Социология пәні және оның қоғам өміріндегі рөлі

Жоспар

1. Кіріспе:
Социология пәні және оның нысаны.

2. Негізгі бөлім:
Социологияның деңгейлері, құрылымы, санаттары, қызметі мен тәсілдері.

3. Қорытынды:
Қоғам, оның мәні мен типологиясы.

Қолданылған әдебиеттер
Социология пәні және оның нысаны

Социологияның ғылым ретінде қалыптасуы қоғамды зерттеу барысында қалыптасқан дәстүрлер негізінде өрбіді. Ежелгі грек және ежелгі шығыс ойшылдарының еңбектерінде жалпы философиялық мәселелермен бірге қоғамның тууы мен мәні, оның ұйымдасуы мен дамуы туралы мәселелер қарастырылады. Ежелгі оқымыстылар шынайы қоғамға тән сипаттамаларды анықтап қана қоймай,әлеуметтік процестерді “улгілеу” принциптерін қалыптастыруға негіз қалап , жекеленген әлеуметтік фактілер мен процестерге, қоғам құрылысына, адамдар, әр түрлі әлеуметтік топтар арасындағы байланыстар мен қатынастарға нақты эмпирикалық талдау жасауға тырысты.
Әрбір дәстүр социологияға қоғам мәселелерінің, социологиялық білімді жетілдірудің, құру және қолданудың, зерттеу пәні мен нысанын анықтаудың өзіндік зерттеу әдістерін әкелді.
Социологияның ғылым ретінде тууы XIX ғасырдың ортасында француз оқымыстысы Огюст Конт (1798-1857) есімімен байланысты, өйткені ол тұңғыш рет “Социология” терминін енгізген, алайда оның қалыптасуына Батыс Еуропа (Г.Спенсер,
К. Маркс, Э. Дюркгейм, М. Вебер және т.б.) мен Американың
(А. Смолл, Дж. Винсент, В.Томас, П.Сорокин, Т.Парсонс және т.б.) көптеген оқымыстылары айтарлықтай үлес қосқан.
Социология пәні мен нысанын негіздей отырып, О. Конт сол кездегі ғылым жүйесіне иерархиялық баспалдақ түрінде түсінік береді, оның ойынша, бұл білімнің қарапайымнан күрделіге, төменнен жоғарыға жалпыдан өзіндік ерекшелікке қарапайым дамуының тарихи процесін логикалық жүйемен бере алады. Білім дамуындағы әр басқыш, Конт бойынша, -өзінің алдыңғысының алғы шарт ретінде есептейтін – жоғары тәртіптегі ғылым болып саналады.
Онда негізгі ғылымдардың иерархиясы төмендегіше көрінеді: математика, астрономия, физика, химия, биология (соңғы терминде- О.Конттың үлесі) және социология.
Берілген сызбадан көрінетіндей, социология басқа да ғылымдардың заңдарына негізделеді. Конт социологияның өзіндік, бұл заңдардың түрін өзгертеріндей және индивидтердің бір-біріне өзара әсерінен шығатындай қасиеті бар екендігіне айрықша мән береді. Бұл өзара әсер адамзат қауымында әр ұрпақтың келесісіне өтуі нәтижесіенде күрделене түседі.
Осылайша, социология ғылыми білімнің дамуын қорытындылай отырып, қай кезде де өмір сүрген нысандардың ең күрделісін зерттейді. Мұндай нысан қоғам және индивидтердің бір-біріне әсері болып табылады.
Қоғам жағдайы лайықты әсер еткенде ғана адам өзін жеке тұлға ретінде таниды. Адамның қоғамда бірнеше әлеуметтік ұстанымы болады , оның әрқайсысының белгілі бір құқығы, міндеттері болады, ол мәртебе (статус) деп аталады. Қоғамда алған әлеуметтік мәртебесіне сәйкес, адам қоғамда әлеуметтік роль атқарады. Роль дегеніміз- адам мәртебесімен көрінетін күтілетін мінез-құлық. Әр мәртебеге бірнеше роль енеді. Берілген мәртебеге әсер ететін рольдердің жиынтығы рольдер жиынтығы деп аталады.
Белгілі бір әлеуметтік мұқтаждықтарды қанағаттандыруға арналған рольдер мен мәртебелердің ірі бірлестігі әлеуметтік институттар (отбасы, дін, білім беру, экономикалық , саяси жүйелер және т.б.) деп аталады. Арнайы институттар (латынша –institutum-нұсқама, мекеме) мен ұйымдар құра отырып, қоғам сол арқылы өзінің өмір сүруінің маңызды салалары мен мәселелерін әлеуметтік өзара қарым- қатынас түрлерін нақтылап, бекітеді, оны берілген қоғамның әр мүшесі үшін тұрақты және міндетті етеді.
Әлеуметтік институттар негізіне жататын әлеуметтік байланыстар
Қолданылған әдебиеттер:

1. Аитов Н.А. Основы социологии. Алматы, 1997.
2. Арон Р. Этапы развития социологической мысли. 1993.
3. Виноградов С.А. Человек и общество. Алматы, 1994.
4. Вебер М. Образ общества. 1994.
5. Оспанов С.И. Социологические исследования. 1998.
6. Сорокин П. Человек, цивилизация, общество. 1992.
        
        Социология пәні және оның
қоғам өміріндегі рөлі
Жоспар
1. Кіріспе:
Социология пәні және оның нысаны.
2. Негізгі бөлім:
Социологияның деңгейлері, құрылымы, санаттары, ... мен ... ... оның мәні мен типологиясы.
Қолданылған әдебиеттер
Социология пәні және оның нысаны
Социологияның ғылым ретінде қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... грек және ежелгі шығыс
ойшылдарының еңбектерінде жалпы философиялық ... ... ... мен ... оның ... мен ... ... мәселелер қарастырылады.
Ежелгі оқымыстылар шынайы қоғамға тән сипаттамаларды ... ... ... ... ... қалыптастыруға негіз
қалап , жекеленген әлеуметтік ... мен ... ... құрылысына,
адамдар, әр түрлі әлеуметтік топтар арасындағы байланыстар мен қатынастарға
нақты эмпирикалық талдау жасауға тырысты.
Әрбір дәстүр социологияға қоғам мәселелерінің, ... ... құру және ... ... пәні мен ... анықтаудың
өзіндік зерттеу әдістерін әкелді.
Социологияның ғылым ретінде тууы XIX ... ... ... ... Конт ... ... ... өйткені ол тұңғыш
рет “Социология” терминін енгізген, алайда оның ... ... ... Маркс, Э. Дюркгейм, М. Вебер және т.б.) мен Американың
(А. Смолл, Дж. ... ... ... Т.Парсонс және т.б.) көптеген
оқымыстылары айтарлықтай үлес қосқан.
Социология пәні мен ... ... ... О. Конт сол ... ... ... баспалдақ түрінде түсінік береді, оның ойынша, ... ... ... ... ... ... өзіндік
ерекшелікке қарапайым дамуының тарихи процесін ... ... ... ... ... әр ... Конт ... -өзінің алдыңғысының алғы
шарт ретінде есептейтін – жоғары тәртіптегі ғылым болып саналады.
Онда ... ... ... ... көрінеді: математика,
астрономия, физика, химия, биология (соңғы терминде- О.Конттың үлесі) және
социология.
Берілген сызбадан көрінетіндей, социология ... да ... ... Конт ... өзіндік, бұл заңдардың түрін
өзгертеріндей және индивидтердің бір-біріне өзара әсерінен ... бар ... ... мән ... Бұл өзара әсер адамзат
қауымында әр ұрпақтың келесісіне өтуі нәтижесіенде ... ... ... ғылыми білімнің дамуын қорытындылай отырып, ... де өмір ... ... ең күрделісін зерттейді. ... ... және ... ... әсері болып табылады.
Қоғам жағдайы лайықты әсер еткенде ғана адам өзін жеке тұлға ретінде
таниды. Адамның ... ... ... ... ... , оның
әрқайсысының белгілі бір ... ... ... ол ... ... ... Қоғамда алған әлеуметтік мәртебесіне сәйкес, адам қоғамда
әлеуметтік роль ... Роль ... адам ... ... ... Әр ... ... роль енеді. Берілген
мәртебеге әсер ететін рольдердің жиынтығы рольдер жиынтығы деп ... бір ... ... ... арналған
рольдер мен мәртебелердің ірі бірлестігі әлеуметтік институттар ... ... ... экономикалық , саяси жүйелер және т.б.) деп аталады.
Арнайы институттар (латынша –institutum-нұсқама, мекеме) мен ... ... ... сол ... ... өмір ... маңызды салалары мен
мәселелерін әлеуметтік өзара қарым- қатынас түрлерін ... ... ... ... әр ... үшін ... және ... етеді.
Әлеуметтік институттар негізіне жататын ... ... деп ... ал бұл ... ... ... беру процесі институттандыру деп аталады.
Әлеуметтік институттармен бірге қоғамда көптеген әртүрлі ... ... ... ... топтар, этникалық қауымдар, өмір сүру
кезеңдері сияқты қауымдар (жыныстық, жас ... ... ... ... әлеуметтік қауымдардың, олардың өзара әсерінің, даму
және қызмет ету заңдарының барлық жиынтығы социология пәні ... ... ... ... ... біріктіруші әлеуметтік ұйым қоғам ... және бұл ... ... ... ... ... ... - біртұтас жүйе ретіндегі қоғамның
дамуы мен өмір сүруінің жалпы ... ... ... ... байланыстыра зерттейтін ғылым.
Социологияның деңгейлері, құрылымы, қызметі мен тәсілдері.
Социологтар қоғамды ғылыми зерттеуді екі деңгейде: ... және ... ... ... ... күнделікті өмірдегі
қатысын, олардың ... ... ... Бұл ... ... істейтін
зерттеушілер әлеуметтік құбылыстарды тек адамдар берілген құрылыстарға бір-
бірімен әсер еткенде беретін талдау ... ... ғана ... болады
деп санайды. Әлеуметтік зерттеудің микро деңгейі жеке тұлғалардың мінез
құлқы мен қатысының, қоғамдағы ... ... ... әсер ... ... ... себептерінің ең кіші элементтерін зерттеуге
бағытталады.
Макросоциологтар қоғамның ірі ... ... ... ... Бұл – ... білім беру жүйесі, дін және саяси, экономикалық
құрылым. Адамдар дүниеге келген ... ... ... ... ... дейін енеді, оның әсерін сезінеді. Макросоциология қоғамның
әртүрлі бөлігін, ... ... ... мен бұл ... ... келтірілген социология құрылымы батыс социология мектебі
бағыттарының бірі бойынша қалыптасты. Кеңестік елдерде ... ... бойы ... ... ... дамыды және негізінен қоғам өміріндегі
жекеленген салаларды нақтылы зерттеуге бағыталады.
70- жылдары кеңес ... ... ... үш ... ... ... ... социологиялық теория, жекеленген социологиялық
теория, қолданбалы социология.
Бүгінгі күні социология ... ... ... ... ... түсінік қалыптасты, оны зерттеудің негізі ... адам ... ол ... ... ... ... және алға ... болып
саналады. Сондықтан ғалымдар теорияның дамуына айрықша назар аударады.
Социологияның теориялық деңгейі, отандық ... ... және ... ... жүйелерден тұрады. Көлденең жүйе социализмның
әлеуметтік теориясы, даму теориясы, әлеуметтік құрылымның ... және т.б. ... ... ... бұл – ... ... теория
немесе іргелі социология.
Социологиялық теорияның тік деңгейін айқындай отырып, ... ... ... ... ... жеке ... туралы айтады. Оған,
мысалы, жеке тұлғаның социологиясы, жастар ... ... ... ... ... социология т.б. жатады.
Социологиялық білімнің келесі деңгейі нақты ... ... ол ... ... ... сүйенеді және
эмпирикалық социологияның маңызды саласын құрайды. Қоғамды эмпирикалық тану
процесіне сауалнама және интервью әдісі арқылы ... мен ... ... және ... – талдау және т.б. енеді.
Социологияның мұндай барлық деңгейлері ... ... ... ... ... ... – түсінікті ақпараты болады. Қоғам,
әлеуметтік құбылыс, әлеуметтік қауым, әлеуметтік мінез-құлық, әлеуметтік
қарым-қатынас, ... ... және т.б. ... ... ... ... яғни ... ғылымның санаттарының әрқайсысы "тап",
халық, ұлт, отбасы, ... ... ... ... ... мәні кең мағынада – ... ... ... ... ... әсері мен бірігу ... ... ... ... тар ... - ... ... бір типті
ретінде түсініледі. ... ... ... ... мәні ... ... ... екеніне айрықша мән береді, себебі оның мазмұнына
сондай-ақ әлеуметтік құрылыс, әлеуметтік институттар, әлеуметтік нормалар
және т.б. кіреді.
Осылайша, ... ... ... ... ... тек
әлеуметтік мәні барын ғана ... ... ... ... байланысты
социология қоғамдық организмнің, қоғамдық өмірдің тұтастығы туралы ғылым.
Әлеуметтік өмірдің ортасында адамдар мен олардың бірлестігінің әрекеті ... ... ... ... ең ... өзі ... өмір сүретін адамдардың мінез-құлығы туралы ғылым.
Әлеуметтік шындықты зерттеу үшін ... ... ... ... ... ... ... Социологияда әлеуметтік процесс
әлеуметтік жүйе мен оның құрамындағы элементтердің, кез келген ... ... ... не қозғалысы ретінде ұғынылады.
Әлеуметтік процестердің төмендегідей типтері бар:
- субъектіні сапалы күйге келтіретін, оның негізгі қызметерінің орындалуын
қамтамасыз ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға кедергі ... ... ... жаңа ... ... ... ... дамыған түрі;
- экономика саласында және басқа әлеуметтік – мәдени, әлеуметтік-саяси
процестерді басқаруға себепші ... ... яғни ... және жеке ... ... ... талдаудың әртүрлі деңгейлеріне: адамзат, қоғам, тап, ұйым,
шағын топқа қарай нақтыланады.
Кез келген ... ... ... ... ... атқарады, олардың
ішінде, алдымен, мыналарды атап өту қажет дейді: теориялық, ... ... ... ... ... ... және т.б.
Мұндай қызметтермен бірге социологтар қоғам мен қоғамдық қатынастарды
ғылыми зерттеуге ... ... атау ... демографиялық,
психологиялық, ұжымдық, интеракционды, мәдениет танушылық.
Демографиялық ... ... туу, өлу және ... ... ... тәсіл адамдардың мінез-құлығын, ... ... ... аша отырып түсіндіреді.
Ұжымдық тәсіл топтар мен ұжымдарды зерттеуге қолданылады.
Интеракционды тәсіл қоғамдық өмірді адамзат ара қатынасының ... ... ... ... ... мәдениеттің қоғамдық нормасы
мен құндылығы сияқты ... ... ... ...... ... ... зерттейтін
ғылым. Барлық социомәдениет – адам туындысы, сондықтан жеке ...... ... – бұл ... үштік, осы үш қырлы призманың ... ... ... шешеді.
Қоғам, оның мәні мен типологиясы
Қоғам термині әртүрлі мәнге ие, сондықтан көптеген тәсіл ... Бұл - өте кең және ... ... ол ерекше
әлеуметтік құрылымды да, мәдени-*тарихи және саяси жүйені де, бір мүддеге
біріккен адамдарды да және т.б. ... ... Тар ... ... ... құрылымдық және генетикалық тұрғыдағы: а) қатынас типі ә) белгілі ... ... ... ... дербес элементі.
Қоғам кез келген тарихи дәуірге, кез келген санды топқа ... кез ... ... ... ... ... өмір
сүретіндігін сезіну әлеуметтік ғылымдардың ұзақ уақыт дамуы процесінде
өтті. Антикалық дәуірде адам ... ... ... сондықтан
Аристотель үшін адам дегеніміз – ... ... ол ... ... ... ең ... ... Аристотель әлеуметтік байланыстардың басқа да
құрылымдарына назар аударады. ... ол ... ... ... ... ... ... жоғары игілікке негізделген өзара қатынастың
жоғары түрі дейді. Ол достықтың ... ... не ... ... мүмкін екенін атап көрсетеді. ... ... ... және ... ... ... ерекше түрі
деп бағалайды.
Достықтың мұндай түрінде Аристотельше, табиғи құқық қалай жүзеге
аспақ, ... ... сол ... және ... сияқты сол адамдардың
арасында болады, өйткені әділет пен достық барлық ... ...... ... және осы ... ... тең адамдар арасындағы
байланыс.
Жаңа кезеңнің әлеуметтік қағидаларында ... ... ... осы ... ... табиғи күй, бәріне қарсы
бәрінің соғысы туралы айтады, одан шығудың жолы – ... ... ... ... ... кепілі мемлекет.
Адамзат идеясы ретіндегі тарихи дамудан алған қоғам идеясы И. Кантта
уақыт кеңістігіндегі адамзатты тәрбиелеу ... ... ... Гегель
адамзат қоғамын жеке мүдделер аясы ретінде мемлекеттен бөледі.
Қоғам дамуының заңды және ... ... ... Конттың
көзқарасы қызығушылық тудырады. Оның ойынша, қоғам өз ... ... ... ... яғни ... ... ... денелері мен
планеталар қозғалысына сүйенеді. Ол ... ... ... ... ... ... ... әсері туралы да жазды. ... ... ... ... ... әсер ететін – сананың дамуы ретіндегі
интеллектуалды ... ... ... ... О. ... ... шешудегі негізгі бабы – адам санасының алғашқылығы
және оның ... ... ... ықпал жасайтындығы. Мұнда ол интеллектуалды
эволюцияның көрінісі ретінде ғылымға рөл бөледі.
Құрылымның ... ... ... әлеуметтік үндесу заңына
бағына отырып жүреді. ... ... ... қайшы келетіндердің бәрін,
мысалы, таптық күресті Конт ақылға сыйымсыз нәрсе деп бағалайды. Ол ... ... ... ... ... Қоғамдық көріністерге
баға берудің жоғары формасы Махаббат – принцип, тәртіп – ... ...... ... сүйенді.
О. Конт үшін әлеуметтік организм ретіндегі қоғамның бірлігі – индивид
емес, отбасы. ... ... ... адамдар бірлігі үстемдік етеді. Конт
қоғамды функционалды жүйе ... ... бұл ... ... ... ... олар - әлеуметтік организмнің бөліктері және өз қызметтерін
атқарады. Мысалы, Контта саяси басқару ... – оның көп ... ... және ең ... ... ... ... бірліктерінің бөлінуіне
қарсы әрекет етуге бағытталады.
Француз социологы Э. Дюркгейм ... ... ... ұжымдық
санаға негізделген рухани шындық ... ... ... ... ... ... ... - әлеуметтік әрекеттердің, яғни басқаша адамдарға
негізделген әрекеттердің өнімі болып саналатын адамдардың ... ... ... Т. ... та ... ... қолдады, ол
қоғамды байланыстырушы бастама нормалар, құндылықтар және т.б. ... жүйе деп ... ... ... ... ... қоғамның өзінің
экономикалық ресурстарын қолданатынын және басқаратынын ... ... ... құл иеленушілік, феодалдық, капиталистік, социалистік,
коммунистік болып бөлінеді.
Егер дінді басшылыққа алып ... онда оны ... т.б. ... деп бөлеміз.
Қазіргі социология барлық типологияны бір синтетикалық үлгіге
біріктіре ... ... Оның ... ретінде американдық социолог
Даниель Беллды санайды. Ол ... ... үш ... ... ... ... және ... дейінгі қоғам үшін дамудың шешуші факторы ретінде ... ... ... оны ... қоғам деп те атайды.
Индустриалды қоғамда дамудың негізгі факторы – басында корпорациясы
не фирмасы бар ... ... ... ... теориялық білімді
сипаттайды. Жеке меншік әлеуметтік теңсіздіктің белгісі ретінде өз мәнін
жояды. ... ... ... және ... беру ... ... ... бұл қоғамды ақпараттық деп те атайды.
Қоғамның қазіргі синтетикалық үлгісі конвергенция процесін ескереді,
адамзат қоғамының ... ... ... ... мәдени, идеологиялық
және т.б. айырмашылықтар біртіндеп жойылып, ұқсастықтары арта түседі.
Бұл процестерді өз кезегінде американдық ... ... ... ... Питирим Сорокин көріп, сипаттап жазған. Конвергенция
теориясын жасай ... П. ... ... ... ... ... ... бұлыңғыр жақтарын да, кеңестік жүйеден алған
тоталитаризмді жеңеді. Конвергенцияның ... ... ... ... ... ... жүйелерінің жақындығы болып саналады деп есептейді
ғалым. Ақырында конвергенция интегралды ... ... ... ... ... бұл типі ... жағымды құндылықтарды біріктіреді және әр
типтегі айтулы ақаулардан арылтады.
Жерде ... те ұзақ ... ... мүмкіндігіне сенген П.
Сорокиннің идеялары бүгінгі күні де көкейтесті болып отыр. ... ... және ... ... атты еңбегінде ол ... ... ... ... ... ... негізгі түрде қайта қарау және қайта
бағалау.
2. Барлық мемлекеттерге, халықтарға және қоғамдық ... ... ... ... нормалар мен құндылықтар жүйесін шын
мәнінде тарату және енгізу.
3. Соғыс пен ... ... ... мемлекеттердің егемендігіне
шектеу қою.
4. Барлық мемлекеттік кикілжіңдерді шешуге міндеттеу және мәжбүрлеу құқығы
бар жоғары халықаралық ... ... ... ... ... ... ... шындықты, әсемдік пен
қайырымды шектеусіз жасау, жинақтау және жетілдіру болып ... ... ... ... ... мен ... ... бір мүдде мен көңіл күйінің әсерімен әрекет жасайтын адамдардың
тарихи дамуының жиынтығы ретінде ... ... ... ... ... мүддесі мен қажеттіліктері әртүрлі болуына байланысты адам оны
қанағаттандыруға өмір бойы ... ... ... ... ... ... үнемі өзгеріп, дамып отырады.
Кез келген қоғамды түсіну, оны сипаттау оған тән құндылықтар жүйесіне ену
арқылы ғана мүмкін ... ... ...... тиісті мақсаттар
бойынша қоғам не әлеуметтік топтар бөлген ... мен осы ... ... ... мен ... Әлеуметтік құндылықтар сол қоғамға
тән салт, дәстүр, әдет-ғұрыптың ... ... ... дегеніміз – жиі қайталанатын сол қоғам үшін мінез-құлықтың
басым ... ... ... ... саналатын құбылыс. Қатаң мағынада
алғанда дәстүр туралы тек ол ... ... ... ... ... ... болады. Дәстүр – алдыңғылардан қалған мәдени мұра.
Осылайша, дәстүр белгілі бір қауым – отбасы, әлеуметтік қабат, ... ұйым не ... ... ел ... шеңберінде ұзақ уақыт бойы
берілетін ұйымдасқан көптеген идеялар мен мінез-құлықтар ретінде анықталуы
мүмкін. ... ... ... ... байланысты – мемлекет пен заң
алдында тағзым ету, заң мен элита алдында ... ету, жеке ... ... және ... ... қою ... жалпы халықтық дәстүрлер де бар.
Мұндай дәстүрлер көбінесе әртүрлі елдердің қоғамдық ... ... ... ... саласында көрінеді.
Кез келген дәстүр жеке тұлғаға байланысты болса да, ... ... ... ... мен формасы салт болып есептеледі.
Әдет ғұрып дегеніміз – моралдік мәні бар салт. Бұл санатқа берілген
қоғамда болатын және ... ... ... ... ... адамдардың
мінез-құлық формалары енеді.
Әдет-ғұрып – бүкіл қоғам мүшелері не оның жекеленген әлеуметтік топтары
өзіне рұқсат ететін, не ... ... ... ... түсінік. Әдет-
ғұрып – адамдар басшылыққа алатын мінез-құлық ... мен ... ... ... ... ... ... қасиеттерімен
байланысты. Әрбір қоғам белгілі бір әдет-ғұрыпқа өз бағасын ... ... ...... қоғамдағы әлеуметтік топтағы рұқсат етілет
мінез-құлық өлшемі.
Әдет-ғұрыптың ерекше формасы табу болып ... Табу – ... ... ... ... салынған тыйым. Әсіресе ол ... ... ... ... бірі қан ... қаныпезерлік, моланы
ашу т.б.
Қоғам өзіне тән мәдениетті де сипаттайды. Мәдениет ... ... және ... ... да көп. Мәдениеттің адамды жануарлар
дүниесінен, ... ... ... ... ... кең мағынада алғанда мәдениет дегеніміз – байланысты қайта
өзгертуге, ... ... мен ... ... мен ... ... ... әрекеті.
Мәдениет материалдық және рухани болып бөлінеді. Мәдениетті кімнің
жасайтынына және оның ... ... ... оны үшке бөледі:
эгалитарлы, халықтық және көпшілік, сондай-ақ оның екі ... ... және ... ... ... басқаша қарайтын тұжырымдамалар да бар.
Бір кездері “мәдениет” ұғымы “өркениет” ұғымымен теңестірілді. Бұл ұғымды
алғаш қолданған француз ... ... ... ... ... жоқ, ... пен ... ережелері сақталатын қоғам,
сондықтан олар өркениетті ... ... тани ... “таңба” болып
саналады”, - дейді. Француз ағартушылары ақыл-ой мен әділдікке, қоғамдық
үндестікке негізделген қоғамды ... ... деп ... ... О. Шпенглер өркениет ұғымына мәдениет ұғымын қарсы
қояды. Оның ойынша, мәдениет - “өмірлік - органикалық ... ... ... - ... ... ... ... байланысты
өркениетті олар құлдырау көрсеткіші және қоғамның өлуі деп ... ... ... ... даму ... ... ... Оның ойынша,
тарих бірнеше тәуелсіз, қайталанбас тұйық ... ... ... бар, ... және өлу кезеңдерінен өтетін ерекше ... ... ... ... өз ... ... кезеңдерден
өтеді, өлген кезде өркениетке айналады. Ғалымның пікірінше, мәдениеттен
өркениетке өту ... ... ... ... ... қажеті болмай қалады, механикалық, шығармашылық сипаты жоқ
жұмыстар салтанат құрады.
Ғарышты ... ... ... ... байланысты адам
санасында біртіндеп өркениет туралы адамдардың техникалық жетістіктерінің
шыңы екендігі ... ұғым ... ... ... материалдық
жетістіктер, ал мәдениет дегенде адамның рухани әлемі ойға ... ... ... бір философия, мәдениет, дәстүр, қоғамдық мәні бар
құндылықтар, әлем туралы жалпы түсінік, халықтың ... ... ... мен ... ... ... өмірлік принциптер тән.
Әңгімелесу кезінде жапондықтар ағылшындармен салыстырғанда “жоқ”,
“болмайды”, “білмеймін” деген сөздерді ... ... ... ... бас тартқанда жапондықтар “жоқ, рақмет” деген сөздің орнына сөзбе-
сөз мағынасы “маған онсыз да тамаша” деген тіркесті қолданады. ... ... ... қашу үшін ... ... тұрғындары қонаққа шақырғанда кері
мекенжай көрсетіп открытка жібереді. Ондағы “мархабат” не ... ... ... ... ... жәшігіне салуы керек.
Ағылшындар мен жапондықтармен салыстырғанда, ТМД тұрғындары, мысалы,
Ресейде бұрынғы салт-дәстүрден бас тарту басымырақ, бірақ олар да ... ... ... ... ... ... ... Ресейліктер орыс
ақыны Тютчевтен: “Ресейді ақылмен түсіну мүмкін емес, ... ... ... ... ... оның сонда жатыр – тек Ресейге сену керек” деген
өлең жолдарынан ... ... ... ... ... ... іздеген зерттеушілер оны (ерекшелікті) ел тарихы мен жағрапиясынан
табады. Шынында да Ресей – алып ... ... да бір ... ... ... – дін мен мәдениет. Мұнда да
Ресейліктердің ұлттық мінездемесі жатыр.
Зерттеушілер халық өміріндегі мерекелерге де ... ... ... ... ... ... ... да хабар береді. Ресейдегі
көптеген мерекелердің ежелден тарихы бар. Мысалы, “қысты ... ... бұл ... ... жер ... ... ... білдірген, діни
сипаттағы ғұрыптарда орындалған. XVI – ... ... ... “масленица”
деп аталды, өйткені, бұл күндері майға құймақ пісірілетін еді. Жеті күн
бойы шексіз сауық-сайранмен ... ... ... алабажақ киім
киген әйел пішінді қарақшы жасады, оған бау, моншақтар тақты. Қарақшыны
отқа ... ... күн, ... жаңа егіс ... ән ... Бұл ... – қыс көктемнің келуіне кедергі жасамауы керек.
Орыстарға тән әзілқойлық, олардың қиялшыл мінезіне, білімі мен ... ... ... ... ... ... ... оңай тиген жоқ, бірақ оларға әзілсіз өмірдің мәні жоқ.
Шектен шығуға құштарлық пен ... шығу ... ең ... деп ... ... ... Бұл ... өкілдері өзінің
білімімен, ақыл ойымен таң ... да ... ... ... ішкілікке құмарлығымен, өз міндеттеріне жауапсыз қарауымен
көңіл қалдыруы да мүмкін. Сонымен бірге біржақты ойлайтыны да ... егер олар ... ... ... ... жамандайды. Егер
социализмді жамандаса, онда оның ешқандай жақсылығын көргісі келмейді.
Ұлттық ерекшеліктер барлық ... бар. ... ... оны ... ... ... ... ғылымы әртүрлі әділ ... де ... ... ... ... едәуір ықпал
етеді. Социологтардың жұмысы адамдардың қоғамдық құбылыстарға қатынасын
өзгертуі мүмкін, қолданыстағы әлеуметтік ... ... ... қабылдау үшін ақпараттар жинайды. ... ... ... ... ... тиіс, өйткені бұл ғылымның зерттеу ... ... ... организмінің өмір сүруіне қажетті аса маңызды мәселелер жатыр.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Аитов Н.А. ... ... ... ... Арон Р. ... ... ... мысли. 1993.
3. Виноградов С.А. Человек и общество. Алматы, 1994.
4. Вебер М. Образ общества. 1994.
5. Оспанов С.И. Социологические исследования. ... ... П. ... ... ... 1992.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Социология пәні және оның қоғам өміріндегі рөлі туралы14 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Банктік қызмет аясындағы банктік құқықтық қатынастардың кейбр теориялық мәселелері7 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Қоғамдық тамақтану ісі36 бет
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындары37 бет
Қоғамдық қатынастардың мәселелері10 бет
Қоғамдық өндіріс. Қоғамдық өндірістің негізгі принциптері24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь