Сарқылмайтын энергия көздері – жел, күн, биогаз энергияларын пайдалану

Абстракт:
Кz ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3
En ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 5,6
Зерттеу бөлімі :
1. Жел энергиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 7
1.1.1. Ауа тығыздығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 7
1.1.2. Ротор ауданы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.1.3.Жел жылдамдығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.1.4.Жер пішінінің кедір.бұдырлығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.2.1. Желэнергетикасынын пайдланудың даму тарихы ... . 9
1.2.2. Қазіргі кездегі жел энергиясын пайдаланудың дамуы.. 10
1.3. Желқондырғысының электр энергиясын өндіру
технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10 1.1.4.Желқондырғылардың негізгі бөліктері ... ... ... ... ... ... 11.13
1.5.Желэнергетикасының экологияға әсері ... ... ... ... ... ... .. 13
1.6.Жел энергиясын қалай пайдалану туралы кейбір
ұсыныстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 13,14
2. Күн. энергияның аса қуатты көзі ... ... ... ... ... ... ... ... . 15,16
2.1. Жылулық.сәулелік қондырғылар ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16
2.1.2. Коллектор ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 16,17
2.2. Концентраторлар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17,18
2.3. Күн батареялары (фотоэлементтер) ... ... ... ... ... ... ... ... . 18,19
3. Жалпы биогаз жайлы мәліметтер ... ... ... ... ... ... ... ... .. 20,21
3.1. Биогаздың құрылымы мен жұмыс істеу принципі ... ... .. 21
3.1.1. БГҚ.1.дің жүктеулері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 21,22
3.2. Құрылғының конструкциясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22,23
3.3. БГҚ.1.дің Қазақстанда орналастыруы ... ... ... ... ... ... ... . 23
3.4. Биогаздың энергиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 23,24
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
        
        Жас зерттеушілердің Шағын ғылым академиясы
М.П.Русаков атындағы №2 мектеп- интернаты.
Бағыты : Ғылыми-техникалық прогресс – экономикалық
дамудың басты кілті.
Секция : ... ... ... ... ... ... – жел, күн, биогаз энергияларын
интернатымыздың «Болашақ» жазғы лагеріне пайдалану.
Орындаған :
10 «А» сынып оқушысы
Жетекшісі : Бекышова Ш.Ж.
физика пәнінің ... 2010 ... ... ... ... бөлімі :
1. Жел энергиясы
.....................................................................
7
1.1.1. Ауа тығыздығы
.............................................................. ... ... ... 8
1.1.3.Жел жылдамдығы
........................................................... ... ... ... ... Желэнергетикасынын пайдланудың даму тарихы..... ... ... ... жел энергиясын пайдаланудың дамуы.. 10
1.3. Желқондырғысының электр энергиясын өндіру
технологиясы
.......................................................................
10 ... ... ... ... ... энергиясын қалай пайдалану туралы кейбір
ұсыныстар...................................................................
.......... 13,14
2. Күн- энергияның аса қуатты көзі ... ... ... ... Коллектор
.......................................................................
16,17
2.2.
Концентраторлар.............................................................
.. 17,18
2.3. Күн ... ... ... ... ... ... ... Биогаздың құрылымы мен жұмыс істеу принципі.......... ... ... ... ... БГҚ-1-дің Қазақстанда орналастыруы.............................
23
3.4. Биогаздың
энергиясы..........................................................
23,24
Қорытынды
............................................................................
.... 25
Пайдаланылған әдебиеттер
....................................................... ... ... ... өсуі мен ғылыми – техникалық прогресстің
қарқынды дамуы, айнала қоршаған ... ... ... ... ... ... таусылу тапшылығына әкеліп соқты.
Адамдардың материалдық ... ... ... ... өзі ... тікелей тәуелді болды. Ел болашағының ...... ... қуатты, жұмысқа қабілетті, өмір сүруге бейім ұрпақ
тәрбиелеу. Мектебіміз санаторлық болғандықтан, балалардың денсаулығына ... ... ... ... ... жағасында орналасқан Чубар-
Түбек поселкесіндегі «Болашақ» жазғы лагеріміздің сарқылмайтын ... ... және ... ... ... ... ... құрылған. Сол ғылыми «агрокомплекс» жобаға қатысты, менің
мақсатым қуатты үнемдейтін экологиялық таза энергия көзі – жел, күн, ... ... ... ... қоры ... ... ... гидорэнергиясынан
100 есе асып түседі. Жел энергетикасын дайындауда ... ... ... ... ... Балқаш өніріңде Сарыарқаның аңызық желі
үздіксіз соғып тұрады. Осы себепті көлде үнемі күшті ... ... ... двигателінің жұмыс істеу принципі біреу–ақ, онда желдің ... жел ... ... ... ... ... генераторының айналып тұратын бөлігіне беріледі.
Күн энергиясын электр энергиясына айналдыратын қондырғыны
фотоэлектрлік немесе ... ал күн ... ... ... аспапты – термиялық деп атайды. Бұл аспаптарды гелиожүйе-лер
деп атайды. Экономикалық құндылығын ... күн ... ... ұшыратпайды, оны жөндеу және қалпына келтіру үшін
қор жұмсалмайды, ұзақ мерзімде жұмыс істей береді.
Биогаз – бұл ... ... ... ... және мұны кез келген
органикалық қалдықтан ( тамақ қалдығы, мал ... ... ... ... ... және т.б. сол ... ) ... болады. Тек бір ғана
ауылшаруашылық өнімдерінің қалдықтарынан пайда болған ... қоры ... 1-1,3 ... ... жанғыш шикізат береді екен, ал
бұл дегеніміз пайдаланылатын дүниежүзілік энергия ресурстарының оннан бір
бөлігі.
Егер әсем Балқаш ... ... ... ... жел, гелиожүйелер, биогаз қондырғыларын орналастыратын болсақ,
электр шығының үнемдер едік. Ай сайын 8000 кВт – сағ. ... ... ол 47700 ... ... ... Жел ... ... қоры
үздіксіз соғып тұратын Сарыарқаның аңызық желі. ... ... ... жел двигателі 400 кВт. энергия өндіреді. Қуаты 2-3 кВт-тан тұратын
кремний ... ... ... ... ... ... ол 20-30 м ² ... қамтиды, ал жылына 2000 кВт-сағат энергия
береді. Биогаз алу ... ... ... қолданудан еш
айырмашылығы жоқ, осындай процесс ... біз 500 ... жылу ... газ ... Longing to perfect need ... by means of ... ... and developments new type to industry causes the greater
ecological problems surrounding ... level and even ... culture of the people hang from power ... energy. The Purpose given ... project - and use to wind ... the source to energy, ... energy need.
The Purpose given scientific project - and use to wind energy, as the
source to energy, satisfying energy need. Let us stop on some ... ... of the ... and use to wind energy. In modern ... to Wind energy is realized by means of address it in electric ... ... energy of moving air masses is ... The Spares to energy
winds more then in one hundred once exceed the spares to waterpowers of all
rivers of the planet. ... and all over on the land blow the winds ... light wind, carrying wanted cool in year ardent heat, before ... bring incalculable damage and destructions. Always air ... not calm, on day, which we live. The Winds, blowing on ... of ... could easy satisfy all its need for electric powers! Why so ... and ... clean source to energy so is weakly used? At our
days of the engines, using wind, cover whole one ... world needs ... ... that turns the solar energy into electric power ... or ... In ... device turning solar energy to
heat energy name thermal. These devices name the helium ... value of these ... in that they do not bring ... of the working expenses and work at length of long time, ... removal troubles do not require the expenses of the ... list such auxiliary sources to energy last time all more often and more
often name biogas. This is a gaseous fuel possible to get, in ... any organic ... – from manure, setting of the sewages, ... in short from that, what we must dispose at any price. For decision ... problem, in ... with improvement of technologies of ... and using biogas I’d like to note ... ... of
biogas. In some of them, its ... spares ... only ... of the world agricultural production, form 1-1.3 billions ton
conditional fuel per annum it’s the tenth part of the world ... ... we have ... such wind engine on ... of our camp ... ... that we have spared the expenses on energy. If we spend
monthly energy on 8000 кВт-hour, that this will form 45700 tenge. ... that, the source to energy is a ... wind ... we ... able to spare the expenses on energy. The expenses to energy ... tenge for three months.
Кіріспе
Бүгінгі күнде адамдардың тұрмыс тіршілігі табиаттағы басқару
арқылы, жақсартуға ... және жаңа ... ... ... ... ортаға экологиялық проблемалар тудыруда. Адам баласына кейінгі
кезде энергия жетпейді. Газет, журнал беттерінде ... ... ... жиі ... ... үшін ... мемлекеттер бір-бірімен
жауласып жатса, ал кейбіреулері экологиялық дағдарысқа, құлдырауға ... жылы ... ... 300 млрд ... ... өндірілсе, ал қазір
60 000 млрд кВт-сағат энергия өндірілуде. Бұл өте ... ... ... сұранысы күннен-күнге өсуде.
Бүгін біздің пайдаланып отырған энергия көздері-жер асты пайда қазба
қорлары-мұнай, ... ... газ ... ... 90% ... ... ... жер бетіндегі мұнай 2025 жылға дейін
жетеді. Қашан болса да, ол бітеді және әрі қарай не болады?
Пайдалы ... ... ... ... ... ... ... өсуде. Жыл сайын ... ... ... ... ... 23 млрд тоннаға жуық көмірқышқыл газы бөлініп, ... ... ... ... ... ... мөлшері 13%-ке өсті,
соның салдарынан атмосфера температурасы бірнеше градусқа ... ... ... ... ... салдарынан Дүниежүзінің мұхиттық деңгейі
көтеріліп, табиғатта түрлі апаттар болып ... 1980 мен 2004 ... жер ... 14500 ... апаттары тіркеліпті, осы апаттардан
миллиондаған адамдар қаза болды. ... ... ... амал ... Бүкіл әлем ғалымдары мен инженерлері ізденістің арқасында ... ... ... ... етіп ... Ол ... қалпына келтіретін
энергия көздері деп аталады. Оған жел, күн энергиясы, геотермиялық энергия,
биомасса, су ағынының энергиясы, ... тасу мен ... ... ... ... ... ... Қалпына келтіретін дәстүрлі
емес энергия көздерінің ерекшелігі қор көздері ешуақытта сарқылмайды ... ... ... ... ... ... ... менің ұсынысып отырған ғылыми жобамның мақсаты- туындаған
проблеманы шешудегі ... ... ... ... ... – жел, күн, биогаз энергияларын пайдалану.
XX ғасырдың басында Н.Е.Жуковский жел двигателі теориясының
негізін қалады, осы ... ... ... ... ... ... ... жоғары өнімді жетілдірілген желагрегаттардың конструкциялары
жасалынды, Желдоңғалағының ... ... ... ... соққан желдің үлкен
ағысын қамтиды және ... ... ... ... ... Жел ... ... оның қалақшаларының жылдамдығы 14-16м/с дейін жетеді. Ал оның
диаметрін үлкейте отырып 2000 ... ... ... ... ... ... 40
метрлік жел двигателі 2000 кВт энергия өндіреді.
Қазақстанның климаттық жағдайы күн ... ... ... ... Жыл сайын күннің түсу ұзақтығы 2200-3000 сағат болса, күн
энергиясының көлденең жазықтыққа түсірген қуаты 1280-1869 кВт сағ/м² екен.
Ал ... ... 1м² ... ... ... түсіретін энергия бір күнде
6,4 тен 7,5 кВт-қа өседі. Ал энергетикалық есептеулерге жүгінсек, ... ... ... ... қор көздері беретін энергиядан 5000 есе
асып түседі екен. Күн энергетикасының келешегі зор, экологиялық таза, қоры
ешуақытта ... әрі ... ... Күн ... ... зат ... ... бұл жер қойнауындағы оттегінен кейін екінші
орындағы ең көп таралған элементтердің бірі болып табылады.
Фотоэлектрлік станциядағы 30 ... 1кг ... ... ... ... ... 75 ... мұнай жұмсап өндіретін энергиямен пара-пар.
Сондықтан кремнийді 21 ... ... деп ... да ... ... ... ... күн сәулесі болып табылады. Ал ерекшелік-
терін атасақ, бұл қолданылу мерзімінің ұзақтылығы (30 жыл және одан да
көп), олар жөндеуді ... ... ... оның ... ... ... таза, жұмыс істеу барысында шуы да естілмейді.
Биогаз өміріміздегі көптеген проблемаларды шеше ... ... ... ... ... далаға кететін қалдықтың қоршаған
ортаға жағымсыз әсері зор-ақ. Ал биогазды алудың экономикалық бағаланулары
бүгінгі күні ақталуда. Биогазды жарықтандыруға, үй ... ... ... ... роторларын қозғалту мақсатында қолданады.
Ғалымдардың есептеуінше 1 м2 аумақты жылыту үшін жылына 45 м3 ... ... су ... үшін ... 5-6 м3 биогаз керек. Бір тонна шөптен қырық
пайыздық ылғалдықта 100 м3 биогаз ... Ал 1 ... ... ... 15 м3 ... ... болады. Көмірсутегі қорларының таусылу
кезеңінде бұл күн, жел, биогаз энергиялары– құндылығы ерекше бізге
табиғаттың берген сыйы десе де болады.
Жыл ... ... ... ... біз мектебіміздің коллективтері
ұйымдастырған, Алматыдағы Аль-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық ... ... ... мамандары өткізетін семинарға қатысамыз.
Онда лекция тыңдап, практикалық ... ... осы ... ... ... мен ... ұстана отырып, біз
жел двигателінің, ... ... ... ... өз ... жасадық. Қуатты үнемдеу және экологиялық
туындаған ... шешу ... мен ... ... ... ... биогаз қондырғыларының комплексін салуды
мақсат етіп қойдым.
1. Жел энергиясы
Жел энергиясы ... Күн ... Жер ... ... ... ... сайын Жер Күннен 1014 кВт сағ ... Күн ... 1-2 % -і жел ... ... Бұл ... бетіндегі барлық өсімдіктердің биоқалдыққа айналғанда бөлініп шығатын
энергиясынан 50-100 есе асып түседі.
Бірнеше мыңдаған ... бойы ... ...... көзі ретінде
пайдаланған. Жел энергиясын пайдаланып желкен көмегімен ... ... ... жел ... ... дәнді-дақыл өнімдерін ұнтақтау үшін
қолданған. Жел ... қоры ... ... ... 100 есе асып ... Ылғи да және ... ... жел соғып
тұрады. Жаздың қоңыр салқын самал желін, апат, зардап ... ... ... атап ... ... келтіретін дәстүрлі емес жел ... ... ... таза, қоры ешуақытта сарқылмайды, әрі арзан, ... ... ... баланстарын бұзбайды. Жел энергиясын қолдану таулы
аймақтардың жоғары бөктерінде толқынды теңіз ... ... ... ... Жел ... ... ... аймақтар өте көптеп
табылады. Жел күші жер бетінің ойлы-қырлы болуына ... ... ... ... екі ... ... Күн ... екі бөлікке
түскен энергиясы ... ... ... ... әр қилы
болғандықтан, жел күшінің ... ... да әр ... ... Жел ... жыл мезгілінің ауысуына, ауа райының өзгеруіне байланысты өзгеріп
отырады. Жел күшінен өндірілетін ... ... ... ... жел
турбинасының қалақшаларының ауданына, жел жылдамдығының кубына тәуелді
болады. Ендеше, осыларға жеке-жеке тоқталайық.
1.1.1. Ауа ... ... ауа ... ... ... Ауа ... ... үлкен болса, соғұрлым жел ... ... ... электр энергиясын көп ... ... ... білеміз, қозғалатын дененің кинетикалық ... ... тура ... ... жел энергиясы ауа қабатының тығыздығына
тура пропорционал. Тығыздық бірлік ... ... ... ... Қалыпты атмосфералық қысымды температура 150С болған кезде, ауаның
тығыздығы 1,225 кг/м3. Ылғалдылық өскен сайын ... ... ... ... ... ... ... желдің бірдей жылдамдығына
қарамастан, жазбен салыстырғанда жел генераторы көп ... ... ... ... ... ... ротор деп атаймыз. Ротор жел ... көп ... ... көп ... ... ... ... ротордың диаметрінің ауданының квадратына тура пропорционал, жел-
қондырғысының өлшемдерін екі есе арттырып, төрт есе ... ... ... ... ... ... отырып, энергияны қалағанымызша
өндіреміз деп айтуға жеңіл, практикада басқаша. Айналдыру ... ... ... ... үлкейту арқылы, біз істейтін
жүйеге артық күш, салмақ түсіреміз. ... ... ... ... үшін
жүйенің кейбір механикалық құрамдас бөліктеріне зақым келмеуін ескеру өте
маңызды.
1.1.3. Жел жылдамдығы.
Жел жылдамдығы – желқондырғысының энергия ... әсер ... ... ... табылады. Желдің үлкен жылдамдығы ауа массасының ағынының
көлемін үлкейтеді. Жел ... жел ... ... тура ... ... ротордың кинетикалық энергиясы жел жылдамдығын екі есе
үлкейткенде 8 есе артады. Мына ... ... жел ... ... ... көрсетілген. (құрғақ ауаның тығыздығы – ... ... ... ... 760 ... ... кезіндегі қалыпты
жағдай).
| м/с | ... |
| 1 | 1 |
| 3 | 17 |
| 5 | 77 |
| 9 | 477 |
| 11 | 815 |
| 15 | 2067 |
| 18 | 3572 |
| 21 | 5672 |
| 23 | 7452 ... ... мына ... ... жылдамдығы ,
ρ-ауаның тығыздығы
Энергияның өлшем бірлігі ретінде (В/м²) алып отырмыз. Табиғи жағдайларға
байланысты, желдің жылдамдығы да ... ... ... жел ... 3-30 м/с ... аралықтарында жұмыс
істейтіндей етіп жабдықталған. Үлкен дауылдар желқондырғасын ... ... ... ... ... жабдықтайды. Кішкентай
желқондырғысы жел жылдамдығы 3 м/с кем ... ... ... ... Жер ... ... кедір–бұдыр құрылымы мен ондағы өсімдіктер жел жылдамдығының
төмендеуіне ықпалын тигізеді. 1 км. жоғары қабатта ...... ... ... де ... Жел жылдамдығының кемуі, ... ... жел ... жер ... ...... үйкелеуінен
туындайды. Жел жылдамдығы орман –тоғайлы аудандарда, үлкен ... ... ал сулы ... ... ... жел жылдамдығы
баяуламайды. Үй, ғимараттар, орман – тоғайлар және ... ... ... ... қана ... ... қатар турбулентті ағыстар
туғызады. Жел ... ... ... бар, ол жер ... ... жел
жылдамдығының өзгерісін (төмендеуін) сипаттайды.
1. 2.1. Желэнергетикасының пайдаланудың даму тарихы.
Бірнеше мыңдаған ... бойы ... ... – энергия көзі
ретінде пайдаланған. Қоғам мәдениетінің жаңа қалыптасқан кезінде ... ... ... ... ... ... 5 мың жыл
бұрын жел ... ... ... ... ... ... 700 жылдары қазіргі Ауғанстан жерінде тік бекітілген осі бар
жел машинасымен дақылдарды ұнтақтау үшін ... ... ... Крит ... ұзын ... ... жел күшімен қозғалатын
диірмен жер суландыру жүйесінің жұмысын атқарған. 14 ғасырда голландықтар
жел ... ... ... ... ... үшін ... жылы АҚШ-та жел энергиясымен жұмыс істейтін су тарту насосы іске
қосылды. Су ... ... ... жел ... қалақшалар санының
көптігімен және жел бағыты мен жылдамдығын анықтайтын аспап флюгердің
болуымен ... 1940 ... ... жел ... ... саны 6 ... еді, ... су тарту және электроэнергия алу
мақсатында қолданды.
Осындай жел диірмендер мал шаруашылық ... ... ... ... 20 ... ... жел ... қазіргі заман энергия қоры –
мұнай орнын басты. Дүние жүзінің бірнеше рет ... ... ... жел ... көпшіліктің қызығушылығы оянды. 70 жылдары
мұнай бағасының өсуіне байланысты, ... ... жел ... ... ... ... ... қолдауымен өткізілген
зерттеулер мен эксперименттердің нәтижелері, жел энергиясын пайдаланудың
жаңа технологиясының дамуына жол ашылды.
1981-1984 жылдары Калифорнияның ... 6870 жел ... іске ... 31 ... 1985 жылы мұнайдың бағасы баррельге шыққанда 10 ... ... ... ... шығаратын көптеген шағын
компаниялар жойыла бастады. Ал 1998 жылы ... ... ... даму ... ... ... кездегі жел энергиясын пайдаланудың дамуы.
Желэнергетикасының күннен-күнге дамуы қарқындап өсуде. 31 желтоқсан
2005 жылы бүкілдүниежүзілік желэнергетикасының өндірілетін қуаты 58 982 МВт
болды. ... ... өсу ... Бүкіләлемдік желэнергетика
ассоциациясы 2010 жылы жел ... ... 120 000 ... өсіруді
жоспарлап отыр. Жел қондырғылардың жетілдіруі мен көп жылғы ... ... ... төмендеуіне мүмкіндік туғызды, ал бұл АҚШ-та
электроэнергия ... ж 1 кВт. сағ – 14 ... 1999 ж - 5 ... ... ... ... ... желэнергиясын дамытуда жетекші, алдыңғы шептегі жаңа
технология өндірісінің орталығы десек те ... ... ... ... ... ... энергиясын өндіру технологиясы.
Жел қондырғыларда жел ағынының ... ... ... ... процесі кезінде электр энергиясына айналады.
Конструкциясы жағынан желқондырғылардың генераторлары ... ... ... ток өндіретін генераторларға ұқсайды. XX ғасырдың басында
Н.Е. Жуковский жел двигателі ... ... ... осы теорияны
негіздей отырып әлсіз желдің ырғағынан ... ... ... өнімді
жетілдірілген желагрегаттардың конструкциялары жасалынды, барлық елдің
ғалымдары мен самолет жасаушы конструктор мамандары өз ... ... жел ... ... ... ... біреу-ақ,онда желдің әсерінен
қозғалатын желдоңғалағының ... ... ... ... генераторының айналып тұратын білігіне беріледі.
Желдоңғалағының диаматрі үлкен болған сайын ... ... ... ағысын
қамтиды және агрегат түрлеріне қарап неғұрлым үлкен энергия өндіреді. Жел
двигателін екі топқа бөледі:
1) тік осьпен ... жел ... ... ортогональді.
2) горизонталь осьпен айналатын жел двигателі (қанатты деп ... ... ... ... жел ... айналу жылдамдығы олардың қалақшалар
санына кері пропорционал, сондықтан агрегаттың қалақшаларын үштен ... ... осі бар екі ... үш ... ... ... ... қондырғылар – желқондырғылардың ең көп тараған
түрі болып табылады. Горизонталь айналдыру осі бар ... ... ... де ... ... Ал көп қалақшалардан тұратын
горизонталь осі бар моделін монолиттік деп атайды. Бұл қондырғылар ... ... ... су тарту насосында пайдаланады.
Тік осьпен айналатын жел двигателінің (Н - типтес) роторының жетекші
білігі вертикаль орналасқан. Турбиналарының ... өте ... ... тәрізді, мұнараның үстіңгі және ... ... ... ... жел қондырғыларын әлемнің бірнеше компаниясы ғана жасайды.
H – типтес турбинасы роторының ерекшелігі ... ... ... кез ... ... ... ... үлкен ағысын
қамтиды. Француз инженері Дарриус тік осьпен айналатын жел двигателінің
теория ... ... ... ... ... ... түрлерінің
айырмашылығына қарамастан горизонталь және ... ... осі ... жұмыс істеу принциптері бірдей.
1.4. Желқондырғылардың негізгі бөліктері
Желқондырғылары мынандай ... ... ... :
1. ... ... ,
3. ... ( ... механикалық энергиясын машинаға беруге
арналған механизмдер жиыны ) ,
4. генератордан ,
5. бақылау жүйелерінен.
Турбинаның ... ... ... ... үлкен ағысын қамтиды.
Қалақшалар шыны талшығынан, полистролдан немесе көмірпластиктен жасалынады.
Турбинанаың қалақшалары жұмыс ... сол ... ... ... ... өзі ... дыбыс тербелістерін тудырады. Сондықтан
қалақшаларын берік сынбайтын және ... шыны ... ... ... жұтпайды). Қалақшалардың ... 15 пен 25 ... ... ... ... 1000 кг ... | | |
| | ... ... ... | ... | | ... ... білікпен жалғанған қалақшалардан тұрады. Орталық білік
басқарушы ... ... ... ... ...... арқылы
кинетикалық энергияны генератордың басқарушы білігіне ... ... ... ... ... ... бақылау жүйелері
алыстан компьютер арқылы басқарып және бақылап отырады. Бақылау жүйелері
қандай да бір ... ... ... және ... әр ... тұрады. Сонымен қатар электрондық бақылау жүйелері жел жылдамдығы
өзгерген кезде, өндірілген кернеу шамасының шамадан асып ... ... ... сипаттамаларының бірі болып оның қуаты ... Жеке үйге ... ... ... кіші желқондырғы -лардың
қуаты –100 кВт, ал диаметрі 15 – 40 ... ... 2–3 ... 1 МВт ток өндіреді. Қазіргі заманғы желқондырғылары 690 ... ... ол ... ... 10 – 30 ... ... 500 ... желқондырғысы 1 сағатта 15 м/с жел жылдамдығы кезінде
500 кВт энергия өндірсе, 600 кВт-тың қондырғы бір ... жел ... ... ... ... 500 000 кВт ... ... Желдің механикалық
энергиясын электр энергиясына айналдыратын машинаның ... шама ... ... ... коэффиценті (ПӘК-і)
дейміз. ПӘК-ті есептеу үшін жел қондырғысының
1 жылға өндірілген қуаты 1 жылдағы 8760 сағаттағы максимал ... ... ... 600 ... ... 1 ... 2 млн. кВт энергия өндірсе оның
ПӘК-і:
ŋ = (2000000 : 365,25) ·24600 · 100 % = (2000000 : 525600 ) ... % =38 ... ... ... 25-30 % аспайды.
1.5. Желэнергетикасының ... ... ... энергия жетіспейтін аудандарға қуаныш
әкелгенмен, оның ... да ... бар. ... ... ... ... айнала ортаға дыбыс шуын шығарады,
40 ... ... ... ... адам организміне зиянды әрекетін
тигізеді. Мысалы шу деңгейінің жоғары болуы дыбыс құлақтың дыбыс ... ... ... ... ... ... ... мұнара биіктігімен салыстырғанда 5-10 есе
қашықтықта орналасуы тиіс, осы территорияда ... ... ... ... ... ... ... қажет.
Құстар жоғары кернеу ... мен ... ... кейде автомобиль терезесімен соқтығысып ... ... ... мұнарасының жоғары жағында қонақтайды, бұл бұлардың
өміріне қауіп әкеледі. ... ... ... құстардың ұшу миграция
маршрутын ескеру қажет. Желқондырғысының металл бөліктері айналғанда
қуатты ... ... ... сол ... ... жұмыс
істейтін телевизиялық радио және ... ... кері ... Жел ... ... ... ... кейбір ұсыныстар.
Желқондырғысын орнату керек деген шешім қабылдадық. Біріншіден бізге
тұтынатын энергиямыздың мөлшерін есептеп алу ... және өз ... ... ... жылдамдығын білуіміз керек, екіншіден, жел- қондырғысын
орнататын жерді ... Ашық ... төбе және тау ... ... ... орын ... ... Төбеде жел жылдамдығы
жазық тегіс жерге қарағанда ылғида ... Егер 2 ... ... ... ... онда олардың арасы мұнараның биіктігімен кем
дегенде 5 есе артық болу керек, олай болмағанда жұмыс ... ... ... ... ... ауа ағысының сипаты өзгере түседі. Ауа
қабаттары бірімен-бірі ретсіз араласып кетеді, ... ... ... ... ... деп ... ... ағыс жел энергиясын тиімді
пайдалану мүмкіндігін азайтады, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... ... биік етіп қалайды,
біріншіден жер бетіндегі ... ... ... ... ... ... жел жылдамдығын арттыру үшін. Жел қуаты оның жылдамдығының кубына
тура пропроционал. Мысалы, ... 30 м ... ... ... жерден 10 м биіктікте орнатылған турбинаның жылдамтықтарының
айырмашылықтары 100% ... 10м ... ... екі жел ... 30м биіктікте орнатылған бір генератордың өндірілген ток қуаты бірдей.
Басында айтып кеткендей, ... ... ... соң, ... орташа жылдамдық мәнін білуіміз керек. Ол үшін ... ... ... ... ... ... ... болады.
Жел жылдамдығын өлшеу үшін үш шыныдан ... ... ... анемометр аспабы пайдаланылады. 1 ... ... ... ... тіркейді. Анемометр жел бағытын ... ... ... Жел ... ... тағы бір ... сол
аймақтың өсімдік ағаштарын бақылау. Жалғыз және өсіп тұрған ағашты алып
қарасақ, жел соққан ... ... ... ... бұтақтары ұзын және
горизонталь болып келеді. Өз аймағымыздың ... ... ... ... ... орташа жел жылдамдығы, орнын ... ... ... ... ... алған соң, желқондырғысының
керекті моделін таңдауға болады.
2. Күн – энергияның аса ... ... ... ... ... бүкіл энергиясының Жер
атмосферасы шекарасына жуықтап алғанда екі миллиардтан бір бөлігі жетеді.
Жер бетіне түсетін Күн ... ... ... жуығы шағылысып ғалам-
шараралық кеңістікке тарайды. Күн – энергияның аса қуатты ... ... ... ... спектрінің барлық бөлігінде – рентген
және ультракүлгін сәулелерден бастап радиотолқындарға шейін ұдайы сәуле
шығарып, таратып тұрады. Бұл сәулелер Күн ... ... ... әсер етеді: оларды қыздырады, планеталардың атмосферасына әсер
етеді, ... ... ... жарық пен жылу береді. Күннің орташа
темпе- ратурасы 8·106 К-ге ... ал Күн ... 6000 К-ге тең. ... ... теулер Күн центріндегі температура 15 млн Кельвинге ... Оның ... ... ... бір ... Жер бетіне
орналастырар болсақ, бұл «шағын пешке» 140 шақырымнан артық жақындай
алмаған болар ... Күн әр ... ... ... миллион ядролық бомбаның
жарылысына тең энергия бөліп шығарады. Күннің ірі ... ... ... ... ... ... 1 300 000 ... сиып кете алады. Күннің бір
килограмм затының бір ... ... ... бір ... ... – ға тең, бұл шама көп ... ол ... бір килограмм шіріген
жапырақтардан шыққан жылу мөлшеріне тең. Бірақ жапырақта жинақталған
химиялық энергия ... ша ... ... бір ... әзер жетеді.
Қазіргі мәліметтерге қарағанда Күн 5 млрд жыл шамасында өмір сүрді,
бұл уақыт оның ... ... ... жоқ, Күн ... ішкі ... қор әлі ... жылдарға жетуге тиіс. Күннің жарқырауын 4·102Вт
деп және ... ... ... t=5·109 жыл = ... с ... ... ... осы уақыт аралығындағы энергиясын жеңіл табуға болады:
4·1026 Вт ·1,5·1017с = ... ... Күн ... бөлу ... бұл ... ... оның Күн
затының әрбір килограмының 3·1013 Дж энергия бөлгенін табамыз. Ең калория-
лы химиялық жанармай- бензиннің жанғандағы салыстырмалы жылуы
4,6·107 Дж/кг-ға тең, 1 кг Күн заты ... ішкі ... ... аз. ... шығаруын демеп ұстап тұрған жалғыз тиімді энергия көзі – сутегі
ядроларынан гелий атомдарының ядролары пайда болғанда (синтезделгенде)
бөлінетін термоядролық ... ... ... 1кг ... ... ... ... массасы 0,99 кг гелий түзілетінін және
9·1014 Дж-ға жуық энергия ... ... Егер осы ... ... 5 ... ... әрбір килограмм сутегі бөлген энергиямен 3·1013 Дж
салыстырсақ, ондағы қалған сутегі 150 млрд ... ... тиіс ... ... реакциялары оның барлық массасының шамамен оннан бір бөлігі болып
табылатын Күн ядросында ғана ... ... отын қоры әлі 10 ... ... ... Күн энергиясы халық шаруашылығында – гелиотехникалық
құрылғылар (жылыжай, саяжай, суқайнатқыш, сужылытқыш, кептіргіш сияқты әр
түрлі қондырғылар) өте жиі қолданылады. Ойыс ... ... ... ... ... ең берік деген металдарды балқытады. Күн электр бекеттерін
жасау, үйлерді жылытуда Күн энергиясын қолдану т.с.с. жолында жұмыстар
атқарылуда. Күн ... ... ... ... ... шама
өткізгіштерден құрастырылған Күн батареялары күнделікті өмірде қолданылу-
да. Біздің заманымызда табиғи таза энергия қоры – Күн энергиясын пайдалану-
дың негізгі екі ... бар: 1) күн ... ішкі ... түрлендіру
арқылы жылумен қамтамасыз ету және 2)күн энергиясын электр энергиясына
түрлендіру. ... күн ... ... ... негізделген гелио-
техникалық қондырғылардың жұмыс істеу принциптерін қарастырайық, ол өте
қарапайым, ... де әрі ... ...... ... Коллектор.
Күн энергиясын ішкі энергияға айналдыруды қалай жүзеге асыруға
болады? Бәрімізге белгілі күн ... ... ... ... ... жұтылған энергия қоршаған ортаға сәулесін шығарады (сәулеленеді).
Біздің жағдайымызда осы ... ... ... ... ... Күн
энергия- сын тұтынатын қарапайым қабылдағыштың, яғни жазық күн
коллекторының жұмысы осы принципке негізделген. Жазық күн коллекторы ... ... Ол жылу ... және ... ... ... ... Сәуле пластинаға түскенде температура 70°С-қа дейін
өседі (жаз айларында).Жетілдірілген жаңа ... ... ... ... ... ... ... никель оксидін немесе мыс қабатын
жалтыратып өңдеп қаптайды. Бұл кезде Е жұт/ Е шығ = 9, ал ... ... ... ... Селективті жұтылдырғыштың кемшілігі шаң-
тозаңға сезімтал, сондықтан көп қолдануға тиімсіз. Ал оның жұмысын жақсарту
мақсатында оның сыртын шыны немесе таза ... ... ... ... коллектор күн сәулесін жақсы өткізіп қана қоймай, энергия
шығынын азайтады екен, ал температурасы 194°С-қа шейін барады.
Жазық ... ... ... Күн бассейнін алуға болады. Бассейн-
нің резервуарының 50 м² ауданын сумен толтырып, бетін жұтылу қабілеті
жоғары материалмен қаптаймыз. Осындай бассейнді әрі арзан және көп ... ... ... ... ... болады.
Енді біз мектеп, фабрика, больница, үйлерді жылыту, ыстық сумен
қамтамасыз ету мақсатында жұмыс істейтін жылулық сәулелік қондырғылар- дың
конструкцияларымен таныстырайық.Айналып жүретін ... ... ... суретке айқын бейнеленген.
Суық су жұтылдырғыштың ішкі беткі қабатынан өте отырып, күн
сәулесінің әсерінен қызады. Су ... ... ... ыстық су алынса,
ал төменгі жағына суық су беріледі. Осындай сужылытқышты өз интернатымның
жазғы демалыс лагерінің душына және асханаға ... ... ... ... біз ... ... ... ететін мекемеге коммунальды шығын
мөлшеріміз адам баласына шаққанда 3м³ ыстық су жұмсалады деп есеп береміз,
100 л суды қыздыру үшін күн ... ... ... 2-3м² болу ... ... ... ендіктерінде тұщы судың жеткіліксіздігінен
көптеген халықтар су тапшылығының азабын ... Осы ... ... ... суын тұщы суға ... ... жұмыс істеу принципіне
тоқталайық. Онша терең емес резервуарды (су қоймасын) теңіз суымен толтыр-
амыз. ... ... ... ... күн ... әсерінен
судың температурасы күрт өсіп булану процесі жүреді. Төменгі жұқа қабаттан
конденсацияланып тамшы болып су тұщыландыратын ... ... ... ... линзаның фокусына күн сәулесін жинақтау арқылы қағазды
жандыруға болатынын бәрімізге бала кезден белгілі, ал линзадан ... ... ... ... ... дайындау техноло-
гиясы қиын және салмағы ауыр болып келеді. Қазіргі кезде ойыс сфералы ... ... күн ... ойыс ... ... бағыттасақ, күшті
сәулелер ағынын туғызады. Ойыс сфералы айна гелиоконцентратордың негізі
деп атайды. Егерде айнаның фокусына суды қоятын болсақ жылығанын ... ... ... ... немесе жылтыратып өңдеп қаптаған
алюминийден жасайды.Тиімділігі жоғары күн сәулелі концентратор- лардың
формаларына қарап мына түрлерге ... ... ... ... ... ... Жазық-сызықты Френель линзасы
Күн энергиясын механикалық қозғалысқа түрлендіруге болады. Ол үшін
диаметрі 1,5м параболалық айнаның фокусына Стирлинг циклі ... ... ... ... орналастырамыз. Ол тез арада 1кВт қуат
алып, 20м тереңдіктен 2м3 суды көтереді ... ... ... күн ... ... ... ... түрлі қыздырғыштың конструкциялары
жасалынған. Көкөніс-жемістерді, дәнді-дақыл өнімдерді, мақта, табак,
кірпіштерді осындай аспаптардың көмегімен кептіруге болады. ... ... ... 2,05м ... ... бар концентра-
тор автоматты жүйемен қамтылған. Осы аспаптың көмегімен металл және
керамика бұйымдарын балқыту, дәнекерлеуге болады. Гелиоконцентраторлар
ғарышкемелердің температурасын арттыру мақсатында және ... ... ... ... ... энергия шығынын толтырады. Бұл қондырғы
біріккен концентратор қабылдағыш пен жылу аккумуляторынан тұрады. Жұмыс
істеу принципіне тоқталсақ, айнадан шағылған күн ... ... ... Ішкі энергиясы артып, жылу аккумуля- торына
түседі, фототүрлендіргіш электр энергиясына айналдырып тұтынушыға
жеткізіледі.
2.3. Күн батареялары (фотоэлементтер).
Электр қозғаушы күшін туғызатын және ... ... ... ... ... ... түрлендіретін жартылай өткізгішті фотоэлемент-
тердің конструкцияларына қысқаша тоқталайық.
Ішкі фотоэффект – сәулеленудің әсерінен жартылай өткізгіштегі еркін
зарядтар (электрондар мен ... ... арту ... ... атомнан үзіліп шыққан еркін электрондар мен кемтік-
тер пайда болуының ... ... ... артады. Жартылай
өткізгіштердің арасында ЭҚК-не тең потенциал айырымы пайда болады. Мұндай
фотоэлементтер ток ... (күн ... ... ... Күн
батареялары кремнийден жасалынады, бұл жер қойнауындағы ... ... ... ең көп ... ... бірі ... ... станциядағы 30 жылғы 1 кг кремний өндіретін энергия, жылу
электр станциясындағы 75 тонна мұнай жұмсап өндіретін ... ... кг ... күн ... 30 ... 300 Мвт сағ электр энергиясын
өндіреді. Күн батареяларының отыны тегін күн сәулесі болып табылады. Ал
ерекшеліктерін атасақ, бұл қолданылу мерзімнің ... ( 30 ... 50-100 ... ... ) олар ... ... етпейді, себебі
оның механакалық детальдары қозғалмайды, экологиялық таза , жұмыс істеу
барысында шуы да ... ... ... ... ... оның жоғары шекті температурасы 1500С (ал германий үшін 700С), ал
кері ауысудағы токтың шамасы ... ... 1000 есе ... 2-3 ... ... кремнийлі фототүрлендіргіш гелиоқондырғыны
үйдің төбесіне құрастырып орнықтырады, ол 20-30м2 ауданды қамтиды, ал
жылына 2000 ... ... ... Бұл ... ... ... қажетті
энергия шығынын өтеумен қатар, электромобильдердің аккумуляторын зарядтауға
болатынын дәлелдеуде. Мысалы, озық елдің ... ... ... ... кВт ... 2600 кремнийлі фототүрлендіргіш гелиоқондыр- ғылары мен
күн коллекторлары орнатылған.
Жаз маусымындағы күн энергиясына өндірілген мөлшерден тыс артық
энергия жалпы ... ... ... ... Ал ... күндері,
әсіресе түн сағаттарында энергия тегін гелиоқондырғының иесіне қайтарылады.
Бірқатар ... күн ... ... ... бір елдің
бүкіл тұрғын үйлерінің электр мұқтаждықтарын қамтамасыз ететінін дәлелдеді.
Фототүрлендіргіштердің ... ... ... ... төмендейді, ондай
кездерде қондырғының панельдерінің астына вентилляциялық құбырлар орнатады,
ыстық ауаны айдау үшін. Қыздырылған ауа коллекторлық аспаптың
жылутасығышының ролін атқарады.
3. ... ... ... ... ... сипаттама берсек, биогаз өндіру бір жарым ғасыр ... 1808 жылы Г. ... ең ... сиыр ... ... ... ... Ең
алғаш биогаз өндіретін қондырғы 1897 жылы Бомбей ... ... ... бере ... ... ... оны ... кездерге дейін кең қолданыс таппады. ... ... мен ... ... ... ол ... ... әрі шексіз болып көрінді.
Биоқалдыққа байланысты мәселелер экологиялық проблемалар туындаған ... ғана ... ... ала ... ... ... баға берсек, кейбір көрсеткіштерге
сенсек, биогаздың ... жүзі ... ... қоры тек ... биоқалдығынан тұрады деп санағанның өзінде ол бізге жылына
1- 1,3 млрд. тонна жанғыш ... ... ... ... ... ... ... бірін құрайды.
Биогаз алу технологиясы өте ... оны ... ... ... қолданудан еш айырмашылығы жоқ. Осындай қарапайым
процесс нәтижесінде біз 500 ккал/м3 жылу ... ... газ ... үй ... жылытуға, дән кептіруге, машиналар мен
тракторлардың жану ... ... ... ... жану двигательдері
үшін, генераторлардың роторларын қозғалтатын ... көзі ... ... Құрамы жағынан биогаздың табиғи газдан айырмашылығы (
газды баллонды машиналарға ... ) аз. ... ... қалдығын
жанғыш өнім ретінде пайдалану, сол сияқты оның егін ... ... ... тигізетін көмегі көп ақ. Оның құрамында
егіннің өсуіне ықпал ете ... ... ( Са ), азот ( N), ... ... ... ... ... де бар.
Осыдан шамамен он-он бес жыл ... ... ... ... басталды. Осы жылдары биогаздық қондырғылар Индия, Бангладеш,
Пакистан, Таиланд, Жаңа Зеландия мемлекеттердің ... ене ... ... ... өзін толығымен қанағаттандыратын он жеті мың
шошқа комплексі салынды. Бангладештің эксперттерінің айтуынша 3-4 ... ... ... ... ... ... ... энергетикалық
сұранысын толық қанағаттандыра алады. Ауылды ... ... ... газ
т.б. энергия қорлары жетіспейді. Мысалы, Индияның кейбір аудандарында
отбасының ... ... ... бір ... ... ... ... үшін екі күн бойы отын жинауға тиіс ... ... ... ... жылына 5-6 мың биогаз қондырғылары орнатылады, кейде
биогазды дизельді отын ретінде де пайдаланады екен.
Биогаздық ... ... бір ... тек бай және ... ғана пайдасын тигізеді деген аксиома қалыптасты. Осы заманғы
талаптарға сай, экономикалық энергия ресурстарының қоры ... ... ... кез ... ... және қоғамға пайда
берері сөзсіз.
Сонау ерте заманнан егін шаруашылығына шексіз қорек саналған бұл
қалдықтар бүгін ... ... ... ... тигізуде. Биоқалдықтар
құнарлы жердің структурасын , эрозиясын бұзуда, ... ... ... жер асты және жер үсті суларына ... ... ... ... эпидемиялық аурулар туындайды. Ал сондай-ақ сұйық биоқалдықтың
әсері ауаға ... әр ... ... ... ... ... ластап,
жергілікті тұрғын халықтарды уландырады. Осы ... ... ... улы ... ауа ... химиялық немесе
фотохимиялық өзгерістерге ұшырайды. Содан пайда болған ... ... ... ... ... тірі организмдерге әсер етеді, ғимраттарды
бүлдіреді т.б. ... ... ... ... мен адамдар қалыпты
тыныс ала ... ... ... мен ... ... ... күні ... қондырғыларының бірнеше түрі бар. Олардың жалпы
сипаттамаларын түсіну үшін, олардың ішіндегі ең сапалысы мен қарапайымды-
лығын ... Оны ... ... ... I деп аталады.
Оны шартты түрде БГҚ – I деп атайды.
3.1.1. БГҚ – I – дің ... – I ... ... әр ... ... ауыл ... болатын қалдықтарды адам игілігіне және тұрмыста қолдану үшін пайдала-
нылады. Органикалық қалдықтарды ... үшін ... ... бактерия-
лардың көмегімен жүретін биоментангенерация, метаногенерация технология-сы
қолданылады. Бұл әрине күрделі биохимиялық система. ... ... ... ... ... қалдықты құрайтын (полисахарид, ақуыз,
пептидтер, майлар, май қышқылдары, нуклеин қышқылдары т.б.) ... ... құра ... ... Бұл ... ... ... ратурасы –
520С, 530С – тарда жүрсе айналым ... ... ... Ал ... ... орташа температурасы - 370С.
Биогаз дегеніміз – анаэробты бөлінудің әр түрлі ... ... ... бөлінетін газ тектес шикізат. Биогаз-
әр түрлі газдардың қоспасы. Оның негізгі компененттері: ... (СН4 ) – ... % ... газы (СО2) – 28-43 %, ... аз ... ... ... сутек ( Н2S ). Орташа есеппен 1 кг ... ... 70 % ... ... 0,32 кг ... 18 кг ... газ, 0,2 кг су, ... ерімейтін қалдық түзіледі.
3.2 Құрылғының конструкциясы
БГҚ-І толығымен заводтық өндірісінде жасалуы тиіс және кез келген
климаттық ... ... Суық ... жылу жоғалтпау және
энергетикалық шығынды азайту мақсатында, қатты ... ... ... жылытқыш қабатын ұлғайту қажет.
1. Биореактор-2,5м3 көлемді цилиндр тәріздес ыдыс.
2. Жылу рубашкасы-биогазды тұрақтандыратын тірек, үйлесімді температураны
ұстау үшін және ... үшін ... 2 ... ТЭН – ... ... ... Жылу рубашкасының
төменгі жағына орнатылады.
4. Араластырғыш.
5. Шнек.
6. Гребендер - ... ... мен ... ... Люк- ... ... ... Герметикалық ерітінді 1.
9. Шлюз-айналым қалдығын шығаратын түтік.
10. Герметикалық ерітінді 2.
11. Аралық диафрагма.
12. Айналып тұратын ... ... өз ... ... ... жері.
Бұлар суретте көрсетілген.
3.3. БГҚ – І –дің Қазақстанда орналастырылуы.
Қазақстан-анаэробты жолмен бөлінетін ... ... ... мыналарды алуға болады: метан (СН4), ... ... егін ... ... ... ... ... Республикасында 148 мың ауыл шаруашылығы бар: 131 мың егін
шаруашылығы, 9567 мал шаруашылығы, 7 мың қос ... ... ... , ... 148 мың ... ... салу ... туындап отыр. 9567 үлкен көлемді құрылғылар (10м3) және қалғандары
кішірек болуы тиіс. Қазақстан Республикасында БГҚ- І ... ... ... жөн. Оның бәрі мына ... ... Қазақстан
Республикасының территориясы үлкендігіне қарамастан халық саны аз,
қоныстану аймақтарының әр түрлілігі және ... ... ... ... ... өте ... ... келетін энергия көзі болып
табылады.
Биомассалық ресурстар дүние жүзінің барлық аудандарында кең ... ... ... шығарып өңдеуге болады. Қазіргі уақытта осы био-
массаның арқасында жалпы ... ... ... 6-10
пайызын жабуға болады. Жыл сайын жер бетінде ... ... ... ... ... жуық мұнай және 120 млрд. тонна органикалық шикізат алынады.
Биомассаны адам тұрмысында мына ... ... ... ... ... ... жерлерде әр түрлі органикалық қалдықтардан биогаз
алу. Биомасса, оның ішінде әсіресе ағаш отыны ауыл ... ... ... ... Ағаш отын ... жер бетінде 2 млрд. адам –ның
сұранысын қанағаттандыра алады. Биомасса жер ... ... ... ... ... Ал ... жағынан табиғи газбен бәсекелесе үшінші
орынды ... ... ... энергетикасы ядролық энергетикадан төрт
есе көп энергия ... ... одақ ... 1992 ... ... ... ... энергетикалық өнімнің 55 пайызын құрайды.
Биомасса энергиясы ... ... ... ... Италия
және Испания сияқты мемлекеттерінде кеңінен қолданылады. Еуропалық одақ
мемлекеттерінде жылына мұнайдың эквивалентті 100-120 млн. ... ... ... ... ... шикізатты жылына 250 тонна
көлемінде әртүрлі энергетикалық плантациялардан алуға ... алу ... ... ең ... де тиімді түрі болып
табыла- ды. Биогаз ауыл шаруашылығында ерекше роль атқарады. Себебі ауыл
шаруа- шылығында ... ... ... ... арқылы жетпіс пайыздық
метан және егін шаруашылығына пайдалы органикалық заттар алуға болады.
Биогаз өндірудің ендігі бір ... ... оны ... ... ... ... ... мұнай өндіргендегі шығатын газдан әлдеқайда аздығында.
Биогаз алудың экономикалық бағаланулары бүгінгі күні ақталуда. Биогазды
жарықтандыруға, үй ... ... ... ... ... қозғалту мақсатында қолданады. Ғалымдардың есептеуінше 1 м2
аумақты жылыту үшін ... 45 м3 ... ... ал су ... үшін күніне 5-6
м3 биогаз керек. Бір тонна шөптен қырық пайыздық ылғалдықта 15 ... ... ... Ал 1 кВт/сағ электроэнергия алу үшін 0,7- 0,8 м3
биогаз қажет. Украинада тек шошқа және құс ... ... 3 млн. ... ... ... түзіледі. Одан 1 млн.
тонна биогаздан
8·109 кВт ·сағ ... ... ... ... ... шешудің бір амалы – ... ... ... ... ... Қазақстандағы нағыз балама
қуат көздері болып табылады. 2008 жылдың ақпан айындағы ... ... ... ... ... қуатын жаппай үнемдеу
қажеттілігіне ерекше ... ... ... қуат үнемдейтін және
қоршаған ... ... ... ... ... күш ... ... мен қорларды үнемдейтін технологияларды дамыту барған
сайын өзекті мәселеге айналып барады.
Қуатты ... ... ... ... ... ... мен көгілдір Балқаш көлінің жағасына, өзім ... ... ... ... орнына желагрегатының комплексін,
гелиотехника және биогаз қондырғыларын салуды мақсат етіп қойдым. ... ... ... ... ... Жел ... 5м/с соққанда
желагрегатының қалақшаларының жылдамдығы 14-16м/с ... ... ... ... 400 кВт-тық жел двигателі 1 сағатта 400 кВт энергия өндіреді.
Күн энергиясын ішкі энергияға түрлендіру арқылы жылумен ... ... күн ... ... ... ... душ ... (ыдыс жууға) пайдалануға болады. 100 л суды қыздыру үшін ауданы 2-
3м2 күн коллекторын орнату ... Ал күн ... ... ... ... ... 2-3 кВт-тан тұратын кремнийлі фототүрлендіргіш
гелийқондырғыны біз өзіміз ... ... ... құрастырып
орнықтырсақ, ол 20-30 м2 ауданды қамтиды, ал жылына 2000 кВт сағат ... Ал 1 ... ... алу үшін 0,7- 0,8 м3 ... ... ... біз 1 айда 8000 кВт ... жұмсаймыз. Біз орнататын
желқондырғысы мен фотоэлектрлік жүйе, биогаз ... ... ... ... ... үнемдейміз. Біз бұның тиімділігін
айқын көріп отырмыз. ... ... ... ... ... бұл жел , күн, ... ... – құндылығы ерекше бізге
табиғаттың берген сыйы десе де болады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. М.Васильев ... және ... ... «Күн ... П.С. ... ... «Әлемнің энергетикалық қорлары». 1995ж.
4. Журнал «Жастар техникасы», 1990 №5
5. В.Володин, П. Хазановский ... ... ... ... В. С. ... «Энергия көздері» , 1997 ж.
7. Интернеттен алынған материалдар.
8. Д.С. ... ... ... ... және ... ж
9. Н. С. Лидоренко, В.М. Евдокимов «Фотоэлектрлік энергетиканың дамуы»,
1988 ж.
10. Б.М. Берковский, В.А.Кузьминов ... ... ... ... көздерінің адамдарға қызметі», 1987 ж.
Пікір
Бұл пікір Балқаш қаласының Русаков ... № 2 ... ... ... ... ... емес, сарқылмайтын энергия
көздері– жел, күн, биогаз энергияларын интернатымыздың ... ... ... ... ғылыми жұмысы бойынша беріледі.
Бұл жұмыстың өзіндік ерекшелігі , бүгінгі заманымыздың талаптарына
сәйкес экологиялық проблемалар ... ... ... ... , қор ... ешуақытта сарқылмайтын,
таза әрі тиімді жел, күн, ... ... ... ... күн, ... қондырғыларының құрылымын, жұмыс істеу принциптерін,
олардың энергияларын пайдалану технологиясы көлемді, айқын ... ... және ... биогаз қондырғыларынан алынатын энергиялардың
тиімділігін, энергетикалық аналогиялық көрсеткіштерін дәлелді түрде
жеткізген. Жел, күн, ... ... ауыл ... , су тарту
насосында, қыздрғыш аспаптарда, жылу ... ... ... ... ... ... ... және тұрмыста қолдану салаларын толық сипаттап, тиімді,
тиімсіз жақтарын ... ашып ... ... Жел, күн, ... ... және оның ... ... туралы мәселелер
қозғалған. Келешекте өзі ... ... ... ... ... орнатып, оның экономикалық шығындарын есептеп, тиімділігін
көрсетіп, табиғи ... ... ... көздеп отыр.
Пікір беруші, мектеп директоры : ...

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Атомның құрылуы. Радиоактивтілігі10 бет
Күн элементтері үшін шалаөткізгіштік тумблердің негізгі сипаттамаларын талдау37 бет
Ішкі энергия жайлы мәлімет4 бет
Табиғат ресурстарын пайдалану1 бет
«d-Элементтердің координациялық қосылыстары. Кристалдық өріс теориясы. Лигандтар өрісі теориясы. Кристалдық өрістің тұрақтану энергиясы»4 бет
«МULTIMEDIA LED» ЖШС--жалпы сипаттамасы. Кәсіпорынның қаржылық қамтамассыз ету қызметінің әдістері, қайнар көздері және формалары38 бет
«Трансформатор» АҚ-ның жаңартылған механикалық цехын электр энергиясымен қамтамасыз ету: есептік зерттеу33 бет
Ішкі энергия4 бет
Ішкі энергия жайлы4 бет
Ішкі энергия туралы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь