Лақтырушылардың күш жаттығуының негіздері


Жұмыс түрі:  Дипломдық жұмыс
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 56 бет
Таңдаулыға:   

МАЗМҰНЫ

НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР
3
:
НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР: АНЫҚТАМАЛАР, БЕЛГІЛЕУЛЕР, ҚЫСҚАРТУЛАР ……… . . .
3: 4
:
НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР: КІРІСПЕ . . .
3: 8
: 1
НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР: ЛАҚТЫРУШЫЛАРДЫҢ ЖЫЛДАМДЫҚ КҮШ ҚАСИЕТІН ЗЕРТТЕУ БОЙЫНША ЗАМАНАУИ ӘДЕБИЕТТЕРДІҢ ТАЛДАУЫ . . .
3: 11
: 1. 1
НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР: Лақтырушылардың дене дайындығы . . .
3: 11
:

1. 2

1. 3

1. 4

1. 5

НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР:

Лақтырушылардың күш жаттығуының негіздері . . .

Күш қабілеттерінің даму әдістері . . .

Лақтырушылардың физиологиялық ерекшеліктері . . .

Лақтырушылардың жылдамдық - күш қабілеттерін дамытудың әдістері мен құралдары . . .

3:

15

23

44

55

: 2
НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР: ЗЕРТТЕУ ӘДІСТЕРІ МЕН ҰЙЫМДАСТЫРЫЛУЫ
3: 28
: 2. 1
НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР: Зерттеу әдістері . . . . . .
3: 28
: 2. 2
НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР: Зерттеудің ұйымдастырылуы. .
3: 28
: 3
НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР: ЛАҚТЫРУШЫЛАРДЫҢ КҮШ ТӨЗІМДІЛІГІН ЗЕРТТЕУ НӘТИЖЕЛЕРІ . . .
3: 31
: 3. 1
НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР: Лақтырушылардың дене дайындықтарының жағдайын және динамикасын үйрену . . .
3: 31
: 3. 2
НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР: Күш төзімділігін дамытудың кезеңі . . . ……….
3: 37
: 3. 3
НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР: Педагогикалық тәжірибелердің көрсеткіштері
3: 63
: 3. 4
НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР: Лақтырушылардың күш төзімділігін дамыту деңгейінің көрсеткіштерінің сипаттамасы . . .
3: 65
: 3. 5
НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР: Нормативтік тесттік сынақтар бойынша лақтырушылардың дайындығының талдауы . . .
3:
:
НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР: ҚОРЫТЫНДЫ
3: 61
:
НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР: ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ . . .
3: 62
:
НОРМАТИВТІ СІЛТЕМЕЛЕР: ПРАКТИКАЛЫҚ ҰСЫНЫСТАР . . .
3: 80

НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР

Берілген дипломдық жұмыста келесі стандартқа сілтемелер қолданылады:

1. ГОСТ 7. 1 - 2003. Библиографиялық жазба. Библиографиялық сипаттама. Жалпы талаптар мен диплом жұмысының ережелеріне қойылатын талаптар.

2. ГОСТ 7. 32 - 2001. Ғылыми-зерттеу жұмысы туралы есеп. Безендірілу құрылымы мен ережелері.

3. Қазақстан Республикасының 2 желтоқсан 1999 жылғы № 490-I. «Дене шынықтыру және спорт туралы» заңы.

4. Қазақстан Республикасының 2011-2015 жылдарға арналған дене шынықтыру мен спортты дамытуға арналған Мемлекеттік бағдарлама. - Астана, 2011.

ҚЫСҚАРТЫЛҒАН СӨЗДЕР

ЖСЖ - жүрек соғу жиілігі

БЖСМ - балалар-жасөспірімдер спорттық мектебі

ЖДД - жалпы дене дайындығы

АФД - арнайы физикалық дайындық

ТЖ - тыныс алу жиiлiгi

ЖДД - жалпы дене дайындығы

АДД - арнайы дене дайындығы

ЭТ - экспериментальдi топ

БТ - бақылау тобы

АФД - арнайы физикалық дайындық

ОСО - оптимальды салмақ орталығы

ОРБЖСМ - олимпиадалық резервтегі балалар мен жас өспірім спорт мектебі

АНЫҚТАУЛАР

Дене дамуы - адамның жалпы мағынада жекебасылық өмірі бойына оның ағзасының морфофункционалдық қасиеттерінің өзгерісінің процессі болып табылады.

Дене дайындығы - дене дайындығының нәтижелері бар, оның игерілуін қабілетті ететін немесе белгілі бір іс-шарада қажетті, қол жеткізген жұмысқабілеттікпен жүзеге асырылған, қимыл дағдыларынан құрылған.

Техникалық дайындығы -спортшымен қимыл жүйелерін меңгеру дәрежесі (спорт түрінің техникалары), спорттың осы түрінің ерекшеліктеріне сәйкес келетін және спорттық жоғары нәтижелерге жетуге бағытталған.

Тест -спортшылардың жағдайын немесе қабілеттерін анықтау үшін жүргізілетін өлшеу немесе сынау.

КІРІСПЕ

Зерттеу көкейкестілігі: Бұл зерттеу актуальды мәселеге - лақтырушылардың бастапқы дайындығын жетілдірудегі, оның анағұрлым маңызды бөлімі - арнайы дене дайындығына арналған. Бұл жеңілатлетшілердің практикасының сұранысымен болған лақтырушы-жеңілаттердің дайындық әдістерін үнемі жетілдіруіндегі жарыс бағдарламасының күрделенуімен және жеңіл атлетикамен шұғылданушылардың азаюымен байланысты.

Лақтырушы-жеңілаттердің жаттығу процессіндегі маңызы орынды, спорттың басқа түрлеріндегі тәрізді, спорттық нормативтерді орындауға бағытталған жылдамдық - күш дайындығы алады.

Дене қасиеттерін дамыту және қызметтік мүмкіндіктерін жетілдіру разрядтық нормативтерді орындауға және ядро лақтырудың жетілдірілген техникасын меңгеруге мүмкіндік береді.

Жеңілатлетшілердің физикалық қасиеттері, функционалдық мүмкіндіктері бірқалыпты дамиды. Жылдамдық және төзімділік тәрізді қасиеттері 12-14 жаста, ал күш және қимыл координациялары 10-12 жаста дамиды.

Әдебиет көздерінің мәліметтері бойынша лақтырушылардың арнайы күш қасиеттерін 15жаста дамытады [1] .

Жұмыс гипотезасы: Лақтырушылардың күш дайындығы арнайы физикалық қасиеттерін дамытуға, жетілген техниканы меңгеруге және жоғары нәтижелерге жетуге бағытталғандығы болжанады.

Зеттеу нысаны: Лақтырушылардың оқу-жаттығу процессі ОРБЖСМ №2.

Зерттеу пәні: Кәсібилігі әртүрлі лақтырушылардың арнайы күш дайындығының әдістері.

Зерттеу әдістері : әдебиет көздерінің талдауы, педагогикалық бақылаулар, педагогикалық бақылау сынағы, педагогикалық тәжірибе, математикалық статистиканың әдістері.

Зерттеудің маңызы: Әртүрлі кәсібиленген спортшылармен лақтырудың ұзақтығы қандай қимылдардың есебінен қамтамасыз етіледі, топтар бойынша салыстырмалы талдау көрсеткіштерінің негізінде педагогикалық зерттеулердің кезеңдері бекітілді. Шеберлігін жоғарылатудың және белгілі бір фазалардың өзгерісі арасындағы өзара байланысы анықталды. Снарядты лақтыру техникасы бөлімдерінде, фазаларында орын алмастыру жолы, уақыты және жылдамдығы жөніндегі мөлшерлік мәліметтері анықталды. Кездесетін қателіктердің талдаулары түзетілді, олрадың пайда болу себептері анықталды. Әртүрлі кәсіпқой лақтырушылардың техникалық шеберлігін жоғарылатуға қабілетті ететін өңделген жаңа жаттығулардың оң ықпалы анықталды.

Зерттеудің практикалық мәні, арнайы күш және техникалық дайындықтың бір мезгілде жетілдірілуін қамтамасыз ететін, бөлек фаза тәрізді, қимылды да толығымен орындау тиімділігінің құралдарын пайдалану бойынша ұсыныстарды өңдеуімен қорытындыланады.

Педагогикалық зерттеулердің мазмұнын баяндау жаңа бастаушыдан жетекші лақтырушылыққа дейінгі көпжылдық дайындығымен танысуға мүмкіндік береді және спортшылардың өзінің жаттығуларында пайдаланылуы мүмкін болады. Жетекші лақтырушылардың және жаттықтырушылардың пікірлерінің талдауы, әртүрлі кәсіпқой лақтырушылардың жаттығу әдістері туралы лақтыру техникасының варианттарын, маңызды мәліметтерін ашады. Пайдаланылатын өңделген әдістері, жаттығу процессіндегі жаңа арнайы жаттығулары максимальды күшін жетілдіру үшін жетістікпен пайдаланылуы мүмкін.

Жұмыстың мақсаты - жас лақтырушылардың күш қасиетін дамыту әдістерін тәжірибе жүзінде, максимальдық күштерді дамытуға бағытталған жолымен негіздеу.

Зерттеудің міндеттері:

1) лақтыру техникасындағы бөлек элементтерінің кезегін анықтау; лақтырушылардың белгілі нәтижелерге жетуіндегі техникалық және физикалық қасиеттерінің өзара байланысын үйрену

2) бірдей уақытта жетілуші арнайы, жылдамдық - күш және техникалық дайындықты, лақтырудың белгілі фазасын орындау тиімділігін қамтамасыз етуші қажетті құралдарды бекіту.

3) лақтырушылардың негізгі жарыстық қимыл дағдысын жетілдіруге жасалған жаттығулардың ықпалын зерттеу.

Зерттеудің әдістемелік және теориялық негіздері. Зерттеудің негізінде танымның жалпыфилософиялық принциптері қолданылды: ғылымдылығы, жүйелілігі, мәліметтердің жан-жақты талдаулары және жаттығу процессіндегі басқару теориясы.

Жұмыстың ғылыми жаңалығы. Жұмыс, әртүрлі жастағы лақтырушылардың күш қасиетін дамытушы әдістерін негіздеудегі қажетті құралдардан тұрады. Спорттық нәтижелердің жоғарылауын қамтамасыз ету үшін, лақтыру техникасындағы жетістікпен үйрену үшін қажетті негізгі қимыл қасиеттері.

Практикалық мәнділігі. Әртүрлі жастағы лақтырушылардың арнайы күш дайындығының мазмұны өңделген. Ұсынылған арнайы жаттығулар, күш пен жылдамдық - күшін және физикалық қасиеттерін дамыту, лақтырудың таңдалған түріндегі техниканы жетілдіруге бағытталған. Негізгі жағдайлар және ұсыныстар, лақтырушылармен Алматы қ. № 2 ОРБЖСМ оқу-жаттығу процесстерінде қолданылған.

Теориялық мәнділігі. Жұмыстың теориялық мәнділігі, әртүрлі кәсібиленген лақтырушылардың күш қасиеттерінің ерекшеліктерін анықтаумен байланысты сұрақтарды шешумен аяқталады. Обсолютті және арнайы күштің дамуының физиологиялық негізі қарастырылды.

Қорғауға алып шығатын жағдайлар.

1 Күш және дене дайындығының өзара байланысы үйретілді және осы қасиеттерді лақтырушыларда дамыту үшін негізгі құралдар мен әдістері анықталды.

2 Лақтырушыларда жаттығу процессіндегі белгілі бір элементтердің техникасын жетілдіруге мүмкіндік беретін обсолютті және шұғыл күшінің тиімділігін анықтады.

Жұмыстың құрылымы және ауқымы.

Диплом жұмысы 55 бет мәтіннен тұрады, оған енгізілген:

Кіріспе

- 3 тарау;

- қорытынды;

- практикалық ұсыныстар

- пайдаланылған әдебиет көздерінің тізімі (30)

Жұмыста 2 кесте бар.

Бірініш тарау ғылыми-әдістемелік әдебиеттердің шолуына арналған.

Екінші тарау зерттеу әдістерінің сипаттамасынан тұрады.

Үшінші тарау өз зерттеулері және оны талқылау.

Қорытынды және практикалық ұсыныстар, пайдаланылған әдебиет көздерінің тізімі диплом жұмысын аяқтайды.

1 ЛАҚТЫРУШЫЛАРДЫҢ КҮШ ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ МӘСЕЛЕЛЕРІ БОЙЫНША ЗАМАНАУИ ӘДЕБИЕТТЕРДІҢ ТАЛДАУЫ

  1. Лақтырушылардың дене дайындығы

Қазіргі уақытта барлық көңіл артып келе жатқан лақтырушылардың күш қасиетін дамытуға бөлінуде. Жеңілатлетикалық лақтырулардағы күш қасиеті деп, өте қысқа уақыт аралығындағы күштің максимальды күштілігін дамытудағы адамның қабілетін айтады.

Жылдамдық және бұлшықет жиырылуының күші арасындағы өзара байланысты үйренуге деген зерттеушілердің ерекше қызығушылығымен түсіндіріледі, осы екі қасиет үнемі қимылмен байланысты және оны анықтайды [2] .

Жасқа қатысты аспектідегі күш қасиеттерін дамытудың заңдылықтарын анықтау ерекше мәнге ие, өйткені балалық жастан ақ және жасөспірім жаста қимыл анализаторы қалыптасады, болашақ спорттық жетістіктердің фундаменті салынады. Жылдамдық - күш қасиетінің дамуын балалық және жасөспірім жастан ақ бастау қажеттігі белгілі зерттеулермен бекітілген. Зерттеулерден анықталғаны, жасөспірім лақтырушыларда жас ерекшелігіне қарай динамикалық күш қасиетін дамытуда анағұрлым қарқынды және күш көрсеткіштерінің баяу жоғарылау кезеңі анықталды. Осылардың дамуына ықпал етуші, әртүрлі жастағы балаларда күш қасиетін дамытушы деңгейін сипаттайтын, Н. H. Гончаровпен бірінші рет мәліметтер келтірілді, күш қасиеті көрсеткіштерінің өзара байланысының даму деңгейіне талдау жүргізілді. Автор, осы деңгейдің бірден жоғарылағынын 12-15 жаста байқаған. Зерттеулермен келісе отырып, В. С. Фарфелмен жүзеге асырылған, күш қасиеттерін дамыту 8 жастан басталып және 14-15 жасқа дейін жалғасады. 7 ден 17 жасқа дейінгі жастағы лақтырушыларда күш - қасиетін дамыту деңгейі өзгергені С. И. Филатовпен (1996) белгіленген [3] .

Әдебиеттерде, жасөспірім спортшы-лақтырушылардың күш -қасиеттерін дамытудың ерекшеліктері жөнінде аса көп емес мәліметтер бар. Тек 1960 жылдан бастап жасөспірім спортшыларда спорттың басқа белгілі бір түрлерінде қолданылатын күш қасиетін дамытушы әдістері өңделе бастады.

Осы уақытқа дейін балалардағы күш қасиетін үйрену әдістері әлі жеткіліксіз жасалған. Көптеген авторлардың есебінше, күш қасиетінің даму деңгейін анағұрлым тепе-теңдікте көрсететін, екі аяқпен жерден тебілу арқылы орнынан жоғары секіру нәтижесі болып табылады. Кейбір авторлар, жылдамдық-күш күштерін шығару жөнінде айта отырып, «секірушілігі» деген терминді қолданады. Сонымен, мысалы, А. Хунольд (2001) осы терминді қолданады. Ол секірушілікті дамытудың деңгейі, лақтырушылардың жеңілатлетикалық жетістіктерінің жоғарылауына айтарлықтай ықпал ететіндігін бекітті.

В. Ф. Ломейко (1994), И. Г. Баранов және В, Ф. Ломейко (1995) секірушілікті, жалпы және жиі арнайы дене дайындығының аса маңызды сипаттамаларының бірі деп қарастырады.

Ересек және жасөспірім спортшыларды зерттеуден көретініміз, секірушілік қандай да бір деңгейде адамның туа біткен бір қабілеті болып табылса да, дене жаттығуларына арнайы ықпалдарымен, жаттығушылардың жылдамдық - күш деңгейін дене жаттығуларымен айтарлықтай жоғарылатуы мүмкін. Бірақ бұл құралдарды және жаттығу әдістерін тек дұрыс таңдаған кезде ғана, жаттығушының жасына және жынысына деген ерекшеліктеріне сәйкес келгенде жүзеге асады. Жас кезеңдерін анықтауда, секірушілігінің дамуы анағұрлым қарқынды немесе айтарлықтай баяу жүрген кезде - актуальды сұрақ, оның шешуі көп жағдайда спорттың әртүрлі түрлеріндегі балалрдың спорттық дайындығының тиімділігіне байланысты болады [4] .

Дене қасиеттерінің дамуындағы өзара байланысы өте күрделі болып келеді, ол бұлшықет жұмысының ықпалымен спортшылардың ағзасындағы ең әртүрлі биологиялық өзгерістердің сомасының нәтижесінде пайда болады. Көпжылдық жаттығулардың процессінде, дене қасиеттерінің қатынасының дамуы айтарлықтай өзгерістерді бастан кешеді. Мысалы, алдын - ала дайындық кезеңіндегі жылдамдықты, жылдамдық - күш қасиетін, бұлшықет күшін дамыту, жасөспірім спортшыларда даму және басқа да дене қасиеттерін дамыту деңгейінің жоғарылауына алып келеді.

Жаттығушылардың дайындықтарының жоғарылауы бойынша жаттығуларды рационалды таңдаудың мәні және олардың жаттығудағы оптимальды үйлесімділігі жоғарылап келеді. Мысалы, И. Сукоп (1994) тәжірибе жүзінде «көрсетті, дене тәрбиесі процессіндегі нәтижелілікті, белгілі бір дене қасиеттері және қызметтерінің даму деңгейі бойынша ғана емес, сонымен қатар жекебасының қабілеті бойынша да бағалау қажет, оларды нақты бір қимыл іс-шараларында да пайдалану керек». Бұл дегеніміз, функциялардың арасындағы өзара байланысын және көрсетілген спорттық нәтижелердің деңгейіне деген қатынасы бойынша талдау керек.

Жылдамдық пен күштің даму есебінің, спортшылардың дайындық процессіндегі әртүрлі кезеңдеріндегі белгілі бір жағдайдағы өзгерісі, дене жаттығуларының қатынасы жөнінде сонымен қатар басқа да физикалық қасиеттері негізінде, қорытынды жасауға болады. Сонымен, мысалы, дене тәрбиесін тиімді жүзеге асыру үшін олардың дайындығының әртүрлі кезеңдерінде жаттығушылардың жылдамдықты дамытудағы өзара байланысы, жылдамдық - күш қасиеті, және төзімділігі жөніндегі сұрақтарының айтарлықтай мәні болады. Биохимиялық зерттеулермен қатар аэробты процесстерге қатысы бар, жаттығу процессінде алдымен биохимиялық көрсеткіштер жоғарылайтыны көрсетілген (яғни төзімділікті дамытуға), одан кейін барып, осының негізінде, спортшы ағзасының анаэробты мүмкіндіктерін сипаттайтын көрсеткіштері жоғарылайды, (бұл дегеніміз жылдамдықты дамытуға тікелей қатысы бар) . Одан әрі, жылдамдықты дамыту жалпы төзімділікті жоғарылатумен байланысты, өйткені, оны меңгермей тұрып, жылдамдықты дамытуға бағытталған үлкен жаттығу жүктемесіне жақындауға болмайды. Биохимиялық процесстерді жүзеге асырудың потенциалдық мүмкіндіктерінің жеткіліксіз деңгейі кезінде және жылдамдық - күш жүктемесін орындаудың ұзақтығы аса біртіндеп жоғарылауы керек [5] .

Физикалық қасиеттеріні және негізгі қимыл дағдысының құрылуының дамуындағы өзара байланыстарының мәселелерінің де шешімі сол тәрізді ерекше мәнге ие болады. Спортшы-лақтырушылардағы жылдамдық - күш қасиетінің және қимыл дағдысының өзара байланысының мәселесі үлкен қызығушылық тудырады.

1992-1996 жылдар Е. А. Масловскимен спортшыларда жасқа қарай аспектісінде жүгіріп барып ұзындыққа секіру мысалымен қимыл дағдыларының құрылуы және жылдамдық - күштің өзара байланыстарын зерттеу қабылданған болатын.

Жүргізілген зерттеулердің мәліметтерінің талдауы, спорттың басқа түрлерінде де тиімді болуы мүмкін болатын физикалық қасиет және қимыл дағдысы арасындағы мәселелерді шешуге деген жолы жөнінде қорытынды жасауға мүмкіндік береді. Лақтырушылардың жасқа қарай әрбір топтарындағы жылдамдық - күш қасиетін дамыту деңгейін сипаттаушы (11 ден 18 жасқа дейін), (мөлшерлік мағнадағы) динамикалық, қимыл дағдысының және көрсеткіштерінің уақытша және кеңістіктік сипаттарымен байланыстар анықталған болатын.

Жылдамдық - күш қасиеті және негізгі қимыл дағдысының құрылуының өзара байланысының ерекшеліктеріне есеп, барлық жас ерекшкліктері аралық топтарда қимыл іс-шараларының, олардың оптимальдыға жету қатынасының осы жақтарын анағұрлым тиімді басқаруға мүмкіндік береді [6] .

Адамға мықты және күшті бұлшықеттер бәрінен бұрын дені сау болуы үшін қажет. Жақсы бұлшықетке тек қана еңбектің арқасында, көп қимылдай отырып, дене жаттығуларын үнемі орындау арқылы ғана қол жеткізуге болады. Осының барлығы тек қана бұлшықетті жетілдіріп қоймай, сонымен қатар жүрек - қантамыры, тыныс алу және басқа да ағзаның жүйелерін де дамытады.

Дене іс-шараларының түрлеріндегі, өз денесінің орын алмастыруымен, салыстырмалы күш негізгі мәнге ие болады. Салыстырмалы ұлғаю күші өз салмағының өзгеруіне байланысты болуы мүмкін. Бір жағдайларда күштің жоғарылауы өз салмағының төмендеуімен немесе тұрақтылығымен сүйемелдейді. Тіршілік және тамақтану, сәйкес келетін тәртіптің есебінен салыстырмалы күштің жоғарылауы үшін жағдай жасайды. Бірақ бұл жол (күштің жоғарылауы салмақтың қатар төмендеуімен) әруақытта мүмкін болмайды. Ол, ағзаның тканьдеріндегі май қабаттары бар немесе судың артық мөлшері болған адамдарда тиімді. Екінші жолы - бұлшықет салмағының жоғарылауымен бірдей уақытта күштің артуы. Бұлшықеттің функционалды гипертрофиясы кезінде күш әруақытта өз салмағына қарағанда жылдам өседі. Бұлшықеттің статикалық тәртіптегі жұмысының пайда болатын абсолютті және салыстырмалы күштің көрсеткіштері, баяу динамикалық күштің көрсеткіштерімен тығыз байланыста болады [7] .

Үлкен күштің болуы оның жылдам пайда болу қабілетін көрсетпейді. Жылдамдық - күш қабілеттері, күштен басқа қимылдың жоғары жылдамдығы талап етілетін іс-шараларда пайда болады. Жылдамдық - күш қабілеттерін тәрбиелеу, шегі жоқ салмақ салуды шектелген қайталауларды пайдаланудың көмегімен жүзеге асырады, ол күш мүмкіндіктерінің шектелген мобилизациясын талап етеді. Осы мақсатта қолданылатын шегі жоқ салмақ салуды, мүмкін болатын жылдамдықта орындалатын қимылдар қолданылады.

Жылдамдық - күш күштерінің әртүрлілігі тәрізді тағы, максимальды жылдамдықпен оны жүзеге асыру кезіндегі қимылды жылдамырақ бітіру (мысалы, жылдамдатқаннан кейінгі тоқтауы) амортизациялық күш − қабілетін де анықтайды.

Жылдамдық қабілеті дегенді, адамның осы жағдайдағы уақыт аралығы үшін ең аз қимыл әрекеттерін орындаумен қамтамасыз етуші мүмкіндігі деп түсінеді.

Табиғи процессте осы қасиет жөніндегі мамандар арасында бірдей көзқарас жоқ. Біреулері, жылдамдықтың физиологиялық негізі, жүйке-бұлшықет аппаратының лабильділігі болып табылады деген ойын жеткізеді. Басқаларының пайымдауынша, жылдамдық пайда болуында жүйке процесстерінің қимылдағыштығы маңызды роль ойнайды. Көптеген зерттеулермен дәлелденгені, жылдамдық адамның комплексті қимыл қасиеті болып табылады.

Жылдамдық қабілетінің келесі түрлерін ажыратады: реакцияның жылдамдығы, жалғызілікті қимылдың жылдамдығы, қимылдың жиілігі (ырғағы) . Оларды жылдамдық қабілеттерінің пайда болуының кәдімгідей формалары деп есептеу қабылданған. Жылдамдық қабілеттеріне сонымен қатар толықтай қимыл әрекеттерінің орындалу жылдамдығын, максимальды жылдамдықты қалай жылдам алуға болады және оны ұзақ уақыт ұстап тұру қабілеттерін жатқызады [8] .

Адамның әрекетімен жасалатын барлық қимыл реакциялары, екі топқа бөлінеді: қарапайым және күрделі. Алдын ала белгілі болған сигналға алдын ала белгілі болған қимылмен жауап беру (көзбен, дыбыстап, тактильді) қарапайым реакция деп аталады. Реакцияның осындай түрлерінің мысалдары қимыл әрекетінің басы болып табылады (старт) старттық тапаншаның оқ атуына жауабы жеңіл атлетикада немесе суда жүзуде, шабуылшы немесе қорғаныс әрекеттерін тоқтату жекпе-жекте немесе спорттық ойындар уақытында арбитрдың ысқырығы кезінде және т. б. Қарапайым реакцияның жылдамдығы реакцияның латентті деп аталатыны бойынша (жасырын) кезеңіне - сигналдың пайда болу сәтінен қимылдың басталу сәтіне дейінгі уақыт бөлігімен анықталады. Ересектердегі қарапайым реакцияның латентті уақыты, әдетте, 0, 3 сек-тан аспайды.

Күрделі қимыл реакциялары спорттың түрлерінде кездеседі, қимылдың тұрақты және аяқ астынан ауысу жағдайын сипаттайтын (спорттық ойын, жекпе-жек, тау шаңғы спорты және т. б. ) Күрделі қимыл реакцияларының көпшілігі дене тәрбиесінде және спортта - бұл реакция «таңдаудың» (қашан бірнеше мүмкін әрекеттерге бір сәтте біреуін таңдауды талап еткенде, осы жағдайдың адекваттығы) . Спорттың бірқатар түрлерінде қандй реакциялар бірдей уақытта қимылдаушы объектіге реакциялары болып табылады (доп, шайба және т. б. ) .

Жалғызілікті қимылдарды орындауға жұмсалған уақытша арақашықтық, (мысалы, бокстғы соққы), ол да жылдамдық қабілетін сипаттайды. Жиілігі, немесе ырғағы, қимылы - бұл уақыт бірлігіндегі қимылдың саны (мысалы, 10 секундтағы жүгіру қадамының саны) .

Қалай жылдамырақ максимальды жылдамдық алу қабілеттілігін старттық жылдамдық алу немесе старттық жылдамдық фазасы бойынша анықтайды. Орташа, бұл уақыт - 4 тен 6 сек. дейін. Максимальды жылдамдықты барынша ұзақ ұстап тұру қабілетін жылдамдық төзімділігі деп атайды және арақашықтық жылдамдығы бойынша анықтайды.

Кернеу күші дегенді, бұлшықеттің жиырылу жылдамдығымен қарсылығын жеңіп шығуымен түсіндіруге болады. Максимальды күш бұлшықеттің жиырылуының жоғары жылдамдығымен үйлесімділікте (кернеу күші) ұзақ емес жұмыстағы спорттық жоғары жоғары нәтижелерге жету үшін, ядроны лақтыру кезіндегі мәрелік күштің фазасына жататын әсіресе ерекше үлкен мәнге ие болады. Төзімділік күші дегенді оптимальды күш сипаттайтын қимылын ұзақ уақыт ұстап тұру қабілеті деп түсіндіреді. Күш төзімділігін көп жағдайда, спортшылардың циклдық сипаттағы спорт түрлерінің нәтижелілігімен анықтайды: арақашықтықтың ұзындығына байланысты анаэробты, аэробты немесе аралас сипаттағы жұмыстар кезіндегі төзімділігімен күштің өзара байланысының артықшылығы жөнінде сөз болуы мүмкін.

Күш қабілеттерінің пайда болуы энергиямен тиімділікпен қамтамасыз етуге сәйкес келетін жұмыстармен тығыз байланыста, спорттық техниканың жетілуімен, сонымен бірге (жылдамдық қабілетін дамыту деңгейімен және ептілігімен.

Салмақ сала отырып жаттығудың рационалды әдісі кезінде әр уақытта жылдамдықтың жоғарылауына, қимыл координациясын жетілдіруге, қимыл реакциясы, бұлшықеттердің еркін босаңсу қабілетіне деген, бұлшықет төзімділігінің жергілікті дамуына қабілетті етеді.

Күш дайындығында барынша күш кернеуін, жылдамдық - күш жүктемесін және күш төзімділігі жүктемесін ажыратады. Қабілеттерден бөлек максимальды күш кернеуін құруды, күшті дамытудың 3 әдісі ажыратады: қайталанатын, максимальды және динамикалық күштер.

Бұлшықет жұмысысының үш тәртібі, дамуға қабілетті етуші артықшылығы:

Максимальды күші және жылдамдық - күші қабілеттері - статодинамикалық тәртіп; жылдамдық күші, кернеу күші және жүйке - бұлшықет аппаратының реактивті қабілеттері; соққы тәртібі; статодинамикалық тәртіп, бұлшықет іс-шарасының бір жаттығудағы екі тәртібі үйлесімділігін білдіреді (изометрикалық және динамикалық), олар ең алуан түрлі сандық сипатымен көрінуі мүмкін.

... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Спорт жаттығуының топшалары
Жеңіл атлетика жаттығуларынының құрылымы
Найзаны ұстау
Еңбектің, спорттың, әлеуметтік және биологиялық факторлардың сүйек құрылысына тигізетін әсері
Жеңіл атлетикадан техникалық дайындық
Күш сапасын бақылау
Жаттығу түрлері
Дене тәрбиесі мен спорт сабақтарын оқыту
Дене тәрбиесі жүйесінің міндеттері мен мақсаттары
Жеңіл атлетика мамандануы
Пәндер



Реферат Курстық жұмыс Диплом Материал Диссертация Практика Презентация Сабақ жоспары Мақал-мәтелдер 1‑10 бет 11‑20 бет 21‑30 бет 31‑60 бет 61+ бет Негізгі Бет саны Қосымша Іздеу Ештеңе табылмады :( Соңғы қаралған жұмыстар Қаралған жұмыстар табылмады Тапсырыс Антиплагиат Қаралған жұмыстар kz