларына шартталған объективті қажеттілік болып есептелінеді.
Г.Б. Журавлев «Бюджет - бұл қаржы ... ... ... ол қаржының барлық сапалық білгілерін сипаттайды. Бюджет - ... ... қор ... және ... ... ... жүйесі» деп сипаттама береді. Бюджет кез келген ел ... ... және ... ... атқару үшін қажетті
ақшалай қорларға деген қажеттілігін қанағаттандыру үшін қажет. Кез келген
елдің бюджеті бірдей ... ... ... ... ... т.б. Ал ... мазмұны бір қоғамдық ... ... ... ... де өзгермейді. Осы жағдай бюджетті экономикалық
категория ретінде анықтауға ... ... Кез ... ... мәні оның қызметтері арқылы анықталады. Қаржының қызметі деп
оның қоғамдық тағайындалуының ... ... ... кең ... ... оғын ... тән ... қатысты:
- бюджеттік қорды құру;
бюджеттік қорды пайдалану;
бақылау қызметі[3].
Қазіргі таңда бюджет- бұл тек қана ... ... ... ... ... ... ғана ... бұл түбегейлі өзгерістерге
әкелетін экономикалық ... ... ... ал ... ... ... ... деп Дербисов өз еңбегінде атап көрсетеді[4].
Экономиканың дамуының қазіргі заманғы сатысында орталықтандырылған
қаржы ресурстары мемлекетке қоғамдық ... ... ... ... ... ... оның ... және аймақтық құрылымдарын
жетілдіруге қол жеткізуге, экономиканың салаларын дамытудың ең ... ... ... қаражаттарды қалыптастыруға, ірі
әлеуметтік қайта құрылымдарды жүргізуге мүмкіндік береді.
Қаржылық орталықтандырудың арқасында ақшалай қаражаттар экономикалық
және ... ... ... ... шоғарландырыла отырып,
мемлекеттің экономикалық және әлеуметтік саясатын табысты жүргізуге жағдай
туғызады.
Осылайша құндық қайта ... ... ... ретінде мемлекеттік
бюджет ерекше қоғамдық қызметті атқарып, жалпы ... ... ... ... ... ... жиынтығы ретіндегі мемлекеттік
бюджетке келесі белгілер тән: бюджеттік қатынас бөлу ... ... ... ... жүзеге асырылады, мақсатты ақшалай қорларды
қалыптастырумен және ... ... ... ... ... ... ... де тән, мемлекеттік бюджет құндық
бөлудің ерекше сферасы ретінде келесі белгілері арқылы сипатталады:
... ... ... ... ... ... ... оны қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін
пайдаланумен байланысты бөлу ... ... ... көрсетеді;
• ұлттық шараушылықтың ... ... ... секторлары, қоғамдық қызмет сфералары арасында
құнды бөлуге арналған;
... ... оның ... ... ... ... құндық бөлудің сатысын сипаттайды.
Кез келген экономикалық категория ... ... ... қатынасты сипаттайды және осыған ... ... ие: ... ... ... ақшалай қаражаттарының
орталықтандырылған қорларында, яғни ... ... ... ... ... ... ... болып жатқан нақты ... ... ... ... жұмылдыратын және пайдаланатын ақшалай
қаражаттар ағынынан табады.
Экономикалық ... ... ... бюджет қоғамдық өнімнің
құнын, мемлекеттің ақшалай қаражаттарының орталықтандырылған қорларын ... бөлу және ... бөлу ... ... пен ... ... қатысушылар арасында пайда болған ақшалай қаражаттарды және ... ... ... пен ... ... ... сипаттайды[5].
Мемлекеттік бюджет экономикалық категория ретінде бөлу және
бақылау ... ... ... ... бөлу ... ... ... бөлу, тұрақтандыру қызметтерін де атқарады.
Бюджет экономикаға бюджеттік механизм арқылы әсер етеді. Осыдан
тұтас экономикаға әсер ету құралы ... ... ... ... ... механизм - мемлекеттің ... ... ... ... мен ... ... мен
тәсілдерін жиынтығы болып табылады. ... ... ... ... ... сандық көлемін анықтау,
бюджеттің қалыптасу және атқарылу ... ... ... ... пайладанылуы, қайта бөлуінуінің формалары мен тәсілдерін регламенттеу
жолымен жүргізіледі.
С.В. Галицская бюджеттің толық ... ... ... ... ... ... қайта бөлу жөнінде жеке және заңды
тұлғалармен қалыптасқан және бөлшекті түрде экономиканы, ... ... пен ... ... ... ... басты орталықтандырылған бюджеттік қорын па йдаланумен байланысты
ұлттық байлық жөніндегі ерекше ақша ... ... ... бюджет» түсінігінің көптігі ... ... ... салыстырмалы жеке экономикалық категория ретінде;
• мемлекеттің ақшалай қаражаттарының орталықтандырылған қоры
ретінде;
• экономикаға ... ... ... әсер ету құралы
ретінде;
• мемлекеттің негізгі қаржылық жоспары ретінде;
• құқықтық заң ретінде.
Мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... түрінде
сипаттауға болады.
Сурет 1. Мемлекеттік бюжеттің сапалық мінездемесі.
Қоғамдық қайта өндірістегі мемлекеттік бюджеттің ролі ең ... ... ... ... ... 30 %-ға, ... ішкі ... жуық %-ға, жалпы қоғамдық өнімнің 10%-ға жуық көлемінің бөлінетіндігі
мен қайта бөлінетіндігімен ... Ол ... ... ... әр ... ... ... секторлары, қоғамдық қызметтің
сфералары, елдің аймақтары арасында бөлуді қамтамасыз етеді.
Мемлекеттік бюджет экономикаға ... әсер ... ... ол
барлық ұлттық шараушылықтың бюджеті ... бола ... ... ... оның ... ынталандырушы ретіндегі мемлекеттік
бюджеттің ролі үлкен. Бюджеттің ... ... жеке және ... ... ... ету үшін ... ... салымдар мен айналым
қаражаттарын әрекеттегі және қайтадан құрылған кәсіпорындар үшін бюджеттік
қаржыландыру, басқалай шығындарды ... ету ... ... үшін ... жеке ... ... мүмкіндік береді.
Осылайша оның үздіксіз қызмет атқаруына жағдай жасайды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
1. ... ДЖ. ... о ... ... ... быть модифицирована.
Российский экономический журнал, 2002, № 3, 44б.
2. Самуэльсон П. Экономикс. М., 1997, 52б
3. ... В. В. ... ... ... ... В. В.
Журавлев; В.В. Журавлев, Н. Т. Савруков. - СПб.: ... 2000. ... с -9 ... ... Е. ... о бюджете переходного периода / Е. Дербисов. -
Алматы: Каржы каражат, 1994. - 192 с -9 ... ... В.Д., ... К.К. ... ... для вузов, Алматы,
2001., 556б.,312 бет.
6. Галицкая С. В. Деньги. Кредит. Финансы/ С. В. Галицкая. - М.: Экзамен,
2002. - 224 с - ... ... ДЖ. ... о ... ... должна быть модифицирована.
Российский экономический журнал, 2002, № 3, 44б.
[2] Самуэльсон П. Экономикс. М., 1997, ... ... В. В. ... бюджет: Конспект лекций/ В. В. Журавлев;
В.В. ... Н. Т. ... - СПб.: ... 2000. - 196 с -9 бет
[4] Дербисов Е. Диалоги о бюджете переходного периода / Е. ... ... ... ... 1994. - 192 с -9 бет
[5] Мельников В.Д., Ильясов К.К. «Финансы», Учебник для ... ... ... ... ... С. В. Деньги. Кредит. Финансы/ С. В. Галицкая. - М.: Экзамен,
2002. - 224 с - ... ... ... ... ... дамуды басқару механизмі
Мемлекеттің орталықтан-дырылған ақшалай қоры
Экономикалық категория
Субъективті жағы
Объективті жағы

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұлттық банктің экономиканы реттеудегі жүргізетін саясаттары мен қолданатын шаралары24 бет
Нарықтық экономиканы реттеудегі мемлекеттік бюджеттің маңызы8 бет
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет
Жыныстық және жыныссыз көбеюдің ерекшеліктері және биологиялық маңызы14 бет
Италия11 бет
Күндегі белсенді аймақтардың мультифракталды қасиеттері5 бет
Медицина саласы бойынша 65 сұрақ-жауап118 бет
Ойынның психологиялық ерекшелігі7 бет
Оңтүстік Балқаш маңы аумағының шөлдену мәселелері70 бет
Халықаралық ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз етілуіндегі қоғамдық-саяси ұйымдардың алатын орны теоретикалық-әдіснамалық мәселелері103 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь