Саяси партиялардың қоғамда алатын орны

ЖОСПАРЫ :

І.КІРІСПЕ
ІІ.НЕГІЗГІ БӨЛІМ
І.САЯСИ ПАРТИЯЛАРДЫҢ ТҮСІНІГІ, ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ ҚОҒАМДА АЛАТЫН ОРНЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2
1.1Қазақстандағы саяси партиялар, олардың құрылу тарихы ... ... ... ... ...8

ІІ.ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ САЯСИ ПАРТИЯЛАР ТУРАЛЫ ЗАҢ ... ... ... ... ..17
2.2 Саяси партиялар туралы ғалымдардың ой.пікірлері ... ... ... ... ... ...38

ІІІ.ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .42
Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .39
Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...38
        
        ЖОСПАРЫ :
І.Кіріспе
ІІ.Негізгі бөлім
І.Саяси партиялардың түсінігі, құрылымы және ... ... ... ... ... ... тарихы...................8
ІІ.Қазақстандағы саяси партиялар туралы заң..................17
2.2 Саяси партиялар туралы ғалымдардың ой-пікірлері………....….......38
ІІІ.Қорытынды………………………….....................................................
..42
Пайдаланған ... ... ... қоғамда алатын орны
Саяси партиялар азаматтардың саяси өмірге қатысуының ... ... ... ... ... Қоғамда ұйымдар, соның ішінде саяси
ұйымдардың мүшелерінің саны мен ... ... ... ... ... ... қатысу деңгейі де жоғары болып есептеледі. Бірақ, барлық
уақытта солай болады деуге болмайды.
Қоғамның саяси жүйесіне кіретін саяси ... мен ... ... мен ... арасында айырмашылық та жоқ ... ... ... ... бағындырып, оларды басқаруға ұмтылады. ... ... ... аппараттардың шешім қабылдау ісіне ... ... ... ... саяси партиялардың құрамына да кіреді.
Партиялар азаматтардың саяси ... ... және ... ... ... Республикасының Конституциясы, 56-бап).
Бірақ ол шексіз емес, олардың және ... да ... ... ... мен лауазымды адамдар қызметіне араласуына жол
берілмейді (54-бап). Сол сияқты ... өз ... ... ... партиялары қызметіне жол берілмейді.
Көп партиялылық – плюрализмнің бірден-бір тетігі ... оның ... ... ... де бар ... ... ... болмайды. Олай
деушілердің ойынша көп партиялылықты шұғыл енгізу жағдайында ішкі ... ... ... ... ... демократиялық дағды қалыптасып
үлгермеген қоғамда бірден шексіз еркіндік беруге де болмайды. Егер басқа
партиялар ... ... онда ... ... ... кең түрде саяси
еркіндік қамтамасыз етілуге тиіс. Бұл сияқты платформа идеясының жүзеге
асып жатқанын ... ... ... үнді ... іс-әрекетінен көруге болады. Бір ғана саяси партия жағдайында
ол проблемаларды талқылауға құқықты ... ұйым ... ... деңгейінде дамымаған болса да, ... ... ... ... ... ... ұйымдар да болуға тиіс. Бұдан басқа да ... ... ... ... ... ... ... де бар. Азаматтардың
саяси еркіндігі көп ретте осы ... ... ... реформалар Батыс демократиясының негізгі бағыттары
мен стандарттарын қабылдады. Алайда олар сол ... ... ... ... жылжуының және саяси партиялары құрылысының өз
жолы болды. Осыны елбасы Н. ... ... ... Ол ... «Ғасырлар
тоғысында» кітабында «Қазақстан тәжірибесі мені қоғамның жаңа ... ... ... ... кілт іздеуден бас ... ... ... ...... ... ... жоқ, ұзақ процесс. Ол
қоғам мен адам өмірінің барлық сфералараныдағы кешенді міндеттерді үздіксіз
шешу демократия декреттермен ... оны өмір ... ... ... демократиясының эволюциялық жолын таңдағанын
анық көреміз. Саяси партиялардың кейбірі Батыс демократиясына тән шектеусіз
сөз ... ... мен ... ... дін ... етуі Қазақстанның жас демократиясы үшін қауіпті екендігін ... ... ... ... тоталитарлық саяси жүйе мемлекеттің жеке
адам өмірін реттеуі ... ... ... үшін із ... ... жоқ. Ел ... мен ... саяси
қызметтің әкімшілдік әдістеріне бейім болады. Биліктің демократиялық
тетіктерінен ... ... ... ... ... істеді. Тоталитарлық,
әкімшілдік ойлауға ... ... ... ... ... ... өзінің кері ықпалын жасады. Партиялар Қазақстанда халықтық
әлеуметтік тамырлардан қарағанда, әкімшілдік жүйемен көбірек қатыста ... ... ... ОТАН» Халықтық Демократиялық партиясы
Төрағасы – Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев. Төрағаның бірінші орынбасары –
Бахытжан ... ... ... ... ... ... 1999
жылдың қаңтарында құрылып, сол жылғы 12 ақпанда Қазақстан Республикасының
Әділет министрлігінде тіркеуден ... ... ... саны 607 ... ... «Нұр ... партиясының бөлімшелері Қазақстанның барлық
облыстарында, Астана және Алматы қалаларында бар. Партия қоғамды одан әрі
демократияландыруға бағытталған экономикалық және саяси ... ... ... өмір сүру деңгейін көтеруге; әлеуметтік әділеттік
орнатуға және елімізде тұрақтылықты сақтауға; ұлтаралық және
конфессияаралық келісімді нығайтуға; Қазақстан Республикасының жан-жақты
және ... ... үшін ... ... мен ... ... ... етуді басты мақсаттары етіп жариялады. Мәжілісте
«Нұр Отан» парламенттік көпшілікке ие. 2007 жылы өткен Мәжіліс сайлауының
қорытындылары бойынша «Нұр Отан» 88,41% дауыс ... ... ... партиядан 98 депутат сайланды.
Қазақстан коммунистік партиясы
Партияның бірінші хатшысы – Серікболсын Әбділдә ұлы Әбділдин. Партия 1998
жылғы 27 тамызда тіркелген, 2003 ... 20 ... ... ... ... мүшелерінің саны 54 246 адамды құрайды. Партияның бөлімшелері
республиканың барлық облыстарында бар. Партия республикада ғылыми социализм
қағидаларына негізделген еркіндік және әлеуметтік әділетті ... ... ... ... ... ... қалыптастыруды өзінің
негізгі мақсаты етіп санайды. 2004 жылы өткен Мәжіліс сайлауына
Қазақстанның коммунистік партиясы партиялық тізім бойынша 3,44% дауыс
жинаған «Коммунистердің халықтық ... ... және ҚДТ» ... құрамында қатысты. Партия 2007 жылғы Мәжіліс сайлауына қатысқан
жоқ.
Қазақстан коммунистік Халықтық партиясы
Бірінші хатшысы – Владимир ... ... 2004 ... 21 ... ... өтті. Тіркеуден өту кезеңінде партия сапы 90 мың ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық
дамудың жаңа жағдайына бейімделген маркстік-лениндік идеологияға
негізделген. 2004 жылғы Мәжіліс сайлауының қорытындылары бойынша партия
1,98% дауыс алды. Үшінші шақырылымдағы Мәжілісте партияның депутаттары
болған жоқ. 2007 ... ... ... ... ... ҚКХП ... ... «Ауыл» социал-демократиялық партиясы
Партия төрағасы – Ғани Әлімұлы Қалиев. Партия 2002 жылғы 1 наурызда
тіркелген. 2003 жылғы 2 сәуірде партия ... ... ... ... ... ... ... саны 61 043 адамды құрады. Қазақстанның барлық
облыстарында партияның құрылымдық бөлімшелері бар. Партия мақсаттары:
мемлекеттік реттеуді және агросекторды қолдауды күшейту; ауыл
еңбеккерлерінің ... ... ... одан әрі ... экономикалық және саяси реформаларды жүзеге асыруға белсенді
ықпал ету; экономиканың барлық ... ... ... негізді
формаларын жүзеге асыру. Партия 2004 жылғы парламенттік сайлауға қатысты,
алайда үшінші шақырылымдағы Мәжілісте бірде-бір депутаттық мандатты иелене
алмады. 2007 жылғы Мәжіліс ... ... ... ... ... дауыс жинады.
Қазақстанның патриоттар партиясы
Партия төрағасы – Ғани Есенкелді ұлы Қасымов. Партия 2000 жылғы 4 тамызда
тіркелген, 2003 ... 21 ... ... ... ... Партияның
мәліметтері бойынша оның құрамында 172 мың мүшесі бар. Партия келесі
мақсаттарды ұстанады: Қазақстан халқының ұлттық қайта өркендеуін
қалыптастыру және ... ... ... ... бар ... мемлекет, азаматтық қоғам қалыптастыру; қоғамның әлеуметтік
белсенді бөлігін ... және ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету; адамның жоғары деңгейде өмір сүру
сапасын қалыптастыру және азаматтардың денсаулығына басым көңіл бөлу. 2004
жылғы Мәжіліс ... ... 0,55% ... ... ... өте алмады.
2007 жылғы Мәжіліс сайлауының қорытындылары бойынша партия 0,78% дауысқа ие
болды. Партия жетекшісі Ғ.Е.Қасымов 2007 жылы Президент ... ... ... ... ... «АҚ ЖОЛ» ... партиясы
Партия төрағасы - Әлихан Мұхамед ұлы Бәйменов. Партия 2002 жылғы 3 ... ... ... ... 175 862 адамды құрайды. партияның
мақсаттары: тәуелсіз, гүлденген, демократиялық және еркін ... ... ... тәуелсіздік, еркіндік, әділеттік. 2004 жылғы
Мәжіліс сайлауында партия 12,04% дауыс жинады. Партия үшінші шақырылымдағы
Мәжілісте бір депутаттық ... ... 2007 ... ... сайлауының
қорытындылары бойынша «Ақ жол» партиясы 3,09% дауыс жинады.
«Руханият» партиясы
Партия төрайымы – Алтыншаш Қайыржанқызы Жағанова. Партия 2003 жылғы ... ... ... ... саны 72 мың адамды құрайды. Партия
бөлімшелері облыс орталықтарында, Астана және ... ... ... негізгі міндеттері: экономиканы көтеру, әлеуметтік мәселелерді
шешу, биік адамгершілікті және рухани бай қоғамды дамыту. 2004 жылғы
Мәжіліс сайлауының қорытындылары бойынша ... 0,44% ... ... ... ... ... ... жоқ. 2007 жылғы Мәжіліс
сайлауының қорытындылары бойынша «Руханият» партиясы 0,37% дауыс жинады.
«Әділет» демократиялық партиясы
Партия ...... ... Нәрікбаев. 2004 жылғы 14 маусымда
тіркелген. Партия мүшелерінің саны 70 мың адамды құрайды. Партия аумақтық
принцип бойынша құрылып, республиканың барлық облыстары мен ... ... ... өз бөлімшелерін иеленген. Қазақстанда құқықтық
демократиялық әлеуметтік мемлекет құруды, тиімді, озық және дамыған
экономикалық жүйе ... ... ... ... партия өзінің
басты міндеттері санайды. Партия 2004 жылғы Мәжіліс сайлауының
қорытындылары бойынша партиялық ... ... ... 0,76% ... ... ... Мәжілісте бір мандатты округ бойынша сайланған бір
депутаты болды. 2007 жылғы 8 шілдеде өткен «Әділет» демократиялық
партиясының 5-ші съезінде Қазақстанның «АҚ ЖОЛ» ... ... ... ... ... ... АҚ ЖОЛ» демократиялық партиясы
Партияның тең төрағалары: Болат Мұқышұлы Әбілов, Ораз Әлиұлы Жандосов,
Төлеген Тілекұлы Жүкеев. Партия «АҚ ЖОЛ» ... ... ... ... 29 ... ... 2006 жылғы 17 наурызда тіркелді. Партия
мүшелерінің саны 87 012 адамды құрайды. Партия барлық облыстарда, Астана
және ... ... ... бөлімшелерін ашқан. Партияның мақсаттары –
демократиялық, зайырлы, құқықтық, әлеуметтік мемлекет және ашық қоғам ... ... 23 ... ... Ақ жол» ... 3-ші съезінде Жалпы ұлттық
социал-демократиялық партиясына (ЖСДП) қосылу туралы шешім қабылданды.
Жалпы ұлттық социал-демократиялық партиясы (ЖСДП)
Партия төрағасы: Жармахан Айтбайұлы Тұяқбай. Төрағаның ... ... ... ... 2006 жылғы 10 қыркүйекте құрылған. 2007
жылғы 25 қаңтарда тіркелді. Партия мүшелерінің саны – 140 мың адам. Партия
барлық облыстарда, Астана және ... ... ... ... ... ... ... партиясы өз алдына демократиялық,
құқықтық әлеуметтік мемлекет қалыптастыру, инновациялық экономика құру,
жаңа гуманитарлық саясатты жүзеге асыру міндеттерін ... 2007 ... ... ... бойынша Жалпы ұлттық социал-демократиялық
партиясы 4,54% дауыс жинады.
1.1 Қазақстандағы саяси партиялар, олардың құрылу тарихы
Қазақстанда саяси ... ... құру ... ... Бұл ... барлық деңгейде қалыптасып ... ... ... тыс ІV ... сөйлеген сөзінде ... «… ... ... ... ... ... тырысса да,
аймақтық бөлімшелердің қалыптасуының өзі «жоғарыдан» дейтін классикалық
схема бойынша ... ... ... ... ... ... бойынша сайланады», – деп ашық айтуы бекер емес[1].
Қазақстанда азаматтардың партиялар мен қоғамдық ұйымдар арқылы саясатқа
қатысу еркіндігі де біркелкі ... ... ... ... азаматтар үшін
«Нұр Отанның» беделі ... Ал ... ... «Ақ ... ... ... 2 ... Қоғамдық қозғалыс ұйымдарының
мүшелері: «Тәуелсіздікті қорғау» (М. ... «Рух пен тіл» (Н. ... ... (Д. ... және т.б; ... ... ... ондаған)
«Қаһар», «Айбын» және т.б. имидждері туралы олай деу ... ... ... ... жаңа партиялық құрылысқа үйрене қойған жоқ. Сонымен
бірге, саяси партиялар ... ... да ... ... ... ... ... де мұны дәлелдеп отыр.
«Сіз өзіңізге танымал саяси партиялар бағдарламасымен таныссыз ба?» – деген
сұраққа «ия» деп ... ... 30-40 ... ... ... ... алғы ... тағы бірі – саяси, құқықтық
факторлар. Міне солар демократиялық тәртіпті қоғамда демократиялық ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуі
саяси басқарушылық шешімдерді қабылдап, жүзеге асыру қажет. ... ... ... аз емес. Мысалы, демократиялық даму жолындағы саяси-
ұйымдастырушылық шаралар (сайлау жүйесінің өзгеруі т.б.) мен ... ... ... ... ... ... ... арасындағы қарама-
қайшылық және т.б.
Саяси салғырттықтың көбісі халықтың әлеуметтік ... ... ... ... ... саяси партиялардың ықпалында болатындар бірінші кезекте
мемлекеттік қызметкерлер, олардан ... ... ... ... күні ... ... партиялардың құрамы көбінесе дәл осы ... ... ... белгілі, бірақ олар ерікті негізде ме әлде
міндеттеу, қысымшылық ... ме? – ... тағы бір ... ... бар. ... үй ... ... студенттер арасындағы саяси партиялар
қызметіне деген қызығушылық өте төмен тіптен жоқтың ... ... ... ... мен әр ... ұлт ... ретінде
қарастыратын болсақ, Солтүстік, Шығыс, Орталық аймақтарда өкілдерінің ... ... ... ... ... ... келеді. Солтүстік және
Шығыс аймақ өкілдері Оңтүстік және Батыс ... ... ... ... бағдарламаларымен көбірек таныс. Ал партиялар мүшелерінің
ұлттық белгілері де сондай екені белгілі ... ... ... мен қозғалыстар өз іс әрекеттерінде жалпы ұлттық,
мемлекеттік мүдделерді ескеруі негізінде ғана ... ... ... ... ... үлес қоса алады. Осы ретте көп партиялық ... екі ... ... ... ... ... де, тек қана жағымсыз, жаман
болмайтын сияқты. Әрине, партиялық жүйе ... ... ... ... ... ... ... яғни азаматтардың өз пікірлері мен
талпыныстарын білдіруге, олардың саяси ... ... ... ... ... ... жұмыс істеуіне, өмір сүруіне
жәрдемдеседі. ... ... көп ... ... кезеңде, әсіресе
дағдарыстар етек алған жағдайда, қоғамның әлеуметтік және ... ... ... ... ... партиягершілдік жолға түсіп, өзара
араздасуына итермелеуі ықтимал. Мысалы, Қазақстанда «Алаш» ... ... ... ... ұран ... ... ... өз лидерлері В.В.Жириновскийдің басшылығымен бұрынғы империялық
саясатқа қайта оралуға шақырғаны мәлім. Ал, мұның өзі ... пен ... ... ... ... ... тууына апаруы да мүмкін.
Осының бәрін саяси жүйе басшылығында отырған элита ескереді. Сөйтіп қандай
бір партия немесе ... ... ... ... ... ... ... өз орнын алады. Ол ең алдымен электоратқа байланысты. Сайлаушылар
қай партияны, қай қозғалысты жақтап дауыс ... ... ... қоғамда
алатын орны анықталады [3].
Елімізде азаматтардың саясатқа қатысу еркіндіктерін кеңейту ... ... мына ... атап ... ... ... қатысу және сайлану мүмкіншілігін арттыру. Яғни, олардың тіркелу,
ұсыну тұрғысындағы талаптарын жеңілдету; Бұқаралық ... ... ... сипатын күшейту, азаматтарға психологиялық әсер етуде
үгіт насихатты барлық партиялардан тең дәрежеде жүргізуін ... ... ... ... ету ... партиялар үшін
сайлау кедергісін қысқарту ( 7% -дан 5%-ға ... ... ... ... ... келесі факторларға
байланысты: біріншіден, демократиялық саяси қатысу мен әлеуметтік топтардың
саяси ... ... мен ... ... ықпал етудегі
тәжірибесінің аздығы. Екіншіден, еліміздегі модернизациялау үрдісі мен оның
қоғамға ықпалына байланысты. Ол ... ... ... ... әсер
етуде.
Азаматтардың саяси өмірге еркінірек қатысудың тағы бір жолы халықтық
бақылау органдарына мүше болу ... ... ... ... ... тұтас жүйе ретінде мемлекеттік ұйымдардан және қоғамдық ... ... ... ... ... мен ... заң жүзінде бекітілуі
маңызды. Азаматтардың саяси құқықтарымен қатар азаматтық және әлеуметтік
құқықтары да қамтылуы қажет. ... ... жеке ... – бұл ... ... ... оның дербестігін және ерекшелігін
көрсетеді. Олардың қатарына өмір сүру ... жеке ... ... ... ... құқық азаматтардың мемлекет пен қоғам істерін ... ... ... ... Сөз, ... ұждан еркіндігі, ақпарат
алу құқы, өз пікірлестерімен біріге алу ... ... ... сайлау мен сайлану еркіндігі т.б. жатады.
Қазіргі кезде нарықтық саясат пен ... ... ... ... туралы пікір-таластары жүруде. Егер бұрын саяси жүйеде
тар шеңбердегі партиялық ... ... ... ... қоғам дамуынан одан да
шектелген номенклатуралық, этнократиялық және криминалды топтар ықпал етуге
тырысуда. Содан да болар, С.Хангельдин ... ... бар ма ... ... ... Біз ... әр ... теріскейдегі көршіміздің ыңғайына
қарай реттейміз. Бұл бұлжымас дағдыға айналды», – дейді. Оның бұл ... тым ... ... ... ... ... ... топтасу
кезеңінде превентивті түрде бақыланатын саясат керек. [5]
Ол үшін: 1. ... ... ... ... азаматтардың еркіндігіне
түрлі саяси, әлеуметтік, экономикалық және технологиялық күштердің залалды
ықпал да болмай ... Егер ... ... ... ... ... алдын алу жоспары болмаса, яғни бұл іс өз бетімен ... ол ... бір ... ... ... ... ... зерттеп, тиісінше оң ықпал жасау, превентивті саясат жүргізу
саяси жүйенің ... ... бірі ... ... Саяси жүйе қоғамның тепе-теңдік, тұрақтылық, орнықтылық белгілерінің
нашарлау көріністерін дер кезінде байқап, оларды қалпына ... ... ... ... ... тиіс. Ол үшін саяси әлеуметтік және
этникалық топтар, жалпы халық бұқарасы арасында ... ... ... (экономикалық, саяси және әлеуметтік) ... ... жылы ... Республикасы Президентінің бұйрығымен «2006-2011
жылдарға арналған ... ... ... ... ... бекітілді. Экономикалық, әлеуметтік және саяси сферадағы
түбірлі реформалардың арқасында қоғамдық ... ... олар ... ... құқықтары мен еркіндіктерін қорғауға бағытталып әрекет
ете бастады.
Зерттеулер қорытындысы бойынша саясатқа қатысатын ... ... ... ... ... үш ... ... болады: Саясатпен еркін
және белсенді араласатындар. Олар әр деңгейде өздерінің қолдарынан келгенше
іс-әрекет ... ... (25%); ... ... ... ... әлі еркін іс-
әрекетке бара қоймағандар (57%); Саясатта не болып ... ... ... ... ... ... өзін ... ұстайтындар (18%).
Бұдан көріп отырғанымыздай, Қазақстан азаматтарының басым көпшілігінің
саяси еркіндігі жоғары (82%). Селқос қарайтындары – ... ... ... ... ... ... зиялы қауым
атаулы әлеуметтік топтағылардың саяси белсенділігі жоғары деуге келмейді.
Қазақстан азаматтарының жалпыұлттық ... гөрі ... ... қатысуының жоғары екендігін көреміз. Бірақ жергілікті деңгейдегі
өзін-өзі басқару институттарының жоқтығы, азаматтарды жалпыұлттық деңгейде
қатысуда енжарлық көрсетуге алып ... ... ... ... институттарының жеткілікті бекітілмеуі; мемлекеттік ұйымдардың ... ... ... жасауға тырыспауы; ҮЕҰ-ның әлсіздігі; азаматтық қоғам
құру тәжірибесінің жоқтығы; ...... бәрі ... ... белсенділігінің төмендігіне әсер етеді.
Қазақ халқының саяси тарихы саяси өмірді реформалауға бағытталған ... ... ... ... ... тірек болған, тағдырлық мазмұндағы
құжаттар қатарына көне ... ... ... орта ... ... ханның қасқа жолы», «Есім ханның ескі ... ... ... ... ... болады. Қазақ халқының саяси өмірде бұл
құжаттардың қолданылуы ... ... ... ... ... ... саяси тұрақтылығымен біртұтастығын
нығайтты. Ал ... ... ... соң ... ел болған Қазақстан
халқын жаңа жасампаздық істерге бастаған, азаматтардың зор ... ... ... ... «Қазақстан 2030: барлық қазақстандықтардың
өсіп-өркендеуі, қауіпсіздігі және ... ... атты ел ... Қазақстан халқына 1997 жылы жасаған Жолдауы болды. [1]
«Қазақстан 2030» Жолдауында Президент Қазақстанның алдындағы 7 басымдылықты
атап көрсетті. Солардың ... 1,2,4, және 7-ші ... ... ... ... ... да ат ... араласуына қатысты болды.
Қазақстандағы саяси партиялар «Қазақстан 2030» стратегиясындағы ... ... ... ... ... ... сақтай отырып,
Қазақстанның тәуелсіз егемен мемлекет ретінде дамуын қамтамасыз ... ... ... ... үшін ... ... ... болды. Сонымен
қатар өздерінің саяси мақсаттарының әр түрлілігіне қарамастан елдің саяси
партиялары «ішкі саяси ... пен ... ... ... ... және алдағы орнаған жылдар ішінде ұлттық стратегияны
жүзеге ... ... ... ішкі ... тұрақтылық пен ... ... ... ... /3/ ... ... болды. Қазақстан
саяси партиялары түгелдей дерлік Қазақстан азаматтарының денсаулығын,
білімін және материалдық ... ... ... ... ... келегі мәселелердің бірі-экологиялық ахуалды жақсарту болды.
Қазақстандағы саяси партиялар ұзақ мерзімді ... ... ... де жатқызады. «Ісіне адал әрі біздің басты
мақсаттарымызға қол ... ... ... ... ... мемлекеттік қызметкерлерінің ықпалы жене осы заманғы корпусын
жасақтау» мәселесі де елдегі саяси партиялардың ортақ мақсаттары деп атауға
болады. [4]
Аталып ... 2030 ... ... ... даму ... ... ... партиялардың басым көпшілігінің саяси
бағдарламаларын ортақ міндеттер ... ... ... ... ... табылатын ҚХБП, Азаматтық, Руханият, Асар, Отан және Нұр
Отан партияларының ... ... ... ... орын ... ... үшін ... маңызы бар мемлекеттік ... ... ... ... мен ... да ... ... Мысалы, 2003 жылы желтоқсанда құрылған Қазақстанның демократиялық
таңдауы «(ҚДТ) ... ... ... ... күн ... отырған мәселелер өзінше орын алды. ҚДТ ... ... ... ... ... ... ҚДТ-ның мақсаттары:
Биліктің үш тармағының ... ... және ... ... мен ... қамтамасыз ету; Экономиканың дамуына сай
халықтың әл-ауқатын көтеру; Ұлттық ... ... ... ... ... мен қылмыскерлікке қарсы тиімді күрес; Ақпараттық
қауіпсіздікті қамтамасыз ету».
Аталған міндеттерді, ... ... ... те ... ... басымдылықтар ретінде белгіледі. Саяси партиялардың биліктің
мақсаттарын айқындауға көзқарастары ... ... сол ... ... ... түсінеді. Оппозициялық партиялар биліктің
халық алдында толық ашықтығын және есептілігін жақтаса билік ... ... өз ... өздерінің саяси шараларымен шешкенді
дұрыс көреді. Билік партиялары Қазақстан ... ... ... ... ... ... емес деп санады. Билік көптеген мәселелерді өз
бетімен шешуге құштар болды. ... есеп ... ... ... ... ... алдында нақты есеп бере ... ... ... ... ... саяси практикада 2000-ші жылдардың басында
«Отан» және «Нұр ... ... ... ... ... ... ... демократиялық мемлекет құруға
қатысуы мәселесін зеттегенде естен шығарылмайтын маңызды мәселе мемлекеттің
мүдделі ... ... ... мен ... ... ғана қызмет
етуін талап етуі болды. Бұл ... өз ... 1990 жылы 25 ... ... ССР ... ... ... Декларациядан алады.
Кеңес Одағы күйреуі жағдайында қабылданған бұл ... ... ... ... ... ... бірлестіктер, өзге де топтар немесе
жекелеген адамдар тарапынан Қазақ ССР-нің конституциялық құрлысына қарсы
жасалатын кез ... ... ... оның ... тұтастығын
бұзуға шақыратын, сондай-ақ ұлт азадығын ... ... ... ... ... деп ... [6]
Қазақстандағы басқарушы билік ел егемендікке қол ... ... ... ... саяси күштердің жас мемлекеттің тәуелсіздігін
шайқалтпауын назарға ерекше ұстады. Себебі, саяси партиялар ... ... ... сол ... ... ... ... дем берген болар еді. Әсіресе Қазақстанның солтүстігі мен
шығыс региондарындағы сеспаратистік, шовинистік пиғылдағы орыс ... ... ... ... болатын. Сонымен бірге саяси тұрақтылыққа тым
ұраншыл ұлтшыл- патриоттық партиялар да кері ... ... Бұл ... ... ... өзара күресін заңмен қатал реттеуді дұрыс ... ... ... ... 1993 жылы 28 ... қабылдаған тұңғыш
Конституциясынан көрініс тапты. Онда «партиялар азаматтардың саяси ... және іске ... ... ... ... партиялардың құрылуы,
қызыметі және тоқтатылуы заңмен ... ... ... ... мемлекеттердің саяси партияларының құрылуына жол
берілмейді»- делінген .
Мемлекет саяси партиялар қызметіне ... мән ... ... ... ... ... ... көппартиялық дамытылды.
Бірақта Қазақстан олардың қызметіндегі қоғамдық келісімге және этникалық
татулыққа жат пиғылдардың ... ... ... ... ... ... шеңберінде қызмет ететін саяси партиялар ғана ... ... ... ... ... саяси бағыттағы
партиялар өз қызметтерін ... да ... ... ... ... туралы заң
Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесi, Төраға ... ... ... ... ... ... және Қ.Ә.Омарханов қатысқан құрамда, мыналардың: Мемлекет
басшысының өкiлi - ... ... ... ... ... ... ... орынбасары Т.С.Донақовтың;
Қазақстан Республикасы ... ... мен ... депутаттары
Е.Ж.Жұмабаев пен Р.Қ.Сәрпековтiң; Қазақстан Республикасы Орталық ... ... ... ... ... Бас ... А.Қ.Дауылбаевтың; әдiлет бiрiншi вице-министрi Б..Рахымбековтiң,
Әдiлет министрлiгiнiң ... ... ... ... ... ... ... Мәдениет, ақпарат және ... ... Iшкi ... ... ... орынбасары
С.Ә.Қожкеновтiң қатысуымен, өзiнiң ашық отырысында Қазақстан Республикасы
Президентiнiң "Саяси ... ... ... ... ... сәйкестiлiгiн тексеру туралы өтiнiшiн қарады.
Қазақстан Республикасының Парламентi Палаталары, Yкiметi, ... ... және Бас ... ... ... ...... өзге де материалдарын зерделеп, баяндамашыны -
Конституциялық Кеңестiң мүшесi А.К.Котовты, өтiнiш субъектiсi өкiлiнiң және
отырысқа ... ... ... Қазақстан Республикасының
Конституциялық Кеңесi мынаны АНЫҚТАДЫ:
"Саяси партиялар туралы" Қазақстан Республикасының ... ... ... 2002 ... 26 маусымда қабылдап, 2002 жылғы 2
шiлдеде ... ... ... қол ... ұсынды.
Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 15 шілдедегі N 344 Заңы
Осы Заң саяси ... ... ... ... олардың
құқықтары мен мiндеттерiн, қызметiнiң кепiлдiктерiн белгiлейдi, саяси
партиялардың мемлекеттiк органдармен және басқа ұйымдармен қатынастарын
реттейдi.
ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР
Саяси партия ... ... ... әлеуметтiк топтардың мүдделерiн мемлекеттiк
билiктiң өкiлдi және атқарушы, жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарында
бiлдiру және оларды қалыптастыру iсiне ... ... ... саяси
еркiн бiлдiретiн Қазақстан Республикасы азаматтарының ерiктi бiрлестiгi
саяси партия деп танылады.
      Саяси партияның халық атынан билiк жүргiзуге құқығы жоқ.
Қазақстан Республикасының саяси ... ... ... ... осы ... және ... өзге де нормативтiк құқықтық актерлерiнен тұрады.
      Саяси партиялар заң ... ... ... бiрiгу құқығы
      Қазақстан Республикасы азаматтарының саяси партияларға бiрлесу
бостандығына құқығы бар.
      Қазақстан Республикасының азаматы тек бiр саяси партияға мүше бола
алады.
      ... ... мүше болу ... ... ... ... бостандықтарын шектеуге негiз бола алмайды.
      Әркiм өзiнiң қандай ... ... ... немесе көрсетпеуге
құқылы.
      Мемлекет және саяси партиялар
      Мемлекет саяси партиялардың құқықтары мен заңды мүдделерiнiң
сақталуын қамтамасыз етедi.
      Мемлекеттiң саяси ... ... және ... ... ... заңсыз араласуына жол берiлмейдi. Саяси партияларға
мемлекеттiк органдардың функцияларын жүктеуге де жол ... ... кез ... ... оның ... ... ... да,
қандай партияға жататынын көрсетудi талап етуге тыйым салынады.
      Парламент депутаттарының, мемлекеттiк қызметшiлердiң саяси
партиялардағы ақы төленетiн қызметтерде ... ... ... ... ... ... ... атқару кезiнде
Қазақстан Республикасы заңдарының талаптарын басшылыққа алады және саяси
партиялар мен олардың органдарының шешiмдерiмен байланысты болмайды.
      Саяси ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасы, Қазақстан
Республикасының әлеуметтік қамсыздандыру және сақтандыру туралы заңнамасы
қолданылады.
      
Саяси партиялардың құрылу және қызмет ету негiздерi
      Саяси партиялардың қызметi ерiктiлiк, тең ... ... ... және ... ... ... Осы Заңмен
белгiленген шектеулердi қоспағанда, саяси партиялар iшкi құрылымын,
мақсаттарын, қызмет нысандары мен әдiстерiн еркiн анықтайды.
      Саяси партиялардың қызметi адам мен ... ... ... ... мен
бостандықтарын бұзбауға тиiс.
      Саяси партиялар Қазақстан Республикасының саяси партияға мүше болып
табылатын азаматтарына саяси партиялардың басшы органдарында, депутаттыққа
және ... ... ... мен ... ... ... өзге де ... қызметтерге кандидаттардың тiзiмiнде
өкiлдiк етуi үшiн бiрдей мүмкiндiктер жасауға тиiс.
      Саяси партиялардың ұйымдық құрылымы аумақтық принцип бойынша
құрылады.
      Саяси партиялар мен ... ... ... ... мен
өкiлдiктерiнiң) басшы органдары Қазақстан Республикасының аумағында болуға
тиiс.
      Қазақстан Республикасының аумағында басқа мемлекеттердiң саяси
партияларының қызметiне жол берiлмейдi.
      Мақсаттары ... ... ... ... ... ... ... тұтастығын бұзуға, мемлекеттің
қауiпсiздігiне нұқсан келтiруге, әлеуметтiк, нәсiлдiк, Ұлттық, дiни, тектiк-
топтық және рулық араздықты тұтатуға бағытталған саяси партияларды құру мен
олардың қызметiне ... ... ... ... нәсiлдiк, ұлттық, этникалық және дiни белгiлерi
бойынша саяси партиялар ... ... ... органдар мен
жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарында саяси партиялардың бастауыш партия
ұйымдарын ... жол ... ... ... партиялар, сондай-ақ саяси партиялар жанынан
әскерилендiрiлген құралымдар құруға және олардың ... ... ... Бiлiм беру ... оқу ... ... партиялардың
бағдарламалық, жарғылық талаптарын насихаттауға жол берiлмейдi.
САЯСИ ПАРТИЯНЫ ҚҰРУ, ҚАЙТА ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ ТАРАТУ
     Саяси партияны құру
      Саяси партия саны бiр мың ... кем ... ... партияның құрылтай
съезiн (конференциясын) шақыратын және облыстардың, pecпубликалық маңызы
бар қаланың және астананың үштен ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы азаматтары тобының бастамасы бойынша құрылады. Азаматтар саяси
партияның құрылтай ... ... жеке өзi ... ... ... ... партияның құрылтай съезiнде
(конференциясында) өкiлдiк етуiне жол берiлмейдi. Саяси партияның құрылуын,
соның iшiнде құрылтай съезiнiң (конференциясының) өткiзiлуiн ұйымдастыруды
қаржыландыру осы Заңның 18-бабының талаптарына сәйкес жүзеге ... ... ... ... құру ... бастамашы
тобының электрондық және қағаз жеткiзгiштегi тiзiмдерi тiркеушi органға ол
белгiлеген нысан бойынша табыс етiледi.
      Құрылтай съезiн (конференциясын) әзiрлеу және өткiзу үшiн ... он адам бар ... ... ... ... ... ... (конференциясында) саяси партияны құру, оның атауы,
жарғысы, бағдарламасы туралы ... ... және оның ... органдары
құрылады.
      Саяси партия жарғылық қызметiн мемлекеттiк тiркеуден өткеннен кейiн
жүзеге асырады.
      
Саяси партияның атауы мен рәмiзi
      Саяси партияның атауында "саяси ... ... ... ... ... тиiс, ... саяси партиялардың атауында ғана пайдалануға жол
берiледi.
      Саяси ... ... және ... атауы мен оның рәмiзi
мемлекеттiк органдардың, Қазақстан Республикасында тiркелген саяси
партиялардың, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарын бұзушылыққа
байланысты ... ... ... атауы мен рәмiзiн толық немесе
олардың елеулi бөлiгiн ... ... ... ... ... ұлттық, этникалық, дiни, аймақтық, қауымдық
және гендерлiк белгiлердi көрсетуге, оның ... ... ... мен ... ... жол ... ... партияның өз рәмiзi ретiнде Қазақстан Республикасының және
басқа ... ... ... ... ... ... Саяси партия рәмiз ретiнде эмблемаларды, туларды, гимндердi,
вымпелдердi, значоктарды ... ... ... ... ... Конституцияға қарсы және заңға қарсы
мақсаттарды насихаттауға қызмет етпеуге тиiс.
      Саяси партия рәмiзiнiң сипаттамасы мен эскиздерi жарғыда болуға тиiс.
      
Саяси партияға мүше ... ... ... жасы он ... ... азаматы саяси
партияның мүшесi бола алады.
      Саяси партияға шетелдiктердiң, азаматтығы жоқ адамдардың мүше
болуына, сондай-ақ ұжымдық мүшелiкке жол ... ... ... ... ... ... құқық қорғау
органдарының қызметкерлерi және судьялар саяси партияда болмауға, қандай да
болсын саяси партияға ... ... ... ... партияға мүшелiк ерiктi, жеке және тiркелетiн тәртiпте болады.
      Саяси партияға қабылдау жазбаша өтiнiш негiзiнде жүзеге ... ... ... мүше болу кәсiби, әлеуметтiк, нәсiлдiк, рулық, ұлттық
немесе дiни ... ... ... ... және мүлiктiк жағдайына
байланысты шектелмеуге тиiс.
      Саяси партияның мүшелерi саяси партияның басшы органдарына сайлауға
және сайлануға, саяси партия мен оның басшы органдарының ... ... ... ... ... ... партиядан шығу, партиядан шығарылу, басқа партияға кiру
саяси партияға мүше болуды тоқтатуға негiз ... ... ... ... ... Саяси партияның жарғысында мыналар болуға тиiс:
      саяси партияның атауы, мақсаттары мен мiндеттерi, сондай-ақ рәмiзiнiң
сипаттамасы;
      саяси партияның орталық аппаратының орналасқан жерi;
      ... ... мүше ... және ... ... ... шарттары
мен тәртiбi, оның мүшелерiнiң құқықтары мен мiндеттерi;
      саяси партия мүшелерiн есепке алу тәртiбi;
      саяси партияны және оның ... ... ... ... құру, қайта ұйымдастыру мен тарату тәртiбi;
      саяси партия мен оның құрылымдық ... ... ... ... және ... органдарын сайлау тәртiбi,
аталған органдардың өкiлеттiк мерзiмi мен құзыреті;
      саяси партияның жарғысына және оның ... ... ... енгiзу тәртiбi;
      депутаттыққа және мемлекеттiк билiк органдары мен жергiлiктi өзiн-өзi
басқару ... өзге де ... ... ... партиядан
кандидаттар (кандидаттар тiзiмiн) ұсыну тәртiбi;
      бiрыңғай жалпыұлттық сайлау округiнiң аумағы бойынша саяси партия
ұсынған Мәжiлiс депутаттығына кандидаттарды керi ... алу ... ... саяси партия мен оның құрылымдық бөлiмшелерiнiң (филиалдары мен
өкiлдiктерiнiң) ақшаны және өзге де мүлiктi басқару саласындағы құқықтары,
саяси партия мен оның ... ... ... ... ... жауапкершiлiгi және саяси партия мен оның
құрылымдық бөлiмшелерiнiң (филиалдары мен өкiлдiктерiнiң) есептiлiк
тәртiбi.
      Саяси партияның жарғысында өзiнiң қызметiне жататын және ... ... ... ... өзге де ... ... ... Саяси партияның жарғысына енгiзiлетiн өзгерiстер мен толықтырулар
мемлекеттiк тiркелуге жатады.
      Саяси ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Әдiлет
министрлiгi жүзеге асырады.
      Саяси партияны мемлекеттiк тiркеуге қажеттi ... ... ... ... ... ... күннен бастап екi айдан
кешiктiрiлмей тiркеушi органға табыс етiледi.
      Саяси партия мемлекеттiк тiркелген күнiнен бастап алты айдың iшiнде
өзiнiң құрылымдық бөлiмшелерiн ... мен ... ... ... есептiк тiркеуден өткiзуге мiндеттi.
      Осы баптың 3-тармағын орындамау Қазақстан Республикасының заңдарында
белгiленген тәртiппен саяси партияның ... ... ... ... ... ... партияны тiркеу мен қайта тiркеу, сондай-ақ оның құрылымдық
бөлiмшелерiн (филиалдары мен өкiлдiктерiн) есептiк ... ... ... тұлғаларды мемлекеттiк тiркеу
туралы заңдарында көзделген тәртiппен және мерзiмдерде жүзеге асырылады.
      Саяси партияны мемлекеттiк тiркеу үшiн оның құрамында партияның
барлық облыстардағы, республикалық ... бар қала мен ... ... жетi жүз партия мүшесi бар құрылымдық бөлiмшелерiнiң
(филиалдары мен өкiлдiктерiнiң) атынан өкiлдiк ететiн кем дегенде елу мың
партия мүшесi болуға ... ... ... ... ... тiркеушi органға мынадай құжаттарды
тапсырған жағдайда жүзеге асырылады:
      1) тiркеушi орган белгiлеген нысан бойынша өтiнiш;
      2) саяси партияның басшысы қол ... ... ... екi дана ... жарғысы мен бағдарламасы;
      3) саяси партияның құрылтай съезiнiң (конференциясының) хаттамасы;
      4) саяси партия мүшелерiнiң тiркеушi орган белгiлеген нысандағы ... ... ... талабына сай келетiн электрондық және қағаз
жеткiзгiштегi тiзiмдерi;
      5) заңды тұлғаны мемлекеттiк тiркеу үшiн алынатын алымның төленгенi
туралы құжат.
      Мемлекеттiк тiркеу мерзiмi ... ... ... ... ... ... негiздер бойынша тоқтатыла
тұрады.
     
       Саяси партияны мемлекеттiк тiркеуден бас тарту
      Тiркеушi орган Қазақстан Pecпубликасының заң актiлерiнде көзделген
негiздемелер бойынша, сондай-ақ партия құрудың ... ... ... ... ... ... ... оның құрылтай құжаттары мен партия
мүшелерiнiң, оның құрылымдық бөлiмшелерiнiң (филиалдары мен өкiлдiктерiнiң)
тiзімдерi Қазақстан Республикасының заң актiлерiне сәйкес келмеген жағдайда
саяси ... ... ... бас ... ... ... Қазақстан Республикасының заң актілерiне көзделген
негiздемелер бойынша, сондай-ақ құрылымдық бөлiмшенi ... ... ... ... ... есептік тіркеуге
берілген құжаттар, соның iшiнде партия мүшелерінiң тiзiмдерi Қазақстан
Республикасының заң актiлерiне сәйкес ... ... ... ... бөлiмшесiн (филиалы мен өкiлдiгiн) есептiк тiркеуден бас
тартады.
      Мемлекеттiк тiркеуден бас тартылған ... ... ... ... үш ай ... соң оны мемлекеттiк тiркеу үшiн құжаттарды қайтадан
бере алады.
     Саяси партияны мемлекеттiк тiркеуден, оның ... ... мен ... есептiк тiркеуден бас тартуға сот тәртiбiмен
шағым жасалуы мүмкiн.
      
     Қазақстан Республикасының саяси партиялар туралы заңдарының ... ... ... ... ... ... Республикасының саяси партиялар туралы заңдарының
сақталуына, сондай-ақ саяси партия мен оның құрылымдық бөлiмшелерi
(филиалдары мен ... ... ... ... ... ... 1) ... партия мен оның құрылымдық бөлiмшелерiнiң (филиалдары мен
өкiлдiктерiнiң) саяси партия мүшелерiнiң қажеттi саны бар
екендiгiн растайтын құжаттарын берудi ... ету ... ... қол ... ... органдар;
      2) Қазақстан Республикасының салық заңдарына сәйкес салық органдары;
      3) Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде көзделген жағдайларда
басқа мемлекеттiк органдар жүзеге асырады.
      ... ... ... құру ... ... тобының, саяси
партия мүшелерi тiзiмдерiнiң дұрыстығын, осы Заңның 6-бабы 1-тармағының, 8-
бабының, 10-бабы 6-тармағының талаптарына сәйкес келуiн тексерудi Қазақстан
Республикасының Үкiметi айқындайтын тәртіппен ... ... ... асырады.
      Саяси партияның қызметiн тоқтата тұру
      Саяси партияның қызметi соттың шешiмi бойынша үш ... алты ... ... 1) Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңдарын бұзған;
      2) саяси партияның жарғысына қайшы келетiн қызметтi үнемi жүзеге
асырған;
      3) саяси ... ... ... ... ... бағытталған
жария шақыруы мен сөйлеген сөздерi орын алған;
      саяси партия мүшелерiнiң саны осы ... ... ... ... ... ... мүмкiн.
      Саяси партияның қызметi тоқтатылып тұрған кезеңде партияның басшылары
мен мүшелеріне бұқаралық ақпарат құралдарында партия ... ... ... және өзге де жария сөз сөйлеудi ұйымдастыруға және
өткiзуге тыйым салынады, сондай-ақ еңбек шарттары, оның қызметi салдарынан
келтiрiлген залалдың орнын ... және ... ... ... ... қоспағанда, саяси партияның банктiк шоттары бойынша шығыс
операциялары тоқтатыла тұрады.
      Егер ... ... ... тоқтата тұрудың белгiленген мерзiмi
iшiнде тәртiп бұзушылықтар жойылатын болса, ... ... өз ... ... ... партияның орын алған тәртiп бұзушылықты жойғандығы фактiсiн
саяси партияның қызметiн тоқтата тұру туралы ... ... сот ... ... ... ұйымдастыру және тарату
      Саяси партияны қайта ұйымдастыру (қосылу, бiрiгу, ... ... ... ... оның ... ... ... бойынша Қазақстан
Республикасының заң актiлерiнде және саяси партияның жарғысында көзделген
тәртiппен жүргiзiледi.
      Қайта ұйымдастырылғаннан ... ... ... ... партияны тiркеу
Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген тәртiппен жүзеге
асырылады.
      Саяси партия:
      1) өзiнiң жоғары органының шешiмi бойынша;
      2) аймақтардың кемiнде жартысының өкiлi болып табылатын ... елу бiр ... ... ... 3) ... ... бойынша таратылады.
      Саяси партияны таратуды саяси партияның жоғары органы тағайындайтын
тарату комиссиясы немесе Қазақстан ... ... сот ... ... шешiмi бойынша саяси партия:
      осы Заңның талаптарын орындамаған;
      саяси партияның қызметiн тоқтата тұру үшiн ... ... ... сот ... ... ... саяси партияның жарғысына қайшы келетiн қызметтi үнемi жүзеге
асырған;
      Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде тыйым ... ... ... не ... ... Республикасының заңдарын бiрнеше рет
(кемiнде екi рет) немесе өрескел бұза отырып жүзеге асырған;
      мемлекеттiк тiркеу үшiн ... ... ... мәлiметтердiң
дұрыс еместiгi анықталған кезде саяси партияны мемлекеттiк тiркеудiң
заңсыздығы ... не ... ... ... ... күшi жойылған;
      саяси партия Қазақстан Республикасы Парламентi Мәжiлiсi
депутаттарының сайлауына қатарынан екi рет қатыспаған;
      шетелдiк ... ... мен ... шет ... ... ұйымдар қаржыландырған, саяси партия осы Заңда тыйым салынған
қайырмалдықтарды қабылдаған;
      саяси ... оның ... ... ... мен
өкiлдiктерiнiң) қызметiн Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген
жағдайларда қайта тiркеусiз жүзеге асырған;
      Қазақстан Республикасының заң актiлерiнде ... өзге ... ... мүмкiн.
      
САЯСИ ПАРТИЯНЫҢ ҚЫЗМЕТI
     Саяси партияның құқықтары мен мiндеттерi
      Саяси партия ... мен ... ... ... мен
мiндеттердi жүзеге асыру үшiн Қазақстан Республикасының заңдарында
белгiленген тәртiппен:
      өзiнiң қызметi туралы ақпарат таратуға және өз мақсаттары мен
мiндеттерiн насихаттауға;
     ерiктi негiзде ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы
Парламентi Мәжiлiсiнiң және мәслихаттарының депутаттығына кандидаттар
ұсынуға; мәслихаттардағы өз өкiлдерi ... ... ... ... депутаттығына кандидатуралар жөнiнде ұсыныс жасауға;
      өздерiнiң ... ... ... ... ... митингiлер мен демонстрациялар, шерулер мен пикеттер
өткiзуге;
      осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заң ... өзге де ... ... ... ... Саяси партия:
      1) Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңдарының талаптарын
сақтауға;
      2) әрбiр азаматтың өз ... мен ... ... ... және ... көздерiмен танысу мүмкiндiгін қамтамасыз етуге;
      3) заңды тұлғалардың бiрыңғай мемлекеттiк тiркелiмiне енгiзiлетiн
мәлiметтер көлемiнде ... ... ... ... ... ... ... және өз басшылары туралы деректердi тiркеушi органға
хабарлауға;
      4) салық органдарына Қазақстан Республикасының заңдарында белгiленген
мерзiмдер мен көлемде өзiнiң қаржылық қызметi туралы есеп ... ... ... және оның ... бөлiмшелерiнiң (филиалдары мен
өкiлдiктерiнiң) oргандары
     Саяси партияның төрт жыл iшiнде кемiнде бiр рет шақырылатын съезi
(конференциясы) саяси партияның жоғары басшы ... ... ... ... ... ... ... саяси партияның жарғысы мен бағдарламасына өзгерiстер мен
толықтырулар енгiзiледi;
      саяси партияның мүшелері Қазақстан Республикасының Президенттiгiне,
Парламент ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Орталық сайлау
комиссиясына тiркеу үшін ұсынылатын партиялық тiзiмi бекiтiледi;
      саяси партияның басшы органдары сайланады;
      партияның мүшелiк жарналарының ... ... ... ... ... мен ... конференциясы (жалпы
жиналысы) саяси партия филиалы мен өкiлдiгiнiң жоғары басшы органы болып
табылады.
      Саяси партияның филиалы мен өкiлдiгiнiң ... ... ... ... ... ... тиiстi мәслихаттардың депутаттығына кандидаттар ұсынылады.
      Саяси партия съезiнiң (конференциясының) шешiмi саяси партияның
съезiне (конференциясына)саяси ... ... ... ... бар ... ... филиалдары мен өкiлдiктерiнiң өкiлдерi
қатысқан кезде көпшiлiк дауыспен қабылданады.
      Саяси партияның меншiгi
      Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... оның жарғысында көзделген қызметтi
материалдық жағынан қамтамасыз ету үшiн қажеттi объектiлер, сондай-ақ оның
қаражаты есебiнен құрылатын ... ... ... ... ... ... алғанда, саяси партия мүлкiнiң, соның iшiнде оның
құрылымдық бөлiмшелерi (филиалдары мен өкiлдiктерi) мүлкiнiң меншiк иесi
болып табылады. Саяси партия ... ... ... ... ... болмайды.
      Саяси партияның мүлкi саяси партияның жарғысы мен бағдарламасында
көзделген мақсаттарды ... ... және ... шешу ... Саяси партияның мүлкi ол таратылған жағдайда оның жарғысына сәйкес
пайдаланылуға тиiс. Егер саяси партияның ... ... ... онда бұл мәселенi шешудi саяси партияны тарату туралы шешiм
қабылдаған орган жүзеге ... ... ... ... және оның қаражатын пайдалану
      Саяси партияның қаражаты:
      мүшелiкке кiру және мүшелiк жарналардан;
      қайырмалдықтар құжатпен расталып, олардың шығу ... ... ... алдындағы салықтық мiндеттемелерiнiң орындалуына салықтық
бақылауды қамтамасыз ететiн орталық атқарушы орган белгiлеген тәртiппен
жүзеге асырылатын Қазақстан Республикасының азаматтары мен мемлекеттiк емес
ұйымдарының қайырмалдықтарынан;
      кәсiпкерлiк ... ... ... ... Саяси партияға және оның құрылымдық бөлiмшелерiне (филиалдары мен
өкiлдiктерiне):
      шет мемлекеттерден, шетелдiк заңды тұлғалардан және халықаралық
ұйымдардан;
      шетелдiктерден және азаматтығы жоқ ... ... ... ... тұлғалардан;
      мемлекеттiк органдардан және мемлекеттiк ұйымдардан;
      дiни бiрлестiктерден және қайырымдылық ұйымдарынан;
      иесi ... ... ... ... алуға жол
берiлмейдi.
      Осы тармақта көрсетiлген адамдардан келiп түскен қайырмалдықтар
соттың шешiмi бойынша мемлекеттің кiрiсiне ... ... ... ... ... Республикасының заңдарына сәйкес
тiркелген банктердiң шоттарына орналастырылады.
      Саяси партияның ақшасы мен өзге де мүлкi оның ... ... және ... ... ... жұмсалуға тиiс. Саяси партияның
өз қаражатын қайырымдылық мақсаттарға пайдалануына жол ... ... ... ... ... есебi жыл сайын республикалық
баспасөз басылымдарында жарияланады.
   ҚОРЫТЫНДЫ ЕРЕЖЕЛЕР
     Қазақстан ... ... ... ... ... бұзғаны үшiн
жауаптылық
      Қазақстан Республикасының саяси партиялар туралы заңдарын бұзғаны
үшiн Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес оған кiнәлi жеке және заңды
тұлғалар, оның iшiнде ... ... ... адамдары және саяси
партияның басшы органдарының құрамына кiретiн адамдар жауаптылықта болады.
      Саяси партиялардың халықаралық байланыстары
      Қазақстан Республикасының саяси партиялары ... ... ... ... ... ... ... дiни бiрлестiктердi
қоспағанда, халықаралық коммерциялық емес үкiметтiк емес бiрлестiктерге
ұжымдық мүшелер ретiнде кiре алады.
      Өтпелi ережелер
      Осы Заң ... ... ... ... ... партиялар алты
ай iшiнде осы Заңның талаптарына сәйкес мемлекеттiк қайта тiркеуден өтуге
мiндеттi.
      
Конституцияның 72-бабы 1-тармағының 2) тармақшасына ... ... ... ... ... ... ... конституциялылығын
тексеру туралы өтiнiш жолдады.
"Саяси партиялар туралы" ... ... ... ... ... ... отырып, Қазақстан Республикасының
Конституциялық Кеңесi мынаны ескердi.
Конституцияның ... ... ... Республикасында Конституцияға
сәйкес адам құқықтары мен бостандықтары танылады және ... ... деп ... ... ... 1) ... сай,
Қазақстан Республикасы азаматтарының бiрлесу бостандығына құқығы бар, бұл
бiрлестiктердiң қызметi ... ... ... ... ... Заңның 3-
бабы 1-тармағында бекiтiлетiн, Қазақстан Республикасы азаматтарының саяси
партияларға еркiн бiрiгу құқығы, ... ... ... ... әр ... ... туралы Конституция ... ... ... ... ... азаматтардың саяси
партияларға еркiн бiрiгу құқығы олардың бiрлесу бостандығы құқығына сәйкес
келедi, бұл ... ... ... ... заңдармен реттелуi
мүмкiн.
Саяси партияларға еркiн бiрiгу құқығы - ұжымдық құқық, оны ... ... және ... ... жеке таңдауы бойынша iске
асырады. Ол ... ... ... және заң ... ... ... ... саяси партиялардың, оның iшiнде заңды
тұлғалар ретiнде, құқықтары мен заңды мүдделерi сақталуын ... ... ... бiр ... ... ... және ... iстеу жағдайлары
мен тәртiбiн заң арқылы ... ... бұл адам ... ... ... ... стандарттарға жауап бередi.
"Саяси партиялар туралы" Заңның 5-бабы 8-тармағында, "азаматтардың кәсiби,
нәсiлдiк, ұлттық, ... және дiни ... ... ... ... ... ... органдар мен жергiлiктi өзiн-өзi басқару
органдарында ... ... ... ... ... құруға жол
берiлмейдi", - деп белгiленген. Заңның бұл ... ... ... ... ... және ... ... туралы
жалпы ережелерiмен келiседi, мемлекет пен қоғамдық бiрлестiктердiң өзара
қарым-қатынастарының ... ... ... келедi.
Конституцияның 5-бабы 1-тармағына сай, ... ... ... ... ... ... ... органдарда саяси
партиялардың ұйымдарын құруға жол берiлмейдi.
Конституциялық Кеңес Заңның 4-бабы 6-тармағының, "саяси партиялардың
тұрақты жұмыс iстейтiн органдарында ... ... ... Қазақстан
Республикасының еңбек, әлеуметтiк қорғау және әлеуметтiк сақтандыру туралы
заңдары қолданылады", ... ... ... ... Саяси партиялар iсiне
мемлекеттiң және мемлекет iсiне саяси партиялардың араласпауын, сондай-ақ
қоғамдық бiрлестiктердi мемлекеттiк қаржыландыруға ... ... ... ... ... ... ... бiрiккен және
оның органдарында тұрақты жұмыс iстейтiн азаматтардың әлеуметтiк құқықтарын
кемсiтуге жол берiлетiн мүмкiндiк деп түсiнбеу керек.
Саяси ... ... ... да, ... ... қызметiнiң өзi
де Конституциямен кепiлдiк берiлген адамның құқықтары мен ... тиiс. Дәл сол ... ... ... ... мүше ... азаматының конституциялық мiндеттерiн атқарудан босатпайды. Өз
мiндеттерiн атқару кезiнде мемлекеттiк қызметкерлер мен ... ... мен ... ... шешiмдерiне тәуелдi болмайды.
Конституциялық Кеңес "Саяси ... ... ... 10-бабы 6-
тармағының нормасын талдай келе, оның саяси партияны мемлекеттiк тiркеудiң
шарты түрiнде сан өлшемiн белгiлейтiнiне ... ... ... ... ... үшiн, ... ... оның құрамында "партияның
Қазақстан Республикасының барлық облыстарындағы, республикалық маңызы бар
қала мен ... ... ... жетi жүз ... мүшесi бар
құрылымдық бөлiмшелерiнiң (филиалдары мен өкiлдiктерiнiң) атынан ... кем ... елу мың ... ... ... ... ... саяси
партиялар құру және олардың қызмет iстеуi үшiн бұл тiркеу және өзге де ... атап ... ... ... ... ... 6-бабы 1 және 3-
тармақтарымен белгiленген өлшемдер, конституциялық реттеу ... ... Ол ... ... ... ... заңды және жеке
тұлғалардың құқықтық ... ... ... мен ... сияқты, Конституцияның 61-бабы 3-тармағымен заңдар ... ... ... ... ... ... заңнамасында мұндай өлшемдердiң бар
болуы, мемлекеттiң, ... ... ... ... ... ... бара-барлық өкiлдiк ету құқығын бере отырып, сонымен бiр
мезгiлде оларға қажеттi талаптар қоятындығымен ... бұл ... ... ... ... қолдауға ие екендiгiн айғақтап, сонымен бiр
мезгiлде ... ... ... ... жiктелуiн тежеген
болар едi.
"Саяси партиялар туралы" Заңның ... ... және ... 1
және 3-тармақтарының талаптары жаңадан құрылып ... ... ... ... ... үшiн жалпыға бiрдей және олар үшiн тең дәрежеде
мiндеттi болып табылады. Саяси партияны мемлекеттiк ... ... ... бас ... және оған ... шағымдануға болады.
"Саяси партиялар туралы" бұл Заң өлшемдерiнiң сандық көрсеткiштерiне келер
болсақ, олардың абсолюттiк түрлерiн ... ... мен ... ... құзырына қарайтынын және оның заң шығарушылық
қарауы ... ... атап өту ... ... ... ... партиялар туралы
шетел заңнамасында саяси партияларды мемлекеттiк тiркеу үшiн, олардың сан
мөлшерiне қойылатын, қаралып ... ... ... ... ... ... 10-бабы 6-тармағымен көзделген сандық талаптардан
анағұрлым жоғары талаптардың бар ... ... ... 5-тармағының 6) тармақшасы, "саяси партияның Қазақстан
Республикасы Парламентi ... ... ... қатарынан екi рет
қатыспауын" соттың шешiмi бойынша саяси партияның таратылуына негiз ... ... ... оны ... жалпы ережелерi мен
нормаларына қайшы деп таппайды және де, ... ... ... ... ... мен оның барлық жiктерi үшiн, олардың саяси мүддесiн
бiлдiруге үмiткер ... ... ... ... және ... ... жасауды өзiне мақсат етiп қояды деп есептейдi. Партиялар туралы
заңнамадағы мұндай ... ... шын ... ... ... ... деп танылады.
Заңның 21-бабында көзделген, бұрын құрылған саяси партияларды мемлекеттiк
қайта тiркеу, Конституциялық ... ... ... ... ... ... ... саяси партиялар үшiн мiндеттi жаңа ... ... ... ... ... ... бұл ... қызмет iстеп жүрген барлық саяси
партияларға қатысты қолданылады, яғни ... заң ... ... ... Бұрын құрылған және жаңадан құрылатын партиялар осы ... тең ... ... ... ... ... туралы" Қазақстан Республикасы Заңының
ережелерiн Конституцияға сәйкестiгi ... ... ... ... ... 2002 ... 26 маусымда қабылдаған бұл Заңның
Конституцияның ережелерi мен нормаларына қайшы келмейтiнiн ... ... ... мен ... бiрлестiктердiң өзге де түрлерiнiң
арасында елеулi айырмашылық бар деп танылуын ескере ... ... ... ... ... бiрлесу бостандығына құқығын
толықтырады. Саяси партиялардың құрылуы мен ... ... ... ... реттеудi мамандандыру, олардың жария-құқықтық мәртебесiн
белгiлеу қазiргi заманғы конституционализмнiң жалпы үрдiсi болып табылады.
Баяндалғанның негiзiнде және Қазақстан ... ... ... ... 2) ... Қазақстан Республикасы Президентiнiң
"Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесi туралы" конституциялық заң
күшi бар Жарлығының 17-бабы ... 1) ... 31, 32, 33, 37, ... ... ... алып, Қазақстан Республикасының Конституциялық
Кеңесi ҚАУЛЫ ЕТЕДI:
1. "Саяси партиялар туралы" Қазақстан ... Заңы ... ... ... деп танылсын.
2. Қазақстан Республикасы Конституциясының 74-бабы 3-тармағына сәйкес қаулы
оны қабылдаған күннен ... ... ... шағымдануға жатпайды,
Республиканың бүкiл ... ... ... мiндеттi және Қазақстан
Республикасы Конституциясының 73-бабы 4-тармағымен көзделген ... ... ... ... Осы ... ... ... басылымдарда қазақ және орыс тiлдерiнде
жариялансын.
2.2 Саяси партиялар туралы ғалымдардың ой-пікірлері
Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.Назарбаевтың бастамасымен ... ... ... ... институты тәуелсіз еліміздің тарихын зерттеу
мен саяси үдерістерді зерделеу бағытында жемісті ... ... ... ... өткен институт ғалымдары дайындаған бір топ ... ... ... жетті.
Тәуелсіздік шежіресі айдарымен шыққан “Қазіргі кезеңдегі Қазақстанның саяси
партиялары” атты (авт. – Б.Г.Аяған, Г.Р.Нұрымбетова) анықтамалық ... ... ... ... деуге әбден болады. Бұл соңғы он
жылда осы тақырыпта жарық көргендердің ішіндегі ... мен ... ... ... ... ... ... және орыс тілдерінде дайындалғанын
да атай кеткен артық емес.
Еңбек логикалық тұрғыдан бір-бірімен тығыз байланыстағы екі ... Ал ... ... ... ... мен жарғылары,
партия жетекшілерінің қысқаша өмірбаяндары, күнделікті жиі қолданылатын
терминдерге түсініктеме жинақталып, глоссарий ... ... ... ... ... қоғамының әлеуметтік-саяси ойының биік
деңгейін танытқан маңызды құжат – Алаш ... мен оның ... ... де назардан тыс қалдырмаған. Себебі, бұл бағдарлама саяси-
әлеуметтік қатынастар саласында қазақ ... ... ... жіктелуінен
гөрі, жалпы ұлттық тұтастықта болуын, қазақ ... сан ... ... ... ... сұранысына бейімдеуді жақтады. Басты
мәселе – қазақ елінің өзін-өзі ... ... ... ... ішкі
мәселелерін өзі шешуге қол жеткізу еді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... қиын емес.
Анықтаманың “Қазіргі кезеңдегі Қазақстанның саяси партиялары” атты
бірінші бөлімнің ... ... ... ... ... рөлі
туралы әр жылғы тұжырымдарынан қоғамымыздағы ... ... ... ... факторы ретінде партиялық жүйенің ... ... ... келе ... айқын аңғаруға болады. “Біздің міндет –
бұқараның қолдауына ие ... ... ... қуатты әрі жауапкершілігі
жоғары партиялардың ірге ... ... ... өзі ... ... сай ... ... сөз бұған толық дәлел бола
алады.
Осы бөлімдегі партиялардың мақсаттары мен міндеттерін талдаулар ... ... ... мен ... ... ... саяси сипаты мен ел
мүддесін ойлау мүмкіндіктерін айқын ... ... ... саяси партиялардың өзіндік жауапкершілігін көтере ... ... әсер ... атай кеткен жөн.
Қазіргі қазақстандық көппартиялық жүйенің қалыптасу кезеңдері туралы
зерттеушілердің пікірлерін жан-жақты сараптай отырып, авторлар ... ... ... ... ... ... ... құрылымы
ретінде партиялардың қалыптасуына оң ықпал еткен белгілі ... ... ... ... ... ... ... санайды.
Осындай қағидаға сүйене отырып, олар ... ... ... ... ... ... ... қызметінің құқықтық
негіздері” аталатын екінші ... ... ... ... ... ... 2002 жылғы Заңы (2009 ... ... ... ... және саяси партияға қатысты басқа да заңнамалардан
тиісті үзінділер берілген.
Қазақстанның саяси жүйесінде саяси партиялардың ... орны ... ... ... ... ... ... көрсетіп отырғандай,
көппартиялықтың жүйе ретінде қалыптасу үдерісі оп-оңай өтіп ... ... ... ... ... ... ... құқықтық кеңістіктегі әлі
жетіле қоймаған заңнамалармен түсіндіруге болды. Кешегі ... ... ... жоқ ... ... ... ... демократия сарайына
апарар тура жол жоқ.
Егер көппартиялық ... ... ... ... ... ... жиынтығы дейтін болсақ, айтар ... ... ... ... ... қатар, әрбір партияға ... те, ... те, ... ... те ... ... Өкінішке қарай,
әзір партиялар бір-бірімен бәсекеге түсе ... ... бола ... ... ... ... ... өмірінен, ұлттық мұраттардан
алшақтығы, олардың әлеуметтік негіздерінің әлсіздігі, қоғамдағы саяси
рөлдерінің ... ... ... ... оқиғаларға батыл
араласа алмауы, саяси өрелері мен сауаттарының төмендігі, т.т. айқын
байқалмай ... Олар ... ... ... бой ... ... ... жиналыстарға қатысумен шектеліп отыр. Бұл халық арасында олар туралы
оң ... ... ... тұрақты саяси-партиялық жүйе құруды маңызды міндеттердің
бірі ретінде санауы жайдан-жай емес. Бұл саяси ... ... өз ... ... ... ... әлеуметтік және
экономикалық бағытын айқындауға қатысып, кадрлармен ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық жағдайына саяси баға
бере алатындай саяси күшке айналуын қажет етеді. Бұл ... ... ... ... де, алар ... да аз ... саяси партиялардың алдында үлкен міндеттер тұрған кезде әңгіме етіп
отырған анықтаманың шыққанын аса пайдалы ... ... ... сөз ... ... мүмкіндік болса, саяси партиялардың бағыт-бағдарлары ... ... ... еді. Бұл ... ... жаңа ... еді. ... бұл – алдағы күннің міндеті.
ІІІ. Қорытынды
Қорыта айтқанда, Тарих институтының бұл ұжымдық кітабы ... және ... ... ... ... жоғары оқу
орындарында “Саяси партиялар және партиялық жүйе”, “Саясаттану” ... ... ... ... ... студенттер мен
магистранттардың үлкен қызығушылығын ... ... ... ... ... айналысатын зерттеушілер үшін де бұл – ... ... ... ... ... ... ... стандарттарын қабылдады. Алайда олар сол ... ... ... ... ... және саяси партиялары құрылысының өз
жолы болды. Осыны ... Н. ... ... түсінді. Ол өзінің «Ғасырлар
тоғысында» кітабында «Қазақстан тәжірибесі мені қоғамның жаңа ... ... ... әмбебап кілт іздеуден бас тарту қажеттігіне көз
жеткізді. Демократияландыру – ... ... ... жоқ, ұзақ ... ... мен адам ... ... сфералараныдағы кешенді міндеттерді үздіксіз
шешу демократия декреттермен орнатылмайды, оны өмір жасайды»,-деп ... ... ... ... ... ... ... Саяси партиялардың кейбірі Батыс демократиясына тән шектеусіз ... ... мен ... ... дін ... ... Қазақстанның жас демократиясы үшін қауіпті екендігін басқарушы элита
біледі. Ғасырларға созылған тоталитарлық саяси жүйе мемлекеттің жеке ... ... ... ... ... қазақстандықтар
үшін із түссіз кеткен жоқ. Ел басшылығы мен ... ... ... ... ... ... Биліктің демократиялық тетіктерінен
гөрі, әкімшілдік тетіктері басым жұмыс істеді. ... ... ... ... ... ... құрылысына міндетті түрде
өзінің кері ықпалын жасады. ... ... ... әлеуметтік
тамырлардан қарағанда, әкімшілдік жүйемен көбірек қатыста болды.
Қазақстан ... ... ... ... ... қалыптасты. Коллективтік, ұжымның сана, қоғамның дамуының
перспективалары ... ... ... ... жеке ... ... мүдделері бірінші қою, ұлттық өмірдің мақсат – ... ... ... мақсат – мұраттарына бағындыру, коммунистік партия
көрсетіп берген ортақ линиядан ауытқымау сияқты догмалардан ... ... ... тән ... жүйені жасау қиын болатын.
Маркстік – лениндік социализм ... ... ... мүдделерге
негізделген партиялық жүйенің мәселелері мүлдем қарастырылмайтын.
Өтпелі кезеңдегі Қазақстан халқының саяси мәдениеті мен ... ... ... жылдам бел алып, күшейіп кетуіне бөгет
болды. Жаңадан құрылған саяси ... ... ... келіп, жылдам тарап
жатты. Оның себебі халықтың басым көпшілігі жас ... ... ... ... ... ... мүшелері Кеңес Одағы тарағаннан
кейін партиялық жұмысқа жаңа жағдайда араласуға ниет ... ... ... құрылысының елдегі экономикалық даму ... ... ... дүниетаным мен этнодемократиялық ... ... ... ... ... ... дәлелдеді. Жас
партиялардың әлеуметтік базасы әлсіз болғандықтан демократиялық қоғам
принциптерін Қазақстанда тез ... ... ... ... ... Назарбаев Н.Ә. ҚР Сайлау Заңы туралы. Алматы: Жеті жарғы, 2004. 8,
97-бб.
2. http // www. ... ... Т. ... ... ... / ... ... (бірінші
бөлім). Алматы, 1994 жыл.
4. Хангелдин С. Біз айтсақ, жанашырлықпен ... // ... ... 16 ... 2004 ж. 4 б (8 ... С.М. ... дем ... саяси реформалар // Ақиқат.
2008. №1. Б.15-19. (15)
6.Назарбаев Н.Ә. ... ... ... ... қауіпсіздігі және әл-ауқаттың артуы: Ел Президентінің Қазақстан
халқына Жолдауы. Алматы, 2002. Б. 96. (32)
7.Дәрімбетов Б. Құл болу оңай, ал одан ... ... 2006.- ... ... Советтік Социалистік Республикасының Мемлекеттік егемендігі
туралы Декларация. Алматы: Жеті жарғы, 2006. Б. 108.
9.Конституция Республики Казахстан.- Алматы: ... 1993.- ... ... ... ... 2007.-Б. 86. (6).
11.Жылқышиев Н. Бір партиялық жүйеге, және басқа ... ... Жас ... 2008. 29 ... ... Н. ... жолы.- Астана, 2007. Б. 93.
13.Назарбаев Н.А. На пороге ХХІ века. Алматы: Өнер, 1996.- С. ... ... ... ... т.б. — ... ... 2007.
16. Қуандық Е. Саясаттану негіздері.- Астана: «Елорда», 2000.
17. Панарин А.С. Политология.- М.: «Проспект», 1999.
18. ... Г. ... ... // ... саясаттану антологиясы.
Т.7. - Алматы: «Қазақстан» баспа үйі, 2007.
19. Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007.
20. "Қазақ энциклопедиясы",5 ... ... ... Конституциясы.
22. http // www.google.kz
Қосымша
Қазақстандағы саяси партиялар(сурттер):

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 42 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Саяси партиялар мен қоғамдық-саяси қозғалыстар8 бет
Саяси режимдер7 бет
Қазақстан Республикасындағы саяси партиялар, қоғамдық қозғалыстар мен ұйымдар22 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
1991-2002 жж аралығындағы Қазақстандағы саяси партиялар50 бет
Испания мемлекетінің саяси партиялары4 бет
Көппартиялардың пайда болуы және ерекшеліктері11 бет
Мемлекет және саяси партиялар24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь