Ыбырай Жақаев

Ыбырай Жақаев! Қазақ халқының бұрынғы, қазіргі мемлекетіміздің тарихындағы ірі, іргелі тұлғалардың бірі. Еңбек сүйгіштіктің, адамдықтың, адалдықтың, азаматтықтың өлшемі.

Мен таңғаламын: Ыбекең күріштен дүниежүзілік рекорд жасады. Ал көршілес Ақтөбе облысынан Шығанақ Берсиев тары дақылынан сондай әлемдік ірі көрсеткішке қол жеткізді. Қазақтың осы екі қара шалының, еңбектің пайғамбарларының дүниежүзілік рекорд жасауы кездейсоқтық па, әлде заңдылық па? Елдің, жердің, судың қасиеті ме, әлде ата.бабаның аруағының құдіреті ме. Бәрінің де қатысы бар сияқты мұнда. Оның үстіне күріш, тары керемет дақылдар ғой. Күріштен жағымды, жұғымды, жеңіл, денсаулыққа пайдалы әлденеше тағамдар дайындауға болады. Шығыс халықтарының дендерінің сау болып, көптеп өсіп.өнуінің салиқалы себебі осы күріште деген де пайым бар. Патшаның баласының: “Халық қарны ашса неге сыр күріш жемейді?” (сыр күріш . сүтке пісірілген күріш ботқа) дегені де тегін емес шығар.

Ал тары дақылының қасиеттері де ерекше. Одан сөк, талқан, жас балаға беретін жарма, көже, майсөк, жент жасайды. Майсөк қазақтың белгілі астарында құрметті қонағына ұсынатын қадірлі тағам.Ақтөбеліктер сөкті шайға салып ішеді. Оның қасиеті сол, ол адамның қарнын аштырмайды да, шөлдетпейді де. Сондықтан да ежелден оны үлкен кісілер ораза тұтқанда, таң сәріде сүтке, айранға салып, майға бұлғап жеп алады, күн батқанша былқ етпейді. Қызығы сол: үлкен кісілердің тісі бола бермейді ғой, оның үстіне ас дұрыс қорытылуы үшін оны 25 рет шайнау керек. Ал адамның туғаннан бастап жаралған кемшілігі . ешкімнің де оған шыдамы жете бермейді, сондықтан олар жеген кезде бір тояды, біраз уақыт өткен соң шала шайналған сөк, бөртіп, көлемін ұлғайтып екінші рет тойдырады, сөйтіп жүргенде кеш те болады.

Бірде Сталин Қазақстан басшылары Скворцов пен Шаяхметовтен: “Сіздерде бір стратегиялық маңызы бар дақыл өседі дейді”, — деп сұрапты. Екеуі: “Біз бірден жауап беруге дайын емеспіз, елге барып мән.жайын біліп баяндайық”, . дейді.

Алматыға келіп ғалымдармен, мамандармен, диқандармен ақылдасып ол дақылдың тары екендігін Сталинге баяндапты. Міне, сол күннен бастап бұл дақылдың бағы жанып, оны өсіруге мән беріліп, нәтижесінде Шығанақ Берсиев дүниежүзілік рекорд жасайды. Осының өзі біздің халқымыздың дәрежесін, мүмкіншілігін, қарым.қабілетінің артық болмаса, ешкімнен де кем еместігін көрсетіп тұрған жоқ па? Сондықтан да
        
        Ыбырай Жақаев
Ыбырай Жақаев! Қазақ халқының бұрынғы, қазіргі мемлекетіміздің
тарихындағы ірі, іргелі ... ... ... ... ... азаматтықтың өлшемі.
Мен таңғаламын: Ыбекең күріштен дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... ... тары дақылынан сондай әлемдік ірі
көрсеткішке қол жеткізді. Қазақтың осы екі қара ... ... ... ... ... ... па, әлде заңдылық
па? Елдің, жердің, судың қасиеті ме, әлде ... ... ... ... де ... бар ... ... Оның үстіне күріш, тары керемет
дақылдар ғой. Күріштен жағымды, жұғымды, ... ... ... ... ... болады. Шығыс халықтарының дендерінің сау
болып, көптеп өсіп-өнуінің салиқалы себебі осы күріште деген де ... ... ... ... ... ашса неге сыр күріш жемейді?” (сыр күріш –
сүтке пісірілген күріш ... ... де ... емес ... тары ... ... де ерекше. Одан сөк, талқан, жас балаға
беретін жарма, көже, ... жент ... ... қазақтың белгілі
астарында құрметті қонағына ... ... ... ... ... ішеді. Оның қасиеті сол, ол адамның қарнын аштырмайды да, шөлдетпейді
де. Сондықтан да ежелден оны ... ... ... ... таң ... ... ... майға бұлғап жеп алады, күн батқанша былқ ... сол: ... ... тісі бола ... ғой, оның ... ас ... үшін оны 25 рет ... керек. Ал адамның туғаннан бастап жаралған
кемшілігі – ешкімнің де оған шыдамы жете бермейді, ... олар ... бір ... біраз уақыт өткен соң шала шайналған сөк, бөртіп, көлемін
ұлғайтып ... рет ... ... ... кеш те ... ... ... басшылары Скворцов пен Шаяхметовтен: “Сіздерде
бір стратегиялық маңызы бар дақыл өседі дейді”, — деп ... ... ... ... ... ... емеспіз, елге барып мән-жайын біліп баяндайық”, –
дейді.
Алматыға келіп ғалымдармен, мамандармен, ... ... ... тары ... ... ... ... сол күннен бастап бұл
дақылдың бағы ... оны ... мән ... нәтижесінде Шығанақ Берсиев
дүниежүзілік рекорд ... ... өзі ... ... ... қарым-қабілетінің артық болмаса, ешкімнен де кем еместігін
көрсетіп тұрған жоқ па? ... да ... да, ... да ... өз ... өз ... ... керек.
Ыбекеңді айтқанда Шығанақ Берсиевті, Жазылбек Қуанышбаевты, Нұрмолда
Алда­бергеновті бірге атағанымыз орынды ғой деп ... ... ... ... ... ... ... өлгенде де рухтарының бірге
болғанын қалайды. Бұл ... де ... ... ... олар қазақтың беделі мен берекесін, абыройы мен атағын арттыру
үшін жаралған ... ... ... ... ... Алланың
тартқан сыйы.
Ыбекең мен Жазекеңнің арасындағы түсіністік, тілектестік, ілтипат,
сыйластық, достық бірге туғаннан да ... елге ... үлгі ... ... адамның шынайы, жарқын да жарасымды ... еді. ... ... ... ... сәлем беріп те, көңілін сұрап та келетін. Ал 1981
жылы Ыбекең тоқсанға таяп ... ... ... ... ... ... салуға да келді. Ата жолымен алыстан көлігінен түсіп, жаяу “ой,
бауырымдап” зор ... ... ... жылап елдің көңілін босатқан еді.
Жарықтық Ыбекең: “Жылай білу де ... ... Ол мұң, зар, үн ... адам ... ... ... ... көмулі қалады да,
адам баласы тебірене білмейтін қара тасқа айналады”, – деуші еді. “Москва
слезам не ... ... ... көз ... қатты сенеді, сезінеді.
Ыбекең мен Жазекеңнің үлкен достығы жөнінде Асқар Тоқмағамбетов:
“Кездесті, міне, солай екі батыр,
Боп қалды қосылғандай екі ғасыр,
Бірі тау, бірі ... ... ... жазбай келе жатыр,” – деп шабыттана жырлайды.
Ыбекең, Шықаң, Жазекең, Нұрекең – “диқан ... ... ... ... – ХХ ... ... еңбек тарландары. Еліміздің тарихында осы
төрт ... алар орны ... Бұл ...... ... ... көргенін, естігенін көкірегіне тоқығандар, осы мол ... ... ... Бұл ...... ... ... асып өмір сүр­меген, дүниенің бар кілті еңбекте ғана екенін
өзінен ... ... де ... ... ұлы ... ... ... майталманы, талдықорғандық айтулы азамат, ұлты
поляк Николай Никитич Головацкий:
– Біз алты ағайындымыз, — деп марқаяды екен.
... ...... ... Олар: Дінмұхаммед Ахметұлы Қонаев, Ыбырай Жақаев, ... ... ... Николай Кузнецов және мен. ... ... алды үш, арты екі ... Социалистік Еңбек Ері
атағын алып, омырауымызға ... ... ... таққанбыз, – дейді.
Міне, мақтануды мүлде білмейтін, артық сөзге әсте жоқ, тек ... ... ... ... ... бұл. ... оның айтып тұрғаны айдай
ақиқат. Қасиетті қазақ жерінің осынау ... ... ... ... ... туыс ...... мәртебелі құдіретті, киелі – Еңбек!
Ыбекең күрішшілік кәсіпке жасы ... ... ... ... бір ... ... Жақсылықтың ерте, кеші жоқ деген осы да.
“Ол оқымаған, бірақ өмірден көп тоқыған кісі. ... ... ... өзін ... қайраткер. Еңбегімен өмірге өрнек салып, еңбегімен
поэма жазған ... ... ... ... ... әрбір тамшы тер өзіне, еліне, халқына бақыт пен ... мен ... ... ... ырыс ... нан ... ән ... тіптен
тарихтың өшпес беттері болды деуге әбден сияды. Диқан ... тұла ... ... ... ... Олай дейтінім, бір Ыбекеңнің өзі ... ... ... ... мол ... көрсетті.
Ыбырай Жақаев – дән патшасы, ақ күріштің атасы, ол өзінің өшпес
тарихын кетпенмен, ... ... ... ... дүниеге бір-ақ келетін
адам.
Ұлы Отан соғысындағы жеңістен кейінгі үш жыл қатарынан Ыбекең әлем
жұртшылығының ... ... ... 1945 жылы күріштің әр гектарынан
156 ... 1946 жылы 160, 1947 жылы 171 ... өнім ... ... ... қара ... ... дана ақыл ойымен, бойындағы Алланың
аманаты мен сыйы – жойқын күш ... ... ... ... кәрі
бәйтеректің жер бетіне шығып кеткен тамырындай салалы саусақтарымен қара
жерді қарс ... ... бұл ... бүкіл әлемді таңдандырды,
таңғалдырды. Бұл ... ... озық ... ... ... ... ... жеткен жапондықтардың жағасын ұстатты, кәрістерді
қайран қалдырды.
Асқар Тоқмағамбетов:
“Отыр, міне, ортамызда, секілді бір,
тау биігі Гималай.
Рекорд ... бар ... аты ... ... ... – деп ... сенбеді. Кеңес Одағындағы бұл құбылысқа сенімсіздікпен қарады.
Тексеру де ... ... да ... Ал ... ... ... мені
кеңсеге неге шақыра бересіңдер түге. Жер әне, су әне, өнім әне, ... Ал мен ... ... ... әнін ... деп ... кете барды. Нартайы – Нартай, ал ... ... ақын ... ... жылы 65 ... ... Жақаевты колхозшылар сыртынан құжат
толтырып, ... ... ... зорлап колхозға төраға етіп сайлайды.
Ыбекең барынша қарсылық ... ... ... ... тауы ... Алматыға дейін барып, бастықтықтан әрең құтылады.
Жазмыштан озмыш жоқ, озудың да ... ... ... ... ... әр ... қамшының сабындай, қорғасыннан құйылғандай өте қарулы
кісі болатын. ... ... ... ... белдескенін жыққан,
жауырыны жерге тимеген кісі. “Ыбырай жүгіргенде жер дүрсілдейді”, – дейді
екен әкесі.
Ыбекең ... ... ... ... ... ... даудың емес,
мәмленің адамы еді. Сөзге сараң, билік айтуға ... көп ... ... мол ... да ... сыр аша, сыр шаша бермейтін
тұйық, жұмбақ тұлға-тын. Сөздің ... ... ... ... ... баба ... ... қалам тартпаған, пікір айтпаған сол замандағы қазақ ... кем. ... ... ... ... ... қазақ баласы ең
үстінде туған ырғала басқан түйенің.
Бүкіл дүниеге даңқы тараған
Диқан атамсың,
Сүйенерімсің, сүйерім.
Топырақтың, судың, жарықтың
Сырына қанық ... ... ... келген тойыңда
Ақ қырау басқан,
Аздап шаршаған басымды
Алдыңа келіп иемін.
Өзіңмен бірге мерейі асты ... ... ... мен ... деп ... ... ... өтпес жерлерде,
Өте беремін мен Жақаевпын деймін де, – деп жырлады.
Қазақ әдебиетінің классигі Сәбит ... ... ... ... ... Ыбырай Жақаевтың үйінде айдан астам жатып, атақты шығармасының
бас кейіпкері ретінде дала академигінің ... ... ... зерделей зерттеген. Екеуінің арасында айтылмаған сыр, шертілмеген
әңгіме қалмаған. Ақыр соңында әдебиет ... мен ... ... ... дос ... кеткен.
Ыбырай Жақаевтың дала академигі деген теңеуінің өмірге келуіне бірден-
бір ... ... да осы ... ата ... ... жиі ... ұзақ ... әбден үйренген.
Шыдамдылығы соншалықты, жиын президиумдарында күн ұзақ тапжылмай, қимылсыз
отыратын-ды. “Тек ... ... ғана тірі адам ... ... тас ... еді ғой”, – дейтін білетін кісілер. Өзінің бір басынан асып-
төгіліп жатқан атақ-даңқты жеке ... ... жан ... ... ел
қатарлы өмір сүрді. Ол кісінің қарапайымдылығы мен кең ... ... ... еді. ... ... тар адамның ішіне қыл
симайды деген сөз бар. Ал ... ... ... ... ... ... айналады”, дейтін. Ыбекең ерте көктемде егіс ... ... ... ... жиып-теріп, елге бір-ақ қайтатын.
Егістік маңайынан шықпайтын. Күріштік Ыбекең үшін бұл ... ... ... өзі таңдайды, арық, атыздарын өзі белгілейді, өзі қаздырады, өзі
соқтырады. Өзі мұрап, өзі агроном, бәрін ... ... ... ... тілімен анықтайды. Бір өзі – бір лаборатория. Күрішті қолмен
сеуіп, су жіберер кезде бірер қап ... ... ... ... ... ... ол да ... өсіп жатады. Кейін оны күріш көшкен,
сирек шыққан жерлерге, атыз жиектеріне ... ... су ... шыққан кезде жиі өскен жердің өскінін сирек тұсқа
көшеттейтін. Сөйтіп ол ... ... ... ... жер де ... Төбеден қарасаң жер көрінбейді, жанынан қарасаң ине ... ... ... құдіретті болғанымен ол өз шыңына шығу үшін
оған соншалықты көптеген қолдаушылар, жәрдемшілер, ... ... ... керек. Ыбекеңе тағдыр осының бәрін оңынан
кездестірді. Әсіресе, диқанның ... ... ... ... пен
білгір, жаңашыл агроном Әнес Алтынбековтің еңбегі ерекше. Күріш жөніндегі
ғылымды ... ... ... агротехниканы қалыптастыруда
Ыбекеңнің, Әнекеңнің, Қойшыкеңнің бірігіп атқарған ... бір ... ... ... ... ... көп. Олар ақ күріштен ... ... ... ... Қарт диқанның құтты жолымен, ақ ... ... ... ... ... 35-і ... ... тәрбиеленіп шықты.
Дүние жүзі халықтарының үштен екі бөлігі күрішпен тамақтанады. Сыр
бойы халқы да бұл дақылды ... ... ... күріш”, “Сыр сұлуы”,
“Сыр аруы”, “Сыр маржаны”, деп әнге ... ... ... ... ... тұтатын дақыл – күрішті патшаның өзі бастап себеді екен. Сол дақылды
қазақ жерінде, Сыр елінде ... боп ... ... ... ... ... қай ... кем?!.
Етене еңбектес болған, жақын шәкірттерінің бірі марқұм Зәкира Ержанова
бір тәрбиелік мәні бар уақиғаны еске алады. ... ... ... ... ... ... үзілетін мезгілі – көктем. Жұрттың бәрі
жарты құрсақ. Бір ... ... ... ... көже қылып ішейік деп үйдегі
жаман сандыққа тығып қойғанбыз. Түскі шәйдің ... ... ... ... ... ... күріш дәніне түсті. Қатты ... жиып алып ... ... ... ... ... етіп тапсырылған
бүкіл халықтың несібесі, ырызғысы, ... ... ... ... ... тұқымы құриды деген, бұларың не қарақтарым. Апарып орнына
салыңдар, ендігәрі ... ... де бұл ... әдетті қайталамаңдар”, деп
еді. Осы әңгіме бәріміздің де ... ... ... ... ... тәніне, жанына, қанына адалдық, кіршіксіз пәктік анасының ақ
сүтімен, атасының ақ батасымен сіңірілген. Жақай ақсақал өмірінде алғаш рет
ауылдан ... ... ... ... ... ... ... шыққан баласы
Ыбырайға: “Өзін бір ойлап, өзгені екі ойлаған ер – нағыз ер. Кеудеңде жан
барда, адам ... дақ ... ... өлсең өл, тек азғындап өлме, былғаныш
өмірден адал ажал артық. Жолың болсын”, деп ақ ... ... ... ... ... ... ... Алтын жұлдызбен марапатталу құрметіне колхозда өткен
салтанатты жиынға қатысып шыққанда, ол ... ... ... ... ... “Бұрынғы заманда анандай әулие, мынандай әулие өтіпті
деп сыйынып ... Осы ... ... әулиесі, нағыз әруағы біздің Ыбекең
ғой”, деген екен. Шынында қара кетпенімен, білегінің қара күшіменен, қара
жерді қопарып, ақ ... ... тау ... Сыр ... оның ... ... адам қай ... әулиесінен кем? Қалай десең де Ыбекең
Қыдыр қарап, бақ дарыған әулие, аруақты адам. Бұл жөнінде ... ... бірі ... ... ... деп ... ... әлі де
адамзатқа белгісіз жұмбақ сырлары көп қой. Соның бірі – ... ... ... ... адам бақ пен ... ... өтеді деген сенім бар.
Соның бір дәлелі диқан бабамыз Жақаевтың аузынан ... бір ... ... ... ... ... көп, біз ... қолына су
құйып, кесесін алып беріп, кебісін қойып, қызмет жасаймыз, әрі ... ... ... ... ... ... көңілімізге
тоқып, көкірегімізге түйеміз, қанығамыз. Суырылып көп сөйлей бермейтін
Ыбекеңнің мына әңгімесі өз ... ... ... ... ба, ... дейін есімнен кетпейді.
– Өзім жидеден, шеңгелден аршып, ... ... ... ... ... ... басында демалып отырғам,– деп бастады әңгімесін. –
Денем дел-сал. Бірақ көңілім тоқ. Күн ... бара ... да ... ... ... ... ... келді. Сәлден кейін батар күннің
шапағына тұла бойы ... ... ұзын ... ақ ... ... ... келе ... аңғардым. Тұп-тура күріш атызының үстімен кебісі суға
тиер-тимес болып жүріп келеді. ... ... ... ... берсем керек,
жақындағанда орнымнан тұрдым.
Ол кісі қарсы алдыма келіп:
– Шырағым, ырысың осы жерден болады, бақытың өрлей берсін! ... ... ... ... ... де ғайып болды. Есімді жисам: “Әумин”, – деп
күбірлеп тұр екенмін. Бірақ, бұл көргенімді осы ... ... ... жоқ. ... ... ... жаман болмағанын көріп жүрсіңдер ғой.
Міне, енді ... ... ... сәті ... сияқты,- деді Ыбекең жұмсақ,
жылы жымиып, өзіне де, тағдырына да, Аллаға да ризашылығын білдіргендей.
– Ой жарықтық-ау, ... ол ... ... баба ғой, – деп көпшілік
Ыбекеңнің етегінен ұстап тәу еткенін ... ... ... “Ыбырай түбегі”
атанған сол жер елге ырыс, береке, ... ... ... енді ... диқанның ұлы Сейітбек ие. Қыдыр дарыған жердің әлі де талай ұрпаққа
байлық пен береке, ... мен атақ ... ... ... Оны ... ... інісі Боқаев Сыздықтың баласы
белгілі заңгер Балтабек Сыздықұлы ... деп ... ... ... күріштікте жыланның жүретіні белгілі. ... ... ... ... да ... бірі оралып жататын жыландар ... ... ... ... ... ... ... жаптан, құлақтан өтуге
сескеніп жататын. Сонда Ыбекең: “Қорықпаңдар, өте беріңдер бұлар зияны ... ... ... ... ... күзетші жыландар ғой”, деп оларға
тигізбейтін, өлтіртпейтін. “Ыбекең тегін емес қой. Мына сөзінде мән ... әкем ... адам ... ... алқалы жиындарда Ыбекеңнің: “Балалар,
осыны әурелеп қайтесіңдер”, – деген бір сөзімен ... ... ... ... оң ... кете ... еді. ... диқан ата ұлы Сейітбекті
бір туысымен таныстырып отырып: “Қан туыспай, жан ... ... ... сөз нақыл болып кетті. Ой, жарықтық-ай! Аузының, ... ... бар ... ... ... Жақаевтың: “Қатты жерге қақ тұрар, қайратты ерге ... ... ... ... ... ... “Ат қартайса есекпен достасады,
адам қартайса, төсекпен достасады”, “Еріншек егіншіден елгезек масақшы
озады”, “Малға ...... ... ...... ... толмаған баланы да аямайды, ақылы асқан дананы да аямайды”, ...... ... би – ... ... — нұрдың ұясы, көңіл — сырдың ұясы”, –
деген ақылды ... ... ... ... атақ үшін ... ... жоқ. Қазақтың қай шалы атақ ... Олар ... ... ... ... ләззат, рахат тапты. Соншама
атақ-абырой, даңқ, бақ Ыбекеңді астырмады, тастырмады, састырмады. Ештеңе
болмағандай бір ... ... ... ... ... озды
жарықтық.
Мен Шиеліде өсіп-өніп, көктеп-көгеріп, отбасылық, еңбек бақытын тапқан
адаммын. 1983 жылы күріш орағы басталған ... ... ... ... ... хатшысы болып сайландым. Жұмысқа кірісер алдында
аупарткомның идеология жөніндегі ... ... ... ... ... ... Ыбекеңнің күрішінің масағын теріп, батасын алып өстім.
Енді басшы болып ... деп ... ... хақым жоқ. ... ... ... ... бір ... ... беріңіз. Соны
үстелімнің үстіне қойып, күнде сол кісінің рухына сыйынып, ... ... ... ескерткішіне гүл қойып, зиярат етіп, сонан
кейін диқан бабаның рухының рұқсатымен күріштікке кіріп, жұмысты бастайық”,
– дедім.
Кейінірек ... ... ... ... ... ... қатты
қысылып, көрші Жаңақорған ауданынан тауып, оны менің кеңсеме алып келіп
қойыпты. Сосын Ыбекеңнің ... ... ... ... ауданды басқаруға
кірісіп кеттім.
Құдайға шүкір, жаман болған жоқпыз, күріш жинауда бірінші онкүндіктің
қорытындысы бойынша республикалық туды ... ... Одан әрі де ... ... ... ... кете берді. 1985 жылы Ыбырай Жақаевтың
90 жылдығына арналған мемориалдық кешеннің құрылысы аяқталды. Алаң ... ... Онда ... ... үйі ... ... фонтан пайда болды. Бұл алаңда Ыбекеңнің ... Ұлы ... қаза ... ... ... ... ... тақтасы
гүлмен көмкерілген. Кешен еңбек пен ерліктің символы, парыз бен ... ... ... ... ... ... айналды. Осы
қасиетті жерге әрбір ... ... ... ... жаңа ... ... оқуға, Отан қорғауға алғашқы қадам жасаушы азамат басын иіп,
тағзым етеді, ... ... ... ой ... ... ... ... жердің қасиеті мен шапағатына сенеді, үміт артады.
Келесі жылы Ыбекеңнің музейін бітіріп, оны да ... ... ... ... ... біз ... ... алдындағы шексіз
борышымыздың бір бөлігін өтегендей болдық.
Мен өз басым осы Ыбекеңдей ұлы адаммен жерлес, замандас болғанымды, ... ... ... ... еңбектегі, өмірдегі, өнегесін, батасын
алып ... ... ... рухы ... ... ірі, тарихи,
өмірлік жұмыстардың басында, қасында ... ... ... ... дән ... рухы ... адалдығым, ол кісіге деген таза ниетім мен
ыстық ықыласым, ... ... ... ... ... ... бақ, дәулет
болып қайтты деп есептеймін. Мен Шиелі ауданынан Қазақстан ... ... мүше ... ... ... ... облыстық Кеңесі
атқару комитетіне төраға болдым. Сол кезде Нұрмолда ... ... атап ... өз ... ... ... аштық. Сол музейге Ыбырай
Жақаев пен Жазылбек Қуанышбаевтың күріш дәнінен ... ... ... Ол ... ... ... ... сұрап келгенде өте сәтті
түсірілген еді. Кезінде сол бейне еліміздің көп жерінде, тіптен, ... да ... ... ... Ыбекеңді бетке ұстай отырып, Жазекеңді, Нұрекеңді,
Шығанақ Берсиевті жазып, қазақтың ... де ... төрт ... төрт пайғамбарының рухын қосайын дедім. Осындай күрделі заманда
елімізді, халқымызды осы төрт ... төрт ... рухы ... ... берсін.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Ыбырай – шағын әңгіме шебері" тақырыбындағы ашық сабақ3 бет
XIX ғасыр поэзиясындағы өнер, білім, ғылым тақырыбы38 бет
XIX ғасыр қазақ ағартушыларының дүниеге көзқарасы15 бет
XIX ғасыр әдебиеті4 бет
Абай Құнанбаевпен Ыбырай Алтынсариннің педагогикалық көзқарастары4 бет
Алтынсарин Ыбырай10 бет
Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар13 бет
Бастауыш сыныптарда Ы Алтынсариннің шығармаларын оқытудың маңызы48 бет
Гәкку14 бет
М.Қалтаевтың шығармашылық мұрасы. Ағартушы-демократтық бағыттағы ақын-жазушылар10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь