Фариза Оңғарсынова


Фариза Оңғарсынова 1939 жылы Атырау өңіріндегі Манаш ауылында дүниеге келген. 1967 жылы "Бұлбұл" деген атпен тұңғыш жыр кітабы жарық көреді.
Бүгінде Фаризаны білмейтін оқырман кемде-кем. Ақынның жазған жырлары сандуғаш болып сайрады. "Маңғыстау монологтары" ақынның отыз жасындағы қолтаңбасы. Содан бері "Мазасыз шақ", "Мен сенің жүрегіңдемін", "Шілде", "Сенің махаббатың", "Дауа" сияқты кітаптары адам атты күрделі жаратылысты сан зерттейді. Олар не туралы? Махамбеттің мұңын сезгенде, қайратынан жыр жанығанда өршіл сарынға ерік береді. Міне, Фариза ақынның халқына ұсынған өр мінезді жырлары осы еңбектері арқылы белгілі болды.
Лирикалары. Ақын әйелдер жанының кұпиясын, арманын, махаббатын көп жазады. Ол сезім күйлерін шертуге, Әлия мен Мәншүктің тағдыры мен трагедиясына дастандар арнады.
Ақын – өз заманының ар-ұжданы. Ол болашақ үшін өмір сүреді. Әлденеден мұңайған кезінде, біреудің пасықтығынан жүрегі мұздаған кезінде, кешегі досының бүгін теріс айналғанын көргенде Фаризаның досы, сенері, мұңдасы, берер дәрі-дауасы – поэзия.

Көңілді, жайлы күнімді,
Азапты қайғы мұңымды
Өзімменен бөліскенің үшін,
Қатем мен жеңістерім үшін,
Менің мынау қиындау тағдырым болып
О, баста көріскенің үшін
Өлең, мен сені аялап өтем! –

деп толғайды. "Асау толқын" атты өлеңінде:

Тағдырыңды сенің тапсырдым сенімді ұрпаққа
Көз нұрың, болашағыңда – сол түбінде, елім
Келеді әйтеуір бір ұрпақ менің соңымнан – бар үміт сенде.
О, асау толқыным менің! –

деген жолдардан ақынның жастарға үлкен сеніммен, үмітпен қарайтыны анық байқалады.
Ақын жырында әйелдер бейнесінің көңіл күйі дауылды сезім болып жырланады, тек жай жырлау емес, қазіргі замана талабының биік өрісіне

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Фариза Оңғарсынова
Фариза Оңғарсынова 1939 жылы Атырау өңіріндегі Манаш ауылында дүниеге
келген. 1967 жылы "Бұлбұл" деген атпен тұңғыш жыр кітабы жарық көреді.
Бүгінде Фаризаны білмейтін оқырман кемде-кем. Ақынның жазған жырлары
сандуғаш болып сайрады. "Маңғыстау монологтары" ақынның отыз жасындағы
қолтаңбасы. Содан бері "Мазасыз шақ", "Мен сенің жүрегіңдемін", "Шілде",
"Сенің махаббатың", "Дауа" сияқты кітаптары адам атты күрделі жаратылысты
сан зерттейді. Олар не туралы? Махамбеттің мұңын сезгенде, қайратынан жыр
жанығанда өршіл сарынға ерік береді. Міне, Фариза ақынның халқына ұсынған
өр мінезді жырлары осы еңбектері арқылы белгілі болды.
Лирикалары. Ақын әйелдер жанының кұпиясын, арманын, махаббатын көп
жазады. Ол сезім күйлерін шертуге, Әлия мен Мәншүктің тағдыры мен
трагедиясына дастандар арнады.
Ақын – өз заманының ар-ұжданы. Ол болашақ үшін өмір сүреді. Әлденеден
мұңайған кезінде, біреудің пасықтығынан жүрегі мұздаған кезінде, кешегі
досының бүгін теріс айналғанын көргенде Фаризаның досы, сенері, мұңдасы,
берер дәрі-дауасы – поэзия.
 
Көңілді, жайлы күнімді,
Азапты қайғы мұңымды
Өзімменен бөліскенің үшін,
Қатем мен жеңістерім үшін,
Менің мынау қиындау тағдырым болып
О, баста көріскенің үшін
Өлең, мен сені аялап өтем! –
 
деп толғайды. "Асау толқын" атты өлеңінде:
 
Тағдырыңды сенің тапсырдым сенімді ұрпаққа
Көз нұрың, болашағыңда – сол түбінде, елім
Келеді әйтеуір бір ұрпақ менің соңымнан – бар үміт сенде.
О, асау толқыным менің! –
 
деген жолдардан ақынның жастарға үлкен сеніммен, үмітпен қарайтыны анық
байқалады.
Ақын жырында әйелдер бейнесінің көңіл күйі дауылды сезім болып
жырланады, тек жай жырлау емес, қазіргі замана талабының биік өрісіне
лайықтап жырлау – Фариза туындыларының бір қыры.
Әйел – Ана тақырыбы. Әйелдер жан дүниесіне барлау жасауда ақын
жетістігі мол. Оны өзі де ашып айтады: "Адам деген күрделі жаратылыс қой.
Соның ішінде әйел халқының жан-дүниесі өз алдына бір әлем. Менің өз
жырларымды сол әйел жанының сан күйін мүмкіндігім жеткенше жеткізгім
келеді. Менің бұл тақырыптағы лирикалық кейіпкерім – әйелдер. Олардың
тағдыры, жан дүниесі, күлкісі мен көз жасы өлеңдерімнің арқауы", – дей
келе:
 
Өз-өзіммен өртеніп барам жанып,
Жүректен жас ағады тарамданып.
Менде жоқ қой бұл күнде тым болмаса,
Ақтарылар алдыңда саған барып.
Жасқа ғана толады жанар налып,
Мен үшін тұр дүние қараң қалып, –
 
деп, әйелдің мұң-қайғысын сыр ғып шертеді. Енді бірде ақын:
 
Мезгіл бұршақ жаныңа салып таңба,
Қайратыңнан қайысып, налып қалма,
Сені іздейтін аға бар тарыққанда,
Інілер бар дем берер жабыққанға.
Бір ақиқат – бәрібір жоғалмайсың,
Жоғалмайтын жоқтаушы халық барда, – дейді.
 
Демек, азаматтық, қоғамдық, әлеуметтік көркем тұжырым жалаң
публицистикалық шалқу дидактикалық толғаумен әсте терең ашылмақ емес,
қайткен күнде де поэтикалық бейне, тұлғалы образ, сөз суретінің құдіреті
бірінші қатарда, дәлірек айтқанда, ақындық сезім, қаламгерлік идея өзара
ажырамас диалектикалық тұтастықта көрінеді.
 
Мен даланың қызы едім,
Жазығында жатпайтын көз ілер қара.
Жазира менің жанымның өзі де дара.
Асқар көрмеген мен шіркін биік дегенді
Өлшеуші ем сонау аспанның өзімен ғана, –
 
деген шумақта қаламгердің шыққан, өскен ортасын дәл көрсететін поэтикалық
деталь, әдемі образды сурет жатыр. Сондай-ақ , ақынның биік арманы анық
көрінеді. Фаризаның беріліп, шабыттанып, аса құмарта, кең көсіліп жырлаған
табысты тақырыбы – махаббат, сүйіспеншілік тақырыбынан басқа да саяси-
әлеуметтік тақырыптарды әуелде публицистикалық толғау үлгісі ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
ФАРИЗА ОҢҒАРСЫНОВА ПОЭЗИЯСЫНДАҒЫ ЖАЛҒЫЗДЫҚ САРЫНЫ
Фариза оңғарсынова поэмаларындағы идеялық - көркемдік ізденістер
Фариза Оңғарсынова туындыларының орыс тіліне аударылу мәселелері
Фариза Оңғарсынованың лирикасы
Фариза Оңғарсынованың поэзиясы мен поэтикасы
Көркем образ
Бата туралы түсінік
Халқымыздың дарынды ақындары
Жыраулар поэзиясы жайында
Әбіш Кекілбаев, жазушы, Парламент Сенатының депутаты, қоғам және мемлекет қайраткері: егемендік декларациясын қабылдау оңайға түскен жоқ
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь