Кернеуді магниттіэлектрлі вольтметрлермен өлшеу



Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 11 бет
Таңдаулыға:   
Батыс Қазақстан инженерлік технологиялық колледжі

ЕСЕП
Тақырыбы:
Электронды өлшеудің негізгі әдістері

Орындаған: Қамысбай Азамат

Тексерген:

Орал, 2016
Жоспары
1.Өлшеулер теориясының негізгі түсініктері
Қоршаған ортаның барлық объектілері өз қасиеттерімен сипатталады.
Қасиет – бұл объектінің (құбылыстың, процестің) бір жағы, ол оның
айырмашылығын немесе басқа объектілермен ортақтығын анықтайды және оның
оларға деген қатынастарында байқалады. Әр түрлі қасиеттерді сандық анықтау
үшін шама ұғымы енгізіледі. Шама – бұл бірдеңенің қасиеті, ол басқа
қасиеттердің арасынан сол немесе өзге тәсілмен ерекшеленуі, соның ішінде
сандық бағалануы да мүмкін. Талдау шамаларды 2 түрге бөлуге мүмкіндік
береді: нақты және идеал. Идеал шамалар математикаға жатады, нақты
ұғымдардың жалпыламасы болып табылады, сол немесе өзге тәсілмен есептеледі.
нақты шамалар физикалық және физикалық емес болып бөлінеді. Физикалық шама
– бұл жаратылыстану және техникалық ғылымдарда зерделенетін, материалдық
объектілерге тән шама. Физикалық емес шамаларға қоғамдық ғылымдарда:
философияда, әлеуметтануда, экономикада және т.б. зерделенетін шамалар
жатады.
Физикалық шама – бұл физикалық объект қасиеттерінің бірі екендігін
МЕСТ 16263-70 анықтайды, сапалық қатынаста – көптеген физикалық шамаларға
ортақ, сандық қатынаста олардың әрқайсысы үшін жеке. Сөйтіп, физикалық шама
– бұл олардың көмегімен зерделенуі мүмкін, физикалық объектілердің немесе
процестердің өлшенген қасиеттері.
Физикалық шамалар өлшенетін және бағаланатын болып бөлінеді. Өлшенетін
шамалар белгіленген өлшем бірліктерінің белгілі саны түрінде сандық
өрнектелуі мүмкін. Физикалық – бұл олар үшін өлшем бірліктері енгізіле
алмайтын шамалар, олар тек бағалануы. Бағалау – бұл белгілі ережелер
бойынша жүргізілетін, берілген шамаға белгілі санды тіркеп жазу операциясы.
Бағалау шкалалардың көмегімен жүргізіледі. Шкала – бұл дәл өлшеулер
нәтижелерінің негізінде қабылданған, физикалық шама мәндерінің реттелген
тізбектілігі. Бұдан, физикалық емес шамалар тек бағалануы ғана мүмкін.
Физикалық шамаларды келесі түрде жіктеуге болады:
Құбылыстар түрлері бойынша олар топтарға бөлінеді:
- заттық, олар заттардың, материалдардың және олардан жасалған
бұйымдардың физикалық, физика-химиялық қасиеттерін (масса,
тығыздық, сыйымдылық және т.б.) сипаттайды;
- энергетикалық, олар энергияны (қуатты, кернеуді) түрлендіру,
тарату және пайдалану процестерінің энергетикалық
сипаттамаларын сипаттайды;
- процестердің уақытта өтуін сипаттайтындар. Оларға әр түрлі
спектрлік сипаттамалар, корреляциялық функциялар және т.б.
жатады
Физикалық процестердің әр түрлі топтарына тиесілігі бойынша шамалар
механикалық, жылулық, акустикалық, электрлік және магниттік, жарықтық,
кеңістікті-уақыттық, иондаушы сәуле шығару, атомдық және ядролық физика,
физика-химиялық болып бөлінеді.
Берілген топтың басқа шамаларына шартты тәуелсіздігі дәрежесі бойынша
физикалық шамалар негізгі, туынды, қосымша деп бөлінеді.
Өлшемділігінің бар болуы бойынша физикалық шамалар өлшемді және
өлшемсіз болып бөлінеді.
Физикалық объектілер шексіз алуан түрлілікпен айқындалатын қасиет-
тердің көпшілігін иеленеді, олардың кейбіреулерін оларды өлшеу кезіндегі
сандардың жиынтығымен анықтау қиын. Қасиеттердің барлық айқындалулары-ның
арасында, эквиваленттік қатынастарында, аддитивтік тәртібінде айқында-
латын, ортақ қасиеттер бар. Бұл қатынастар математикалық логика постулат-
тарымен сипатталады.
Эквиваленттік қатынасы – бұл онда берілген X қасиеті әр түрлі А, В
объектілерінде бірдей немесе бірдей емес болатын қатынас. Эквиваленттік
қатынасының постулаттары:
a) дихотомия (ұқсастық немесе айырмашылық): не Х(А)=Х(В), не Х(А)≠Х(В);
б) эквиваленттік қатынасының симметриялылығы: егер Х(А)=Х(В), онда
Х(В)=Х(В);
в) сапа бойынша транзитивтік (эквиваленттік қатынасын өту): егер
Х(А)=Х(В) және Х(В)=Х(С), онда Х(А)=Х(С).
Тәртіп қатынасы – бұл онда берілген Х қасиеті әр түрлі объектілерде
артық немесе кем болатын қатынас. Тәртіп қатынасының постулаттары:
а) антисимметриялық: егер Х(А)Х(В), онда Х(В)Х(А);
б) қасиеттің қарқындылығы бойынша транзитивтік (тәртіп қатынасын өту):
егер Х(А)Х(В) және Х(В)Х(С), онда Х(А)Х(С).
Аддитивтік қатынасы – бұл әр түрлі объектілердің біртекті қасиеттері
қосындылана алатын қатынас. Аддитивтік қатынас постулаттары:
а) бір сарындылық (бір бағыттылық, аддитивтік): егер Х(А)=Х(С) және
Х(В)0, онда Х(А)+Х(В)Х(С);
б) коммутативтік (қосылғыштардың орын ауыстырғыштығы): егер Х(А)+Х(В)
= Х(В)+Х(А);
в) дистрибутивтік (үлестірімділік): Х(А)+Х(В)=Х(А+В);
г) ассоциативтік (терімділік): [Х(А)+Х(В)]+Х(С)=Х(А)+[Х(В)+Х(С)].
Осыдан, эквиваленттік, тәртіп және аддитивтіктің аса ортақ қатынастары-
ның айқындалуына байланысты, қасиеттер мен шамалардың үш түрін ажырату
керек: - Хэкв – бұл қасиет өзін эквиваленттік қатынасында ғана айқындайды;
- Хинт – бұл өздерін эквиваленттік пен тәртіп қатынасында айқындайтын,
қарқынды шамалар; - Хэкст – бұл өздерін эквиваленттік, тәртіп және
аддитивтік қатынасында айқындайтын, экстенсивті шамалар.

2. Өлшеу және негізгі операциялар
Өлшейтін физикалық шамаларды 2 топқа бөлуге болады:
- тікелей өлшенетін, олар берілген мөлшермен ұдайы өсірілуі және өіне
ұқсастармен (ұзындық, масса) салыстырылуы мүмкін;
- өлшемдік түрлендіру операцияларының көмегімен, берілген дәлдікпен
тікелей өлшенетін шамаларға (тығыздық, қуат) түрлендірілетін.
Тура өлшеудің мәні – бұл тікелей тәжірибелік деректерден, яғни өлшеу
құралдарының көрсеткіштері бойынша шаманың ізделіп отырған мәнін табу.
Өлшемдік түрлендіру – ол кезде біртексіз түрлендірілетіндердің және
физикалық шамамен түрлендірілгендердің өлшемдері арасындағы сәйкестік
анықталатын операция. Q=F(x) теңдеуімен сипатталады. Бұл функция физика-лық
заңдылықтар негізінде алынады. Жалпы жағдайда бұл кезде келесі операциялар
болуы мүмкін:
- түрленетін шаманың физикалық тегінің өзгеруі;
- масштабты-сызықтық түрлендіру;
- масштабты-уақытша түрлендіру;
- сызықтық емес немесе функционалды түрлендіру;
- сигнал модуляциясы;
- сигналды кванттау және дискреттеу.
Қарапайым өлшеу физикалық шама мөлшерін көп мәнді өлшеммен рет-
телетін, шығыстық шаманың мөлшерлерімен салыстырудан тұрады. Осыдан,
біртекті шамалардың ара қатысын анықтау үшін физикалық құбылыстар мен
процестерді пайдалану тәсілдерінің жиынтығы салыстыру әдісі деп аталады.
Бірақ барлық шамаларды салыстыруға болмайды, осыған сәйкес физикалық
шамалар 3 топқа бөлінеді:
- алдын-ала түрлендірусіз салыстыруға болатын, физикалық шамалар
(электрлік, магниттік);
- коммутациялар үшін ыңғайлы физикалық шамалар (жарық ағындары,
сұйықтық және газ ағындары, иондаушы ағындар);
- объектілердің күйін немесе олардың қасиеттерін сипаттайтын, оларды
тікелей салыстыру, яғни алу мүмкін болмайтын, физикалық шамалар
(ылғалдылық, түс, иіс).
3 Электрлік өлшеу әдісі

Өлшеу техникасының маңызды бір бөлігі электрлік өлшеу техникасы -
өлшеу ақпаратын электрлік сигналдар арқылы тасымалдайтын электрлік өлшеу
аспаптарын жасау, пайдалану, оладың көмегімен ғылыми зерттеу жұмыстарын, іс-
тәжірибелер жасаумен айналысатын адамдардың қызмет саласы.
Физикалық шамаларды электрлік өлшеу аспаптарының көмегімен өлшеу-
электрлік өлшеу деп аталады.
Электрлік өлшеулерге мыналар жатады:
- электрлік шамаларды өлшеу;
- электрлік шамалармен байланысы бар уақыттық шамаларды өлшеу;
- электрлікке түрлендірілген электрлік емес шамаларды өлшеу.
Электрлік өлшеудің негізгі артықшылықтары мыналар:
- қарапайым әрі арзан электронды құрылғылардың көмегімен жоғары
дәлдікпен өлшеу түрлендірулерін жүргізу;
- физикалық шамалардың мәнін өте кең арлықта өлшеуге мүмкіндік
береді;
- өте баяу немесе жылдам өтетін процесстерді бақылау, зерттеу кезінде
өлшеуді жүргізе алу қабілеттілігі және электрлік өлшеу тізбегінің аз
инерциялылығы;
- өлшеуді арақашықтықтан жүргізуге және түйіспесіз өлшеуге мүмкіндік
беруі;
- өлшеу нәтижелерін аналогты немесе цифрлі формада тасымалдай алу
қабілеттілігі;
- өлшеу нәтижелерін тасымалдау, өңдеу және оларды сақтауға мүмкіндік
береді сондай-ақ өлшеу нәтижелерін өлшеу – есептеу жүйелеріне алдын ала
түрлендірусіз тасымалдай алу қабілеттілігі.

4 Электрлік шамаларды өлшегіш түрлендіргіштер

Барлық физикалық шамаларды өлшеу өлшегіш аспаптар көмегімен
жүргізіледі.
Өлшеу жабдығы – өлшеу экспериментін жүргізуге қолданылатын техникалық
сипаттамалары мөлшерленген техникалық құрылғы.
Функционалдық арналуына байланысты барлық өлшегіш аспаптар төмендегіше
жіктеледі:
- өлшем – физикалық шаманың белгілі бір мәнін көрсетуге арналған өлшеу
жабдығы;
- өлшеу түрлендіргіші – бақылаушы тікелей қабылдай ал-майтын, бірақ
әрі қарай тсымалдауға, өңдеуге және сақтауға қолай-лы өлшеу ақпараты
сигналын өңдіруге арналған өлшеу жабдығы;
- өлшегіш аспап – бақылаушы тікелей қабылдай алатын өлшеу
информациясының сигналын өңдіретін өлшеу жабдығы;
- өлшеу ақпарат жүйелері және өлшеу құрылғылары - бақылауға, өңдеуге
және объектілерді басқару үшін қолдануға ыңғайлы өлшеу информациясын өңдіру
үшін бір-бірімен көмекші құрылғылар, байланыс каналдары арқылы жалғанған
өлшеу жабдықтарының жиынтығы.
5. 2.1. Ток пен кернеуді ... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Радиотехника, электроника және телекоммуникациялар кафедрасы. Өндірістік тәжірибе бойынша есеп
МЕТРОЛОГИЯ ЖӘНЕ ӨЛШЕУ Оқу құралы
Нарық экономикасындағы өндірісті метрологиялық қамтамасыз етудің маңызы
Өлшеу қателіктері және өлшеу құралдары
Өлшеу қондырғысы
Температураны өлшеу аспаптарының жіктелуі
Электрлік шамаларды өлшегіш түрлендіргіштер
Құралмен өлшеу қателігі
Тоқ машиналары мен құрылғылары
Қозғалтқыштардың сипаттамалары
Пәндер