Фирма экономикасының теориялары

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.4
І тарау. Фирма экономикасының теориялары.
1.1. Фирма стратегиясының теориясы және оның шаруашылықты жүргізудегі негізгі ережесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5.7
1.2. Шығындар мәселесі, олардың құрылымы мен фирма пайдасын көбейту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8.11
1.3. Фирма ішкілік жоспарлау теориясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12.14

ІІ тарау. Фирма шығыны мен кірісі.
2.1. Фирманың шығындары және олардың түрлері ... ... ... ... ... ... ...15.16
2.2. Өндіріс шығындары төмендеуінің негізгі бағыттары ... ... ... ... ... .17.18
2.3. Фирма табысы, оның мәні мен қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19.20
2.4. Фирма пайдасының бөлінуі және пайдалануы ... ... ... ... ... ... ... ..21.22

ІІІ тарау. Фирма қызметінің пайдалылығы ... ... ... ... ... ... ... ... .23.24
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25.27
Пайдаланған әдебиеттер тізімі.
        
        Мазмұны
Кіріспе………………………………………………………………………..….3-4
І тарау. Фирма экономикасының теориялары.
1.1. Фирма стратегиясының ... және оның ... ... ... Шығындар мәселесі, олардың ... мен ... ... ... ... ... теориясы…………………………………...12-14
ІІ тарау. Фирма шығыны мен кірісі.
2.1. Фирманың шығындары және ... ... ... ... төмендеуінің негізгі бағыттары……….………..17-18
2.3. Фирма табысы, оның мәні мен ... ... ... ... және ... тарау. Фирма қызметінің пайдалылығы……………………………23-24
Қорытынды……………………………………………………………….25-27
Пайдаланған әдебиеттер тізімі.
Кіріспе
Қайбір кәсіпорын болмасын өзінен-өзі тіршілік ете алмайды, ол жалпы
экономикамен тікелей байланысты, бірінші ...... ... рыногы,
екінші жағынан - өткізу рыногы аркылы. Сондықтан да кәсіпорын экономикасы
жеке кәсіпорындардың басқа шаруашылық ... ... ... тиіс. Сонымен ол шаруашылық процесін жалпы және де жеке
кәсіпорынның мүддесі ... ... ... ... ... және ... тығыз байланысты.
Микроэкономика — бұл сала, кәсіпорындар, отбасылар, яғни ... ... ... экономкалық ғылымның бір бөлігі. ... ... және ... рыноктарын, банкілерді, түрлі фирмалар мен
кәсіпорындарды, тағы басқаларды зерттейді. Микроэкономика сол ... ... ... ... қалай тағайын-дайтынын және олардың
бағаларын, халықтың жинақ ақшаларына салықтар ... ... ... ... Ол ... қызметінің экономикасы ... ... де ... Бұған жататындар: бизнестің үйымдық
нысаны және ... ... ... ... және ... ... ... дамуы үшін капиталды жүмылдыру тәсілі, рынокты
монополиялау деңгейін бағалау әдісі, баға белгілеу мәселесі және ... ... ... ... ... ... тек жеке ... ғана тиісті емес,
сонымен бірге жеке кәсіпорынның ... ... және ... деңгейіндегі экономиканы және өндірісті ... ... ... — бұл ... ... тұтас ретінде қарайды және
сұраныс пен ұсыныстың ... ... ... ... ... — белгілі баға бойынша түтынушылар сатып алудағы дайын тауар саны,
ал ұсыныс — бұл ... және ... ... ... сол ... ... ... жалпы өнімді зерттейді,
үкіметтің бюджет ... ... ... ақша ... ... ... инфляцияны, жүмыссыздық деңгейін және т.б. талдайды.
Макроэкономикалық талдау деңгейі жалпы экономика бойынша немесе
олардың ... ... ... ... ... ... Бұл
салаларды зерделей отырып, макроэкономика экономика құрылымының жалпы
көрінісін және ... ... ... ... ... ... ... алдына мақсат етіп қояды.
Әр елдің ұлттық ... ... деп ... ... ... ... ... табылады. Аралас экономикада
экономикалық механизмдер кеңінен пайдаланылады, себебі мемлекеттік ... ... ... ... және ... және ... ... өзгеруі экономикалық механизмін кеңінен
пайдалануды талап етеді. Өйткені, ... ... ... ... ... ... ... белгілей алмайды. Қанша, қандай және
қайда қызмет көрсету қажеттілігін рынок анықтайды.
Курстық жұмыстың мақсаты, фирманың ... және ... ... ... оның мәні мен ... анықтап, фирма қызметінің пайдалылығын
көрсету.
Курстық жұмыс екі үлкен тараудан және қорытынды, ... ... ... ... Фирма экономикасының теориялары.
1.1. Фирма стратегиясының теориясы және оның шаруашылықты жүргізудегі
негізгі ... – көп ... ... Мысалы, Италия фирмасы "Фиат" тек қана
автомобиль шыгарып коймайды, теңіз кемелерін және т.б. шығарады.
ХІХ-ғасырдың басында француз зкономисті Жан ... ... ... ... ... ... ережесін калыптастырды.
"Пайданы көбейту үшін өндіріс шығындарын азайту керек".
Осы классикалық ереже еркін, жетілген нарыктық бәсеке ... ... ... істеді. Бұл жағдай сол кездегі ... ... ... шығарылған өнім ассортименті және өткізу рыноктары
салыстырмалы түрде тұрақты болуымен түсіндіріледі. ... ... ... ... ... ... бір үлесі үшін күресті. Фирманың стратегиялық
максаты сатуда ... және ... ... ... ... ... көбейту болды.
Осы дәуір, еркін бәсеке дәуірі теоретикалық экономикаға баға бәсеке
дәуірі ретінде ... Осы ... ... ... ... өнімге
бағасы төмен фирма алға шықты.
Осы бойынша америка ғалымы, зкономист П. ... ... ... ... қарсы'гұра алады және ... ... ... ... ... ... тек қана ... минимум деңгейге
дейін азайтқанда, бұл өз кезегінде өндірістің ең тиімді ... ғана қол ... - деп ... ... ... емес ... жағдайында өндірістің
шығындарын азайту арқылы пайданы көбейту жолын іздеу ... ... ... ... болғанда ерте ме кеш пе фирма үшін төлем төлей
алмау ... ... ... ... ... ... ... ретінде
сипатталады: бір елдер, бұрынғы социалистік елдерді қосып алып ... ... ... елдердің бір қатары ... ... ... ... ... өтуде, иидустралды дамытушы ... ... ... ... дәуірде тұтынушылардың мұқтаждықтары мен сұраныстары көп
қырлы және ... ... ... ... сұраныстар мінезі
өзіндік сипат алып және де өзінің құрылымы ... әр ... ... егер ол нарықта үлгеруге ұмтылса, мына ... ... ... табыстарды көбейтуді, шығындарды азайту арқылы емес, ... ... ... ... асыруы керек, осы факторлар өзара байланысты
болса да.
Жалпы қабылданғандай, фирма басшысы білімді және жан-жақты болса да,
менеджерлер мен ... ... мен ... болғанымен,
бағалық емес қатаң бәсеке жағдайларында, яғни тұтынушылар сұраныстарының
құрылымында бірінші орынға ... ... ... жиі жаңарту мен ... ... ... ... жоғары деңгейдегі сервис койылғанда, өз
фирмасында ... ... ... белгілі бір шекарасынан төмен
азайту мүмкін еместігіне көзі ... ... ... ... ... ... кез-келтен экономика үшін шаруашылық қызметтің бағдары ... ... ... заманға сай кәсіпорындарда ондірісті ұйымдастыруы болуы
тиіс және мына ... сай ... ... ... ... өнім ассортиментін тез өзгерту және
өнімді жиі жаңарту қабілеттері болуы керек. ... ... ... ... ... ... тұтынушылардың тез өзгеретін
сұраныстарына бейімделуге қабілетсіз және оның салдары төлем ... ... ... жаңа технология мен өндірісті ұйымдастырудың жаңа
нышандарына көшуге ұмтылуы тиіс. Өндіріс ... ... ... ... ... бөлінісі мен ұйымдастырудың басқа да нышанарын
әсіресе фирма өнімдерінің ... ... ... ... ... ... ... етеді;
үшіншіден, фирмаға өзінің өнімінің ... және ... ... деңгейіне көтеруге ерекше көңіл бөлуі керек. Тұтынушылардың өнім
сапасына деген ... ... тек, өсіп қана ... жоқ, және де ... ... ... Қазір жақсы өнімді шығару аз, сонымен ... ... ... ... тұтынушылардың жоғары деңгейдегі
өзіндік сұраныстарына ... ... ... көрсету туралы ойлау
керек.
1.2. Шығындар мәселесі, олардың құрылымы мен фирма пайдасын ... ... ... ... ... тұрақты шығындар
құрылымында қалдық және ... ... ... ... ... ... ... беру ақысының, салықтадың, әкімшіл
басқару шығындары кіретінін білеіз. Тұрақты ... ... ... ... ... ... - ... өткізу мен өндірістің тоқтауымен болатын
тұрақты шығындардың бөлігі. Неғұрлым шаруашылық ... ... ... болған сайын, соғұрлым қалдық шығындарының көлемі аз ... ... ... ... ... ... мен ғимараттарды жалға беру туралы
түрлі шарттар мен келісімдерден құтылу мүмкіндіктері ... ... ... қайта қосумен және өнімді өткізумен
байланысты туатын тұрақты шығындарпдың бөлігі.
Старттық шығындар-өндіріс пен ... ... ... ... ... Егер ... ... арттыру керек болса
(техника мен жұмыскерлер санын), онда старттық шығындардың сандық өсуі және
типті секірісі болады.
«Тұрақты шығындар» ...... ... пен ... ... олар өзгеріссіз қалмайды.
Фирманың шаруашылық қызмет процесінде өзгермелі шығындар өндіріс
көлемі мен өнім ... ... ... және ... ... ... ... жұмысшы күшіне, шикізат пен материалдардың ... ... Бұл ... ... пен өнім ... ... өзгеруімен
өзгереді.
Фирманың өндіріс пен өнім өткеруінің өзгеруіне байланысты өзгермелі
шығындар ... ... ... дегрессивті шығындар
пайда болады.
Пропорционалды өзгермелі шығындар-өндіріс пен өнім ... ... ... шығындар.
Прогрессивті шығындар-өндіріс пен өнім өткеруге қарағанда көп деңгейде
өзгеретін өзгермелі шығындар.
Дегрессивті ... пен өнім ... ... түрде аз пропорцияда өзгеретін өзгермелі шығындар.
Өзгермелі шығындар өндіріс пен өнім өткерілу көлемдері өсуі ... Ең ... олар ... ... баяу ... және осы ... шығындар пайда болады. Оның себебі мына ... ... ... кеңейген сайын жұмысшы күшін пайдалану, ұйымдастыру
және ... ... ... ... ... пен маериалдар алынады.
Бірақ та, белгілі бір сәтте шаруашылық қызмет тиімділікке жету, арзан
шикізат пен материалдарды ... ... мен ... алу ... ... ... ... өзінің әлеуетін толық пайдалану деңгейіне
жақындағанда, өзгермелі шығындар ... ... ... еніп, олар
өндіріс көлемі өсуден немесе тез өсе бастайды. Яғни жұмысшы күші осы немесе
басқа да ... ... ... ... ... ... ... жұмысардың қарқыны ақаудың пайызын көтереді. Осылай,
дегрессивті және ... ... ... үшін ... ... тиімділігінің барометрі болуы тиіс.
Фирманың шаруашылық қызметінің тиімділігі туралы шығындар құрылымының
басқа өзгерістері де куә болады. Шығындар ... деп ... ... ... ... ... және тұрақты шығындардың пайыздық
қатынасын түсінеміз.
Егер А және В екі фирмалардың жалпы шығындары мына ... ... ... ... 70% ... ... 30% ... ... .100% ... олардың шығындарының құрылымы өзгеше деп қорытынды жасауға
болады.
А фирмасында еңбекті ... көп ... ... осы ... ... ... көп ... көрсететді. Оған керісінше В фирмасында
өндірістің жоғарғы деңгейлі автоматтандырылуына сай жоғаы тұрақты ... ... ... аз ... ... ... құрылымы қазіргі жағдайда айтарлықай өзгерді. ... ... ... ... ... ... ... инженер-механиктер оларға сай еңбек
ақылары мен басым жоғары мамандықты жұмысшы ... ... ... ... өнімнің жалпы құқығына еңбек ақы үлесі айтарлықтай ... ... ... ... ... екі проценттерден он процентке ... ... ... байланысты шығындар жиырма проценттен қырық
процентке өсті. Осыдан фирма стратегиясында ... ... ... ... ... ... көбейтуде мынадай теориялар мен ... ... ... ... ... Дәстүрлі модел мына әдістерге
сүйенеді:
-статистикалы әдіс, өндіріс пен өткізудің бұрынғы көлемдегі ... ... ... ... ... ... баға ... өндіріс пен өткеру көлемдерінің және шығындар
көлемінің экспорттық баға негізінде максималді пайда алу ... ... ... және ... ... ... ... нарықтық әуекел жағдайында қатаң бәсекелестің ... ... ... ... ... ұлғайту мен тек қана аз уақытқа ғана емес,
сонымен ... ұзақ ... ... де ... ... ... осында осы немес басқа фирманың сайланған
басшыларының тәртіптеріне байланысты мәселе ... ... ... ... уақытша сезініп, пайданы ұлғайтуды
өздері орнынан кеткенше жақсы сыйлық алуға үлгеру үшін тек қана аз уақыт
кезеңінде ... ... ден ... ... ... бойынша сайланған басшылары, сайланған
басшылар емес, максималды пайданы алудың бағдарламасын тек қана аз ... ғана ... ... ... ұзақ ... кезеңінде де жасайды.
Маржиналды теория мен пайданы көбейтудің моделі.
Осы теория шекті табыс және ... ... ... ... ... тезиске сүйенеді.
Шекті табыс – фирманың қосымша ... ... әр ... ... табыс.
Шекті шығындар - әрбір ... ... ... ... қосымша шығындар.
Шекті табыс – шекті шығындар жағдайы фирма жұмысы үшін жетілген және
жетілмеген бәсеке жағдайларында да ... ... ... ... есепке алу керек:
-жетілген бәсеке жағдайында жұмыс ... ... тек қана ... - ... өнім ... ... ... алады;
-жетілмеген бәсеке жағдайында фирмалар екі параметрлерге - өндірілген
өнім көлемі мен ... ... ... жүргізе алады. Бұл мына
жағдаймен түсіндіріледі: фирма ... ... ... ... әсер ... бола тұрып максималды пайда беретін өндіріс көлемі мен ... ... ... керек.
1.3. Фирма ішілік жоспарлау теориясы.
Жалпы экономикалық теория ... ... ... ... ... мен ... ... біртұтастығы әзірше
жоқ.
Сондық оның жүзеге асуының жалпы қабылданған негізгі элементтеріне
тоқтаймыз.
Жоспарлау – ... бір ... ... ... ... ... ету мен жетістіктерге жету әдістерін талдау
процесі, ол стратегиялық (ұзақ мерзімді) және ... ... ... ... ... ... ... қатарына мына элементтер кіреді:
-болжам жасау, мемлекеттік деңгейде жасалған ұлттық экономиканың және
оның жекелеген аймақтарының даму болжамарына ... ... ... ... дамуын зертеуді қарастырады;
-жалпы міндеттерді қалыптастыру, бұл фирманың даму болжамдарының
негізінде оның орындалуымен ... ... ... ... мен ... асады;
-фирманың әрбір бөлімшесімен жоспарды нақты орындау бағдарламаларын
жасау, бұнда өндіріс сатылатын шикізат, материалдары дер ... ... және ... ... ... ала отырып байланыстыу;
-фирмалар бөлімшесінің арасында ресурстарды бөлу фирманың ақшалай
табыстары мен шығындары ... құру ... ... онда шикізат,
материлдар, еңбек ақы, күрделі құрылыс шығындарының көрінісі орны алады.
-осының негізінде фирманың әрбір ... ... ... және ... ... операцияларды орындауды жауапты
адамдар анықталады;
-аяқтаушы кезек – фирманың ... ... ... ... мен нақты тапсырмаларды жасау, ... ... ... ... асыру басталады.
Фирма ішін жоспарлауды ұйымдастыру бойынша екі теоретикалық көзқарас,
жоспарлауды ... екі ... бар: ... ... ... ... ... Осы схема бойынша жұмыс жоғарыдан
басталады. Фирма басшысы ... ... ... ... ... мен
міндеттерді анықтайды. Содан кейін осы көрсеткіштер бөлшек ... ... ... ... және ... жеткізіледі, олар бөлімшелер
жоспарларына енгізіледі.
-төменнен жоғарыға қарай жоспарлау.
Жоспарлаудың осы ... ... ... ... ... ... ... Осыдан кейін осы көрсеткіштер алдағы уақыт
кезеңіндегі фирманың шаруашылық қызметінің біртұтас жоспарына енеді.
Жоспарлаудың кез ... ... ... ... барлық
бөлімшелерінің жоспарларының өндірістік және өткеру ... ... мен ... қажет.
Фирма ішілік жоспарлаудың артық элементтері болып біртұтас жоспарлық
баланста біріктірілеті пайда бойынша жоспар мен ... ... ... ... көрсеткіштері көрініс алады.
Фирма тұрақтылығының негізгі көрсеткіштеріне мыналар жатады: активтер
– жыл аяғындағы негізгі және айналымдағы құралдардың құны ... ... ... бір жыл ... ... ақша ... соммасы
сатылу көлемі; нақты негізгі капитал, жер, ғимарат. Амортизациялық құны
шегерілген қондырмалар мен ... ... ... мен ... құралатын кассалық түсімдер бұл фирманың ... ... ... ... ... тарау. Фирма шығыны мен кірісі.
2.1. Фирманың шығындары және олардың түрлері.
Фирманың шығаратын тауарларының мөлшерін рынокқа ... оны ... ... және сол ... ... сатылатын бағаларына
тікелей байланысты болады. Бұдан шығатын қорытынды, ... ... ... ... кететін шығындарды білу кәсіпорынның шаруашылық жүргізудегі
тиімділігінің басты жағының бірі болып ... – бұл ... ... ... және ... ... іске
асыру үшін өндіріс факторларының ақшалай түріндегі шығындары. ... ... шек ... ... және ... ... мен практикалық
қызметіндегі анықтайтын межесі болып табылады. Фирма шығындары өндірістік
белгісіне қарай 3 түрге бөлінеді:
-өзіндік құн құрайтын ... ... және ... ... ... ... ... айналымы арқылы сатудан түскен ақшалай түсімді
жабатын ағымдағы шығындар.
-өндірісті ұлғайтуға және жаңартуға кететін ... ... жаңа ... ... ... ... бір ... ірі күрделі қаржы
шығындары.
-өндірістің әлеуметтік-мәдени, тұрғын үй, тұрмыстық қызмет көрсету
және осыған ұқсас басқа да ... ... ... Олар ... ... бөлінетін арнаулы қорлардан қаржыландырылады.
Өндірістік шығындардың жіктелуі
| ... ... | ... ... ... ... ... экономикалық элементтері|
|2.Өзіндік құнның статьялары |Өзіндік ... ... |
| ... ... процестеге ... ... ... |
|қатыстылығы ... ... ... кешенділік |
|5.Өнімнің өзіндік құнына қатысудың |Тілекелі, жанама ... | ... ... ролі ... ... тыс ... ... жұмсау |Өндірістік, өндірістік емес ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... бір ... ... ... ... өнімге кететін шығындар |
|11.Дайын өнімге қатысы ... ... ... ... ... ... ең тұрақты және ауыспалы шығындарға ... ... осы ... ... ішіндегі сомасы өнімді өндіру және оны
сатудың мөлшеріне, құрылымына тікелей тәуелді болмайды. Тұрақты шығындарға
жататындар: міндетті ... ... ... ... ... ... амотизациясы, сақтандыру жарналары және т.б.
Ауыспалы шығындар – бұл осы ... ... ... өндірудің
мөлшеріне және сатылуына иәуелді болмайтын ... ... ... ... отын, энергия, көлік қызметі және т.б. Тұрақты және
ауыспалы шығындардың арасындағы айырмашылықтың елеулі маңызы бар. ... ... ... ... ... ... өнімге де төленуге тиісті,
ал ауыспалы шығындармен кәсіпкер өндіріс көлемін ... ... ... ... шығындары төмендеуінің негізгі бағыттары.
Шығындады жүйелі түрде төмендету – ... ... ... ... ... ... ... табылады. Нарықтық экономика
жағдайында залалды кәсіпорындарды қаржылай қолдау қағидаға жатпайды.
Ұлттық ... ... ... ... ... мына ... ... бағыттарын айтуға болады:
-ғылыми-техникалық прогрестің жетітіктерін пайдалану;
-өндіріс және еңбек ұйымдастыруды ... ... ... ... ... ... ... іске асыру – бұл бір
жағынан өндіріс қуатын, шикізат және материалдар, оның ішінде ... ... ... ал екінші жағынан тиімді жаңа
машиналарды, жаңа технологиялық ... іске ... ... бір ... ... тиімі ету – аруашылықты
жүргізудің әр түрлі мәселелерін ... ... ... ... осы ... ... қанша өнім өндірілгендігінің ғана ... оны ... ... ... да ... зор. Мәселенің бұлайша қойылуы мынаны аңғартады:
шикізат пен материалдарды жұмсай отырып немесе ... мен ... ... ... ... ... пен ... процестердің
түсімін өсіруге, шығындарын бұйымдардың өзіндік құнын төмендетіп,
кәсіпорындардың пайдасын ... ... ... ... ... кәсіпорын ұжымдарының ішкі шаруашылық резервтерін ... ... ... ... ... ... онда
оларды үш топқа бөлуге болады. Өндіріс тиімділігі, ... ... ... ... ... жақсартудың, екіншіден, айналмалы
өндіріс қорларды неғұрлым тиімді пайдаланудың және үшіншіден, қазіргі ... ... ... ... ... және ... ... жетілдіруге келсек, онда бұл
процесс ысырапты қысқарту есебімен ... ... ... ... ... ... ... яғни нақты еңбектің шығынын үнемдеу. Қазіргі
кезеңде нақты еңбекті үнемдеудің экономикалық дамуы ... ... ... ... салмақты нәтиже береді. Қазіргі ... ... ... екі ... мектебі бар: америкалық
және жапондық. Бұл өндірісті материалдық-техникалық жабдықтармен қамтамасыз
ету, оларды ... ... ... және т.б. ... ... ... төмендетуде мемлекеттік ғылыми-техникалық прогресс
жөніндегі бағдарламалары мен мемлекеттік стандарттар елеулі орын ... ... ... ...... ... ... шартқа
айналған объективті бейнесі, экономикалық заң әрекетінің ... ... сай ... ... ... ... ... еңбек үнемі өнімдірек болып
отырады. Өзіндік құнның арзандау көрсеткіштері өндіргіш күштердің дамуына
сай өткен және ... ... ... ... бейнелейді.
Өзіндік құнды кемітудің басты факторлары:
- өндірісің техникалық деңгейін көтеру;
- өндірістің материал, отын, энергия және ... ... ... және еңбекті ұйымдастыруды жетілдіру;
- технологиялық процестерді қуаттылықпен негізгі қорларды пайдалануды
жақсарту, т.б.
2.3. Фирма табысы, оның мәні мен қызметі.
Табыс – ... ... кең түре ... сонымен қатар
түрліше маңызды қолданылатын көп мағыналы ұғым. ... кең ... ... ие ... кез ... ақша ... түсімі немес
материалдық құндылықты ... ... ... ... ... - ... ... түскен табысы, басқадай өткізуден
алынған табыс, өткізуден тыс операциялардан ... ... ... алып
тастағандағы).
Өнімді сатудан түскен табыс - өнімдерді сатудан түскен ақшалай түсім,
қосылған құн салығы, акциздер, өнімнің ... ... ... ... табыс – негізгі қорларды және басқа ... ... т.б. ... ... ... тыс ... алынған табыс – құнды қағаздар
дивидендтері, жалға алғаны үшін төлем, ... ... ақы, ... ... ... активтерінің артуы немесе капитал меншігінің
көбеюіне әкелетін міндеттемелердің ... ... ... ... мемлекетте
(ұлттық табыс), фирмада (жалпы табыс, таза табыс) ал жеке тұлғаларда
(халықтың ... ... жеке ... болып қолданылады.
Фирманың жалпы табысына ақшалай түсім тауарларды сату және қызмет
көрсетуден түсетін ... ... ... ... мүліктік
бағалылықты сатудан, несие берілгендігі алынатын тиісті проценттер және
басқа да ... және ... ... ... ... таза ... ... жалпы табыс және материалдық
ресурстардың шығындары ... ... ... ... теорияда табыс деп тұрақты және нарықтық субъектілердің
қарамағына заңды түрде тікелей түсетін ақша ... ... ... ... – бұл ... пайдалы қызметі. Бұл сұраныстың қажетіне жататын
тауарларды шығару. Мына төмендегі ... ... ... ... ... (ЖТ) – бұл ... белгілі мөлшерін сатудан түскен
ақшалай сомасы. Ол ... ... ... ... көбейтуге тең.
-Орта табыс (ОТ) – жалпы табысты (ЖТ) өнім ... ... ... = ... ... (ШТ) – бұл өнімің өлшемін сатуды көбейту арқасында жалпы
табыстың үстелуі
ЖТ
ШТ = ... ... ... әрбір қосымша өнім өлшемінің өтемділігін
бағалауға мүмкіндік береді. Және де ... ... ... ... ... мүмкіндігінде құндық бағдарлар қызмет етеді.
2.4. Фирма пайдасының бөлінуі және пайдалануы.
Пайданы үлестіру объектісі фирманың баланстық пайдасы болып табылады.
Оны ... ... бір ... ... жолдау деп түсінуге болады.
Пайданы үлестіру заңдылығы – салывқ және басқ да ... ... ... ... ... ... ... Пайданы үлестірудің бағытын
анықтау, ... ... ... ... статьясын пайдалану фирманың
құзыретіне жатады.
Пайданы үлестірудің принциптері:
- фирманың ... және ... ... ... ... ... ... ретінде мемлекет пен фирманың
арасында бөлінеді;
- мемлекет алған пайданың бөлігі салық және алым ... ... ... ... ... ... ... құраы және
алымы, оларды есептеудің және бюджет жарнама тәртібі заңды ... ... ... ... ... ... пайда мөлшері өнім
көлемінің артуы мен өндірістік-шаруашылық және қаржы қызметінің
жақсаруына оның ... ... ... ... ... қалатын пайда әуелі фирманың одан әрі дамуын
қамтамасыз ететін қорланымға бағытталады, ал қалған ... ... ... ... ... барлық пайда екі бөлікке бөлінеді.
Біріншісі – фирманың мүлкін ... және ... ... ... – тұтынуға пайдаланылатын пайда үлесін сипаттайды. Сонымен,
тұтынуға бағытталған барлық пайданы толық ... ... жоқ. ... ... ... қалған пайда қалдығының үлкен маңызы бар
және алдағы ... ... ... ... ... ... ... кең мағынада пайда ретінде тұтынуға пайдаланған және
өткен жылдардағы пайдаланбаған пайда фирманың қаржы орнықтылығын, ... үшін ... ... бар ... дәлелдейді.
Фирмаларда пайданы үлестіру және пайдалану тәртібі оның жарғысында
тіркеліп қойылады және оны фирма басшысы ... ... ... ... деп ... ... ... ең басты экономикалық
көрсеткіші аталады. Оның екі түрі ... ... ... өндірістің негізгі және айналмалы
қорларының құнына қатысы;
-фирманың ... ... ... ... өзіндік құнына қатысы.
Фирма қызметінің тиімділік деңгейін бағалау үшін алынған нәтижеге
(жалпы табыс, ... ... ... ... ... ... ... шығындармен өлшемдестігі пайдалылықты немесе
толығынан пайдалылық мөлшерін білдіреді.
Практикада фирма ... ... ... ... ... ... сатылған өнімнің және оның жеке
түрлерін есептегенде ғана мүмкін ... ... ... ол ... пайданың және оны өндіруге және сатуға ... ... ... ... сатылған өнімнің пайдалылығын тауарлы ... ... ... ... ... түсімнің қатынасына есептеп
шығарады; баланстық пайда жөнінде - өнімді сатудан алынған ... ... ... - ... ... алынған түсім. Барлық өнімді сатудағы
пайдалылық көрсеткіштері фирманың ағымдағы шығындарының ... ... сату ... ... түсінік білдіреді.
2.Өндіріс қорларының пайдалылығы баланстық пайданың ... ... және ... ... ... ... ... Бұл көрсеткішті таза пайда арқылы да есептеуге болады.
3.Фирманың жұмсалым пайдалылығы оның қарауындағы мүліктердің ... ... ... ... және аза ... көрсеткіштерін
пайдаланады.
Фирманың жеке қаржысының пайдалылығы таза пайданың баланс арқылы
есептелінеін оның жеке қаржысының ... ... ... ... ... ... ... процент
мөлшерлемесі:
- басқа фирмалардың үлес қосуынан түскен табыстар;
- құнды қағаздардан түскен табыста;
- алынған айыппұлдан асып түсу, ... ... ... ... бір мөлшерін мейлінше тиімдету – шаруашылықты
жүргізудің әр түрлі ... ... ... ... ... осы ... отыр.
Тек қанша өнім өндірілгендігінің ғана ... оны ... ... ... да ... ... ішкі шаруашылық резервтерін тауып, пайдаланудың ... ... ... жасалса, онда оларды үш топқа бөлуге
болады. Өндіріс тиімділігі, ... ... ... ... ... екіншіден, айналмалы өндірістік қорларды
неғұрлым ... ... және ... ... ... ... ... есебінен арттырылады.
Фирма қызметінің экономикалық тиімділігін молайтудың басты шарты –
еңбек ... ... ... және ... құнды арзандату. Басқа ... ... ... ... құны ... ... ... сайын
тиімділік соғұрлы жоғары болатыны белгілі. Фирманың тиімділігіне сонымен
қатар, өнімнің немесе шығратын тауарлардың сапасы да ... ... ... ... ... өндірілетін тауарларды көтеріңкі бағамен саа алады.
Қорытынды
Қорыта айтқанда, фирма егер ол нарықта үлгеруге ұмтылса, мына ережені
бұлжытпай орындауы ... ... ... ... азайту арқылы
емес, сату көлемін арттыру арқылы жүзеге асыруы керек, осы ... ... ... да.
Микроэкономика саласындағы мамандардың бағалануынша кез-келген фирма
үшін кез-келтен ... үшін ... ... ... ... ... қазіргі заманға сай кәсіпорындарда ондірісті ұйымдастыруы болуы
тиіс және мына параметрлерге сай келуі тиіс;
біріншіден, ... ... өнім ... тез ... ... жиі жаңарту қабілеттері болуы керек. Стандартталған өнімнің ... ... ... ... ... тез өзгеретін
сұраныстарына бейімделуге қабілетсіз және оның салдары төлем төлей алмауға
әкеледі;
екіншіден, ... жаңа ... мен ... ... ... ... ұмтылуы тиіс. Өндіріс технологиясы күрделі ... ... ... ... мен ... басқа да нышанарын
әсіресе фирма өнімдерінің бәсекеге қабілеттілігі туралы ... ... ... ... ... ... өзінің өнімінің сапасын және ... ... ... ... ... ... бөлуі керек. Тұтынушылардың өнім
сапасына деген талаптары бүгін тек, өсіп қана ... жоқ, және де ... ... ... ... ... өнімді шығару аз, сонымен бірге
сатудан кейінгі сервисті ұйымдастыруды, ... ... ... сұраныстарына қосымша фирмалық қызметтерді көрсету туралы ойлау
керек.
Фирманың шаруашылық қызмет ... ... ... ... қалдық және старттық шығындар туады. Фирманың тұрақты
шығындарына ... ... беру ... салықтадың, әкімшіл
басқару шығындары кіретінін білеіз. Тұрақты шығындар шығарылған ... ... ... ... - өнімді өткізу мен өндірістің тоқтауымен болатын
тұрақты шығындардың бөлігі. Неғұрлым шаруашылық қызметінің ... ... ... ... ... қалдық шығындарының көлемі аз болады. Бұл
жағдайда фирмада жұмысшы күшін ... мен ... ... беру ... ... мен ... құтылу мүмкіндіктері пайда болады.
Старттық шығындар-өндірісті қайта ... және ... ... ... тұрақты шығындарпдың бөлігі.
Жоспарлау – белгілі бір болашақта фирманың мақсаттарын анықтау,
ресурстармен ... ету мен ... жету ... ... ол ... ... ... және ағымдағы (қысқа мерзімдегі)
жоспарлау болып бөлінеді.
Шығындар – бұл ... ... ... және ... ... ... үшін ... факторларының ақшалай түріндегі шығындары. Өндіріс
процесіндегі айқын шек қоятын шығындар және олардың маңызы мен ... ... ... ... ... ... ... өндірістік
белгісіне қарай 3 түрге бөлінеді:
-өзіндік құн құрайтын өнімдерді өндіру және сатуға ... ... ... ... айналымы арқылы сатудан түскен ақшалай түсімді
жабатын ағымдағы шығындар.
-өндірісті ұлғайтуға және ... ... ... ... жаңа ... ... ... жұмсалатын бір жолғы ірі күрделі ... ... ... үй, тұрмыстық қызмет көрсету
және осыған ұқсас басқа да мұқтаждарға кететін шығындар. Олар ... ... ... ... ... ...... таралған, кең түре қабылданатын, сонымен қатар түрліше
маңызды қолданылатын көп мағыналы ұғым. ... кең ... ... ие ... кез ... ақша ... ... немес материалдық
құндылықты алуды көрсетеді.
Фирма табыстарын қалыптастыру:
Фирманың табысы - өнімді сатудан түскен ... ... ... ... ... тыс ... алынған табыс (шығыстарды алып
тастағандағы).
Өнімді сатудан түскен табыс - өнімдерді сатудан ... ... ... құн ... ... ... өзіндік құны.
Басқадай өткізуден алынған табыс – негізгі ... және ... ... ... т.б. ... ... ... тыс операциялардан алынған табыс – ... ... ... ... үшін ... ... тұрақсыздық ақы, айыппұл
т.б.
Фирманың табысы олардың активтерінің артуы немесе капитал меншігінің
көбеюіне ... ... ... «табыс» ұғымы жалпы мемлекетте
(ұлттық табыс), фирмада (жалпы ... таза ... ал жеке ... ... ... жеке ... болып қолданылады.
Пайданы үлестіру объектісі фирманың баланстық пайдасы болып табылады.
Оны үлестіруді пайданың бір бөлігін ... ... деп ... болады.
Пайданы үлестіру заңдылығы – салывқ және басқ да төлем шарттары ... ... ... ... бөлігі.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Ө.Шеденов. Жалпы экономикалық теория. Алаты. 2002ж.
2. Экономикалық теория негіздері. Алматы. 1998ж.
3. А.Мейірбеков. ... ... ... 2003ж.
4. Б:Сәлімбаева. Еңбекті мөлшерлеу. Алматы. 2001 ж.
5. В.Крымова. Экономикалық теория. Алматы. ... ... ... ... 2003ж.
7. А.Куликов. Экономикалық теория негіздері. Шымкент 1993ж.
8. Б.Медешев. нарықтық экономика теориясына ... ... ... ... ХХІ ... ... ... кіреміз. Алматы. 1997ж.
10. Малые предприятия в Казахстане. Алматы. 1999г.
11. Экономикалық теория. ... ... ... реформалар. Алматы. 1999ж.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Фирма экономикасының теориялары туралы9 бет
"Фирма теориясы және оның нарықтық экономикадағы рөлі."25 бет
21 – ғасырдағы туристік фирмалардың қызметі23 бет
Esri(ақш) фирмасының arc/info және erdas imagine бағдарламасы3 бет
«Сауда фирмаларының тауар қозғалыстарын есепке алу» бағдарламасын әзірлеу65 бет
«Қаржылық тәуекелділік және оның фирма қызметіне әсер етуі»6 бет
Бизнес-жоспар ФИРМА ЖШС «ҚҰРЫЛЫС ИНДУСТРИЯСЫ»6 бет
Брокерлік фирманың қор операциялары жобаларына сараптама жасауды ұйымдастыру7 бет
Бәсекелік фирма өніміне сұраныс5 бет
ЖШС «Holiday tour» туристік фирмасы30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь