Ислам діні және құндылықтары туралы бастапқы түсінік

ЖОСПАР:

Кіріспе

Негізгі бөлім:
1. Ислам діні және құндылықтары туралы бастапқы түсінік
2. Құндылықтардың алғашқы көрінісі
3. Құндылықтар және ғасыр өзгерістері
4.Уақыт құндылығы
5. Адамгершілік құндылығы

Қорытынды

Сілтемелер тізімі

Пайдаланылғанәдебиеттер тізімі

Қосымшалар
Кіріспе

Бүгiнгi күнi ислам дiнi жер шарының барлық құрлықтарында азды-көптi таралған. Мұсылмандардың саны 2 миллиард адам мөлшерiнде есептелуде. Әсiресе, Батыс халықтарынан исламды қабылдаушылардың саны тұрақты түрде өсуде. ХХ-ғасырда мұсылмандардың саны 7 есе көбейген. Халқының басым көпшiлiгi мұсылмандардан құралатын мемлекеттердiң саны 60 шамасында. Қазақстан халқының да 70 пайызы мұсылмандар. Елiмiз «Ислам конференциясы ұйымының» толық мүшесi.
Осындай жетістіктерге жетіп, исламның кең етек алып таралуының негізі болып оның құндылықтары болып табылады. Бұл құндылықтар өз кезегінде рахымшылдық құндылықтары, адамгершілік құндылықтары, уақыт құндылықтары, аманат құндылықтары, достық құндылықтары, әділет құндылықтары, бостандық құндылықтары, діншілдік құндылықтары, ар-ұят құндылықтары, қайырымдылық құндылықтары, адалдық құндылықтары, ынтымақтастық құндылықтары, т.б. болып жіктеледі.
Алайда бұл құндылықтар өзінің алғашқы сипатында сақталуда ма, әлде жоқ па деген сұрақ туады. Сондықтан ислам құндылықтары – тарихи әлеуметтік процесс ретінде кең мағынада анықталады.
Кіріспе

Бүгiнгi күнi ислам дiнi жер шарының барлық құрлықтарында азды-көптi таралған. Мұсылмандардың саны 2 миллиард адам мөлшерiнде есептелуде. Әсiресе, Батыс халықтарынан исламды қабылдаушылардың саны тұрақты түрде өсуде. ХХ-ғасырда мұсылмандардың саны 7 есе көбейген. Халқының басым көпшiлiгi мұсылмандардан құралатын мемлекеттердiң саны 60 шамасында. Қазақстан халқының да 70 пайызы мұсылмандар. Елiмiз «Ислам конференциясы ұйымының» толық мүшесi.
Осындай жетістіктерге жетіп, исламның кең етек алып таралуының негізі болып оның құндылықтары болып табылады. Бұл құндылықтар өз кезегінде рахымшылдық құндылықтары, адамгершілік құндылықтары, уақыт құндылықтары, аманат құндылықтары, достық құндылықтары, әділет құндылықтары, бостандық құндылықтары, діншілдік құндылықтары, ар-ұят құндылықтары, қайырымдылық құндылықтары, адалдық құндылықтары, ынтымақтастық құндылықтары, т.б. болып жіктеледі.
Алайда бұл құндылықтар өзінің алғашқы сипатында сақталуда ма, әлде жоқ па деген сұрақ туады. Сондықтан ислам құндылықтары – тарихи әлеуметтік процесс ретінде кең мағынада анықталады.
        
        ЖОСПАР:
Кіріспе
Негізгі бөлім:
1. Ислам діні және құндылықтары туралы бастапқы түсінік
2. Құндылықтардың алғашқы көрінісі
3. ... және ... ... ... Адамгершілік құндылығы
Қорытынды
Сілтемелер тізімі
Пайдаланылғанәдебиеттер тізімі
Қосымшалар
Кіріспе
Бүгiнгi күнi ислам дiнi жер шарының барлық құрлықтарында азды-көптi
таралған. ... саны 2 ... адам ... ... ... ... ... қабылдаушылардың саны тұрақты түрде
өсуде. ХХ-ғасырда мұсылмандардың саны 7 есе ... ... ... ... ... ... саны 60 ... халқының да 70 пайызы мұсылмандар. Елiмiз «Ислам конференциясы
ұйымының» толық мүшесi.
Осындай жетістіктерге жетіп, исламның кең етек алып ... ... оның ... ... ... Бұл ... өз ... құндылықтары, адамгершілік құндылықтары, уақыт құндылықтары,
аманат құндылықтары, достық құндылықтары, ... ... ... ... құндылықтары, ар-ұят құндылықтары, қайырымдылық
құндылықтары, адалдық құндылықтары, ынтымақтастық ... т.б. ... бұл ... ... ... сипатында сақталуда ма, әлде жоқ
па деген сұрақ туады. ... ... ...... ... ретінде кең мағынада анықталады.
Ислам діні және құндылықтары туралы бастапқы түсінік
Жаратушы ұлық тәңiр ... ... ... және ... ... ... ... тәухид нанымы негiзiнде пайғамбарымыз Мұхаммед
Абдұллаһұлы (с.а.у., 569-632) тарапынан 609-632 ... ... ... ... дiн. ... ... ... пен фәни адам
өмiрiндегi ең маңызды ұғымдардың бiрi. ... ... бұл дiн ... иесi ... ... ең ... адамнан ең соңғы адамға дейiнгi
барлық адамзатқа және заманаға жiберiлген дiн. ... – ақыл ... ... ... ... ұлық ... құдiретiне тәсiлiм
болуының, мойынсұнуының және дүниедегi ... ... бiр ... ... ... яғни ... мен Аллаһтың арасындағы байланыстың
аты. Ислам сөзiнiң түбiрi арабшадағы «сәлиме», «силм» етiстiгi. Бұлар және
осы ... ... ... ... ... ... сөздiкте
бейбiтшiлiк, тыныштық, амандық, татулық, келiсiм, мойынсұну, ... ... ... ... ... бiлдiредi. Қысқаша айтқанда,
«сәлиме» етiстiгi бейбiтшiлiктi ... бiр биiк ... ... ... ... ... ... оған бас июдi, тыныштық һәм амандыққа
берiлудi және осы мәртебенi жалғастыру үшiн ... ... ... ... Мұсылмандардың қасиеттi кiтабы Құран Кәрiмде жәннет туралы «дар
әс-сәлам», яғни «тыныштық ... ... ... ... 10/25). ... ұғымындағы жәннет әр түрлi қауiп-қатерден ада, толық ... ... ... ... ... ... Тағаланың есiмдерiнiң бiрi «әл-
Сәлам», яғни әр ... ... ада, ... ... ұсынушы һәм
өзiне мойынсұнылатын дегендi бiлдiредi. Ислам сөзi сенiм мен ... ... ... ... қоса ... пен ... ... мен тепе-
теңдiктi, әсiлi, тұтастай өмiр сүру ... ... ... ... Кәрiмде
есiмдерi аталған барлық пайғамбарларға жiберiлген иләһи (тәңiрлiк, құдайы)
дiндердiң ... аты. ... ... ... ... ... ... откровение – М.Б.) бастаушысы һәм әлемдердiң жаратушысы
бiр Аллаһ ғана. Сондықтан, Аллаһ Тағала тарапынан «ислам» деп ... ... ... ... ... ... ... қауымдарға баян етiлген. Ең
соңғы формасы Мұхаммед пайғамбарға (с.а.у.) ... ... ... ... ... ... хақ дiн ... ғана (3/19)
және бұл дiнге сенушiлерге «мұслим» (мұсылман, бағынған – М.Б.) ... өзi ... (22/78). ... ... ... мен оларға иман
еткендердiң барлығы да мұсылмандар едi делiнедi (2/128, 2/131-133, ... 3/20 және 3/67). Ал, ... ... ... ...... ... әр түрлi қорқыныштан және күмәннан амандықта болу дегендi ... ... ... Демек, мұмин өзiне аманат етiлген иман ... ету ... ... атқарушы, Иесiне тәсiлiм болушы және
қуанышқа жетушi адам. Ислам күллi ғаламдағы барлық ... мен ... өмiр ... ... ету формасы. Сондықтан, барлық субстанциялар
мен жәндiктердiң ... өмiрi ... ... болады. Олардың iс-әрекеттерi
мен тiршiлiгiнде бас көтерушiлiк, хаос, асылық байқалмайды. Барлығы да
тәңiрлiк заң ... өмiр ... Ал, ақыл иесi адам ... өз еркiмен
исламды ұстанатын болса, онда оның ... де ... ... де
ислам, яғни бейбiтшiлiк, тепе-теңдiк болады.
Ислам дiнiнiң негiзгi қағидасы Жаратушының ... ... ... ... ... Құран Кәрiмде бұл қағида көптеген аяттарда
«лә илаһа илла Аллаһ», яғни ... ... ... жоқ, ... ... тек Аллаһ ғана» деп түсiндiрiлген. Жер мен көктердегi ... ... ... Ол – ... ... жаратушы, әр нәрсенiң
мөлшерiн (әл-қадар) белгiлеушi, өмiр ... ... ... ... ... иесi, ... үкiм қоюшы, билеушi, теңдесi, ұқсасы яки сыңары жоқ,
тумаған һәм туылмаған, кем ... ада, еш ... ... ... ... бiрегей көмек берушi, жасаушы, шексiз ғылым иесi
Жаратушыны бiлдiредi. Мiне, осындай қасиеттерi бар ... ... ... ... және сипаттарымен бiлдiредi. Жаратушының ең көп ... ... ... ... екі мыңнан астам жерде ... Ал, ... және тек ... тән ... бәрiн яки бiрнешеуiн басқа бiреуге
артқан адам ... ... ... ... яғни ... ... ... Бұл
мұсылмандық иманды зақымдайды.
Мұсылмандар Аллаһ Тағаланың мәлектерiне, барлық хақ ... ... ... ... Iнжiл және ... ... есiмдерi аталған
пайғамбарлардың барлығына (Нұх, ... ... ... ... Иса, Мұхаммед
т.б.), ахирет күнiне, өлгеннен соң тiрiлуге иман етедi. Құран Кәрiм өзiнен
бұрынғы хақ кiтаптардың растаушысы және ... ең ... үкiмi ... Құран Кәрiм араб тiлiнде 114 сүре және алты ... ... ... ... ... Жаратушының сипаттары, әлем мен адамның жаратылуы,
құқық қалыптары, ... ... ... қиссалары, ғибадаттар сияқты
көптеген мәселелер туралы айтылады. Әлемдегi ... ... ... ... ... ... ... өзгерiссiз күйiнде оқиды. Ал,
Мұхаммед (с.а.у.) пайғамбар да өзiнен бұрынғы елшілерді растаушы ең соңғы
елші. Ислам дiнi ... ... хақ ... мойындау жағынан бiрегей мысал
ретiнде әлемдiк универсалды дiн сипатына ие.
Ислам дiнiндегi ең ... ... ... ... ... оқу және ... ... шұғылдану, жиһад ету, намаз оқу, ... ... ... ... ... зекет беру, Меккеге қажылыққа бару, iзгi
амалдар iстеу, ізгілікті уағыздау, адал ... ... табу т.т.. ... ... яғни ... ... болмайынша бiреудi кiналауға, ... ... Иман ету ... ... ... ... сенудi, ал
имансыздық, «шiрк» (Жаратушыға ... қосу – М.Б.) және керi қағу ... пен ... ... Олай болатын себебi Жаратушының
барлығы мен бiрлiгiн ... он ... ... ... ... тек ... махрұмияттың белгiсi ғана бола алады.
Құран Кәрiм аяттары бойынша мұсылмандар Аллаһ ... Оның ... ... және ... ... ... ... (4/59).
Тек, Жаратушыға асылыққа болысуға болмайды. Мұсылмандардың iстерiн реттеушi
басшы еркiн сайлау арқылы ... ... ... ... «биғат» деп
аталатын дауыс беру азаматтардың ерiктi түрде ризашылық бiлдiруiмен болады.
Қоқан-лоққымен яки күшпен жасалған биғат ... ... ... ... ... ... қағидалар негiзiнде және кеңесе отырып елдi
басқару. Кеңесе отырып басқару (шура – М.Б.) ... ... ... ... сипаты болып табылады (42/38). Бұл басқару жүйесiнде
өктемдiк бiр адамның яки бiр ... ... бiр ... ғана ... ... ... Шура деп отырғанымыз мемлекет басшысы мен ... сала ... мен ... ... ескеруi, санасуы,
көпшіліктің бақылауында болуы.
Тыйым салынған нәрселер «харам», ал ... ... ... болып
табылады. Исламда негiзiнен халалдық үстем тұрады, ал ... ... ... ... хадистерде бiлдiрiлген. Халал нәрселер адамзатқа пайдалы,
зиянсыз және толық бостандық берiлген ... мен ... ... ... яғни ... салынған нәрселер, негiзiнен адамзатқа зиянды,
жиiркенiштi қылықтар мен басқалардың құқықтарына ... ... ... ... қатарынан шiрк келтiру, жала жабу, ғайбатшылық,
өсекшілік, фитнәшілік, жемтiктiң және ... етiн жеу, ... ... ... ... ... пайдалану, өтiрiк айту, адам хақысын
жеу, бүлiк шығару, бұзақылық жасау сияқтыларды мисал ... ... күнi ... дiнi ... барлық құрлықтарында азды-көптi
таралған. Мұсылмандардың саны 2 миллиард адам мөлшерiнде ... ... ... ... ... саны ... ... ХХ-ғасырда мұсылмандардың саны 7 есе ... ... ... ... ... ... саны 60 шамасында.
Қазақстан халқының да 70 пайызы мұсылмандар. Елiмiз «Ислам конференциясы
ұйымының» ... ... ... ... ... жөнінде сыр шерткенде адамзат санасына жат немесе тосын ... ... ... Бұл ... пайда болғаннан бері қолдынылып келе
жатқан түсінік. Алайда адамзат тарихында тәрбиелік ұғымы бірден жарқ етіп
көріне қойған жоқ. Ол ... ... мен сол ... өмір сүрген жеке
тұлағалардың кейінгі ұрпақтарына өмірден түйген тәжірибелерін өнеге ету
негізінгде біртіндеп ... ... ... ... сәл де ... хабары бар
адам бұл өсиеттердің барлығы тәрбиелікке шақырып, адамзатты игі ... ... ... ... ... мәні бар ... шақыру
жолында пайғамбарымыз Мұхаммедтің (с.а.ғ.с.) өзі:
«Мен жақсы істерді жалғастыру үшін келдім» [1] – деген.
Алайда, Мысырда (ежелгі мәдениет ошағы) көпқұдайлық ... ... ... ... ... даму деңгейінің жоғары болғанын білеміз.
Бұл бір жағынан Алла Тағаланың адамды ... ... ... ... ... негізінің бірге жаратылатынын дәлелдесе, ал екінші жағынан
адамның дүниеге келген кезінде тек ... ... ие ... ... ... ... адам ... негізі болса, жаман
қасиет адам бойына жүре келе даритын жанама сипат болып отыр. Міне, жақсы
қасиеттердің негізі ... ... жату ... ғана ... жамандық
қысымына қарсы күресіп келеді. Жамандық қаншама ... ... ... ... ... ... – адам жаратылысы негізінде
қалыптасқан дүние.
Мәдениет немесе ... ... ... деп тек ... ... ... үлкендігін түсінбеуіміз керек. Өйткені, ... ... ... алып ... ... ... емес.
Құрылысы жобасын жасау, оның ... ... ... ... ... ету сол ... ... даму деңгейін
көрсетеді. Бұл рухани құныдылықтарға деген ынтаның өскен ... ... ... ... ... ... ... мысал ретінде Ніл ақыны
Хафиз Ибраhимнің айтқан мына бір қанатты ... ... ... ... ... ... негізін терең сіңірген болса, онда ... ... ... ал ... ... ... ... онда ол
қоғамның өмір сүруі алысқа бармайды».
Міне, біз өткенге осылай көз жүгірте қарап отырып, ... ... зор ... ... ата-бабаларымыздың алдында бас иуіміз
қажет. Егер (мысал ретінде) ә'ни папирусына ... ... ... өлім ... ... көз салар болсақ (англия музейінде
сақтаулы, 42 тармақтан тұратын кітап), онда сол ... ... ... өмірдің барлық саласын қамтыған тәрбие ұғымының негізгі жүйесі
болғанын юайқаймыз [2]. Бұл ... ... ... ... ... ... тұтарлық дерек көзі екенін айта отырып, онда нендей
дүниелерді қамтитынына көз ... ... ... ... пен ... ... негізі етіп
өткендердің о дүниеде құдай ... ... ... ... жайлы былай
дейді: «Мен ешбір күнә жасамадым. Ұрлық істеу, біреуге қол жұмсау, өтірік
айту, біреудің көз ... қалу ... ... ... қайғы әкелу, зина
жасау, арамдықпен айналысу, біреуге алаяқтық жасау, ... ... ... ... ... тонау немесе қаралау дегенді білген
емеспін, тек ... үшін ... ... ашуланбайтынмын, әйелдәі көзіне
шөп салу, бірудің арманына қиянат жасау, ... ... ... ... ... істерді көрмеген қылық таныту, ... ... ... от ... біреуге себепсіз сыртынан үкім шығару, мөлшерден тыс ... ... суды ... ... кекетіп-мұқату, омыраудағы всібидің
тамағын аузынан жырып алу ... ... ... ... әр кез ... ... «Ну» ... мынадай жолдарды оқуға болады:
«Жамандық үшін қөызмет етпедім, ... ... ... адал боп,
қатерге жол бермедім, ешкімге зиянымды тигізгем жоқ, біреудің ... ... ... ... ... ... қан ... жоқ,
зина жасап денемді ... ... ... ... иелік етпедім,
таразыдан жегем жоқ, табынды ... ... суды өз ... ... да сол «Ну» парағынан: « Ашыққанға ас щөлдегенгесусын, жалаңашқа
киім бердім...т.б.». Ал, набсани «ақиқат жаршысы» ... осы ... 42 ... да ... ... ... 42 тармақтың
саны әділдікті жақтаушы жердегілерге өз сөздерін жіберіп тұрған 42 құдайдың
санымен сай келіп отыр. Бұл ... ... да діни ... ... өз ... сақтау және ешқандай арам ... ... баса ... ... ... ... құндылығын түсіну және бұл
құндылықтың жеке адамдар мен ... ... ... орны өте ... ... отыр. Бұдан мыңдаған жылдар бұрын өткен ... ... ... ... ... сай ... олардың әлі
күнге дейін арамызда жүргеніндей елес тудырады. Әрине, ... ... ... адам қай кезеңде де адм болып қалмақ. Бұл оын ... ... ... ... ... тұрақты болатның
дәлелдейді. Бұдан қайырымдылықтың алаяқтыққа, жақсылықтың жамандыққа ауысу
мүмкін емес ... ... Яғни ... ... ... ... дүниелер
жөніндегі көзқарасымыз өзгергенімен, өміріміздегі ... ... ... сақтап қалмақ.
Құндылықтар және ғасыр өзгерістері
Тәрбие кез келген қоғамда адамның іс-әрекетінің өлшемі болып ... ... ... ... қоғам деп тәрбиелі адамдардың өмір сүретін
қоғамын айтамыз. Ірі ... ... ... сол ... ... өзара байланысын және бір жүйеліліктің бар екендігін көрсетеді.
Ал адамның белгілі бір қоғам сатысында немесе жеке тұлға деңгейінде ... ... ... ... ... өмір сүре ... ... іс-әрекетінің басқаруда болуы – оның басқа ... ... ... Бұл ... ар-ұяттан безген жандарды ескермесек,
адамзаттың о бастан-ақ өнегелі істерге жетелейтін санасы бар тіршілік иесі
екендігін ... ... ... ... ... ... ... Алланың адамзатты дене бітімі жағынан сұлу және жан дүниесі ... етіп ... ... ... ... күмәнмен қарай бастаймыз.
Кешегі Адам атадан бүгінгі ... ... ... етіп келе жатқан
адамзат жанының терең түкпірінде ғасырлар бойы ... бай ... ... ... ... ... Тәрбиелі адам болу жолында
әркімнің ата-ана тілін алмаудан, зұлымдық пен ... ... ... ... ... өзін ... ұстап, керісінше әке-шешеге ... ... пен ... жолына ұмтылуның ешбір айыбы жоқ.
Бұл кешегі мен ... ... ... арасындағы тәрбиеген деген
көзқарастың әртүрлі ... ... ... тұрақтылығына айғақ
бола алады. Алайда, мұндай абсолютті тұрақты ... ... ... да бар. Мысалы, жеңіл машина адамға қызмет көрсетумен ғана
шектелсе, ақша өмірдегі ... ... ... жолы ... ... ... заттың өзіне тән қасиеті бар екендігін көреміз. ... тура ... ... ескі ... кете ... абсолютті тәрбие мен жанама
тәрбиенің ара жігін ... ... ... ... ... ... саласында айтарлықтай өзгерістер мен
жаңалықтар болып жатқаны мәлім. Бұл өзгерістер мен ... ... ... мен топтарға кейде дұрыс, кейде бұрыс әсерін тигізеді. Әрине,
қоғамдағы бұл өзгерістердің адамзат тәрбиесі жөніндегі ... ... ... ... жоқ. Қазір тәрбиеге деген көзқарас өзгеру үстінде.
Бұл, әсіресе ... келе ... ... ... мен әдет-ғұрпына
қарсы және мұның бәрін ... ... деп ... ... ... ... байқалуда. Алайда, өткен тарихсыз бүгінгі тарихты жасау
мүмкін болмайтыны сияқты, ... ... ... ... ... ... ... деу ешбір ақылға сыймайды. Әдетте, қазіргі жастарөткен
ұрпақтың салт-санасын көнерген түсінік деп ... Олар ... ... ... ... жеке ... ... енген өзгерістер мен
жаңалықтар нәтижесінде басқа қарынан танылып отырғанын сезінбеуде.
Бұл адамдардың тәрбие ... ... ... ... ... ... де) ауытқулар пайда болып отырғанын көрсетеді. Бүгін адамға
қажетті нәрсе – тәрбиенің ... ... Ал, ... ... ... мен ... ... құндылықтарын ұғынуы үшін өмір мен ... ... ... ... оған жиі ... ... ... қазіргікезде тәрбиеге деген ынтаның аздығы қоғамдағы
салғырттықтың тууына себеп болып отыр және ... ... ... ... ... ... ұрындырып жатқаны өтіік емес.
Дей тұрғанмен, жастардығ ... ... ... ... оған қарсы
шығуына өкпелемеген де дұрыс. Өйткені, бұл жастарға имандылықты ... іске көшу ... ... да ... ... ... ... соңғы толқын
табыс әкелетін нәрсеге ... ... тура жол ... ... Ал ... салт-санамыздағы тәрбиелік мәні бар құндықтарды
теріске шағару себебі, ізашар буын өкілдерінің сөз бен ... ... ... ... мен ... шылым шегудің зиянды
екенін айтып, ал өзім ... ... ... ... онда ... отырған
насихатымның ешбір пайдасы жоқ. Немесе шыншыл ... ... ету ... ... ... ... ... сынның шығуы қоғамдағы болып отырған соңғы
өзгерістерге байланысты ... ... ... өттік. Дегенмен, осы
өзгерістердің көпшілігі ... ... ... ... ... және ... басқа да орталарының ықпалынан болып
отыр. Сондақтан біхге бүгінгі ... ең ... ... ... ... ескеріп, балаларымызға мейлінше жақын болуға тырысу. Тіпті
мүмкіндігінше оларға көмек беріге дайын тұруымыз ... ... өз ... ... ... өстім. Берген ақыл-
кеңестерін тыңдамай, ұрықсатсыз алдарын кесіп өткен ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер мен үшін жат. ... ... ізет тек бір ... ... жөн. Өз ... ... де сыйласын. Сонда ғана қоғам біредің екіншіге бағынышты деген
ұғымынан арылып, өщара сайластақ орталығына ... ... ... бірі – ... ... ... оятып, олардың жандарына адамдардың өзара
сыйластақ және ... ... ... ... еге білу ... ... Жас
ұрпаққа тағылым беруде қсателеспеу үшін олардың ... ... емес ... ... есте ... ... Егер сенің кезеңіңдегі
қиыншылықты артыңда қалған ұрпағың арқалап жүрсе, онда ол ... ... ... ... ... есептеледі. Сондықтан біз бұған өте абай
болуымыз қажет және оларға дұрыс жол ... ... ... ... ... керек. Сонда ғана олар өз ... ... ... ... ... бұл жолда ұрпағың қиналар, алайда сенің
берген кеңесің оған өз жолын жалғастыруға үлкен ... ... ... ... ... ... алмасып, Алланың қалауымен өмір
ағыны ары қарай жалғаса бермек.
Уақыт құндылығы
Біздің өміріміздегі ұмытылған құндылықтардың бірі – ... ... бұл ... ... ... бағалай алмаймыз. Негізінде күнделікті
өмірімізде көп уақытымызды жоғарлтып ... ... ... сол ... жау ... ... асық боп, ... пайдасыз тектен-текке
өлтіреміз.
Уақыт – діннің баса назар аударатын және оны ... ... ... ... ... ... бірі. Алла Тағала
осынау құндылықтың адамзат өмірінде қаншалықты маңызға ие екендігін білдіру
үшін Құран Кәрімде көптеген ... ... ... ант ... Бұл ... анттары таңертең, түске дейін, ақшам, түн және күндіз ... ... ... ... ...... ... бөлшектері.
Алла Тағала кез келген заттармен ант ете бермейді. ... ант ... ... толы және оның ... ... ... ... бізге сіңген ауыз екі тілімізде кеңінен тараған мына бір сөзді
еске алайық: «Уақыт – семсер ... ... кесе ... өзіңді кеседі» және
«аоатын-уақыт» деп көп қолданатынымыз мәлім.
Егер де тарихта өмірдің барлық саласында уақытты дұрыс ... ... ... ... ... алға жылжу немесе ешбір
мәдениет болмағандығы көрінеді. Адам мойнындағы ... ... ... құндылығын сақтай отырып, сол аманатты орындауға міндеттесе, келесі
жағынан барлық ... ... ... ... ... ... деп ... етіп жаратқандығына сай болу керек. Бұл уақыт ... ... ... ғана ... ... ... тағы да ... отырып, оны сақтау кректігі
жөнінде пайғамбарымыз (с.ғ.с.) адам ... ... ... ... ... жауапкершіліктің ішіне кіретінін айтады. Яғни, бұл жауапкершіліктің
ішіне «адамның өмірін неге ... ... Ал адам ...... ... уақытқа көз жүгірте қарап отырып, оны адамның өз ... ... ... ... ... деп те ... ... Бұл яғни, уақыт құндылығы мен іс құндылығының арасындағы байланысты
білдіреді. Жұмыссыз өткен уақыт – өлген уақыт. Ал, іс ... ... ... ... Ал, бос уақыттың соңы кейде жақсылық ... ... ... Бұл ... пайғамбарымыз: «Көптеген адамдарға екі
нағымет берілген: денсаулық және бос уақыт»[3].
Осындай ... ... ... кәдеге аысрмаған адам жаны зұлымдыққа
толып кетеді. Сол себепті де нығымет, өкінішке ұрындырады. Алла ... ... мен ... пайда мен зиянды ажырата білсін деп ақыл ... ...... әр ... өз ... қоя ... үшін адамзаттық
жауапкершілікті алып жүру қажеттлігінің жүктелгендігін ... ... өз ... ... мен ... қасиетке тән іс істеуіне жетелейді.
Адамгершілік құндылығы
Құран Кәрімде айтылғандай, Алла адамзатты бір-біріне ұқсамайтын етіп
жаратқан.
«Олар әлі де бір-біріне ұқсамайды. Бұл тек ... ... ... ... іс. Егер ... қаласа, адам баласынын түгел бір қауым етер еді.
Тәңірінің рахымына ие ... ... ... ... жік-жік болып
кетті»[4]. Алайда, адамдар арасындағы тілдік, ... және ... ... халықтар мен ұлттыр арасындағы болатын соғыстар мен
қақтығыстардың негізгі себебі емес. Керісінше, бұл өзгеріс адамзатты ... ... және ... пен ... даму ... ... артта қалған қоғамға тарату сияқты пайдалы іс-әрекетке жетелейді.
Бұл жөнінде Құран-Кәрімде ... ... ... өзара қарым-қатынас
жасауларың үшін әр түрлі халық және тайпа етіп жараттық»[5].
Ал өзара танысып, білісу ... ... ... пен ... ... ... қадам екендігін ұмытпағанымыз жөн.
Бұл мақсатқа жету үшін адамдар өзара сөйлесіп, өздерінің сезімдері мен
көздеген ... ... ... ... етіп ... жөн. Адамзаттың
өзара келісімге келіп, дүниетанымның бір арнаға ... ... ... ... ... ... исламдық ой-анада адамгершілікті дәріптеу өте жоғарғы деңгейге
жеткен. Бұл жөнінде әш-Шейх Мұхаммед ... ... ... «Егер жүздеген
неме мыңдаған дінге сенбеуші кәпірлерге иман ... ... ... ... ғана әңгіменің иман турасында екендігін түсінсе, онда сол
адам мұсылман ... ... ... адамдарының бірі болмақ, онда оны
кәпір деп қабылдамаған дұрыс».
Адам мен адам немемсе дін мен дін ... ... ... – әр
түрлі көзқарастар арасындағы келіспеушілікті реттестіру ғана емес, сонымен
қатар, оның ең ... ...... ... қайырымлық дәнін себетін
тәрбие құндылығын тарау және қоғамға ... ... ... жетелейтін жолды нұсқау болып табылады. Бұлайша әр ... ... ... ... ... ... ... бағыты екендігін көрсетеді. Сондықтан адамдар мүмкіндішінше ... ... ... ... жіне ... ... ... кезде адамдар арасындағы өзара түсіністік мәселесі өткен
уақытпен салыстырғанда ... ... ... ... мұндай
түсіністік қазіргі кезеңнің ... сай, тек жеке ... ... ... ғана емес, сонымен бірге әртүрлі халықтар мен ұлттар
арасында да болу ... ... ... Біз ... жолында тек осындай
өзара түсінумен ғана дамымақпыз.
Қорытынды
Ислам діні пайда болғаннан бастап қалыптасқан ... ... ... ең ... мәселелердің бірі болып табылған. Құндылықтар
арқылы ислам дінің негізгі бағыттары, ерекшеліктері анықталады. Осы ... мен ... ...... ... ... ретінде аша алдым деген
ойлаймын. Бұл жұмыста ислам ... оның ... ... ... ... алғашқы көріністерін анықтап, оның ғасырлар ... ашып бере ... ... ... келтірілген ғылыми һәм тарихи фактілер мұсылмандардың басқа
діндердің өкілдеріне, ... ... ... хошкөрушілік
танытқандарын растайды. Қазіргі уақытта ... ... ... етіп ... ... бар. Елін, жерін, ... ... ... ... бұрмалаушылардың уағызынан
асып түсетін түрде хақиқатты, ізгілікті насихаттау болмақ.
Сілтемелер:
[1] – Әл-Бухари мұны «Негізгі әдеп» кітабында, сондай-ақ, ... ... ... Әбу ... ... хатында рухаят еткен.
[2] – Брт им hиру: Перғауын өлімі жайлы кітап. Иероглифтен Уалис ... ал ... д. ... ... – Мұны ... «Ар-Риқақ» кітабының 1-бабында, ал Ат-Термизи, «Әз-
Зуһд» кітабының 1-бабында Термизи ... ...... ... 1977.
[5] – Әл-Хұжұрат сүресі, 13-аят.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. «Ұмытылған құндылықтар», Махмұд Хамди Зақзұқ.Алматы «Шапағат-Нұр»,
2006 .
2. «Ислам тәлімдері», ... ... ... ... ... ... ұлттық энциклопедия. 4-том. «Қазақ энциклопедиясының»
Бас редакциясы. Алматы, 2002.
4. Мұртаза БҰЛҰТАЙ, Ислам. «Ақиқат» – Ұлттық қоғамдық-саяси журнал.
Алматы, №7, 2003 ж.
5. Егемен ... ... ... ... ... ... Нұртазина
тарапынан жазылған «Далалық Ислам және оның имандылық діңгегі туралы
дәйектеме» атты мақаланы.
6. Археологические исследования древнего и ... ... ... К. А. ... ... ... КазССР, 1980,
Қосымшалар:
Ислам дінін уағыздау ... ... діні ... ... ... бірі – ... ... дінінің негізгі белгілері: Жарты ай мен жұлдыз

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Платонның жан мен тән туралы ұғымы4 бет
Қаржылық қорытынды есеп құрамы15 бет
Орта мектеп химиясы бойынша сыныптан тыс жұмыстарды ұйымдастыру, сыныптан тыс жұмыстарда жеткіншектердің адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың педагогикалық шарттары31 бет
Отбасындағы қыз бала тәрбиесі5 бет
Оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қазақтың ұлттық мұралары негізнде қалыптастыру.46 бет
Сыныптан тыс жұмыстарда жеткіншектердің адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың педагогикалық шарттары36 бет
Ұлттық құндылықтар – білім бастауының қайнар көзі4 бет
«Өзін-өзі тану» курсын оқыту барысында оқушылардың рухани-адамгершілік құндылықтарын қалыптастырудың ғылыми-педагогикалық негіздері110 бет
Іскерлік этика құндылықтары мен қағидалары13 бет
Академик Ә. Х. Марғұланның ғылыми еңбектерін пайдалана отырып, археология мұражайының тарихын, экспозицияларындағы алатын орнын және тарихи-мәдени заттық және рухани құндылықтарымызды жинап, зерттеп, сақтауда, Мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасын жүзеге асыруда көрсетіп отырған қомақты үлесін ашу68 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь