Топтастыру технологиясы


Қазақстан Республикасының ғылым және білім министрлігі
Қостанай гуманитарлық колледжі
Курстық жұмыс
Тақырыбы: «Қазақ тілін оқытудағы жаңа инновациялық технологияларды қолдану »
Пәні: «Қазақ тілін оқыту әдістемесі»
Мамандығы: 0111000 «Негізгі орта білім»
Орындаған: Қуанышбаева Г. Н.
Ғылыми жетекшісі: Нұржан Г. Т.
Қостанай қаласы 2016 ж.
Мазмұны
Кіріспе . . . 3 І. Білім беру жүйесіндегі инновациялық үрдістер . . . 5
1. 1 Оқытудың жаңа технологиясы туралы түсініктер . . . 5
1. 2 Дебат технологиясы . . . 7
1. 3 Компьютерлік технологиялар . . . 8
ІІ. Қазақ тілі сабақтарында инновациялық технологияларды пайдалану . . . 9
2. 1 Ақпараттандыру технологияларды қазақ тілінде қолдану . . . 9
2. 2 Дамыта, проблемалық оқыту технологиялары . . . 13
2. 4 Сыни тұрғыдан ойлауды дамыту технологиясы бойынша синоним сөздерді оқыту . . . 18
2. 5 Деңгейлік тапсырмалар арқылы фразеологизмді оқыту . . 22
2. 6 Интерактивті тақтаның жұмыс жасау мүмкіндіктері . . . 26
Қорытынды . . . 28
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі . . . 29
Кіріспе
Курстық жұмыстың өзектілігі. Қазіргі таңда инновациялық әдістермен қазақ тілінің лексикасын оқытатын мұғалімдер аз. Бұл сала әлі зерттелінбей жатыр. Сол себепті курстық жұмысты осы мәселеге арнадық. Жаңа технологияны меңгеру мұғалімнің интеллектуалдық кәсіптік адамгершілік рухани, азаматтық және басқа көптеген адами келбетінің қалыптасуына игі әсерін тигізеді. Оқу тәрбие үрдісін тиімді ұйымдастыруына көмектеседі. Бұл айтылғандар курстық жұмыс тақырыбының өзектілігін көрсете алады деп ойлаймыз.
Курстық жұмыстың мақсаты мен міндеттері . Аталған мәселені зерттеудегі басты мақсаты - қазақ тілі сабақтарын инновациялық әдістер арқылы оқыту жолдарын анықтау. Алдымызға мынадай міндеттер қойдық:
- қазақ тілінің лексикасын оқытуда инновациялық технологияның оқушылардың даму деңгейіне тигізетін ықпалының тиімділігі мен нақтылығын анықтау;
- технологиялармен оқытудың тиімді жолдарын көрсету;
- инновациялық әдіспен оқытудың сабақ жоспарларын көрсету;
- жаңа технологиялардың маңыздылығын, білім жүйесіндегі қызметін айқындау.
Қоғамдық өмірде көрініс тапқан сан-салалы сапалық өзгерістер, жаңарулар, жаңалыққа бетбұрыстар педагогтерді өз істеріне сын көзбен қарауға итермелеуде. Өйткені, оқушыларға берілетін білім де, тәрбие де, дүниеге көзқарас та мұғалімнің іс-әрекеті, беретін білімі мен үлгі-өнегесі арқылы қалыптасады. Осындай жүгі ауыр, жауапкершілігі мол мәселелерді шешу педагог-мамандардың алдына зор міндеттер жүктейді.
Жеке тұлғаның қалыптасуына бірден-бір әсер ететін қоршаған ортасы. Кез-келген адам баласының дамуына, сана-сезімінің қалыптасуына әсер тигізетін өзі өмір сүріп отырған қоғамы. Қоғамның дамуы, ғылым мен техниканың өркендеп қанат жаюы жеке тұлғаның дамуына орасан зор әсер етеді.
Педагог дегеніміз кім? Әркім өз мұғалімдерін біледі, есінде сақтайды. Ең алғаш қолына қалам ұстатып, жазуды үйреткен адамды ешкім де ұмыта қоймайтын шығар. Оқушы өмірінде көптеген мұғалімдер кездеседі. Бірақ соның ішінде санаулылары ғана бала есінде қалады. Бұның себебі, баланың ойы мен жүрегіне жол тапқан, бас әріппен жазылатын ұстаздың аз болатынынан шығар.
Технология - шеберлік туралы ғылым деген ұғымды білдіретін грек сөзі. Педагогикалық технологияға әдіскер-ғалымдар мынадай анықтамалар береді: "Педагогикалық технология - оқытудың арнайы формаларын, әдістері мен тәсілдерін айқындайтын педагогика-психологиялық нұсқаулардың жиынтығы, педагогикалық процесті ұйымдастырудың әдістемелік аспабы (Б. Т. Лихачев) ", "Оқу процесін іске асырудың мазмұндық техникасы, практика жүзінде іске асырылатын белгілі бір педагогикалық жүйенің жобасы (В. П. Беспалько) . т. б.
Ғалым-әдіскерлердің берген анықтамаларына сүйене келгенде, жаңа технология дегеніміз педагогикалық шеберлікті жетілдірудің жолдары деген қорытынды жасауға болады. Оқыту технологиясы білім берудің тиімді жолдарын зерттейтін ғылым ретінде сипатталады.
Сабақ процесінде белгілі бір технологияны қолдану арқылы мұғалім жоғары нәтижеге жетуді мақсат етеді. Бұл мұғалімнің шеберлігіне байланысты.
Ахмет Байтұрсынұлы: "Мұғалімнің қызметі оның білімінің, шеберлігінің керек орны өздігінен алатын тәжірибелі білімнің ұзақ жолы қысқару үшін, ол жолдан балалар қиналмай оқу үшін, керек білімін кешікпей кезінде алып отыру үшін, балаға жұмысты әліне шағындап беру мен бетін белгілеген мақсатқа түзеп отыру . . . Мектептің жаны - мұғалім. Мұғалім қандай болса, мектебі һәм сондай болмақшы. Яғни мұғалім білімді болса, білген білімін басқаға үйрете білетін болса, ол мектептен балалар көбірек білім біліп шықпақшы, -"десе, Бауыржан Момышұлы: "Арпаласып жүріп алған абырой - өмірдің ең шырын рақаты, -" дейді.
Әрине, шеберлік бірден пайда болмайды. Ол жылдар өткеннен кейін үлкен ізденістер мен орасан еңбектің арқасында келеді. Педагогикалық шеберлік сан қырлы, әралуан. Оның күрделілігі мұғалімнің еңбек нысанасының өзіндік ерекшелігімен түсіндіріледі. Шебер мұғалім сабақ процесінде, сабақтан тыс уақытта да үнемі ізденіс үстінде жүреді. Осы ізденістің арқасында үлкен жетістіктерге жетеді.
.
І. Білім беру жүйесіндегі инновациялық үрдістер
1. 1. Оқытудың жаңа технологиясы туралы түсініктер
Қоғамдық өмірде көрініс тапқан сан-салалы сапалық өзгерістер, жаңарулар, жаңалыққа бетбұрыстар педагогтерді өз істеріне сын көзбен қарауға итермелеуде. Өйткені, оқушыларға берілетін білім де, тәрбие де, дүниеге көзқарас та мұғалімнің іс-әрекеті, беретін білімі мен үлгі-өнегесі арқылы қалыптасады. Осындай жүгі ауыр, жауапкершілігі мол мәселелерді шешу педагог-мамандардың алдына зор міндеттер жүктейді.
Жеке тұлғаның қалыптасуына бірден-бір әсер ететін қоршаған ортасы. Кез-келген адам баласының дамуына, сана-сезімінің қалыптасуына әсер тигізетін өзі өмір сүріп отырған қоғамы. Қоғамның дамуы, ғылым мен техниканың өркендеп қанат жаюы жеке тұлғаның дамуына орасан зор әсер етеді.
Педагог дегеніміз кім? Әркім өз мұғалімдерін біледі, есінде сақтайды. Ең алғаш қолына қалам ұстатып, жазуды үйреткен адамды ешкім де ұмыта қоймайтын шығар. Оқушы өмірінде көптеген мұғалімдер кездеседі. Бірақ соның ішінде санаулылары ғана бала есінде қалады. Бұның себебі, баланың
ойы мен жүрегіне жол тапқан, бас әріппен жазылатын ұстаздың аз болатынынан шығар.
Ахмет Байтұрсынұлы: "Бала оқытатындар бала оқытуын жақсы білерге керек. Бала оқытуын жақсы білейін деген адам әуелі балаларға үйрететін нәрселерін өзі жақсы білерге керек, екінші, баланың табиғатын біліп, көңіл сарайын танитын адам боларға керек. Оны білуге баланы туғаннан бастап, өсіп жеткенше тәнімен қатар ақылы қалай кіретінін білерге керек. Баланың ісіне, түсіне қарап, ішкі халынан хабар аларлық болу керек, "- деп бала өміріндегі мұғалімнің рөлін айқын ашып айтады.
Қазақтың тұңғыш педагогы Ыбырай Алтынсарин "Хрестоматиясында" баланың жас ерекшелігі мен өзіндік ерекшеліктерімен санаса отырып: "Мұғалімнің жұмысы - балалар. Егер балалар бірдемені түсінбейтін болса, онда оқытушы олардың көкейіне қондыра алмағаны үшін өзін-өзі кінәлауға тиіс. Ол балалармен сөйлескенде ашуланбай, жұмсақ сөйлесу, шыдамдылық етуі керек, әрбір нәрсені ықыласпен түсінікті етіп түсіндіруі керек, мәнерлі сөз, орынсыз терминдерді пайдаланбау керек, -" деген болатын. Ол бала тәрбиесінде педагогтің білімі, тіпті сөйлеген сөзінің ерекше мәнге ие болатынын айтып, білім беруде мұғалімнің әдіс-тәсілдермен жан-жақты қарулануын қалайды.
Нағыз педагог әр уақытта балаларға жақын болады. Оның ұжымдағы беделі жоғары, балаларды қызықтыра біледі, оның сабағын балалар ерекше ықыласпен күтеді. Оның сабақтарында тамаша тәртіп болады. Тәртіп болу үшін қатал болу шарт па, біздіңше олай емес сияқты. Мәселен, қатал мұғалім кез-келген сыныпқа кіріп келіп, шулап жатқан балаларға "отырыңдар" деп талап етті дейік, бірақ сонда балалар тез орындарына отыра қоюы мүмкін бе? Бұлай болу сирек кездесетін шығар. Керісінше, мінезі жұмсақ, бірақ кәсіби шеберлігі жоғары мұғалім "Оспанов, орныңа отыр" деп бір ғана оқушыға ескерту айту арқылы, бүкіл сыныпты тыныштандыруы мүмкін. Бұл мұғалімнің шеберлігіне байланысты нәрсе.
Ғалым-әдіскерлердің берген анықтамаларына сүйене келгенде, жаңа технология дегеніміз педагогикалық шеберлікті жетілдірудің жолдары деген қорытынды жасауға болады. Оқыту технологиясы білім берудің тиімді жолдарын зерттейтін ғылым ретінде сипатталады.
Сабақ процесінде, белгілі бір технологияны қолдану арқылы мұғалім жоғары нәтижеге жетуді мақсат етеді. Бұл мұғалімнің шеберлігіне байланысты.
Ахмет Байтұрсынұлы: "Мұғалімнің қызметі оның білімінің, шеберлігінің керек орны өздігінен алатын тәжірибелі білімнің ұзақ жолы қысқару үшін, ол жолдан балалар қиналмай оқу үшін, керек білімін кешікпей кезінде алып отыру үшін, балаға жұмысты әліне шағындап беру мен бетін белгілеген мақсатқа түзеп отыру . . . Мектептің жаны - мұғалім. Мұғалім қандай болса, мектебі һәм с ондай болмақшы. Яғни мұғалім білімді болса, білген білімін басқаға үйрете білетін болса, ол мектептен балалар көбірек білім біліп шықпақшы, -"десе, Бауыржан Момышұлы: "Арпаласып жүріп алған абырой - өмірдің ең шырын рақаты, -" дейді.
Әрине, шеберлік бірден пайда болмайды. Ол жылдар өткеннен кейін үлкен ізденістер мен орасан еңбектің арқасында келеді. Педагогикалық шеберлік сан қырлы, әралуан. Оның күрделілігі мұғалімнің еңбек нысанасының өзіндік ерекшелігімен түсіндіріледі. Шебер мұғалім сабақ процесінде, сабақтан тыс уақытта та үнемі ізденіс үстінде жүреді. Осы ізденістің арқасында үлкен жетістіктерге жетеді.
Сабақ процесінде жаңа технологияларды қолдану арқылы да немесе қолданбай да жоғары нәтижеге қол жеткізуі мүмкін. Ол сабак процесін дұрыс, жүйелі ұйымдастыра білуіне де байланысты. Мұғалім оқушының сабақтағы белсенділігін, сабаққа деген қызығушылығын әдіс - тәсілдерді ұтымды, орынды қолдана білу арқылы оятады. Сабақты бір сарынмен өтпей, өзгертіп отыру тағы да мұғалімнің шеберлігіне келіп тіреледі. Мұғалімнің шеберлігіне оның білімі, дағдысы, оқушымен қарым - қатынасы, бейімділігі, қабілеті, жүріс-тұрысы, киген киімі, сөйлеген сөзі де кіреді. Міне, осылардың бәрін бір басына жинақтай білген ұстаз белгілі бір жетістіктерге қол жеткізеді. Мұғалім бала жанын түсіне білу керек.
Балаларды түсіну дегеніміз - демек олардың позициясында тұру, олардың сезімін бағалап, қам-қарекеті мен ісін елеулі түрде қабылдау, олармен санасу деген сөз. Олардың қам-қаракеті мен істеріне немкұрайлы емес, ілтипатпен қарап, мүдделі, іскерлік көңіл болу керек.
Балаларды түсіну дегеніміз - оларға өктемдік көрсетпей, олардың бүгінгі тіршілігін тірек ете отырып, ертеңгі тіршілігінің өркенін жаю деген сөз. Баланың көңіл құбылысы мен жүрек тебіренісін, оның сезімі мен талпынысын түсіне отырып, әрі балалар өміріне өзінің ең жақын адамындай
қоян-қолтық араласа отырып, педагог баянды тәрбиеге қол жеткізе алады.
1. 2. Дебат технологиясы.
Карл Поппердің дебат технологиясы тілдік тұлғаның дамуына көмектеседі. Бұл технология оқушының шығармашылық белсенділігін арттырады, сонымен бірге зерттеушілік, ізденушілік қасиеттері қалыптасады. Дебат технологиясына құрылған зерделік ойынға екі топ қатысады/бекітуші топ және даттаушы топ/. Әр топтың құрамы да шектеулі болады/3-5 оқушы/. Дебат техникасы белгілі бір уақытты мөлшерлейді. Пән бойынша сабақ немесе сыныптан тыс шара осы уақытқа сәйкестендіріледі. Ойын топтардың бағытын анықтау үшін жеребе тартудан басталады. Бағыттары анықталған соң әр топтың дайындығына 15 минут уақыт беріледі. Тақырып күрделі болса, мұғалім тақырыптарды алдын-ала беріп қоюына болады. Бұл топ мүшелерінің көп материалдар жинауына, зерттеу жұмыстарын жүргізуге септігін тигізеді.
Әр топқа дауыс беру үшін сыныптағы балаларды да екі топқа бөлуге болады. Топ мүшелерінің өз бағытын қорғай алуын бақылау үшін бір оқушы бақылаушы болады. Әр топ басшысы өзін және топ мүшелерін таныстырғаннан кейін әр топқа өз бағыттарын қорғауға 5 минут уақыт беріледі. Қарама-қарсы сұрақтарға 3 минут беріледі. Бұған бүкіл сынып оқушылары қатысуға болады. Бұл кезеңнің мақсаты - оппоненттердің сөзіндегі түсініксіз жайттарды нақтылау, қарсы топты қандай да бір сұрақтармен бағытынан жаңылдыру, кейін талдау кезінде осыны пайдалану. Оппонент сөзінен, тілінен, пікірінен кемшілік табу. Топтарға қосымша дайындыққа 8 минут уақыт беріледі. Ең соңында бақылаушы екі топтың өз бағыттарын калай қорғағандарына талдау жасайды. Жеңімпаз топ айқындалады.
Дебат технологиясын қолдану кезінде оқушылардың сөйлеу мәдениеті артады. Мұғалім бұған баса назар аударуы қажет. Мысалы, Нұрлан мырза, Айгул ханым тәрізді тіркестерді қолдану, қарсы топтың пікірлерін байсалдылыкпен тыңдау.
Дебат технологиясы баланың ойлау стилінің бес түрін де /синтезатор, идиалист, прагматик, аналитик, реалист/ дамытады. Сөйлесім әрекетінің түрлерін жетілдіреді. Жалпы мәдениеттен, пәннен терең білімділігін дамытады. Оқушы өзінің ойын жинақы түрде дәл, анық, түсінікті, дәлелді жеткізуге тырысады. Пәнге қызығушылығы мен ойлау кызметінің белсенділігі артады. Сыни тұрғыдан ойлау дағдысы қалыптасады. Тарихи құжаттармен, статистикалық мәліметтермен, қосымша әдебиеттермен жұмыс істеуге дағдыланады. Бірақ мұғалім кез-келген тақырыпты дебат технологиясы бойынша өткізуге болмайтынын ескергені жөн.
1. 3. Компьютерлік технологиялар.
Қазақ тілі сабағында компьютерді пайдалану оқушының сабаққа деген қызығушылығын арттырады. Нашар оқитын оқушының өзі компьютермен жұмыс істеуге қызығады. Тілдің салаларын өту кезінде бір жүйеге құрылған тапсырмаларды пайдалануға болады. Тест тапсырмаларын компьютер арқылы беріп, білімдерін тексеруге болады. Компьютер оқушының ақыл - ойын дамытумен бірге, өз бетінше жұмыс жасауға мүмкіндік туғызады.
Топтастыру технологиясы. Әдіскер В. К. Дьяченконың пікірінше, топтастыра оқыту оқыту тәсіліне қатысты. Бұл технология өз ішінен сыныптық сабақ ұйымы, лекция-семинарлық жүйе, белл-ланкастерлік жүйе, зертханалық-топталған әдіс, сызба әдісі, трамп әдісі болып сараланады.
Белл-ланкастердік жүйе бойынша үлкен жастағы балалар бірінші мұғалімнің басшылығымен өз беттерінше тапсырмаларды орындайды. Содан соң жақсы нәтиже алған оқушылар нашар меңгерген оқушыларға үйретеді.
Трамп жүйесін пайдаланған кезде мұғалім оқулықтағы тапсырмаларды орындау үшін сыныпты топтарға бөледі. Әр топтың басшысы сайланады. Әр топ өздеріне берілген тапсырмаларды орындайды. Топ мүшелерінің тапсырманы орындауға қатысқандары сараланады.
Ұжымдық оқыту технологиясы. Бұл технологияның негізгі әдісі - тапсырмамен алмасу. Ең бірінші алты-жеті адамнан тұратын топ құрылады. Мұғалім әр топқа дайындаған тапсырмаларын таратады. Әр топ мүшесіне жеке- жеке тапсырмалар беріледі. Оқушылар бір-бірімен тапсырма алмасады. Сонда әр топтағы оқушы алты-жеті тапсырма орындайды. Тапсырмаларды орындап болған соң топ ішінде талқылайды. Тапсырмаларды келесі топқа беріп. Олардың тапсырмасын алады. Мысалы, бір сыныпта 15 оқушы бар делік. Осы он бес оқушыны мұғалім үш топқа белуіне болады. Сабак соңында бұл технология бойынша әр оқушы он бес тапсырманы орындаған болып шығады. Мұғалім бақылау жұмыстарын сынақ немесе тест түрінде қабылдайды.
Дамыта оқыту технологиясы. Бұл технологияда баланың ізденушілік, зерттеушілік әрекетін ұйымдастыру басты назарда болады. Ол үшін оқушы осы уақытқа дейін өзінің алған білімінің жеткіліксіз екендігін сезінетіндей болуы қажет. Содан барып оның білім алуға деген ынтасы мен қызығушылығы артады. Сабақ оқу мақсатының қойылуы, оны шешудің жолдарын бірлестіре қарастыру, шешімнің дұрыстығын дәлелдеу тәрізді бөліктерден тұрады. Оқушы теориялық материалды жалаң, жаттанды түрде емес, қарапайым бақылаулар жасау, зерттеулер жүргізу арқылы меңгеруі керек. Дамыта оқытуда қойылатын сұрақтар ойлауды, пайымдауды қажет ететіндей проблемалы сұрақтар болуы қажет. Дамыта оқытуда сабақта жаңа материалды талдауға көп көңіл бөлінеді. Талдау ізденістен тұрады. Талдау жасау барысында мұғалім баланың ой-пікірін бақылауға мүмкіндік алады. Дамыта оқыту жүйесінде мұғалім оқушыларды "жақсы оқитындар", "жаман оқитындар" деп бөлмей, барлық балардың дамуы үшін жағдай туғызуды мақсат етіп қояды. Мұғалім мен оқушы арасындағы қатынас ынтымақтастыққа, өзара сыйластыққа негізделеді.
ІІ. Қазақ тілі сабақтарында инновациялық технологияларды пайдалану
2. 1 Ақпараттандыру технологияларды қазақ тілінде қолдану
Оқытуды технологизациялау идеясын әйгілі педагогтар қолдады. И. Г. Песталоции өзінің педагогикаға енгізген ең маңызды еңбегі ретінде білім беру механизімін есептеді, оны қолдана отырып, әрбір дайындығы жақсы мұғалім кез келген оқушыны тәрбиелей алады деп санады.
Ал «Шығармашылық педагогикасы» бағытының өкілдері: Гансберг, Линде, Шаррельман алдын ала анықталған технология арқылы баланың қайталанбас жеке тұлғасына әсер етуге болмайды деп есептеді. Өйткені жеке тұлғалар қанша болса, оларды тәрбиелеу жолы да сонша деген негізге сүйенді. Осы бағыттың айтулы өкілдерінің бірі Вейс: «Кез келген әдістің күші оны қолданып отырған мұғалімнің тұлғасына байланысты, мұндағы мүғалім тұлғасы еркін, жан-жақты дамыған ерік-күшімен баланың бұкіл өміріне шешуші әсер етеді.
ЮНЕСКО-ның анықтамасында айтылғандай, педагогикалық технология - техникалық және адам ресурстары мен олардың өзара әсерін ескере
отырып, білім беру мен оны меңгеру процесін құрудың, қолдану мен
айқындаудың жүйелі әдісі, ол білім беру реформаларын оптимизациялауды
көздейді.
Ғылыми-техникалық прогрес нәтижесінде қазіргі заман өндірісі негіздерінің өзгеруі, жаңа машиналар мен технологиялардың пайдаланылуы - жұмысшы еңбегінде интеллектуалдық, еңбек, шығармашылық функция
үлесінің артуына әкелуде, сонымен бірге оқушылардың мектепте алатын
білім, іскерліктер мен дағдылар жүйесіне өзгерістер енгізілуде. Олар білім
беру стандарттарында айқын көрсетіледі.
80-жылдардың басынан бастап оқытуды компьютерлендірудің жаңа бағыты - интеллектуалды оқыту жүйелері жедел дами бастайды, ол жасанды, интеллект саласындағы жұмыстарға негізделген еді.
«Компьютерлік технология» терминін «ақпараттық технологиялар» термині ығыстырып келе жатқаны туралы В. С. Кукушин айтып өтті.
Жалпы, компьютер білім беру саласында әр түрлі қызмет атқарады:
а) зерттеу пәні ретінде;
э) оқу-тәрбие процесінің құралы ретінде;
б) педагогтік баскару жүйесінің компоненті ретінде;
в) білім беру мекемелерін басқару компоненті ретінде;
г) ғылыми-педагогтік іс-әрекеттің құралы ретінде көрсетіледі.
Компьютерді техникалык құрал ретінде қолдану мазмұны, сипаты және материал күрделілігі, жас ерекшелігіне сай, оқу және тәрбие процесін алатын орны (жаңаны кабылдауға даярлау, жаңа ақпарат беру, жалпы мазмұн немесе ұғымдар мен пайымдар жүйесі, алынған білім, іскерлік, дағдыларды бекіту, жалпылау немесе меңгеруін тексеру) арқылы сипатталатын мақсаттылық арқылы жүзеге асады.
Қазақ тілін оқытуда компьютерді қолданудың педагогикалық аспектілері
Тілдің қарым-қатынас қызметі байланыстырып сөйлеумен тікелей қатысты. Өйткені, тіл арқылы қарым-қатынас жасау байланыстырып сөйлеу арқылы ғана жүзеге асады. Ал байланыстырып сөйлеуге үйрету тілдік материалды оқыту, оқушылардың сөздік қорын молайту, ауызша және жазбаша сауатты сөйлей әрі жаза білу, тілдің грамматикалық құрылысын, яғни грамматиканы оқыту аркылы жүзеге асады.
Сөйлеуді, яғни, тілді И. Г Шавлов екінші сигнал жүйесі ретінде атап: « . . . сөз болса, болмыстың екінші арнаулы ерекше түрі біздің сигнал жүйемізді кұрды, ол бірінші сигналдың сигналы болады. , . . ол ешбір теңдесі жоқ кең көлемде, жануарларды шартты тітіркендіргіштеріне сан жағынан да, сапа жағынан да ешбір салыстыруға болмайтын өте күрделі тітіркендіргіш», - деген еді.
Егер бастауыш сынып оқушылары үшін көрнекіліктер өте үлкен рөл атқарса, орта буынға сыныптары оқушыларының қызығушылықтары жан-жақты бола бастайды.
Оқу әрекетінің психологиялық табиғаты жайында, окушылардың біршама бөлігінің не себептен сабақ үлгере алмайтыны сөз болғанда, төмендегідей себептері анықталды. Үлгермеушілік негізінен екі түрлі себепке байланысты туып отырады. Бір жағынан, оқыту тәсілдері мен бағдарламаның олқылықтары, оқушыға берілетін білім мөлшерінің нақты белгіленбеуінен туса, енді бір жағынан, оқушылардың өзіндік психологиялық ерекшеліктеріне байланысты (оқуға шамасы келмеу) болып отырады. Психологиялық ерекшеліктеріне байланысты болатын үгермеушіліктердің бес тобын ашып отыр. Сабақ үлгермейтін балалардың 1 -тобына мүғалім бақылауынан біраз уақыт шығып қалған оқушылар кіреді. Мәселен, 5-6 апта бойы ауырып, сабаққа бара алмаған оқушыға мұғалім тарапынан жәрдем көрсетілмесе, оқушыда оқуға деген енжарлық пайда болады.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz