Маркетингтік коммуникация түсінігі мен түрлері

Сату көлемін ұлѓайту және пайда табу үшін сапалы тауарлар мен ќызметтерді иелену жеткіліксіз, ол үшін осы тауарлардан алатын пайдасын тұтынушылардың санасына жеткізе білу керек. Бәсекеніњ күшеюі мен нарыќтыњ тауарлармен толығуына байланысты қазіргі кезде маркетингтік коммуникацияныњ (МК) рөлі мен мањыздылығы өсуде.
Маркетингтік коммуникация . тұтынушыларѓа ыќпал ету маќсатында тауарлар мен көрсетілетін ќызметтерге сұранысты ќалыптастыру мен ынталандыруѓа баѓытталѓан шаралар жүйесі. Экономикалыќ әдебиеттерде маркетингтік коммуникация ұғымының «тауарды жылжыту» деген синонимі жиі кездеседі.
Маркетингтік коммуникацияның мынадай түрлері бар:
жарнама;
өткізуді ынталандыру;
жеке (дербес, персональные) сату;
қоғаммен байланыс . паблик рилейшнз (PR).
Кейбір авторлар коммуникация түрлеріне тікелей маркетингті, сонымен ќатар көрмелер мен жәрмењкелерді жатќызады (42). Ќазіргі жаѓдайда тікелей маркетинг тауарларды тарату арнасы ретінде жеке маѓынаѓа ие болып отыр.
Тауардыњ сырт пішіні, оныњ түрі, түсі, буып.түюі, орауы да коммуникациялық қызмет атқаруы мүмкін.
Коммуникациялардыњ жеке және жеке емес арналары бар. Жеке коммуникация арнасы (немесе дақпырт арнасы) . бұл адамдардыњ жүзбе.жүз, телефон және хат алысу арќылы өзара ќатынасуы. Мұндай арнадаѓы ќатынастар кеңес берушілер, достар, әріптестер, көршілер арќылы жүреді. Ќымбат тауарларды сатып алу кезінде осындай арнаның мањызы зор. Жеке емес коммуникация арнасына БАЌ арќылы таратылатын хабарлар және арнайы шаралар (баспасөз.конференциясы, таныстыру рәсімі және т.б.) жатады. Осы екі кезеңдік коммуникация процесінде лидердіњ пікірі мањызды рөл атќарады, сондыќтан да жарнаманы соларѓа баѓыттау керек. Тиімді маркетингтік коммуникацияны ќұру үшін маќсатты аудиторияны, сонымен ќатар тұтынушылардыњ біліктілігі мен тәжірибесін білу ќажет. Мамандар нақты ќандай аудиторияны тарту керектігін және ондағы тұтынушылардың реакциясын біліп отыруы қажет. Тауарды нарықта жылжытуѓа бөлінген ќаражат аныќталѓаннан кейін фирма оны жылжыту нысандарына ќалай бөлу керектігін шешіп, кешенді баѓдарлама жасауы тиіс.
Жылжытудыњ түрлі нысандарын тањдауѓа тауардыњ түрі, жылжыту стратегиясы, сатып алушыныњ сатып алуѓа дайындық
        
        10.1. |Маркетингтік коммуникация
түсінігі мен түрлері | |
Сату көлемін ұлѓайту және ... табу үшін ... ... ... ... ... ол үшін осы ... алатын пайдасын
тұтынушылардың санасына жеткізе білу керек. Бәсекеніњ күшеюі мен ... ... ... ... ... ... (МК) рөлі мен ... өсуде.
Маркетингтік коммуникация – тұтынушыларѓа ыќпал ету маќсатында ... ... ... сұранысты ќалыптастыру мен ынталандыруѓа
баѓытталѓан шаралар ... ... ... ... ... ... ... деген синонимі жиі кездеседі.
Маркетингтік коммуникацияның мынадай түрлері бар:
▪ жарнама;
▪ өткізуді ынталандыру;
▪ жеке (дербес, персональные) сату;
... ...... ... ... ... ... түрлеріне тікелей маркетингті, сонымен
ќатар көрмелер мен жәрмењкелерді жатќызады (42). Ќазіргі жаѓдайда ... ... ... ... ... жеке ... ие ... отыр.
Тауардыњ сырт пішіні, оныњ ... ... ... ... ... ... атқаруы мүмкін.
Коммуникациялардыњ жеке және жеке емес арналары бар. Жеке ... ... ... ... – бұл ... ... ... және хат
алысу арќылы өзара ќатынасуы. Мұндай арнадаѓы ќатынастар кеңес берушілер,
достар, әріптестер, көршілер арќылы жүреді. ... ... ... ... ... ... мањызы зор. Жеке емес коммуникация арнасына БАЌ
арќылы таратылатын хабарлар және ... ... ... рәсімі және т.б.) жатады. Осы екі кезеңдік коммуникация
процесінде лидердіњ ... ... рөл ... сондыќтан да жарнаманы
соларѓа баѓыттау ... ... ... коммуникацияны ќұру үшін
маќсатты аудиторияны, сонымен ... ... ... ... білу ... Мамандар нақты ќандай аудиторияны тарту керектігін
және ондағы тұтынушылардың реакциясын ... ... ... ... ... ... ... аныќталѓаннан кейін фирма оны ... ... бөлу ... шешіп, кешенді баѓдарлама жасауы тиіс.
Жылжытудыњ түрлі нысандарын тањдауѓа тауардыњ түрі, жылжыту стратегиясы,
сатып алушыныњ сатып ... ... ... тауардыњ өмірлік циклініњ
кезењдері әсер етеді.
Тұтыну тауарларын жылжытудыњ ењ тиімді түрі – жарнама болып табылады,
содан ... ... ... дербес сату, паблик рилейшнз орын алады.
Ал өндірістік мақсатқа арналған тауарлар үшін ењ мањыздысы – дербес ... ... ... ... ... жарнама, паблик рилейшнз
алады.
Жылжыту баѓдарламасыныњ стратегиясы компанияныњ алға ... ... және ... ... тарту стратегияларын тањдауымен
байланысты. Алға итермелеу стратегиясы – ... ... ... ... ... ... баѓытталѓан. Тұтынушыларды тарту стратегиясы
түпкі тұтынушыларды ... ... ... ... және үйіруді
маќсат етеді.
Тұтынушылардыњ тауар туралы мағлұматы мен білімін арттыруда жарнама мен
паблик рилейшнз ењ басты рөл ... ал ... ... ... жеке сату мен ... ... ыќпалын көбірек тигізеді.
Тауарды нарыќќа шыѓару кезењіндегі жылжытудың ењ тиімді ќұралдары ... мен PR, осы ... ... өсу ... де мањыздылыѓын
жоѓалтпайды. ТӨЦ-тің кемелденген кезењінде өткізуді ынталандыруѓа көп ... ал ... ... ... ойды еске ... ... ... ТӨЦ-тің
құлдырау кезењінде жарнамаѓа кететін шыѓындар төмендеп, фирма өнімді өткізу
үшін тұтынушыларды ынталандыру шараларына жүгінеді.
Соњѓы жылдары коммуникацияныњ дамуында ... ... ... өтті.
Ќазіргі тањда маркетологтар жаппай сатып алушыларѓа бейімделуін тоќтатып,
жеке сегменттер мен тұтынушылар топтарына ... тар ... ... ... ... ... Жаппай маркетингтен оның
мамандандырылѓан түріне ауысуы бұќаралыќ аќпарат ... ... ( ... және ... сияқты компьютерлік ќызмет көрсетудіњ
туындауына алып келді. Ќазіргі тұтынушылар компаниялар ... ... ... ... Әр ... ... ... түсетін аќпараттар
бір-біріне ќарама-ќайшы болмауы керек, ... ол ... ... тудыруы мүмкін. Сондықтан маркетологтар өз ... ... ... ... ... ... интегралданѓан маркетингтік
коммуникация (ИМС) тұжырымдамасын ќабылдаѓан компаниялар көбеюде. ИМС ... мен оныњ ... ... ... сенімді түсінігін
ќалыптастыру маќсатында жүргізілетін коммуникация арналарыныњ ... ... ... ... PR) ... ... ... үйлестіруге
бағытталған тұжырымдама. ИМС коммуникация ќұралдарын оњтайлы іріктеп алуѓа
және бірыњѓай жылжыту стратегиясын жасауѓа ... ... ... ... бойынша сатушылар тұтынушыларды алалауѓа немесе
арнайы тұтынушылар деп бөле-жара ќарауѓа тыйым салынѓан. Жењілдіктер барлық
делдалдар үшін ... ... ... ... оныњ ... ... рөлі |
| |мен ... ... ... ... ... ... ... ... ењ бірінші орынѓа ќояды. Ол болашаќ сатып
алушылардыњ ... мен ... ... мен ... ... ... мен мәліметтерді жеткізу үшін көркем көрсетілген нысанда ... ... ... ... мәні оныњ ... ... ќоѓамдыќ, экономикалыќ,
маркетингтік және коммуникациялыќ рөліне байланысты. (43, ... ... рөлі оның ... ... ... пікірлері
мен мінез-құлқының ќалыптасуына әсерін тигізуінде. Сәннің (мода), стильдіњ
және дизайнныњ беталысын (тенденциясын) ... ... ... ... ... әсер ... сұраныс пен ұсынысты қалыптастыруға, бәсекеніњ пайда болуына,
инвестиция табуға, өткізу ... ... ... ... ... ... ... және оныњ әр түрлі саласының дамуына әсерін
тигізеді. Бұл жарнаманыњ экономикалыќ рөлін ерекшелейді.
Жарнама тек өнім туралы ... ... қана ... оның ... ... ... ... қалыптасуына әсер етеді. Осыдан жарнаманыњ
коммуникациялыќ рөлін байќауѓа болады.
Жарнама тауар сұранысыныњ, өткізу көлемінің және ... ... ... етеді. Бұл оның маркетингтік рөлін көрсетеді.
Бастапќыда жарнаманыњ даму орталыѓы ... ... ... ... шыѓындарыныњ жартысынан көбі АЌШ-ќа ауысты.
Халыќаралыќ жарнама ассоциациясыныњ көптеген елде ... ... ... ... ... ... жарнаманың мањыздылығын Батыс
Еуропа респонденттерініњ 75%-ы, Азия ... ... ... 76%-ы, ... ... ... 71%-ы атап ... аталѓан мемлекеттер респонденттерініњ 70%-ға жуыѓы жарнаманың тауарлар
мен ќызметтер сапасын жаќсартуѓа әсері бар ... ... (44, ... ... ... ... мәдениет және өнердің бір бөлігі болып
табылады.
Жарнаманыњ әр түрлі ... ... мен ... ... ... ... сурет тәсілдерін және түс, көлем мен
кењістікті ќолданудағы ... ... ... отырып,
жасалынады. Жоѓары кәсіптік ... ... ... ... ... талѓамын қалыптастырады, оның рухани сезіміне әсерін
тигізеді, адамныњ сенімі мен ... ... ... ... үндеудіњ ењ үздігі ќолданбалы өнердіњ туындылары болып табылады.
Пішіні, идеясы, көркемдігі, сәтті сценарийі, стилі тұрғысынан ... ... ... ... және ... әсер етеді.
Жарнама – көптеген білім шењберлерін ... ... ... ... Оны ... үшін ... ... редакторлар, мәтін жазушылар, психологтар, операторлар және
т.б. жұмыс ... ...... көзі аныќ ... БАЌ ... асатын, жеке көрсетілмейтін, тауар мен ќызметті жылжыту нысаны.
Жарнама аудиторияѓа екі тәсілмен беріледі:
– жарнама беруші жарнаманы өзі дайындап, содан ... оны ... ... ... ... ... маќсатын атап көрсетіп, жарнама агенттіктеріне
және агенттеріне тапсырыс береді.
«Gallup Medіa Asіa» ... ... 2001 жылы ... ... жалпы көлемі ЖҰӨ-нің 0,34%-ын ќұрады. Бұл ... ... ... салыстырсақ, АЌШ-та жарнама шығыны ЖҰӨ-нің 2,1–2,2%-
ын, Францияда – 1%-ын, ал ... – 0,65% ... ењ ірі ... ... ... ... & ... бірінші орында. Оныњ жарнама шыѓындары 1993 жылы 3,6 ... ... ... сату ... ... жуыќ ... ... өндірушілердіњ көбі ақшалай қаражаттың жетіспеушілігіне
байланысты жарнама агенттіктеріне жүгінбей-ақ, жұмысты ... ... ... «Фуд ... ... және Ко», ... ... БАЌ-тыњ
жарнама бөлімдерімен тікелей өзара әрекет ... ... Ал ... ... «PRG ... ... ... «Бахус»
сияќты компаниялар жарнама агенттіктерімен тікелей ... ... ... Олар «Ogіlvy & Mather», «Mc ... ... ... ... ... ... ірі ағылшын саксондық-
американдық концерндерініњ желілі агенттік-терімен жұмыс істеуді ќалайды.
Ќазаќстан ... да ... ... агенттіктері дамуда, олардыњ
ішіндегі «Proba», ... ... ... ... жетекші
агенттіктер клиенттерге барлық аќпараттыќ-жарнамалыќ іс-әрекет бойынша
қызмет етеді.
Жарнама ...... ... ... ... емес ұйымдар және т.б. Ќазаќстан нарыѓында негізгі ...... ... ... «Procter & Gamble» компаниясыныњ
2002 жылѓы жарнамалық бюджеті 3,8 млн. ... ... – 2,8 ... «LG Electronіcs», «Coca-Cola» компанияларынікі – 1,9 млн. доллар
болды. Отандық жарнама берушілер бюджет ... ... ... түсе ... ... ... ... орталыѓы», «Terra Incognito»
деп аталған брэндін жасап шығарған жарнама компаниясына кеткен шығындары
бойынша Қазақстанда екінші ... ... ...... ... ... делдалдар. Олардыњ көбі
бұқаралық ақпарат құралдарын тањдау, жарнама орнын немесе уаќытын сатып
алу, жарнама науқанын ... ... ... және ... ... ... ұсынады. Жарнама беруші оны шығаруға байланысты
кейбір ќызмет түрлерін өзі жасай ... ... ... тањдаѓан
кезде жарнама баѓасын, олардың шыѓармашылыќ мүмкіндіктерін, ќызметінің
сапасын талдау керек.
Көрсетілетін ќызмет көлеміне ... ... ... ... ... болып бөлінеді.
Әмбебап жарнама агенттігі аќпарат және жарнама ќызметініњ ... ... ... ... ... ... «Юлия»,
«Триумф», «Бизнес Магазин», «Алина» және басќалар жатады.
Мамандандырылған жарнама агенттігі жарнама ќызметінің белгілі бір түрін
ұсынады. Оларѓа ... ... ... ... ие болатын
фирмалар жатады.
Шыѓармашылыќ шеберханалар жарнаманыњ ерекше көркем ... ол ... ... ... ... ... өткізуде,
ұйымдастыруда толыќ ауқымды ќызметтер көрсетпейді. Мәселен, «Герона»,
«Гридан», «Киік» ... кењ ... ... ... жарнама жасайтын жања технологияларды ұсынады.
Жарнама уаќытына ие болушы фирмалар алдын ала үлкен көлемде БАЌ-тан орын
сатып алады, ... ... оны ... берушілерге және ... ... ... Статистика агенттігініњ мәліметтері бойынша
жарнама ќызметініњ нарыѓында 788 жарнама агенттіктері тіркелген, ал ... ... ... ... (45, 68-б)
Жарнама агенттіктерініњ барлық түрлері өздерініњ пайдасын бұқаралық
аќпарат ќұралдарынан түсетін комиссиялық алым ... ... ... ... баѓа ќою ... тауып отырады.
Жарнама құралдары – жарнама таратушылардың жиынтыѓы. Бес түрлі бұќаралыќ
аќпарат ќұралдары бар, оларѓа баспасөз, теледидар, ... ... ... ... жарнама туралы адамдарда әр түрлі пікірлер ... ... оны адам ... ... ... қосымша құндылық
дарытып, жалған қажеттіліктерді туғызатын айлалы әрекет деп ... ғана ... ... ... ... ... эксперимент жүргізілді.
Кино көрсетілімі кезінде әрбір 24 кадрдан ... ... ... ... ... деген сөздер жарќ етіп шыѓып тұрды. Өте
қысќа уаќытта көрсетілгеніне ќарамастан (5 ... ... оның ... ... бұл ... адам ... ... содан кейін
санасына әсер етіп, өз кезегінде тауардың сатып алу ... ... Бұл ... ... ... ... деп ... мұндай жарнама түйсікке әсер ететін, визуалды, адам ... ... деп ... оған тыйым салынды. Біраќ та ѓылыми түрде оныњ
адамѓа ... кері ... ... ... ... жаќтаушылар оныњ бәсекені дамытатынын, сұранысты арттыратынын,
тұтынушыларды пайдалы ақпаратпен қамтамасыз ететінін, осылар арқылы жаппай
өндірістің қалыптасуына байланысты тауардың өзіндік құнының ... ... атап ... ... ... ... жарнама науқанын жүргізгенде, заттың
шынайы жағдайын бұрмалап, жалған хабар таратуы мүмкін. Тауар ќасиеттерініњ
жағымды жаѓын арттырып, ... ... ... ... ... ќатысты жалѓан
аќпарат беруді теріс ниетті ... деп ... ... ... зањ бойынша
ќудаланады. Ќазаќстанның «Теріс пиғылды бәсекелестік туралы» ... ... ... ... ... ... (46). Әлемде
мұндай әрекет мемлекеттік ... және ... ... ... ұйымдар ќозѓалыстары сияќты екі баѓытта жүргізіледі.
Қазақстандағы жарнама қызметі «Жарнама туралы» ... ... ... ... ... ... ... жоспарлау процесі мынадай кезењдерден тұрады:
▪ маќсатты аудиторияны таңдау;
▪ жарнама маќсатын аныќтау;
▪ хабарлаудыњ стратегиясы мен тактикасын әзірлеу;
... ... ... ... ... баѓалау.
27-сурет. Жарнаманы жоспарлау процесі
Кең аудиторияға арналған жарнама әрқашан тиімді бола ... ... ... ... Бұл ( ... ... ... тобы. Тұтынушылардың мінез-құлықтарын анықтаған соң, ... ... ... мақсаты – ... ... ... ... ... тиіс наќты міндет. Жарнаманың мақсаттары ... ... еске ... тұру ... сол тауарға тұтынушылардың сенімін
арттыру ... ... ... ... ... ... еске салушы деп бөлуге болады. Аќпараттандырушы жарнама жања
тауарды нарыќќа енгізу барысында ... ... ... үшін ... жиі ќолданылатын маќсаттары – жања тауардыњ пайда болуын ... ... ... жања ... ... көрсетілетін
ќызметтер жайлы тұтынушыға хабарлау, тұтынушылардың санасында фирма
бейнесін ќалыптастыру және ... ... ... тањдаулы сұраныс үшін болатын бәсекелестік
күрестіњ күшеюіне ... ... ... ... ... салыстырушы
жарнама сипатына ие. Оныњ маќсаттары – ќызметтер мен ... ... ... ... өткізуді ынталандыру, тұтынушыларды сатып алуѓа
жетелеу. Кейбір Еуропалыќ мемлекеттерде ... ... ... ... мен ... оны ќолдану теріс ниетті бәсекені
пайдаланѓанмен тењ. Еске салушы ... ... ... ... ... ... ... Coca-Cola компаниясы өз сусындарын еске ... ... осы ... ќолданады. Еске салушы жарнаманыњ негізгі маќсаты
... ... ... ... ... болуын ќадаѓалау.
Жарнама берушілер жарнаманың маќсаты тауардың немесе қызметтің сату
көлемін ұлғайту деп ... ... ... әсер ететін басќа да факторлар
арасында таза жарнаманың тиімділігін атап ... өте ... ... ... ... ... мен ... құралдарын таңдауға
қатысты жасалады. Жарнама стратегиясыныњ маќсаты жарнама науқанын ары ќарай
жалѓастыру арќылы марканың ... ... ... ... оның ... ... – компанияның өз хабарламаларында не айтылатындыѓын
жоспарлауы. Жарнамалыќ хабарламаны өњдеген ... оныњ ... ... ... тањдап алу керек. ... ... ... ... мен ... ... мақсатты аудиторияның ерекшеліктерін ескеруі
керек. Творчестволық тұжырымдама бейне, сөз тіркесі немесе ... ... ... мүмкін. Тұтынушылардың назарларынан тыс қалмайды-ау дейтін
тауардыњ ќасиеттерін аныќтай отырып, ... ... ... ... ... ... баѓалау керек. Содан кейін сөз мәнері (слоган) түрінде
айтылатын жарнама таќырыбы аныќталады.
Жарнамалық сөз мәнері (слоганы), ... ...... ... тура ... ... түрдегі бейнесін көрсететін ќысќа ... ... Сөз ... ... ... ... ... ќысќа және оњай
айтылатын болуы керек. Жарнама таќырыбын тек сөз мәнері (слоган) арќылы
ѓана емес, ... ... ... ... ... де ... болады.
Мысалы, «Marlboro» темекісін жарнамалайтын «ковбой» – ер мінезділікті
сипаттайды. «Рахат» ААЌ-њ ... ... ... ... ... («С нами ... ... мен сөз мәнері (слоган) ќолданылады.
Тұтынушылар жақсы түсінуі үшін жарнама мынадай талаптарѓа сай ... ... ... ... ... мен сөз ... ... болмайды. Жиі болатын түзетулер тұтынушыларды жањылыстырады ... ... ... ... ... өзгерту елеусіз және бір
таќырып шењберінде болғаны дұрыс;
жарнама жиі ќайталанса, тез жатталады және есте жақсы сақталады.
Жарнаманыњ ењ ... ... бірі – оныњ есте ... ... әр ... ... бар. Психологтардыњ пікірінше, адам бір нәрсені
кем дегенде үш рет көріп, естісе, ол оны ќабылдап, ... ... ... ... ... ... (сценарий) ұсыну түрі, стилі
мен жарнаманың түсі, мазмұны туралы шешімдердің мањызы зор.
Жарнама мәтінініњ мазмұны AIDA (attention – назар, interest – ...... action – ... формуласына сәйкес жасалады. Адамдардың
назарын аударып, ќызықтыру үшін тауардыњ артыќшылыѓы мен ... ... ... жөн. ... ... ... ... үшін оны белгілі бір
әрекеттерге ... ... ... ... ... ... керек.
Үндеулерді таратуѓа баѓытталѓан шыѓармашылыќ тәсілдер:
1. Сауда маркасының нарықтағы ... ... ... «Philips»
компаниясының: «Өмірді жаќсартайыќ» деген үндеуін келтіруге болады.
2. Жарнамалық үндеудің сатып алушыныњ талѓамына әсер ... ... ... ... жања ... мен мүмкіншіліктері. Reebok компаниясының
жарнамаларында өзінің кроссовкаларын тек спортпен шұѓылданѓанда ѓана
емес, күнделікті өмірде де ... ... ... ... тауар мен ... ... ... «Burger Kіng» ... ... бургерлерін майда
ќуырмай, отќа ќаќталатынын хабарлайды.
5. Үндеу идеясы тұтынушыларды баќылау негізінде және ... ... ... ... ... мүмкін.
Жарнама үндеуі шынайы болып тауар артыќшылыѓын, оның бәсекелестер
тауарынан ерекшелігін атап көрсетуі керек. Мұндай ... ќол ... ... ... немесе қызметтердің жақсы жақтарын асырып айтудыњ
нәтижесінде ... ... ... ... ... жарнаманыњ
шынайылығына күмән келтіреді.
Жарнаманыњ тигізетін ... оның ... ... тұтынушылардың
сана-сезіміне жеткізілуіне де байланысты. Сондыќтан да, жарнаманы жасау
кезінде оның мазмұнын, ... және ... ... дұрыс таңдау
қажет. Жарнама үндеуініњ стилі – жарнама мәтінін көркемдеп айту тәсілі,
мәнері және оны ... үні, ... ... стилін тањдау жарнама маќсаты
мен маќсатты аудиторияныњ ерекшелігіне байланысты.
Жарнама үндеуін жасау стильдері:
Натураға қарап жасау. Мысалы: Әдеттегі екі ... ... ... ... ... тіс ... ... негізделген стиль (қиял) – тауар туралы әр түрлі ... ... ... Fresh ... тіс ... ... мен бейнеге негізделген стиль. Тауар айналасында белгілі бір
әсемдік, махаббат ... ... ... ... киноактриса Ольга
Кабоныњ ќатысуымен «Черный жемчуг» кремініњ жарнамасын ... ... мен ... пікірі. Лидерлерге атаќты адамдарды жатќызуѓа
болады. Мысалы, ... майы ... ... клиенттер пікірі
түрінде жарнамаланады, Олимпиаданыњ үш дүркін жењімпазы Александр ... ... ... жариялау. Тауарды ќолдану реті мен ерекшеліктері көрсетіледі.
Мысалы, «Колдрекс», «Панадол» және т.б. ... ... ... ... ... ... Әзіл ... сезімдерді тудырады және жарнаманыњ
есте саќталуына көмектеседі. ... ... ... ... ... нандар жарнамасын айтуға болады.
Символикалық кейіпкерлер. Тауарды бейнелеп көрсететін кейіпкер жасалады.
Мұндай ... ... адам ... және оны есте ... ... тигізеді. Кейіпкер мультипликациялыќ немесе шынайы түрде («Nike»
кроссовкасын жарнамалайтын Майкл Джордан) болуы ... ... ... ... ... ... ... түсіре алмайтын кездерде
ќолданылады. Мысалы, «Nesquіk» ... ... ... арналған
жарнамадағы ќоян бейнесіндегі кейіпкер.
Тарихи әңгіме ретіндегі жарнама жанры ... ... ... ... ... өмірге енді. Юлий Цезарь, А. ... ... ... ... ірі ... ... болѓан шын оќиѓалар
негізінде жасалѓан ќызыќты сценарийлер банкке миллиондаған табыс әкелді.
«Империал» банкі жарнамасы ... ... аса ... ... ... Тауарды ән айту арқылы жарнамалау. Мысалы, «Coca-Cola» сусыныныњ
жарнамасы.
Ғылыми дәлелдер. Тіс пастасыныњ танымал сауда ... ... ... негізделген.
Жарнаманыњ мазмұны кәсіптік, ресми, әдеби, ауызекі сарынды деп бөлінеді.
Егер жарнаманыњ позитивті мотивтері жақсы эмоция туғызса өте ... ... ... ... ... ... бас ... туралы шешім де жарнаманыњ тиімділігіне тікелей ықпалын тигізеді.
Түс адамның көңіл-күйіне әсер етіп, оны әр ... ... ... көк және ... ... суық ескендей болады, қызыл және қызғылт-
сары түс жылылық әкеледі деп есептеледі. Көк түс ... ... ... беймаза етеді.
Баспасөз беттеріндегі жарнаманыњ иллюстрациясы, таќырыбы және ... ... рөл ... ... ... иллюстрация адам назарын
баурап, ал таќырыбы жарнама үндеуінің мәтінін оќуѓа ќызыќтыруы ... ... ... нанымды болуы шарт.
|10.4. |Жарнама түрлері мен құралдары, |
| ... ... ... жарнама әр түрлі ќұралдар арќылы жетеді. Жарнама түрлерін
былайша жіктеуге болады:
1. Маќсаттыќ ... ... ... мен ... ... ... ... пайда алу үшін баѓытталѓан коммерциялыќ жарнама(
▪ пайда алуды көздемейтін коммерциялыќ емес ... ... діни және ... ... жарнамасы).
2. Маќсатты баѓытқа сәйкес ... ... 1) ... ... ... ... туралы хабардар болуына және фирманың
нарыќтаѓы үлесін арттыруѓа баѓытталѓан. Оныњ ...... ... ... ... ... ... сұранысты ынталандыру. 2) Тауар
жарнамасыныњ маќсаты – жалпы тауар категориясына ... ... ... ... ... ... ... баѓытталѓан болса,
марка жарнамасы осы өткізу көлемінен өзі үлесін ... ... ... ... ... компания жарнамасы олардың бейнесін жасауѓа баѓытталѓан.
4) ... ... ... ... ... ... ... шыѓындарын толтырады.
Имидждік жарнаманыњ негізгі маќсаты – адамдар санасында тауардыњ немесе
фирманыњ ... ... ... ал ... ... ...
тауарлар мен ќызметтердіњ өткізілуін ынталандыру.
3. Практикалық мақсаттар үшін ењ ыњѓайлысы – өткізу ... ... ... ... – ол тек көріп, қабылдауға арналѓан ... ... ... проспект, буклет, плакат, листовкалар) және
жарнамалыќ-сыйлыќтыќ басылымдар (үстелге ќоятын және ќабырѓаѓа ... ... іс ... жазу ... ќалта
күнтізбелері, т.б. жатады). Баспа жарнамасының мақсаты – болашаќ сатып
алушыларды ... ... ... толыќ таныстыру.
Баспасөздегі жарнама. Бұл ( хабарландыру және ... ... ... ... ... әр түрлі жарнамалыќ
материалдар (маќалалар, репортаж, шолу т.б.). ... ... ... жарнаманың осы басылымдаѓы алѓан орнына және көлеміне
байланысты болады.
Радиожарнама. Негізгі түрлері – ... ... ... Ењ танымал түрлері: телеролик, телехабарландыру, жарнамалыќ
баѓдарламалар, баѓдарлама арасындаѓы телезаставкалар.
Аудиовизуалды жарнама. Бұл – жарнамалыќ роликтер, жарнамалыќ-техникалыќ
фильмдер, жарнамалық-беделді фильмдер, бейне фильмдер және ... ... Бұл – көру ... ... ... ... ... Негізінен бұл жарнама тұтыну тауарлары үшін ќолданылады.. Оныњ
түрлері: жарнамалық ... ... ... ... ... табло, экрандар, дүкендер сөресі, фирмалыќ жазулар.
Көліктегі жарнама. Бұл – автобус, троллейбус және таѓы ... ... ... ... ... ... пошталық жарнама – жарнамалық хабарларды тұтынушы мекен-жайына
жарнама хаттар немесе ... ... ... ... ...... ќызметін таныту үшін ќолданылатын фирмалыќ
сувенирлер, сериялыќ сувенирлік ... ... ... орамалар.
Компьютерлендірілген жарнама. Жарнаманыњ бұл түрі шетелде жаќсы дамыѓан.
Ол компьютерлендірілген аќпарат және ... ... ... жүргізілетін
жарнама (бейне-теле каталогтар бойынша сауда).
Интернет арқылы жарнама. Өзініњ ... ... ... ... байланысты баспасөздегі жарнаманыњ ењ ... ... ... ... ... мен ... үшін радио мен тележарнама
тиімді болып табылады.
Тележарнама – жарнаманыњ ењ ќымбат түрі және оныњ ... әр ... ... ... ењ ... түрі ( ... ... поштамен
тарату.
Газет пен журналдаѓы жарнаманыњ ќұны оныњ ... ... ... ... ... баѓасымен есептелінеді. Зерттеулердіњ
нәтижесі көрсеткендей, газеттер мен журналдардыњ беттеріндегі оњ ... ... ... ... аударылады.
Ұлттық компаниялардың тауарды нарыққа жылжыту саясатының қаржылық
мүмкіндіктері мен маркетингтік ... ... ... ... (25-кесте).
25-кесте
Қазақстандық компаниялардың коммуникация түрлері бойынша шығындарының
құрылымы
|Компаниялар |Коммуникацияға |Жалпы ... |
| ... ... |
| ... ... ... |барлық жиынтыққа |шығындар, % |
| ... ... |
| |%* | |
| ... ... ...... ... табыс, шыѓын және пайданыњ
жоспарлы мөлшерін ... ... Оны ... үшін ... ... ... ќолданылатын әдістер пайдаланады. Бұл әдістердіњ бір де
біреуі түпкілікті жетілген емес.
Республикамыздыњ жарнама ... өз ... ... ... мен ... ќұралдарыныњ баѓасын ескере отырып,
маркетингтік бюджетті баѓалайды. Шетелдерде ... ... ... ... 1-3 ... ќұрайды. Жарнаманың наќты бюджеті жарнама берушініњ
маќсаттары мен ќаржылыќ мүмкіндіктері бойынша баѓаланады.
Тәжірибеде ... ... ... әр ... әдістері
пайдаланылады, біраќ олардыњ бірде-біреуі әмбебап (универсальный) емес.
1. Мүмкіндіктерге орай әдіс (қолда бар ... ... ... қажетті ќаражаттар бөлінеді, содан ќалѓаны жылжыту
маќсаттарына жоспарланады.
Бұл әдістіњ кемшіліктері:
• тауарды ... ... ... ... ... ... ... мен шыѓындары арасында байланыстың жоқтығы;
• жылжыту маќсаттарына ќаражаттыњ жетпей ќалу ќаупі бар.
2. Өсім әдісі. Бюджет алдыњѓы өткен ... ... ... ... ... азаю ... ... ала отырып, бекітіледі.
Бұл әдістіњ артыќшылыќтары:
• өсімді аныќтау жењілдігі;
• бұрын болған жетістіктерді және келешекте болатын даму беталыстарын
(тенденцияларын) ескеруі.
Оныњ ... ... ... маќсатпен байланыстырылмайды;
• оны аныќтауда интуицияның рөлі зор.
3. ... ... ... ... Бұл ... ... ... ескеруді талап етеді. Оны қолданудың
қиындығы – мүддесі мен нарықтағы позициясы ... ... ... ... бәсекелестердің әрекеттеріне қарай көбейеді немесе азаяды.
Әдістіњ артыќшылыќтары:
• бұл нарыќќа бейімделген ... ... ... ... ... аныќтайды.
Кемшіліктері:
• бәсекелестіњ ізін басу әдісі;
• бәсекелестердіњ маркетинг шыѓындарын аныќтаудың ... ... ... ... ... ... болмауы.
4. «Сатудан түсетін үлес». Ењ танымал әдіс. Маркетинг бюджеті өткізуден
түсетін түсіммен байланысты болады. Смета сату көлемініњ ... бір ... ... ... ... өткен жылғы немесе келешекте болатын
өткізу көлемінің белгілі бір пайызы арқылы ... ... ... ... ... ... ... немесе маркетологтардың ой-сезімі
(интуитивті) бойынша бекітіледі.
Артыќшылыќтары:
• ќарапайымдылығы;
• өткізу көлемі мен жылжытудыњ өзара байланыста болуы.
Кемшіліктері:
... ... ... ... ... ... жаѓдайда маркетингке кететін шыѓындар ... және ... ... ... мезгілде шыѓын жоѓарылайды.
5. «Мақсаттар мен міндеттер» әдісі ... ... ... ... жүйесін анықтауды және оларды жүзеге асыратын ресурстарды
есептеуді қажет ... Бұл – ... ... ... бар
прогрессивті әдіс. Мысалы, ... ... ... ... ... – 70%-ға, ал тұраќты тұтынушылар санын – 20%-
ға ... ... ... ... ... ... пен ... сәйкес жоспарлануы;
• кәсіпорынныњ табысты немесе шыѓынды баѓалау мүмкіндігі.
Кемшіліктері:
• наќты маќсаттарды белгілеу ќиындыѓы;
• есептеуді жүзеге асырудағы еңбек ... және ... ... Инвестиция қайтарымдылығы. Маркетингтіњ әр түрлі шараларына кеткен
шыѓындарыныњ пайдасы есептеледі. Мұнда шығындарды қай ... ... ... жања ... енгізуге ме, жарнама шыѓындарына ма, өткізуді
ынталандыруға ма, дербес сауда ... ме, ... ... ... Маркетинг
ќызметтерініњ пайдалы баѓытына сәйкес ќаражаттардың мол ... осы ... ... ... ѓана ќолдануы мүмкін.
Әдістерді интегралдап пайдалану маркетинг бюджетіне оњтайлы болады. Мысалы,
«маќсаттар мен ... және ... ... ... ... ... фирма өз ќаражаттарын ескеріп, жүзеге
асыруына болады.
Жарнама ... ... ... ... ескеріледі:
ТӨЦ-тіњ кезењі. Танымал тауарлармен салыстырѓанда жања тауарды ... ... ... ... ... көлемі жоѓары үлесті ќамтитын сауда маркалары, үлес салмаѓы төмендерге
ќараѓанда көп ќаражатты талап ... ... ... ... ... ... ... және кедергілер. Бәсекелестік жоѓары нарыќта бәсекелестерден озып
шыѓу үшін тауар өндіруші өзініњ ... ... ... ... келеді.
Тауарлардыњ біртектілігі. Өзінің тауарлық категориясында маркалар ұқсас
(сыра, сусын, кір жуғыш) ... ... ... ... ... жарнаманы қолданады.
Компанияныњ тұраќты тұтынушылары болѓан жаѓдайда жарнаманы жиі ќайталаудыњ
ќажеті жоќ.
Бюджеттіњ мөлшері көп болѓанымен, ол ... ... ... тиімді
болуына кепілдік бермеуі мүмкін. Жарнама өте ... ... ... ... ... ол ... ... АЌШ, Ұлыбритания, ФРГ кәсіпкерлерініњ 80 ... ... ... ... пайдаланады. Осы елдердіњ фирмаларыныњ 15 пайызы
«мүмкіндіктерге» орай әдісін, 5 ... ... ... әдістерді
пайдаланады /48/. Көптеген фирмаларға сату ... ... ... ... ... ... бюджетініњ әр түрлі экономикалыќ
көрсеткіштерге тигізетін әсерін сипаттайтын ... ... ... Мысалы, Вайнберг моделі реегрессиялыќ талдау көмегімен ... ... ... байланысты фирманың және оның бәсекелесінің
нарықтағы үлесінің қалай өзгеретінін анықтауға ... ... ... ... ... ... науқанын өткізбей тұрып және оны ... ... ... әсерін анықтау қажет. Жарнаманыњ тиімділігін баѓалаудыњ әдістері
коммуникативтік психологиялыќ, коммерциялық (сандық) болып бөлінеді.
Ι. Тиімділікті ... ... ... ... ... ... Бір топ тұтынушыларѓа жарнаманың балама нұсқалары
ұсынылып, олардыњ ... баѓа беру ... ... ... Тұтынушылар жарнама хабарларын тыњдайды, содан соњ
олардан жарнама мазмұнын айтып беруін сұрайды. Есте ќалѓан ... ... ... ... ... ... ќұралдарды пайдалану арқылы жарнаманыњ тартымдылығы
өлшенеді (жүрек ќаѓысы, көз ќарашыѓыныњ үлкеюі т.б.).
4. Нарыќты тестілеу. ... ... ... ... ... өткізу
көлемінің өсуіне ықпалын тигізгендігі немесе тигізбегендігі ... әдіс ... ... сирек қолданылады.
Жарнаманың есте сақталуын және оңай ... тест ... ... ... есте сақталу және танылу деңгейі ... ... ... ... ... мен ... пікір сұрау жүргізу
арқылы (театрлық тест ... ... ... ... ... ... ... көргендерден немесе жарнамада көрсетілген тауарлар туралы
еске түскендерін ... ... ... ... ... тексеру кезінде
журнал оќырмандарынан бұрынырақ қандай жарнама ... ... ... екі әдіс ... ... ... жиі ... Жарнаманың психологиялыќ тұрғыдан тиімділігі нарыќ үлесі (Үн), жүрек
үлесі (Үж), ... ... (Үд) және ... оњ ... (L) ... Үн хҮж ... ... коммерциялыќ тиімділігін баѓалау әдістері сандыќ әдістер
деп аталады:
1. Жарнама шараларына дейінгі және одан ... сату ... ... ... ... мен ... есептер ќолданылады. Жарнама
өткеннен кейін ғана өткізу көлемі бірден ұлѓайса оны ... ... ... ... қолдану үшін бірнеше сынаќ нарыќтары алынады,
олардаѓы фирманыњ сату көлемі бірдей болуы керек. Нарыќ үш ... ...... ... белгілі бір пайызға азайтылады,
екіншісінде –тура сондай ... ... ...... ... ... (бұл баќылаушы көрсеткіш). ... ... ... жарнама тиімділігі болып табылады.
IV Жарнама тиімділігін мынадай сандыќ тұрғыдан баѓалауѓа ... А2 ( ... ... ... ... ... ( жарнама жүргізгенге дейінгі тауар айналымы.
Жарнама науқанының тиімділігін зерттеу өте ќиын. Жарнамадан басќа ... ... ... ... оған қол жететіндігі, имиджі әсер етеді.
|10.7. |Өткізуді ... оныњ ... |
| ... ... ... ...... мен ... ... ынталандыратын
шаралардыњ кешені. Олар тауар орамасын, купондарды, сыйаќы ... ... ... ... ... таныстыру рәсімдерін өткізу, лотерея,
сыйлыќтар және тағы басқаларды ... ... ... ... ... ... ... – нарыќќа ќысќа мерзімді әсер
ету шарасы, басќа жылжыту ... ... оның ... ... ... ... ... шарасын бастаудан бұрын оның жоспары
ќұрылып, тұжырымдамасы, ... ... ... ... ... бюджеті есептеліп, өткізу арналары тањдалады.
Экономикалыќ әдебиеттерде оныњ синонимі ретінде өткізуді ќолдау, сейлз
промоушн ... ... ... ... ... мыналар жатады:
▪ өзінің сауда қызметкерлерін ынталандыру;
▪ делдалдарды ынталандыру;
▪ тұтынушыларды ынталандыру.
Сауда қызметкерлерін ынталандыру олардың жұмыс сапасын және ... ... ... Ол үшін ... ... ... ... қызметкерлерін оқыту, оларға ќосымша ... ... ... мыналардан тұрады:
• тауарларды тегін беру(
• арнайы жењілдіктер(
• өткізуді ... ... ... ... ... ету және ... оќыту(
• бірлесіп жарнама жүргізу.
Тауарды өткізуде түпкі тұтынушыларды ынталандыру мањызды орын алады, оны
мынадай құралдармен жүзеге асыруѓа болады.
Сыйаќылар – бұл ... ... бір ... сатып алѓанда аќысыз
немесе төмен баѓамен ұсынылатын сыйлыќтар. Көбінесе «Кодак» компаниясы
ұтымды түрде ...... ... ... ... ... ... мен
шегерімдер сертификаттары. Олар газет, журнал, тауар орамасы, өткізу
мамандары арќылы таратылады. ... ... ... & ... т.б ... өз ... ... АЌШ-та тұтынушыларды
ынталандыру шыѓындарыныњ 76 пайызы купондарѓа кетеді.
Жеңілдіктер – тұрақты клиенттердің тауарды ... ... ... және
жаңа клиенттердің жаңа тауарды сатып алуын ... ... ... ...... таратуды көздейді, жастар немесе аға ұрпақ өкілдері
бар сегменттерде әсері мол.
Несие – ... ... ... ... беріледі. Ол тауар құнын белгілі бір
уаќыт бойы бөліп төлейді. Несие ұзаќ мерзімде пайдаланатын және ... сату ... ... ынталандырады.
Тауарды таныстыру рәсімі (презентации) – тауарды ... ... ... ... ... салтанатты және мәдени
баѓдарламалардан тұратын ... ... ... ... ... ... аудиторияны ќызыќтыратын ынталандырудыњ әр ... ... ... кепілдігі. Тауар сапасына тұтынушылардыњ көњілі толмаса,
оны кері қайтарып береді. ... ... шарт – ... саќталынған қалпында
ќайтарылуы керек.
Тауар орамасы – сатып алғаннан кейін басқа мақсаттарға пайдаланылатын
буып-түю. Мысалы, конфеттіњ шыны ... мен ... ... ... бөтелке ќаќпаќтарында
сыйлықтар ұтып алуға белгілер жасалған. «Fanta»-ныњ қақпақтарында жазылған
километрлер арқылы «Шапшаң команда» ... ... ... ұтып алуға
болады.
Тегін үлгілер. Тұтынушыны ќызыќтыру үшін аќысыз ұсынылатын ... ... ... ... оның ... ќұрылады. Ол жоспарда
тұжырымдамасы, ынталандыру нысаны, бюджеті, шарттары, мерзімдері, өткізілу
ұзаќтыѓы аныќталуы керек.
Өткізуді ынталандырудың ... ... ... ... ... және ... ... мен бағытына байланысты
құрылады.
Өткізуді ынталандыру шарттары – бұл ... ... ... алушыѓа
ќойылатын талаптар. Мысалы, дистрибьютер тауарды саќтауы және жарнамалауы
керек. Ынталандыру шарттары орындалмаѓан ... оның ... ... ынталандырудың мерзімі жиі немесе ќысќа болады, кейде ол ... ... ... оның ... ... дұрыс тањдау аса
мањызды. Өткізуді ынталандыруды ... ... ... ... ... да бірігіп төлегендіктен азаяды.
Жүргізілген ынталандыру түрінің тиімділігін баѓалау өте ... ... Ол үшін ... ... ... және оны өткізгеннен
кейінгі сату көлемі мен өткізу ... ... ... ... ... ... ... пайдалану кезінде сату көлемініњ қаншаға
өскені және купондардыњ өтелу дәрежесі талданады.
|10.8. ... сату және оның ... ... сату – ... сату ... тұтынушылармен жеке-дара байланыстың
орнатылуы. Жеке сату – бұл ... ... ... ... ... ... кењес беріп, оны ауызша ... Ол ... ењ ... ... оны ... ... басќаларымен
салыстырѓанда жоѓары.
Ол – сауда ќызметкерлерініњ, коммивояжерлердіњ, агенттердіњ сатып
алушылармен ... және ... ... ... ... ... коммуникация түрініњ басты артыќшылыѓы ( сауда ... ... ... жеке ... ... Клиент тауар баѓасы, берілетін
кепілдігі, ќызмет көрсету және тауарды жеткізу ... ... ... ала
алады. Сондыќтан жеке сату – тұтынушы талаптарына бейімделетін ... ењ ... ... ќызметкері сатып алушыѓа тікелей ыќпал етіп, тапсырыс ... ... ... ... ... ... соњ ғана білінеді. Осы тұрғыда жеке сату
жарнамадан да тиімді.
Біраќ жеке сатудыњ бір тұтынушыға келетін шыѓындары жарнама шыѓындарынан
асып ... Олар ... ... ... ... тауарлар нарығында
өте жоғары. Сонымен қатар, оның жалған ... ... ... қабылдауға итермелеп, қысым жасайтын әдістерді қолдану сияқты
кемшіліктері ... сату ... ... ... ... әлуетті клиенттерді іздеу(
• оларды жіктеу(
• тауарды таныстыру рәсімін өткізу(
... ... ... ... ... ... – жања ... көбейтудің толассыз
процесі. ... ... ... ... ... ... базасындаѓы барлыќ аќпараттар жиналады.
Клиенттерді жіктеудің мәні үлкен, өйткені келешегі жоқ клиенттер
екшеленеді. ... – бұл ... ... сатып алатын немесе сатып алѓысы
келетін клиенттер топтарын айќындау.
Тауармен таныстыру рәсімін өткізу – бұл сату ... ... ... ... ... клиентпен жұмыс жүргізіліп, ... ... ќол ... үшін ... күш ... ... қызмет – бұл сервис, кепілдік және тағы басқалары.
Сауда қызметкерлері мынадай міндеттерді атќарады:
• Әлуетті клиенттерді айќындау, олардыњ ќажеттілігін зерттеу, тауарларды
сату ... ... және ... ... ... ќызмет көрсету, тауарды пайдалану туралы кењес беру,
сатудан кейінгі ќызмет көрсету(
• Фирма үшін ... ... мен ... ... ... аќпараттарды жинау. Осы міндетті атќара отырып, сауда
ќызметкері ... ... ... ... ... ... ... тұтынушыныњ ќажеттіліктерін жаќсы біліп, оларѓа өзара
ұтымды жаѓдайда ... ... ѓана жеке ... ... ... ... ... мынадай түрлері бар:
1. Сатушы-кењесші. Оларда инженерлік-техникалыќ терең білім болуы ќажет.
Өзініњ кәсіптік дайындыѓына байланысты бұл ... баѓа ... ... ... жасау және жабдыќтау мерзімін белгілеуге құқығы
бар.
2. Тапсырыс ... ... ... ... ... ... ... білгендіктен, тұтынушыны тауарды сатып алуѓа ... ... киім ... ... ... сататын (развозная
торговля) және өндірістік мақсаттағы тауарларды сатушылар жатады.
3. Тапсырыс ... ... ...... ќажеттілігін
айќындап, тапсырысты дайындау. Көптеген азыќ-түлік және фармацевтикалыќ
компаниялардыњ осындай сатушылары бар. ... ... ... олардыњ ќорларын компания тауарымен толықтырады.
4. Ірі компанияларға арналған маркетинг бригадасы. Бұл ... – ірі ... ... ... және ... әдістерді аныќтау. Олар өз сатып ... ... ... ... Көптеген өнеркәсіптік фирмалар өзінің сауда жасайтын
құрамының жұмысын ірі мәмілелерге баѓыттап, ұсаќ тұтынушыларға өнімін сату
үшін телемаркетингті ... ... ... жеке кездесуге кететін
шыѓындарын үнемдеу үшін сату туралы мәмілені телефон арќылы ... ... ... ... желілі маркетинг деп аталатын көп дењгейлі
сатуды да ... Бұл ... ... ... ... ... сатуда кең қолданыс тапты («Гербалайф», «Ин – Рич»). Желілі
маркетинг дәстүрлі ... ... ... ... ... ... ... өтуге мүмкіндік береді. Сондықтан ол тауарды нарыќќа
жылжытудыњ ... түрі ... ... ... ... оныњ ... мен |
| |әдістері ... ... (PR) – бұл ұйым мен ... ... ... ұғысу, оњ
ќарым-ќатынас ќұру және оны ... ... ... ... айтќанда, ол – фирманыњ жағымды ... ќұру ... ... ... ... рилейшнз ќызметтеріне мыналар жатады:
• көпшілікке өзі туралы жағымды ақпарат тарату және оған нандыру(
• оныњ ой-пікіріне ыќпал ету(
• ұйымныњ жаќсы ... ... ... көтеру;
• ұйымның жұмысына ќызметкерлердің жауапкершілігін ќалыптастыру.
Паблик рилейшнз түрлері:
• паблисити (үгіт-насихат)(
• демеушілік(
• фирмалыќ стиль.
Паблик рилейшнз ... ... ... ... ... ... жариялау, радио,
теледидардан материалдар беру(
• Баспасөз-конференцияларын ұйымдастыру. Баспасөз-конференциясы –
жағымды көзқарасты жария ету, ... ... мен ... елге ... ... БАҚ ... ... Баспа өнімдері (бланктер, визиткалар, шоттар)(
• Кино және фотоќұралдар (деректі ... ... Сөз ... ... жиналыстар, кездесулерде, мәжілістерде,
конференцияларда шығып сөйлей алу, адамдармен араласа білу,
сену, түсіну ( ізгі ... ... ... ... жарнама фирма бейнесіне ыќпал етеді(
• Тауарды таныстыру, рәсімін өткізу(
• Демеушілік(
• Мүдделерді алѓа жылжыту (лоббирование). Фирмалардыњ ... ... ... ... ... әсер туғызу
маќсатында мемлекеттік билік және басќару органдарымен ќарым-
ќатынас орнатылады(
• Фирмалыќ ... – бұл ... ... маќсаттарды жүзеге асыру
үшін мәдениет, білім ... ... ... ... ... тұлѓаларѓа
немесе ұйымдарѓа, ќаржылай көмек көрсету.
Демеушіліктіњ көздейтін маќсаттары:
• Кәсіпорынныњ нарыќта танылуы және әйгілі болуы(
• Кәсіпорын және оныњ ... ... ... ... нарыќќа ұсынѓан тауарына сұраныстыњ өсуі.
Фирмалық стиль – ол тек фирма мен оныњ тауарларына ѓана тән ... ... ... ... ... Тауар белгісі. Мысалы, «Marlboro» сауда маркасыныњ ќұны 10
млрд. ... ... ... нарыќтыќ сомасыныњ 1/3
бөлігін құрайды (36, 371-б)(
• Логотип – фирманыњ ерекше ... және ... ... ... ... ... ... ұран, сөз мәнері (слоган) – бұл фирма ұраны(
• Фирмалық блок – белгі мен логотиптіњ композициялық бірігуі(
• Бірыңғай стиль(
... түс ... ... ... ... фирмалыќ жиынтыѓы(
• Фирмалыќ константалар (формат, мәтін версткасы)(
• Бірыњѓай музыка.
Сонымен ќатар ... ... ... ... ... ... де
ќамтиды. Фирмалыќ стильдіњ басты маќсаты – ... ... тез ... бәсеке қабілеттілігін жоѓарылату.
Брендинг – бәсекелес тауарлар арасындаѓы белгілі бір ... ... ... ... ұзақ мерзімге қалыптастыру өнері. Ол АЌШ-та 30-
шы ... ... ... ұғым.
Кез келген тауар белгісі бренд деп атала алмайды, ол үшін тауар өзініњ
жоғары сапасымен тұтынушы сенімін аќтап, ... ... ... керек.
Паблик рилейшнз маманының қызметтеріне мыналар жатады:
• Фирманыњ және оныњ жауапты ќызметкерлерініњ имиджін жасау(
• Басшылардың сөйлейтін сөздері мен баяндамаларын ... және ... ... ... ... ... БАЌ беттерінде жариялау(
• Газет, журнал және теледидар тілшілерімен байланыста болу(
• Экскурсия, ... ... ... ... ... ... және ќонаќтарды күтуді ұйымдастыру(
• Паблик рилейшнз ... ... ... ... ... ... зерттеуді ұйымдастыру.
Баспасөз хатшысы немесе баспасөз атташесі БАЌ-пен айналысады.
Баспасөз-хабарламасы (пресс-релиз) – ... ... ... ... ... және ... таратуға
арналған фирма жөніндегі, оның өнімі ... даму ... ... ... ... ... ... даму баѓыттары – компания беделін, ұлттыќ
брендті жасау, БАЌ-пен ќарым-ќатынас ... ... ... ќызмет
көрсету мен сервистіњ дењгейін көтеру, фирманыњ ... мен ... ... ... ... ... ... (репутация) – компания табыстарыныњ өсуіне тікелей әсер ететін
компанияныњ баѓа ... ... ... ... компаниясыныњ
есептеуі бойынша кейбір фирмалардың материалдық емес активтерінің ... ... ... ... ... ... ... үлесі олардың барлық сомасының 4 %-ын құраса, «IBM»
компаниясыныкі –17 %-ын құрайды.
Теріс ниетті ... ... деп – ... ... ... ... берілуін айтамыз. Осыѓан орай, ... ... ... деп аталатын жања түрлері пайда болды. Спиндоктор – теріс ниетті
паблик ... ... ... ... ПР ... мен әдістерінің
кешенді жүйелерін ќолдана отырып ... ... ... мен ... де жатќызады.
Жәрмењкеніњ басты маќсаты – көрсетілген тауарды ...... ... алдында көрсету, оѓан деген сұранысты зерттеу,
жања мәмілелер мен әлуетті тұтынушыларды ... ... ... сату ... ... және ұзаќ ... серіктестікті
орнатуға мүмкіндік береді.
Тауардың көрмеде пайда болуын ықтимал клиенттердің назарын аудару үшін
баспасөздегі жарнамамен тікелей пошта жарнамасымен, ... ... ... ... ... қою ... түрлеріне ќарай жәрмеңкелер мен көрмелер әмбебап және арнайы болып
бөлінеді. Әмбебап көрмелерде тұтыну және ... ... ал ... бір ... ... ... салалардың тауарлары көрсетіледі.
Ќамту ауќымына ќарай көрмелер ... және ... ... бөлінеді.
Ұлттыќ көрмелерде мемлекеттіњ әр түрлі саладаѓы жетістіктері көрсетіледі.
Аймаќтыќ көрмелер жергілікті ... ... ... етеді.
Өндірушініњ (экспоненттіњ) көрмеге мынадай маќсаттармен қатысуы мүмкін:
• жања нарыќтармен танысу(
• тауардыњ бәсекеге ќабілеттілігін тексеру(
• тәжірибе алмасу(
• бәсекелестермен танысу(
• өткізуді ... ... ... ... ... ... ... маманның маќсаттары:
• нарыќты шолу, оның коньюнктурасы мен даму ... ... ... ... ... баѓа мен баѓа белгілеу шарттарын салыстыру(
• жања тауарларды және олардыњ ќолдану мүмкіндіктерін баѓалау(
• іскерлік байланыстарды кењейту және белгілеу(
... ... ... ... ... көрмесінде тұтынушы тауарларға
қарағанда, тауарларды өткізуге онша мән берілмейді, өйткені мұнда негізінен
келісім жасау, ... ... ... техникалыќ сұраќтарды шешуге
үлкен назар аударылады. Онда өтетін келіссөздерге тек шешім ќабылдай алатын
тұлѓалар ѓана ќатысады.
Ќазаќстанда «Атакент» ... ... ... ... Сауда-өнеркәсіптік палатасыныњ жанындаѓы «КазЭкспо» және
біріккен ... ... атты үш ... ... ... ... ... «TNT» атты АЌШ-тың, британдыќ «ITE»,
немістің «Fairtrade» және «Danzas», түріктің ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді. «КазЭкспо» Біріккен
Ұлттар Ұйымының ќолдауымен ... ... және ... ірі ... ұлттыќ көрмелерді өткізеді. Көрме ќызметініњ даму динамикасы
ќазаќстандыќ ќатысушылар саны өскенін көрсетеді. Егер нарыққа өту ... ...... тек ... көрмелер ѓана өткізілген болса,
ќазір онда жергілікті компаниялардыњ үлес салмаѓы 70–80 %-ға ... ... ... ... табу
Жарнама тиімділігін баѓалау
Жарнама құралдарын таңдау
Жарнаманың маќсаттарын аныќтау
Жарнама бюджетін анықтау

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 38 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Weekend турлары77 бет
«Экологиялық – құқықтық реттеудің түсінігі, мәні. Қоғам мен табиғаттың өзара байланысы.»32 бет
«Қылмыстық атқару-құқығы» пәнінен лекциялар37 бет
Авторлық меншік және оның құқықтық белгілері67 бет
Авторлық шартты рәсімдеу96 бет
Азаматтық - құқықтық жауапкершіліктің шарты және негіздері56 бет
Азаматтық iс бойынша талап қою өндiрiсi туралы40 бет
Азаматтық іс жүргізудегі дәлелдемелер73 бет
Азаматтық іс жүргізудегі тараптар, олардың құқықтары мен міндеттері64 бет
Азаматтық заңнаманың түсінігі мен жүйес31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь