Қаржы пәні, түсінігі және мәні

Мазмұны

I. Кіріспе

1.1. Қаржы пәні, түсінігі және мәні
1.2. Қаржының экономикадағы атқаратын ролі

II. Негізгі бөлім
2.1. Мемлекеттік бюджет
2.2. Салықтар: типтері және эволюциясы
2.2. Мемлекеттік борыш
2.3. Физкалдық саясат
Кіріспе
Кез келген экномикалық иглікке тек нарықтық экономика арқылы жетуге болатынын дүниежүзілік тәжирибие көрсетіп отыр.
Қазақстан экномикасының шаруашылықжүргізудің нарықтық қатынастарына көшуі сатып алу - сатудың нақты обьектісі ақшаның ролін арттыруды шұғыл қажет етеді.
Ақшаның сатып алу-сату төлем қаражаттарынның, несие ресурстарының дәне сан алуна бағалы қағаздарының ауқымы зор айналымдарына қызмет ететін нарық шаруашылығының айрықша секторына пайда болуына себепші болады.
Қазақстан Республикасының қатаң түрде орталықтанған жоспарлы экономикада жаңа, мемлекет тарапынан реттеліп отыратын нарықтық экономикаға көшуі елімізде оған қызметкөрсететін барлық құралдармен бірге қаржы және валюта нарығының құрылуын талап етті.
Жалпы, валюта нарығы дегеніміз шелетдік валютаны және шетелдік валютадағы сату-сатып алу жөніндегі әлеуметтік-экономикалық және ұйымдық қатынастар жүйсі.
Қазақстан Республикасының халықаралық нарыққа шуына кедергі жасап тұрған мәселелердің бірі – теңгенің айырбастымдылығы. Бір жағынан теңге бірнеше валюталық шектеулері бар айырбасталатын валюта болып саналады. Бірақ бұл шектеулер, Қазақтсанның дүние жүщілік валюта нарығының толық құқылы қатысушы бола алмауна жеткілікті.
Мемлекетіміздің ішкі валюталық нарығы әлі қалыптасқан жоқ, ол қалыптасу сатысында. Қазақстан нарығының жастығынан кез келген ірі қаржы институты, соның ішінде шетелдік де, өзіне пайда түсіре алады. Еліміздің комерциялық банктері сыртқы қарыздарын өтегенде нарыққа валютаның айтарлықтай қаражат көлемін шығарады, бұл да теңгеге әсер етпей қоймайды. Валюта тулары заңдар қарама-қайшы және толық емес. Еліміздің валюта нарығының ерекшелігі, ол пайда болғанда үкімет теңгенің ішкі айырбасталымдылық жолына тұру мен анықталады. Валютаны еркін алып-сату отандық эономиканы долларландыруға әкеліп соқты.
Қаржы нарығында болып жатқан өзгерістер валюта нарығына тікелей әсер етуде. Ең алдымен қаржы және ваюта нарығының мәні мен мазмұнын түсініп жалпы айтсақ, валюта нарығын қаржы нарығының құрама бөлігі ретінде қарастыруға болады, бірақ бұл тауарда жалпы макроэкономикалық деңгейден қарарстырып отырғандығымыздан қаржы нарығына жалпы шолу жасап, ватюта нарығын тереңірек зерттемекпіз, нарықтардың макроэкономикалық принциптер бойынша құралымын анықтамақпыз.
Қаржы нарығы – құнды қағаздар айналымына байланысты экономикалық қатынастар және мемлекеттің бүкіл ақша қорының жиынтығы. Ол нарық қатынастарының құрамды бөлігі болып табылады және тауар, ақша, несие, валюта, сақтық және т.б. капитал жұмыс күші, тұрғын үй, алтын нарықтарымен байланысты болады. Қазіргі кезде дүние жүзінде АҚШ, Еуропа бірлестігі мен Жапония қаржы нарығының ең үлкен қорларын иемденуде. Ал Қазақстанның нарықтық экономикаға өтпелі кезеңінде оның
        
        Мазмұны
I. Кіріспе
1.1. Қаржы пәні, түсінігі және мәні
1.2. Қаржының экономикадағы атқаратын ролі
II. Негізгі бөлім
2.1. Мемлекеттік бюджет
2.2. Салықтар: ... және ... ... ... Физкалдық саясат
Кіріспе
Кез келген экномикалық иглікке тек нарықтық экономика арқылы жетуге
болатынын дүниежүзілік ... ... ... экномикасының шаруашылықжүргізудің нарықтық қатынастарына көшуі
сатып алу - сатудың ... ... ... ... ... ... ... сатып алу-сату төлем қаражаттарынның, несие ресурстарының дәне сан
алуна бағалы қағаздарының ауқымы зор айналымдарына ... ... ... айрықша секторына пайда болуына себепші болады.
Қазақстан Республикасының қатаң түрде орталықтанған жоспарлы экономикада
жаңа, мемлекет тарапынан ... ... ... экономикаға көшуі
елімізде оған қызметкөрсететін барлық құралдармен бірге қаржы және валюта
нарығының құрылуын талап етті.
Жалпы, ... ... ... шелетдік валютаны және шетелдік валютадағы
сату-сатып алу жөніндегі әлеуметтік-экономикалық және ұйымдық ... ... ... ... ... ... жасап тұрған
мәселелердің бірі – теңгенің айырбастымдылығы. Бір ... ... ... ... бар ... валюта болып саналады. Бірақ бұл
шектеулер, Қазақтсанның дүние ... ... ... ... құқылы
қатысушы бола алмауна жеткілікті.
Мемлекетіміздің ішкі валюталық нарығы әлі ... жоқ, ол ... ... ... жастығынан кез келген ірі қаржы институты,
соның ... ... де, ... пайда түсіре алады. Еліміздің комерциялық
банктері сыртқы қарыздарын өтегенде нарыққа валютаның айтарлықтай қаражат
көлемін шығарады, бұл да ... әсер ... ... ... тулары заңдар
қарама-қайшы және толық емес. Еліміздің валюта нарығының ерекшелігі, ол
пайда болғанда ... ... ішкі ... жолына тұру мен
анықталады. Валютаны еркін алып-сату отандық эономиканы долларландыруға
әкеліп ... ... ... ... ... ... нарығына тікелей әсер етуде.
Ең алдымен қаржы және ваюта ... мәні мен ... ... ... ... нарығын қаржы нарығының құрама бөлігі ретінде қарастыруға
болады, бірақ бұл ... ... ... ... ... ... нарығына жалпы шолу жасап, ватюта нарығын тереңірек
зерттемекпіз, нарықтардың ... ... ... ... ... – құнды қағаздар айналымына байланысты экономикалық қатынастар
және мемлекеттің бүкіл ақша ... ... Ол ... қатынастарының
құрамды бөлігі болып табылады және тауар, ақша, несие, валюта, сақтық және
т.б. ... ... ... ... үй, ... нарықтарымен байланысты болады.
Қазіргі кезде дүние жүзінде АҚШ, ... ... мен ... ... ең ... ... иемденуде. Ал Қазақстанның нарықтық экономикаға
өтпелі кезеңінде оның қаржы нарығының қоры мол, өзінің өркендеуіне жетеді
деуге әлі ... ... ... ... толықтырып тұратын, ... ... ... жасайтын үш нарықтан тұрады: қолма-қол ... ... ... ... және ... ... ... несие
капиталының нарығы және бағалы қағаздар нарығы.
Қаржы нарығының ұғымы көбінесе кең ... оған ... ... валюта
нарықтары қоса түсіндіріледі. Мұның өзі қаржыны ақшаға тең санад ретінде
қарастыратын дүниежүзлік практиға байнысты.
Қаржы нарығынан ... ақша ... ... ... ... болып
табылады, ол қолма-ақшаны ғана емес, сондай-ақ ... емес ... оның ... ... ... банк ... қамтыды.
Несие нарығы банктердің орташа және ұзақ мерзімді несие жөніндегі ... ... ... ... ... ... де ... нарығы негізінен зақ ... ... ... немесе
куәліктер нарығы болып табылады. қаржы ... ... қор ... деп те
атайды. Ақша мен несие нарықтары әдеттегідей ... ... ... ... ... ... ... нарығы – кәсіпорныдардың, банктердің,
мемлекеттің құнды қағаздар сату ... ... ... бос ... ... ... қамтамасыз ететінарықтық қатынастар жүйесі.
Нарықтардың барлық түрлерінің өзара байланысты қаржы нарығының ... ... ... ... ... ... тауар нарығының болуы, яғни тауарлар мен қызметтің кезкелген
түрлері мен арнаулы бойынша сұраныс пен ... ... ... банк ... ақша айналысын дұрыс реттеу; бұған қолма-қол
және қолма-қол емес айналым эмиссиясына бақлау жасаутады;
3. несие нарығын ... оны ... ... яғни ... ... ... ... несие ресурстарының қозғалысын
Ұлттық банк тағайындайтын пайдық есептік мөлшерлемесін, коммерциялық
банктердің ... ... ... ... ақша ... ... ... реттеледі.
Қаржы нарығы қызметінің алғы шарттары мыналар болып ... ... ... ... үстемдекті шектеу мақсатымен меншіктің
барлық формасындағы, соының ішінде мемлекеттік сектордың, материалдық
өндіріс саласындағы кәсіпорындардың басттапқы ... ... ... ... ... ресурсын қайта бөлуде мемлекеттің ролін қысқарсту; өндірістік
күрделі ... ... ... ... ... ... ведомстволық қайта бөлуді жою;
3. шаруашылық субъектілері мен халықтың ... ... ... ... өсуі;
4. бюджет тапшылығын қаржыландыру үшін несие қорын пайдалануды доғару;
республикалық және ... ... ... мемлекеттік
зайымдар шығрау арқлы жабылады.
Қаржы нарығының маңызы бос ақша қаражаттарын алып, оларды ... ... ... ... ... ... ғана ... қоймады. Оның қызметі
ресурстарды тікелей бөлуге мүмкіндік ... ... ... ... ... ... бөлу кәсіпорындар арасында тікелей байланыс
орнайды. Мұның өзі кәсіпорындардың, салалардың, тұтас ... ... ... ... неғұрлым маңызды обьетілермен салаларға аудару арқылы
жақсартады.
Қаржы нарығы инфляцияны тежейді, ... ... ... жабу ... ... ... ... құнды қағаздар шығарады,
олар нарықта еркін жүреді және қамтамыз етумен айқындалады.
Экономикалық ... ... ... қор ... ... ... істеу
экономика дағдарысынан және онымен ... ... ... кезігуде.
Инфляция елеулі әсер ететіндіктен, құнды қағаздар қысқа мерзімді әрі құны
түспейтін болуы тиіс. Баға ұдай өсіп ... ... ... ... салмайды. Инфляция жағдайында ұзақмерзімді инвистициялар
тауарға, ... ... ... ... ... қағаздарға салу
тиімсіз. Қаражаттын жетіспеуі қысқа мерзімді несиелер мен ... ... ... ... ... ... қағаздар
банктердің ақша несие ... ... ... Экономикалық
кеңістіктегі саяси тұрақтылық қаржыны жандандыруы ... ... ... ... ... ... дамиды, екінші (биржа)
нарықтық жағдайы саяси экономикалық эағдай тұрақтанғанға дейін ... ... қор ... ... тыс ... ... түрінде құрамында элементтерді қамтитын ұлттық қор ... ... ... Ең ... сан ... акционерлік қоғамдар
құрылады.
Валюта нарығы. Басқа да қаржы нарықтары сияқты ... ... ... өтеу үшін ... ... ... өз ... үшін мәмілелер
жасайды (яғни халықаралық саудаға тартылған ... ... Өз ... олар шетел валютасын жинақтайды да, айырбастау ... ... ... ... ... Осы ... төмендету
үшін олар операцияларды көбінесе өз ... ... ... ... мен ... ... айналымдарына шығуда 1995 ж.
сәуір айында орташа күрделікті сауда ... 1,3 ... ... ... ... ... айындағы 650 млрд. Долларға қарағанда, бұл күндік көлемі көп
мемлекеттердің жылдық ЖІӨ-нен асып ... Бұл ЕО ... ... ... қорынан едәуір (385 млрд. экю) асып түседі.
Шетел валютасы шетел ақшасы мағынасын береді. ... көп ... ... ... яғни ... банктік жүйнің өтімді пассивтері
түрінде, валюта нарығынан талап етілгенге ... ... ... яғни коммерциялық банктік жүйенің өтімді пассивтері түрінде,
валюта нарығынан талап ... ... ... ... сипаттауға
болады. Оны негізгі қатысушылары ... ... және ... ... ... ... 90%-ын құрайды.
АҚШ доллары de facto дүниежүзілік валютаға айналады. Егерде бір ... ... ... долларына аударғысы келсе, онда ол екі операция
өткізу керек. Біріншіден, ол Зимбабве ... АҚШ ... ... АҚШ ... ... долларын сатып алады. Басқа ... ... ... ... нарығы белгілі бір орында орналаспаған,
қатысушылардың тікелей сол жерде ... ... ... Мәміленің көбі
телефон немесе бір-бірімен ... ... ... ... ... ... ... банктермен қатар валюта
нарығының негізгі қатысушылары әртүрлі мемлекеттердің орталық банктері.
Олардың рөлі ... ... олар ... ... яғни ... жасайды.
Кейбір мемлекеттерде олар күрделікті саудада пайда болған ауытқуларды
теңестіру үшін ... ... ... Мұнда нақты қатысудың ... ... де жоқ, ... айғай-шу сияқты әрекеттердің болмауы
басқа биржалардан гөрі артықшылығы болып саналады. Шынында сауда ... ... ... ... ... ... жүргізіледі. Кез-
келген уақытта екі түрлі баға бар: сұралатын – сатып алғысы ... ...... ... ... ... іске ... Мысалы, Барклейс банкі өзінің британдық ... 10 млн. ... ... алғысы келеді. Бұл үлкен сома және ол ... ... ... банк ұтымды бағымды күтіп ... ... ... ішінде ұтымды мәміле жасауы тиісті. Хабар қысқа ... ... ... ... ... мемлекеттің сәйкес келетін заңдылық актілеріне негіз келеді.
Оның ... ... ... және ... ... әдістері, яғни
салықтың елементтері белгіленеді:
• Салықтың сүбъектісі, немесе, салық төлеуші – заң ... ... ... ... адам. Бірақ, салықтың ауыртпашылыға бағалар механизм
арқылы ... ... ... ... ... арнайы салық төлеу
қызметін артқарушы – салықты ақиқат төлейтін тұлға, белгіленеді;
• Салықөтың оъектісі – салық есептелетін табыс ... ... ... құнды қағаздар, жылжымайтын мүліктер және т.б.);
• Табыстың көзі – есебінен ... ... ... Салық ставкасы – салық салыну ... ... ... ... ақша ... ... тауардың өлшем бірлігі және т.б.)
Тұрақты, пропорционалдық, прогрессивтік, регрессивтік ... ... ... – табыстар көлемінің мөлшеріне байланысты емес, салым
бірлігіне абсолюттік сомада ...... ... оның ... ... ... проценттік қатынастар салынады.
Прогрессивтік ставкалар – табыстың өсіп ... ... ... ... ... өсіп отырады. Салық салудың прогрессивтік ставкасы
бойынша, салық төлеуші табыстың үлкен абсолюттік көлемін төлеп қоймайды, ол
оның ... ... ... ... ... зардабынан үлкен
табысы бар адамдар тартады.
Регрессивтік – табыстың өсіп отыруына сәкес, регрессивтік салықтың ... ... ... ... ... ... барларға пайдалы,
ал табыстары көп емес физикалық және заңды тұлғалар үшін өте ауыр ... ... ... ... ... ... және ... салықтарды салық сүбъектілеріне тікелей төлейді. Олар заңды және
физикалық тұлғалардан алынады. Тікелей салықтар төлем қабілеттігіне ... ... ... ... ... салынатын табыс салығы және корпорациялардың (фирмалардың)
пайдасына салынатын ... ... ... ... ... ... ... қозғалмайтын мүлікке),
әлеуметтік сақтандыруға, жалақы қорына және жұмысшы күшіне (әлеуметтік
салықтар және әлеуметтік жарналар деп аталатындар) салынатын ... ... ... үшін салынатын салықтар.
Жарнама салықтар – бұл белгілі тауарлармен қызметтерге салынатын ... ... ... ... жасалып алынады.Олар жарым-жартылай, немесе,
толық тауар, немесе, қызметтер бағасына аударылады. Жарнама салықтардың
негізгі түрлері:
• Үстеме ... ... ... ... ... ... қызметкерің
бағасына қосылатын салықтар);
• Мұрагерлік салық;
• Жылжымайтын ... және ... ... ... келісімдерге
салынатын салық және басқалар.
Дамыған елдердегі салық салу салу ... ... ... екі түрі ... ... ... ... салығы – азаматтар және заңды
ұлғалар табыстарының барлық көздеріне ... ... ... ... салу және үстеме құмға салынатын салық құрайды.
Табысқа салынатын ... ... ... ... ... салығы деп
және заңды тұлғаларға салынатын табыс ... деп ... ... ... – бұл жеке табыстар салығы, салық ... ... ... ... ... ... алым ... Төлемдер жыл бойы жасалынады, бірақ түпкі есеп жыл аяғында
жасалады. Салықтың бұл түрі ... ... ... жатады. Әр елдің
салық жүйелердің ортақ ұқсастықтары болады, ... ... ... ... ... ставкаларымен салық салуға жатпайтын, салық
несиелері мен төлем ... ... ... ... ... ... ... салық салудың жеке объектісі деп ... ... ... ... мүшееріне түседі деп есептелетіндіктен табыс
салығы серіктестікке емес, оның мүшелеріне салынады.
Соңғы жылдары табыс салығының ставкасы төмендеу тенденциясы ... ... ... тұжырымдауы бойынша, “Әділетті” салық жүйесі үшін табыс
салығының ашық ... ... ... ... яғни байлар
кедейлермен салыстырғанда үлкен салық төлеу керек.
Заңды тұлғаларға табыс салығы – ... ... ) ... ... Көп ... бұл тікелей прогрессиптік салық ... Осы ... ... ... ... ... ... ғана алынады.
Корпоративтік салық фрмалардың салық төлемдерінің басым көбін құрайды.
Салық ... таза ... ... түскен түсімнен барлық шығындар ... алып ... ... ... ... ... акционерлер
арасында бөлінуге тиісті таза пайданың бөлігіне салық салу әр елде әр ... ... ... ... тұлғаларға салынатын табыс салығы
объектісне жатады. Мұның нәтижесінде бір сомаға екі рет ... ... ... фирманың пайдасының бөлегі деп осыдан кейін, салық салу
жүйесінің көзқарасы ... ... ... айналған, бөлінетін
пайда деп, оған жеке табыс салығы салынады.
Салықтың дамыған ... ... ... ... ... ...... құнға салынатын салық. Еңбек ... ... ... ... еңбек заттарына құн қосқан салық төлеушілеріне,
олардың қосқан құнына салық ... ... ... ... әрқайсысы
осы соманы түпкі тұтынушыға жылжып отыратын өзінің тауарының ... құн ... ... мен ... сататын фирмаларға
сатылатын тауар құнының 5-тен 38% көлеміне салынады және осы салық ... ... мен ... салынады.
Дамыған елдердің салық жүйесі салықтарды ... ... үшін ... Осы ... ... ... Олардың маңыздысына инвестициялық салық несиесі, тездетілген
амортизация, жер қойнауының әлсіреуіне ... беру ... ... ... ... жеке ... мемлекеттің капиталдық
салыммен қаржыландыруы болып табылады. Мазмұны жағынан инвестициялақ салық
несиесі салықтық ... ... Ол ... ... ... және
жаңа техника еңгізуді талап етеді.
Жетелдетілген амортизацияның мәніне келсек, ол ... ... ... ... ... артық масштабтағы амортизация жасауға
үкімет ұрықсат береді. Мән жағынан қарағанда бұл кәсіпкерге берілген салық
субсидиясы ... ... ... ... ... ... ... сомасын азайтады, негізгі капиталдың ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық конъюнктурасына жалпылама ықпал ету үшін ... ... ... ХХ ... ... ... үкіметке
Р.Рейганның әкімшілігі келгеннен кейін жалпы экономикалық конъюнктураны
ынталандыру ... ... ... ... үшін ... ... масштабты шараларды өтеп өтуге болады. Американдық экономист Лаффердің
есептеулері осы ... ... ... құрған. Лаффердің дәлелдеуі
бойынша, салықтардың төмендуінің нәтижесінде экономикалық өсу және мемлекет
табыстарының өсуі орын ... ... ... сызығы). Корпарациялардың
табыстарына салық ставкаларының тым көп өсуі олардың ... ... ... ... шығарады. Ғылыми техникалық - прогресті тежейді,
экономикалық ... ... ... ... мемлекет бюджетінің
түсімі азаяды. Профессор Лаффер бастаған ... ... ... бойныша, табыс салығы ставкасы 50%-тен асқанда фирмалар
мен адамдардың іскерлік белсенділігі күрт төмендейді. ... ... ... ... ... ... (20.1. Сурет).
Теория бағытынан салық салу және табыстар ... ... оны ... екіталай екендігі ақиқат. Бұл мәселеге ұлттық, психологиялық,
мәдени ... аз әсер ... ... ... ... ... Швециядағы табысқа салық салу шкаласының мөлшерінде (72%) АҚШ-та
бір адам да жұмыс ... ... ... анықталғандай, кәсіпорындарының инвестициялары және ... ... ... ... ... элементтері болып табылады.
Енді біз жиынтық сұранысты құрушылар және оған әсер ... ... ... ... түсейік. Жиынтық сұраныс пен ұлттық өндіріс көлеміне
үкіметтің шығындары мен салықтары қандай әсер ететініне ... ... ... ... ... ... ... қарастырамыз.
Фискалдық саясат үкіметтің шығындарымен және салықтарымен ... ... ... табылады. Үкімет шығындары – мемлекеттің институттарына
және тауарлар мен қызметтерді мемлекеттің сатып алуына жұмсалатын шығындар.
Бұл әр ... ... ... бюджет есебінен ... ... ... ... ... ... аулы шаруашылық
өнімін сатып алу, сыртқы сауда арқылы сатып алулар, әскери ... ... және т.б. ... осы ... ... басты ерекшелігі, айырмашылығы –
тұтынушының қызметін ... ... ... ... ... алу
екі түрге бөлінеді: шамамен тұрақты болатын мемлекеттің өзінің тұтынуы ... алу және ... ... үшін ... ... ... ... мемлекеттік бюджеттің шығыс бөлігінде
көрсетіледі. Мемлекеттік шығындар қоғамның әлеуметтік-экономикалық дамуында
елеулі рөл атқарады.
Мемлекеттік ... және ... ... ... ... бағытталған, экономиканы мемлекеттік реттеудің ... ... ... ... Мемлекеттік шығындар мен салықтар
жинтық шығындар дәрежесіне, сондықтан ұлттық ... ... ... жұмыспен қамтуға, тікелей әсер етеді. Осыған байланысты белгілі
экономист Дж.Гэлбрейт айтқандай, салық жүйесі ... ... ... ... ... ... айнала бастады.
Сонымен, жиынтық сұранысқа мемлекет шығындарының ықпалы оған тұтыну
шығындары мен инвестициялардың ... ... ... ... қысқаруы жиынтық шығындарды төмендетеді және
ЖҰМ-нің тепе-теңдік дәрежесін төмендетеді.
Қорытындылап айтқанда, мемлекеттік шығындар ... ... және ... ... қамтуға тікелей ықпал жасайды. Инвестициялар
секілді, оларға мультипликациялақ эффект тән болады, ... ... ... және тағы да сол ... ... ... ... және инвестициялардың өздерінің көбйтінді эффектісіне
жеткізеді.
Мемлекеттік шығындар мультипликаторы ... мен ... ... алу
үшін жұмсалған мемлекеттік шығындардың қосымша өсімшесінің нәтижесінде
пайда болған ЖҰӨ-нің ... ...... ... ... - жалпы ұлттық өнімнің өсімшесі:
G – мемлекеттік шығындардың өсімшесі.
Мемлекеттік шығындар мультипликаторын ... ... ...... ... ... ... мемлекеттік шығыстардың
мультипликаторы мынаған тең ... x G= КG x ... ... ... егер ... ... баптарын көбейтпей, белгілі
көлемде шығындар көлмін өсірген болса, нда табыстың ... ... ... ... ... ... ... шығындар
көлемінің өзгеруіне пропорционалды табыстардың өзгеруін тудырады.
Атап ... ... ... ... инвестициялар
мультипликаторына тең болады. Экономикалық бағыттан осындай парапарлық
таңғалдырмайды. Шынында, егер мемлекет ... ... ... ... ... ... ... бұл жалпы ұлттық өнімнің шығындарының
өсуіне тең ... ... ... Мемлекеттік ассигнованияларды
қолданатын экономикалық субъектілер өз ... ... ... ... тән ... ... ... негізінде, өз тұтынуын өсіреді,
сөйтіп жалпы ... және ... ... өнім және т.б. одан әрі ... ... ... шығындар көлемінің өзгеруі, ұлттық табыстың
мультипликация процесін жүргізеді. Осы ... жеке ... ... ... ... процеспен парапар келеді.
Инвестициялары мен мемлекеттік шығындарға ұқсас салықтар мультипликациялық
эффект береді. ... ... ... ... ... ... ... салықтар ықпалы оларға едәуір төмен болады. Сы жағдай
мынаған байланысты: мемлекеттік шығындар ... ... ... біреуі болып табылады. Ал салықтар болса өзгермелінің ... ... ... әсер ... ... ... туады – мемлекеттік шығындардың өсуінің компенсациялық (орын
толтыра аларлық) эффекті, салықтар өсуінің мемлекеттік ... ... ... ... ... Бұл жағдай жиынтық шығындарға салықтар және
мемлекеттік шығындардың ықпалынан ... ... ... ... ... мемлекеттік шығындар мультипликаторынан тұтынуға
шекті бейімділік МРИ ... ... ... болады. Cөйтіп:
Л=MCP x KG=MCP x 1/(1-MCP)=MCP /(1-MCP)
Мұнда К – салықтар мультипликаторы:
KG – ... ... ... ... неге салықтар мультипликаторы МРС көлемінде төмен болады?
Өйткені мемлекеттің ... мен ... ... ... ... ақша
бірлігінің әрқайсысы ЖҰӨ-ге тікелей әсер етеді. Мемлекет ... оның тек бір ... ... ... басқа бөлігі жинаққа
кетеді. Осы жағдай салықтар мультипликаторының тұтынуға шекті ... ... ... ... ... төмен болатынын
дәлелдейді.
Мемлекеттік борыш.
Мемлекеттік борыш – белгілі уақыт мерзімінде елде ... ... осы ... ... ... ... сальдоны алып
тастағандағы сома.
Бюджет тапшылығы – берілген жылдағы бюджет шығыстарының оынң ... ... ... ... ... ... ... белгілі
өзгерістерді көрсетеді, олардың нәтижесін белгілейді.
Бюджет тапшылығының себептері аз болмайды:
... ... ... ... өндірістің шекті шығындардың өсуі;
• «бағасыз» ақшаны жаппай үдете шығару;
• Жөнге келмейтін әлеуметтік бағдармаларды қабылдау;
• әскери-өнеркәсіп кешенін қаржыландырудың өсуі;
• «көлеңкеленген» капитал ... өте ... ... ... ... артық қосып жазу, ұрлық-қымқыру, өндірілген өнім
шығындары және т.б.
Бюджет тапшылығы және мемлекеттік борыш бір-бірімен тығыз байланыста
болады. Біріншіден, ... ... ... ... өтеудің өте
маңызды көзі. Екіншіден, мемлекеттік боры көлеміне ... ... ... ... ... ... екенін білу мүмкін емес.
Мемлекеттік борыштың көлеміне баға беру үшін ... ... ... ... орындарының қарыздары жинақталып мемлекеттік борышқа айналады.
Бұған процент қосылып төленеді. ... ... ... ... деуге болады. Кейбір салық төлеушілер мемлекеттік құнды қағаздарды
емденеді. Осы қағаздарға олар ... ... және ... ... олар салық
төлейді. Кейінгінің белгілі шамасы мемлекеттік борыштарымен несиелерді
төлеу үшін ... ... ... ... үкіметтер қашан
болмасын, жаңадан қарыз алуға мәжбүр болады: Ескі қарыздарды өтей ... ... мол ... бата ... ... мемлекеттік борыштың даму ... ... ... борыштың ЖҰӨ-нен 2.5 есе ... ... ... ақша ... ... ... ... қауіп тудырады.
Мемлекеттік борыштар ішкі мен сыртқыға және ... ... ... ... орта мерзімдік (1-жылдан 5-жылға дейін) ұзақ мерзімдік ... ... ... ... ... ... ... басқаның барлығынан
ауыр болып түседі. Олардың негізгі сомасын жоғарғы процентпен аз уақытта
төлеу қажет. Осындай қарызға ... ... ... ... ... бірақ бұл жоғарғы процент төлеумен байланысты. Мемлекеттік органдар
қысқа және орта мерзімдік қарыздарды сөйтіп негізгі ... ... ... ... тек әр жыл ... ... қана ... үшін ұзақ мерзімге
айналдыруға тырысады.
Мемлекеттік сыртқы борыш – бұл ... ... ... ... қарыз. Борыштың бұл түрі ел шін ең ауыр ... оны өтеу үшін ... ... ... ... беруге және белгілі
қызметтер көрсетуге мәжбүр болады.
Мемлекеттің ішкі борышы – бұл осы мемлекеттің халқына төленетін қарыз
табыстардың алдымен ел ... ... ... ... ... Тауарлар мен
қызметтер, әдетте, сырқа кейтпейді, бірақ экономикалық өмірде ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Өтпелі экономикада фискалдық саясатты жүзеге асыру механизмі.
Фискалдық саясат дискрециондық және автоматтық фискалдық саясаттан тұрады.
Дискрециондыққа мемлекеттің ... ... ... ... ... және ... өсуге ықпал жасау мақсатымен салық салуы және
мемлекеттік ... ... ... реттеуі жатады.
Автоматтық фискалдық саясат ішкі тұрақтандырушылар жүйесіне
негізделенді. Ішкі ... ... ... ешқандай шешім
қабылдауы қажет етпейтін, өзі автоматты ... ... ... ... ... ... шаралар қолданатын экономикалық механизм
жатады. Ішкі негізгі тұрақтандырушыларға салық түсімдерін өзгерту механизмі
жатады. Салықтың сомасы табыстың ... ... ... ... ... ... жүйесі қолданылады. Сондықтан ЖҰӨ-нің шапшаң өскен
кезінде салық түсімі автоматты түрде жоғарылайды, бұл сатып алу қабілетінің
төмендеуін және экономикалық ... ... ... ... ... ... кезеңіндн салық түсімдері автоматты түрде қысқарады.
Тіпті экономикалық құлдырау ... ... ... ... жол бермей ... ... ішкі ... ... ... және ... әлеуметтік
төлемдер жүйесі, тұрмысы төмен тұрғандарды ... ... және ... жанданып және жұмыссыздық азайғн кездерде, жиынтық сұраныстың
өспеуіне ат ... ... ... төлеу тоқтатылады немесе
азаяды.
Бізге мәлім, салық жүйесі бірнеше ... ... ... және ... бөлу ... Қазақстан Республикасының
фискалдық салық жүйесіне келсек, ол өзіне жүктелген қызметтерді ... ... ... ... ... басты шығындарды экономиканың
құрылымдық қайта құрылуына қорғаныстық өнеркәсіпке, конверсия ... ... ... ... ... ... және ... өндірушілерді ынталандыру қызметі ойдағыдай
жүзеге аспай отыр.
Салықтар қайта бөлу мәселелерін дұрыс шешпей отыр.
Фискалдық саясаттың негативтік элементтерін атап ... мына ... ... жөн ... ҚР ... жүйесі дамыған нарықтық экономикалы
елдерге тән, жалпы әлемдік тенденцияға сәйкес дамып отыр. Сонымен ... ... ... біткен жоқ. Осы процеске елдегі ауыр қаржы жағдайы
және практика жағынан келгенде, бюджетті тез ... ... ... ... ... ... ... ықпал етіп отыр.
Салық жүйесін реформалау төмендегі бағыттарда жүргені тиімді болады
ауар өнірушілер үшін ... ... ... ... ... жұмсайды ынталандыру, шетел капиталына салықтық жеңілдіктер
беру.
Қорытындылай келіп, салық жүйесі жетілуінің мынаай ... ... ... ... ставкасын дифференциациялау;
• Қосылған құн салығы мәселесіне назар аудару, ... бұл ... ... ... ... ... үшін ... жеңілдіктерін белгілеу.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматық іс жүргізу құқығы33 бет
Қылмыс құқықтың пәні,түсінігі,міндеттері мен принциптері18 бет
Қылмыстық іс жүргізудегі апелляция67 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
1.Қазіргі қазақ тілі фонетикасы пәнінің зерттелу жайы.2.Фонема туралы ілімнің алғашқы негізін салушылар 3.Фонетика ғылымын зерттеуде қолданылатын әдістер.4. Дауысты жане дауыссыз фонемалар6 бет
Borland Delphi ортасында электронды оқулық жасау45 бет
Photoshop ортасында «Компьютер архитектурасы» пәнін оқыту әдістемесі32 бет
Xимия пәнін үш тілде үндестіре оқыту58 бет
«12 жылдық мектептің бастауыш сыныптарында «Алгоритм» тақырыбын оқытудың әдістемесі»»50 бет
«Ақпараттық технологиялар» пәні8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь