Бүйректер патофизиологиясы

Бүйректердің негізгі қызметтері су-тұз тепе-теңдігін қамтамасыз ету және белгілі бір заттарды, соның ішінде азот күлдерін ағзадан шығару болып табылады. Бұлардан басқа олар қышқылды-сілтілік гомеостазды ұстауға, артериялық қысымды реттеуге, эригропоэзге, гемокоагуляцияға қатысады.
Бүйректердің қышқылдық-сілтілік тепе-теңдікке қатысуы, оларда жүретін ацидо және аммониогенез процесстеріне байланысты, ацидогенез дегеніміз каналшалар клеткаларында бос Н* иондарының жасалуы және олардың канал ішіне бөлініп шығуы болады. Карбон-гидраздардың қатысуымен реакция жүреді, ол СО2 + Н2О + -> Н2СО3 -► Н+ + НСО3-. Бикорбонат анионы НСО3 реабсорбцияға түседі, бұл процесс реттеліп тұрады. Алкалозға қарай ығысу болса, реабсорбция қаналады да несеп сілтілік реакция алады. Сутегі ионын шығару механизмінің ең бір бастысы екі қатынасты фосфаттардың (Na2НРО4) қышқылдық қасиеті бар бір қатынасты фосфаттарға (Ма2НРО4) ауысуы арқылы болады.
Аммониогенез-бүйректерде жүретін аммони (NH4) және аммиак жасалу процессі. Оларды шығару (әсіресе алмониді) несепке қышқылдық реакция береді.
Бүйректердің қыртыстық қабатындағы юкстогломерулярлық аппаратта ренин жасалады, ол қалыпты жағдайда артериялық қысымды бір шамада ұстап тұрады.
Сонымен бірге бүйректерде тамыр кеңіткіш (вазодилятаторлар) заттар да жасалады - олар простогландиндер. Олардың ішінде тек тромбаксан А2 ғана вазопрессорлық әсері бар. Бүйректерде простогландиндер милық затында жасалады. Простогландиндер мен рениндер тепе-теңдігі артериялық қысымның бір мөлшерін ұстап тұрады.
Юкстогломерулярлық аппарат эритроциттерді жасауды қабілеттендіріп тұратын этиропоэтиндер синтезделетін жер. Бүйректер урокинзасы плазмогенді ынталандырады, соның арқасында фибринолитикалық жүйені күшейтеді. Сондықтан бүйректердің кейбір
        
        Бүйректер патофизиологиясы
Бүйректердің негізгі қызметтері су-тұз тепе-теңдігін қамтамасыз ету
және белгілі бір заттарды, соның ішінде азот күлдерін ағзадан ... ... ... ... олар ... ... ... қысымды реттеуге, эригропоэзге, гемокоагуляцияға қатысады.
Бүйректердің қышқылдық-сілтілік тепе-теңдікке қатысуы, оларда жүретін
ацидо және ... ... ... ... ... клеткаларында бос Н* иондарының жасалуы және олардың канал ішіне
бөлініп шығуы болады. Карбон-гидраздардың қатысуымен реакция жүреді, ол ... Н2О + -> Н2СО3 -► Н+ + ... ... ... НСО3 ... бұл ... ... тұрады. Алкалозға қарай ығысу болса,
реабсорбция қаналады да ... ... ... ... ... ... шығару
механизмінің ең бір бастысы екі қатынасты фосфаттардың (Na2НРО4) қышқылдық
қасиеті бар бір қатынасты фосфаттарға ... ... ... болады.
Аммониогенез-бүйректерде жүретін аммони (NH4) және ... ... ... ... (әсіресе алмониді) несепке қышқылдық реакция
береді.
Бүйректердің қыртыстық қабатындағы юкстогломерулярлық аппаратта ренин
жасалады, ол ... ... ... ... бір ... ... ... бірге бүйректерде тамыр кеңіткіш (вазодилятаторлар) заттар да
жасалады - олар ... ... ... тек ... А2 ғана
вазопрессорлық әсері бар. ... ... ... затында
жасалады. Простогландиндер мен рениндер тепе-теңдігі артериялық қысымның
бір ... ... ... ... ... ... ... этиропоэтиндер синтезделетін жер. Бүйректер урокинзасы плазмогенді
ынталандырады, соның ... ... ... ... ... ... жарақатында геморрагиялық көріністер тууы
мүмкін.
Бүйректер ... ... ... керек емес заттар
(ксенобиотиктер) ... ... ... ... ... несеп қышқылы, иодталған рентгенконтрастық заттар ... ... ... ... ... ... ... және каналшалардағы
резорбция процестеріне байланысты, адам денесіндегі ... қан ... ... ... ... арқылы өтіп, үлгереді. Сүзілу процессі арқылы алғашқы
несеп түзіледі, оның жасалу жылдамдығы ересек адамда 120 мл/мин, ал ... 100 л. Осы ... 98-99% ... ... ... ... ... көлемі тәулігіне 1-2 л болады.
Сүзілу - фильтрация, үш ... ... ... ... ... ... саны және ... мембранның өткізгіштік қабілеті. Ал
сүзгіштік қысымның өзі де үш факторға ... 1) ... ... (қалыпты жағдайда 75-80 мм.сн. бағ.); 2) онкотикалық қысым ... 3) ... ... (10 ... ... қысым ғана сұйықтың өтуіне ықпал ... ... 50 ... ... ... ... сүзілу процессі мүлдем тоқтайды.
Фильтрация процессінің ... ... ... ... байланысты, мысалы, альбумин жібергенде, ағза ... Ал, ... қан ... ... ... ... ... диурез көбейеді.
Сүзілу процесін анықтайтын екінші фактор қызымет жасайтын нефрондар
саны. Нефрондар саны 5-10% шамасына ... ғана ... ... ... өзгеріс бүйрекке дәнекер тканінің өсіп кетуімен байланысты, мұндай
өзгерісті біріншілік немесе ... ... ... деп ... ... бүрісуі дистрофиялық процестермен байланысты, ол
гипертония ... аяғы ... ... ... ... ... тағы бір себебі оның травмасы болуы мүмкін.
Сүзілу процесіне ықпал жасайтын үшінші фактор ... ... Бұл үш ... ... ... оның ... қабатына
байланысты. Базальдық қабық тесіктері 5 нм және олар 70 мың ... ... ... бар заттарды ғана өткізеді.
Сүзілу қабілетін анықтау мақсатымен тазартқыштық ... ... ... ... ... х ... М - ... заттың конценрациясы /мыс ину
лин/, сол заттың ... ... Д-1 мин ... бөлінген несеп
көлемі.
Екіншілік несептің көлемі тек сүзілу процесіне ғана тәуелді емес,
сонымен бірге реабсорбцияға да ... ... ... ... ... бастапқы бөлігінде реабсорбцияланады, оған альдостерон ықпал
жасайды. Ал бірінші несептің қалған 1/3 ... ... ... ... әсерімен ...... ... ал онымен
бірге сәйкес мөлшерде су да жүреді.
Диурездің ... ... - ... ... ... ... ... Ол ағзаға
сұйықты табиғи жолмен көп мөлшерде беру немесе ... ... ... ... ... ... көп ... дамиды.
Полиурия шақыратын өзгерістер инсулиннің, антидиуретикалық гормонның
жетіспеушілігі. Сол ... ... ... ... ... бір
сатысында дамиды. Каналшалық реабсорбцияның 1% төмендеуі несеп мөлшерін 2
есе көбейтеді.
Олигоурия және анурия бүйректерге байланысты ... ... ... ... ... азаюы немесе мүлдем болмай қалуы несеп тасы ауруында
кездеседі, ол тек бір жақ ... ... ... ... ... ... қан ... нашарлатып, ондағы қысымды төмендетеді.
Анурия кейбірде психогенді дамиды, мысалы, қатты қорқып-шошынғанда.
Паллакурия - несепті жиі төгу ... ол ... ... болуы
мүмкін. Паллакиурия қуық қабынғанда оның бір белгісі болып байқалады. Кіші
дәреттің жиі ... ... ... рецепторлар тітіркенуінің шегінің
төмендеуімен байланысты, рефлекс шапшаң жүреді.
Никтурия - түнде бөлінетін несеп мөлшері күндізгіден көбірек ... ... ... ... ... несеп 2 есе көп бөлінеді.
Несеп құрамының өзгерістері
Несептің меншікті салмағы ... Егер ... ... салмағы
төмендесе – гипостенурия дейді. Егер меншікті салмақ шумақта сүзілген
сұйыққа тең ...... ... ол ... ... ... салмағы бүйректердің концентрациялау қабілетін көрсетеді. Құрғақ
тамақ беру, сұйық тамақ беру ... ... ... ерекше тексерулер
жүргізіледі. Ең бір ... ... ... ... Егер ... тек төменгі меншікті салмақты /гипоизостенурия/ несеп ... ол ауыр ... ... болғандығы. 1827 жылы Ричард Брайт бірінші
болып несептен белоктың бөлінуі - ... ... ... ... ... ... Сол кезден бастап несепте белок табу бауыр
патологиясын ... ... ... ... - тест болды. Қалыпты
жағдайда несепте бенлок 10 мг%-тен аспайды. Жаңа ... ... ... ... 3-4 есе. Қара ... ... көп ұзақ ... қозғалыста
болғанда физиологиялық протеинурия байқалады. Адам беліндегі лордоз тым көп
болған күнде, мысалы жас балаларда протеинурия, байқалады.
Протеинурия патогенезі ... 38/: 1/ ... ... сүзілудің
жоғарылауы: 2/ каналшаларда реабсорбцияның төмендеуі: 3 / қан плазмасында
кейбір белоктардың көбеюі ... ... ... ... ... ... онан жүру жолдарынан белоктық заттардың бөлінуі. ... ... ... мембрананың жарақатынан, мысалы гломерулонефритте
болады.
Каналшаларда белок пен аминқышқылдардың реабсорбциясының төмендеуі;
тұқым ... ... ... ... нефротоксикалық дәрілер
ішкенде болады.
Протеинурияның тағы бір механизмі «толып кетуден» болуы мүмкін,
мысалы, емдеу ... ... ... ... ... қанда белок қалыпты мөлшерде болғанда болуы мүмкін: бұл
механизмде ... ... ... ... ... ... Оған
мысал нефротоксикалық синдром.
Несеп жолдарының құрамындағы белоктардың шығуы несеп белогын
көбейтеді. ... ... ... ... ... ... ... цилиндр тәріздес денелердің шығуы. Гиалинді цилиндрлер
жиі шығады - олар каналшалар пішіндес, ... ... ... ... қышқылды немесе нейтралды /бейтарапты/ реакциясы бар несепте ... және ... ... ... кездеседі.
Гемоглобинурия - гемоглобинкің несеппен шығуы, ол ... ... ... ... ... жетіспеуінен болады.
Гематурия - несептен эртроциттердің бөлінуі: олар сілтісізделген
көлеңке тәріздес эритроциттер, ... ... ... ... ... ... дамиды. Ал өзгеріссіз
эритроциттер ... ол ... ... немесе басқа несеп жолдарының
жарақатынан болады.
Несепте бірен-саран лейкоциттер қалыпты жағдайда кездеседі, ... ... - ... дейді. Ал өте көбейіп кетсе - ... ... ... ... тән, ол ... шығару жолдарында іріңді қабыну бар
деген сөз.
Салурия - несептік, қымыздықтық, фосфорлық және ... ... ... ... жаншылудан дамитын синдром негізінен көлемді жарақаттарда
болады, ол ... ... ... ... оның
несеппен шығуы.
БҮЙРЕКТЕРДІҢ ҚАБЫНУ АУРУЛАРЫ
Қабыну ... ... ... ... ... нефрит, коллогеноз сияқты ағзаға жайылған ауру салдарынан ... ... ... ... ... инфекциялық
аурулардан: ангина, созылмалы тонзиилиттің қайталап өршуі, пневмония,
пиодермия және ... ... ... ... ... ... 2-3 ... кейін басталады. Сондықтан ауруды бастап жіберуші
инфекциялық агент болып саналады, олардың ішінде бастысы ... ... ... ... ... тканінде аутоиммундық
қайта құрылу туғызады.
Бүйректер капиллярларының ... ... ... стрептококк
штаммаларымен ұқсастықтары барлығы дәлелденген. Сондықтан стрептококқа
қарсы жасаған антиденелер базальдық мембрана ... ... ... ... ... ... айтылған 2-3 апта уақыт ағзада
иммундық реакция жүруіне қажет, сол ... ... ... ... құрылу
процесі жүреді. Бұл аурудың иммунды механизміне дәлел, оны ... ... ... ... ... ... ең бір міндетті симптомдары: ісіну, артериялық гипертензия,
гематурия, протеинурия. Қабыну процесі жүрген ... ... ... ... ... ... ... ұзаққа созылмайды.
Жедел гломерулонефрит денеге жайылған капиллярит шақырады. Бүйрек
каналшаларында натрии және суды реабсорбция ... ... ... ... л ... Осы соңғы жай онымен қоса жайылған капиллярит ісіну ... ... ... көз ... бос клеткаларда болады. Егер ... ... ... ... ... көрінеді, уақытша көрмей қалу (амавроз)
болады. Мидағы ісіну және ... ... ... ... қан жүру ... ол ... болуы мүмкін. Сондықтан
артериялық гипертания ремин – ангиотензин әсерінен емес, ал ол ...... және су мен ... ... ... Натридің
көбеюі тамыр қабырғаларының ... ... ... ... тез ... несепте болуы базальдық мембрананың өткізгіштігінің
жоғарылауынан. ... ... өтуі де ... ... ол ... қайта
сорылады, сондықтан протеинурия нефротикалық синдромнан бәсең ... ... ... патогенезі және клиникасы
тұрғысынан біркелкі болып келмейтін ауру. ... ол ... ... ... Даму ... байланысты тек инфекциялы-иммундық емес
аутоиммунды болып келеді. Мысалы, қан сары су ... ... ... ... ... ... ... анемия, холестеринемия. Гипертензия механизмінде
ренинангиотензин ... ... ... орын ... ... ... қабына симай қысылады, бұл ишемияны күшейтеді. Созылмалы қабыну
процесі эритропоэтин ... ... ... ... ... ... ақ сарыланып ісініп тұрады.
Бара-бара каналшалар жетіспеушілігі қосылады, реабсорбция нашарлайды,
осыдан полиурия басталады, изостенурия, ... ... ... ... дене ... жатқанда бүйрек қан ... ... ... күшейеді.
Терминалдық фазасында ... ... ... ... ... ... олигоурияға ауысады. Қанда
азот қалдықтары ... ... ... ... ... ... каналшалар қабырғаларында дистрофиялық өзгерістер
жүреді. Осылай нефротикалық синдром дамиды.
Нефротикалық синдром: Ол ... ... ВОЗ ... ... ... ... процестері басым болып келетін бүйрек ауруын
«нефроз» деп ерте кезден білген, оны Р.Брайттың ... ... ... Бұл ауру ... ... ... бірлесе жүреді. Пайда болуына қарай біріншілік және ... ... ... ... дипондтық нефрозда болады.
Екіншілік түрлері коллагенса, қантты диабет, ... ... ... ... ... ... ... жиынтығы сияқты аурулар асқынуынан болады. Нерротикалық симдром
еңбек ... ... ... шаққан жағдайларда табылады.
Бұл синдром әрқашан бүйректерде ... ... ... ... болады, бірақ, бара-бара
шумақтар да өзгереді.
Клиникалық көріністері: массивті протеинурия, ... ... ... ... ... ... аппаратында екіншілік жарақат дамиды, ол протеинурияны ... ісік ... ... орын ... ... онкотикалық
қысымы төмендейді. Гиповолемия ... ол ... ... ... ... шақырады, осылай олигоурия пайда болады.
Нефротикалық синдромның ... ... ... ... ... оның ... ... әкеледі және бүйрек жетіспеушілігі дамиды.
БҮЙРЕК ЖЕТІСПЕУШІЛІГІ
Жедел түрі. Пайда болуына қарай пререналды, реналды және постреналды
болып бөлінеді. Пререналды түрінің ... ... ... қан ... байланысты, сондықтан қан төгілгеннен кейін, шокта, жүрек
жетіспеушілігінде болады.
Реналдық түрінің себебі: 1) ... ... ... ... ... органикалық еріткіштермен уланғанда; 2) бүйректердің
инфекциялы-токсикалық аурулары (сепсис); 3) ... ... ... ... ... ... ... гемоглобиндер жиналады
немесе ұзақ жаншылу болғанда, миоглобиндер нефронға жиналып ұсталады: 5)
реноваскулярлық ... ... ... және ... ... ... жетіспеушілігі бүйректен шығатын несеп
жолдарының бітелуінен ... ... тасы ... ісік ауруы немесе
қуықтан шығу жолдың бітелуі, ол ... ... ... ... ... ... ... патогенезінде бүйрек қан
айналысының нашарлауы жалпы себеп болады.
Жедел бүйрек жетіспеушілігінің постреналдық түрінде несеп ... ... ол ... жоғары өршіп, нефрондарға дейін жетеді,
бүйректер ішінде қысым ... оның ... ... ... процесі
төмендейді, каналшаларда реабсорбция күшейеді. Бүйрек қанайналысы нашарлап
ренин-ангиотензин ... ... ... ... ... қолайлы өткен жағдайда төрт клиникалық
кезеңі болады: 1) бастапқы көріністері: 2) ... 3) ... ... 4) ... Егер ... ... үдеп асқынса, уремия, дамиды.
Бүйрек жетіспеуішілігінің созылмалы түрі - ... ... ... және ... ... ... ... нәтижесі. Көптеген
нефрондардың үдей бұзылуы олардың ... ... ... байланысты
(нефросклерозбен) дамиды. Қалған нефрондар ... ... ... даму жолы ... ... саны қалыпты бірақ
олардан сүзілу жылдамдығы төмендеп кетеді. Осы екі механизм қосылып ... ... ... ... ... реабсорбция бұзылғандықтан
полиурия байқалады, изостенурия болады. ... ... ... ... ... ... ... шығуы азаяды.
Тканьдерде натрии көп ұсталады, ... ... су ... ... жартысында дерлік артериялық гипертензия ... ... II ... және ... ... бар ... Гипертензия нефросклероз шақырады. Анемия дамиды.
Уремия - қанда несеп құрамының көбеюі. Жедел және созылмалы ... ... ... ... ... Азотемия мөлшері
жоғарлайды. (қалыпты жағдайда 20-40 мг%), ол негізінен мочевинадан, несеп
қышқылынан, креатининнен тұрады. ... ... ... ... ... ... ацидоз дамиды. Фосфордың шығуы тоқталады, осыдан
салыстырмалы гипокальциемия ... ... ... ... ... ... ... Қанда қош иісті қосындылар-фенол, индол,
скатол, индикан мөлшері жоғарылайды, ... ... ... дамиды.
Азоты бар қосындылар ішек-қарын тізбегінен, тыныс жолдарынан және
тері бетінен бөлініп ... ... ... ... ... ... ... уремиялық қабынуға әкеледі (гастрит, энтероколит,
плеврит, перекардит). Мочевинаның ... ... ауыз ... ... иіс ... ... мен ... термен шығуы теріні
тітіркендіріп қышытады.
Азотемия деңгейі 200 мг% аса бастауы ... ... ... Оны ... бүйрек аппараты арқылы жасайды. Ауру қаны жартылай
өткізгіштік қабырғалары бар түтік арқылы өтеді. ... ... ... ... ... Диализдеуші сұйық-түрлі тұздар және глюкоза
ерітіндісінен тұру қажет. Ең бір ем ... сау ... ... алып ... ... ... ... науқасты жасанды бүйрекке бүйрек
жұмысы қалпына келгенше қосу қажет.
Перитониалдық ... ... ... диализ белгілі бір
клиникалық түзеліс береді. Бұл ... ... ... ... іш
перде атқарады. Оны жасау үшін 30-50 литрдей стерильді диализдеуші ерітінді
керек. Іш ... ... ... тесіп біреуінен жіберіп,
екіншісінен шығарып алып отырады.
ПИЕЛОНЕФРИТ
Пиелонефрит дегеніміз несеп ... ... ... және ... ... ... ... Процеске интерстециальды
тіндер басым қатысады. Аурудың басталуы ... ... ... ... ... ... ... бүйрек бүрісіп, оның ... ... ... ... ауыр ... ... сияқты
күшті интосикация (әсіресе жедел сатысында) болады, ... ... 25%, ал ... 70% ... ... синдромы және анемия дямиды,
несептік синдромдар бірге жүреді.
Шумақ каналшалар ... ... ... ... ... сипатталады. Оған дәлел бүйректің
концентарциялау қабілетінің төмендеуі, ... ... ... ... және аммониогенез бұзылуымен байланысты ерте баста-ақ
каналшалық ацидоз дамиды. Натрии, калии және кальции теңдіктер ... және ... ... ... қан арқылы немесе несеп
жолдары арқылы бүйрекке инфекция қоздырушыларының ... ... ... ... болады. Ауру барысы, жедел түрінің созылмалыға көшуі
әртүрлі жайларға: несептің жүруінің қиындауы, несеп жолдарының ... ... ... ... ... табылады.
БҮЙРЕК ТАС АУРУЫ
Бүйрек тас ауруы салыстырмалы көп тараған ауру, оның болуы бүйрек
ұлпасында және түбекше - ... ... ... ... ... тас ауруы
бүйрек шаншуымен сипатталады, ол несептің ... ... ... және ... мен несеп жолдарында болатын спазм салдарынан
дамиды, бұл ауруда қызба, лейкоцитоз дамиды. Аурудың ... ... ... ... ... ... ... абцессі,
инфекциялы гидронефроз т.б. аурулар дамуы мүмкін. Бұндай асқынуда міндетті
түрде пиурия болады. Бүйрек ... ... ... және ... тұздары, несептік қышқыл, натрии және аммонии ураттары, кейбірде
цистин, ксантин кіреді. Тас ... ... ... ... ... ... Бүйрек тас дамуында негізінен экзогенді факторлар
маңызды орын алады. ... ... ... және ... ... құрамы, суды және
тамақты ішу тәртібі басты роль атқарады. Осы айтылған факторлардан несептің
РН, диурез көлемі, ... тас ... ... ... және де
ерігіштігін және тұрақтылық жайын сақтайтын заттардың мөлшеріне тәуелді
болады. Минералданған тұзы көп ішу, тас ... ... бар ... ... ... витаминдер жетіспеуі нефро және ... ... ... ... болатын инфекциялық аурулар несеп реакциясын
өзгертіп, сілтілік жағына ығыстырады: несеп пен ... ... ... ... ... ... ... жерде фибрин жасалады, қан
ұйымасы тұрады, олар кристалдар жасалу ... ... Ыссы және ... ыссы цехтарда жұмыс істеу ағзаның сұйық жоғалтуына әкеледі, несеп
қойылады, осының бәрі бүйрек тас ауруы дамуына әкеледі.
Бүйрек тас ... ... ... ... ... ауруларда зат
алмасу ауруларында және тубулярлық синдромдарда дамиды. Олардың біразы
тұқым ... ... Тас ... екі ... - ... емес ... ... болғандықтан сәйкес екі теориядан тұрады. Бірінші -
тастың жасалуы кристализация ... ... ал ... тегі
екіншілік делінеді. Ал екіншілік коллоидты теорияны жақтаушылар тас жасалу
негізгі оргамикалық текті, ... ... ... деп ... ... ... ... доминантты роль
атқарады, оларға жататындар: 1) мочевина, креатинин, ... ... ... еріткен күйде сақтайтын қабілеттің төмендеуі: 2) несепте
кристалдануды ... ... ... ... 3) ... ... және
цитраттармен жиынтық жасалу төмендейді: 4) ... ... ... ... коллаген ыдырауының заттары пайда
болуы.
Бауыр патофизиологиясы
Бауыр қызметтері, ... ... ... ең бір ... ... зат алмасу процесіне
қатысуы. Бәрінен бұрын ол аралық зат алмасу процесіне ... ... ... ... бастапқы бірінші кезеңінде де, қорытылуына және ... ... өт ... түйіршіктенуін /эмульгирует/ шақырады: ... ... ... ... ... ет ... липазаны
қабілеттендіреді және үшіншіден жоғары май қышқылының сорылуына ... ... ... және б/.
Адам бауырында бір тәулік ... 500-700 мл ет ... ... ет ... ... 80-85 г аспайды. Егер оны қайталап қолдану
болмаса ас қорыту процесінде ол жетпес еді. Өт қышқылдары ... ... ... өт ... ... ішектен ас қорыту процесіне қатысып
отырады. Сонымен ішек ... өт ... ... ... ... ... қорытуын және сорылуын бұзады, май сорылуының ... ... ... ... ... ... ... витаминдері
жетіспейді. Нәжіс майлы балшықтанып және түсі ... май ... ... бір ... ... ... аралық алмасуына қатысуы.
Жоғарғы май қышқылдары онда ... ... ... жасағанға дейін
тотығады, одан арығы метоболизм процестері бауырдан басқа жерде жүреді.
Бауырда липидтердің ... ... - ... ... ... ... жиналуы инфекциялы - токсикалық жарақатта, тканьдік
және айналымдық созылмалы гипоксия түрлерінде жиі ... Бұл ... ... ... ... ... роль атқарады,
фосфолипидтер қалыпты жағдайда тканьдердегі майларды диспергиялап ... ... ... ... бөлшектерінің шығуына ықпал жасайды.
Фосфолипидтер синтезі холин және метионин ... ... ... майдың жиналуының үш дәрежесі бар. Біріншісі - бауырдағы май
мөлшері қалыпта, тек липидтер жасалуы бұзылған. Екінші ... ... ... бар ... оны ... қайтаруға болады. Үшіншісі майлы
дистрофия деп аталады, ол қайта оралмайтын өзгеріс.
Көмірсу ... ... ... ... ... - глюкозадан бауырда гликоген жасалады. Бауырдағы гликоген
мөлшері, улы ... жұп ... ... ... ... ... ... айқындап тұрады.
Сонымен қатар бауырдағы ... ... ... ... ... мөлшерінің деңгейін ұстап тұрады. Сондықтан гликогенолиз бұзылса,
гипогликемия, одан ес кету ... ... ... ... ... бір ... ... мөлшері шамадан көп болып кетуі мүмкін. Ол тумыстан болған
ферменттер жетіспеуінен ... Оны ... ... ... ... ... ... ішінде ең бір жиі кездесетін
түрі Гирке дел аталатын ауру. Бұл ауруда глюкоза - ... ... ... көп ... ... ... синтезі түгелдей ... ... 80% осы ... жасалады. Сондықтан бауырдың ауыр жарақаты
/цирроз, рак/ қанның қысымын ... ... ... ... ... төмендейді. Бауырда жоғарыда айтылғандарға ... ... және ... ... жүреді, сондықтан
бұл процестер өзгереді.
Пигмент алмасуы шығар жері ... ... ... ... ... ... ... ол қалыпты жағдайда жасалып тұрады,
ретикулогистоцитарлық жүйеде бірнеше сатыдан /вердглобин, биливердин/ өтіп,
тікелей емес билирубин ... ... ол ... келеді, осы
жерде ол глюкурон қышқылының екі молекуласымен коньюгацияға /қосылысқа/
түсіп, диглюкоронид түзейді. Билирубин бір ... ... ... ... ... Осы екі түрі ... ... мөлшерін
құрайды. Билирубиндердің қандағы мөлшері ван ден Берг бойынша 0,53 мг% оның
2/3 тікелей емес билирубинге жатады.
Тікелей емес ... бар болу ... оның ... бауырға
дейін тасмалда болуын ... ал ... ... ... ... ... ... бөлінуінің белгісі
болып табылады. Тікелей билирубиннің негізгі көп ... ет ... ... ... ... түзелген билирубин өзгеріске түсіп, уробилинге
айналып, ішек қабырғаларынан қанға сорылады, қайталап бауырға түседі, ... ... ... ... ... ... билирубиннің біразы қанға
сорылмай, ішекте ... ... ... оған өзіне ерекше түс бераді.
Нәжіспен ... ... деп ... ... ... емеске қарағанда молекулалық массасы көп
болмағандықтан, ... ... өте ... ... ... ... шығады. Тағы бір ерекшелігі тікелей емес ... ... улы ... ол ... ... липидтерінде жеңіл еріп, оларда бекіп
тұрып қалады, сондықтан орталық жүйке жүйесі үшін улы болып келеді.
Антитоксикалық қызметі. Токсикалық ... ... ... ... ... бауырда тотығу, қалпына келу, метилдену,
адетилдену, ... ... ... ... ... ... да ... Коньюгация процесі дегеніміз токсикалық
заттардың глюкорон ... ... ... ... ... ... ... және сульфаттар жасалады. Осы жолмен ... ... және ... ... және ... алмасуынан пайда болған улы
заттар зарсызданады.
Ацетилдену және басқа ... ... ... ... ... ғана ... ... сонымен бірге тұқымдық ... ... ... ... ... ... зарарсыздандырудың негізгі әдісі ... ... ... оның ... да бауырда жүреді. Детоксикацияның екінші жолы ... ... ... ... ... ... ... арқылы жүреді. Осы аммиакты детоксикациялау екі жолы да ... ... ... ... ... тек ... жарақаттан емес, сонымен бірге кейбір ... ... ... ... ... ақ қабығының сарғыш тартуы билирубиннің ван ден Берг
бойынша қандағы мөлшері 2 мг% жеткенде ... ... ... ... ... ... механикалық. гемолитикалық, паренхиматозды болып
бөлінеді. (Сурет ... ... Ол ... он екі елі ... ... қиналғанында
дамиды. Өттің жүруінің қиналысы жалпы ет өзегінің абтурациясында, ... ... ... ... ішекке құяр жерінде ісік пайда болып
қысып, өткізбей ... ... ... екі ... ... ... ... еттің
ішекке түспеуі (синдром ахолия). Екіншісі өттің қайта отрып, қанмен және
лимфамен денеде айналуы ... ... ... ... ... және сору-сіңіру процесі бұзылады,
стеаторея ... ... ... ... ... ... (А,Д,Е,К)
сорылуда бұзылады. Витамин К бауырда протромбинді және басқа (ҮІІ; IX, ... ... ... ... ... ... нәжіс түссізденеді, ахолияда холестериннің бөлініп шығуы
бұзылады.
Өттің өт қапшығында ... оны ... ... және ... ... қан және ... ... қатысуына әкеледі. Холемия нәтижесінде
қанда тікелей билирубин мөлшері көп көтеріледі, ол ондаған мг% ... ... ... ... ... ... Холестеринемия деңгейі
жоғарылайды. Холемияда өт қышқылдарымен интоксикация ... ... ... ... ... ... ... адинамия, брадикардия,
артериялық қысымның төмендеуі болып көрінеді. Вегетативтік ... ... ... ... ... бөліктен басым жүреді. ... ... ... ... ... ... қышыну туғызады.
Өт қапшығындағы қысым жоғарылай түссе бауырға қаоай әсер етеді,
іркіліс әрі қарай дамып ... ... ет ... ... ... жасушыларын жарақаттайды, паренхималық сарғаюға әкеледі.
Гемолитикалық сарғаю, туғаннан және жүре бара пайда болған болуы
мүмкін. Мысалы, жаңа ... ... ... ... ... ... ... оң нәрестенің анасының резусы теріс болса, нәресте ... ... ... оның ... ... өзгерістер туғызады, резуске
қарсы денелер жасалады. Ана ағзасында жасалған қарсы резус денелер қайталап
жүкті ... ... ... оң ... ағзасына түсіп, иммундық «жанжал»
туғызады, бала дүниеге гемолитикалық сарғаюмен ... бара ... ... ... ... ... ... инфекциялық ауруларда, гемолитикалық токсиндермен
уланғанда (саңырауқұлақ уы) ... ... ... ... басы көп мөлшерде жүретін гемолиз
болып табылады. Тікелей емес билирубин өте көп жасалады да ... ... ... ... алмайды. Соңдықтан да қанда ... ... ... ... ... ... ... болғандықтан тікелей емес
билирубин ми липидтарымен ұсталады, нерв жүйесінің ... ... ... дене еттері сіреспесіне әкелуі мүмкін.
Гемолитикалык сарғаюда бауыр қызметі ... ... ... ... ... ... ол ... он екі ішекке түсетін өтте тікелей билирубин көп. Осыдан
пробинлиноген ... де ... тыс, ... де ... де көп
бөлінгендіктен нәжіс және несеп түстері қараяды.
Паренхиматоздық сарғаю, гепатит ауруымен бірігіп жүреді.
Көбіне Боткин ... ... ... ісігінде, гепатогропты улармен
уланғанда дамиды (хлороформ, мышьяк).
Гепатиттерде бауыр жарақатын шамамен үш ... ... ... ... ... ... 2) ... өзгерістер әсіресе ісіну процесі
басым; 3) құрылыстық өзгерістер-альтерация ... ... ... ... ... сипатта жүреді, әртүрлі фермекттер
қабілеті төмендейді, ... ерте ... бір ... ... ... ... ... ісініп, қабырғадан төмен шығады. Бауыр
бөліктерінің арасындағы өт жүретін тамырлар ... өт жүру ... ... ... өт ... ... ... стеркобилин және
уробилин азаяды. Диспептикалық бұзылыстар: ... ... ... оң жақ ... ... пайда болады. Симптомдар тамақ ішкеннен кейін үдей түседі.
Үшінші сатыда, гепатоциттер альтерациясы ... ... ... Өт ... ... ... ... ас
қорыту процестері бұзылады, уробилиноген мүлдем ... оған ... ... ... ... және ... жоқ болады. Коньюгация
процесі бұзылғандықтан қанда тікелей емес және ... ... ... өт ... да бар, холестерин мөлшері де көбейген.
БАУЫР ЖЕТІСПЕУШІЛІГІ
Бауыр ұлпасының жедел және созылмалы бұзылыстарының нәтижесінде ... ... ... ол ... ... ... ... қызмет
бұзылуы болып келеді. Клиникалық тұрғыдан бауыр бұзылыстар жедел және
созылмалы ... ... ... гелатоциттер жарақаты ... ... ... және ... ... ... Бірінші сатыда тотығудан фосфорлану бұзылады, одан әрі лизосма
жарақаттанып, ферменттер ... ... Ол ... ... ... бар. Жасушалар диструкциясы нәтижесінде қанда трансамиздар, әсіресе
глютамин-аланиндік түрі (АПТ) көбейеді. ... ... ... ... ісік ... әсерлер, травмалық жарақат, бауыр
жетіспеушілігін дамытады.
Бауыр ... ... ... бірі ... ... ол қанда өттің ізі барлығынығ көрінісі. Созылмалы түрінде болатын
ерекше белгі, тағы да, теріде білінетін тамыр тараулары. Ол ... ... ... ... бір ... шыққан тамырлар жұлдыз тәріздес
келеді.
Бауыр жетіспеушілігінің жиі кездесетін көрінісі, ... ... ... Ол бауырда прокоагулянттар синтезінің бұзылуы мен
байланысты. Әуелі УІІ (проконвертин), сосын II ... X ... және IX ... факторлар, ауыр жағдайларда фибриноген де
жетіспейді.
Бауыр жетіспеушілігінде антитоксикалық қызметінің бұзылуы ерекше ... Осы ... ... ... және созылмалы бауыр жетіспеушілігінің
үш дәрежесі ... ол орны ... ... орны толуы мүмкін
(субкомгтенсированный) және орны мүлдем толмайтын ... Орны ... ... орталық жүйке жүйесінде жарақаттану дамып,
ес кету болады.
Бауырлық ес кету (кома). Церебрототоксикалық заттармен соның ішінде
аммиакпен және ... ... ... нерв жүйесінің жұмысы
нашарлайды. Сау бауырда аммиактың 80% мочевина синтезіне ... ... ... ... ... және ... ... жұп қосындылар
құрау арқылы зарарсызданады. Қош иісті және ... бар ... ... ... ... ... бар. ... төменгі молекулалық май
қышқылдары да жатады. ... және ... ... бауыр жетіспеушілігінің үш сатысы болады. Біріншісі-
ес кету алды ол жан күйлік орнықсыздық (лябильность) немесе апатия, немесе
эйфория, немесе қорқу ... ... ... кету ... ... айқын байқалады, ЭЭГда көрнекті өзгерістер бар. Үшінші ... ... ауру ... ... ... бауырдың исі ... ... ... болады, ЭЭГ өзгерістері күшейеді.
Неврологиялық, өзгерістердің пайда болуы ми тінінде тотығу-қайта ... ... ... ... ... ... мөлшері
қанда көбейіп, мида зат алмасуға қажетті глютатион қышқылын байлап оны
глютаминге ... ... ... ... реакциясына
қатысатын - кетоглютар қышқылын да байлайды. Бауыр ... май және ... ... ... ... зат ... аралық
заттарының жиналуын және газсыз ацидоз дамуын шақырады. Бұл өзгеріс клетка
өткізгіштігін жоғарлатады, ми клеткасы ісінеді. Одан әрі ... ... ... ... гипервентиляция дамып, қандағы СО2 мөлшері
азаяды, сүйтіп газсыз ацидоз газды ... ... Осы ... ... орны ... олар ... ... құрайды.
Гипокалиемия, гипокальциемия байқалады.
Сонымен, тотығу - қалпына келу процестері, ... ... ... ... ... нерв ... мембрандық потенциалын
мидың электрлік қабілетін төмендетеді, орталық жүйке жүйесін нашарлатады.
Бауырлық ес кету ақыры қолайсыз бітеді.
Бауыр ... ... ... ... ... көп ... ... қосылып гомеостаз
механизмін қамтамасыз етеді. Эмбрионалдық кезеңде бауырда қан ... ... ... ... ... қажетті заттардың қоректік көзі,
қан ұю процессіне қатысатын заттар бауырда ... Ең бір өте ... ... зат ... ... және ... ... Бауыр
қызметін зерттеуде көптеген әдістер бар.
Экка фистуласы. Бұл операция 1887 жылы ... ... ... ... ... ... қуыс ... қабырғаларын жарып, бір-біріне тігіп
қосады. Осы жасалған анастомоз үстінен ... ... ... буып ... ... ... венелық қан бауырға түсе алмай ... ... ... ... ... ... болып миға амиак,
фенол әсер етеді. ... ... улар ... ағзаға жайылады, бауыр
артериясы арқылы түскен қан арқылы біразы зарарсызданады. ... ... өмір ... өмір ... ... егер оны еті жоқ ... Етті ... ... ... 3-4 күн ... ... улану» дамиды:
қозудың күшеюі, құрысу, ұйықтағыштық, қозғалыс әрекетінің ... және ... ақыр ... өлімге әкеледі.
Бауыр экстерпациясы (алып тастау). Бұл операция екі ... ... ... Экк ... ... ... ... төменгі қуыс
венаны байлайды, сондықтан оны ЭКК фистуласы деп атайды немесе Экк-Павлов
фистуласы дейді. Бұл жайда төменгі ... ... ... қан ... ... ... ... 4-6 апта өткесін-қапталдық, қанайналыс
жасалғаннан кейін (бауырды) айналасындағы тамырлардың ... ... ... алып ... алып ... кейін, бірнеше сағат ішінде гипогликемиялық
ес кету ... Бұл ... ... қоры ... ең ... ... Глюкозаны сағат сайын жіберу арқылы жануар ... 20-40 ... ... Жануар өлімі бауырдың ең бірінші ... ... ... ... аммиак мөлшері өседі, одан жасалатын
мочевина деңгейі төмендейді. ... емес (бос) ... ... ... ... қышқылымен коньюгация жоқ. Ал бос билирубин
көбейгенде улы, әсіресе миға әсері күшті. ... ... ... ... және ... ... ... Қақпа венасын буу. Иттерде
гемодинамиканың күшті бұзылысын ... 1-2 ... ... өлімге алып
келеді. Бауырлық веналарды буып, байласақ жануарлар тез ... ... ... ... ... ... ес ... ұқсас
гемодинамикалық ес тану дамиды. Ангисхтомия, жасап шығарған Е.С.Лондон,
бұл тәжірбиелік ... ... және ... ... қанның
өзгерістерін зерттеуге мүмкіндік береді. Метал түтік қақпа венасына немесе
бауыр ... ... ... ... ... ... ұшы
арқылы керегінде қан алып зерттеп тұрады. ... ... ... арқылы бауырдың ағзадағы зат алмасу процесіне қатысу маңызын
зерттейді.
Бауырдың токсиндермен жарақаттануы ағазаға бауыр уларын ... ... ... арқылы центролобулярлық некроз шақырылады.
Өт ... ... және өт ... ... буу, ет ... және
экскрециялық қызметін зерттеуге қолданады. Мысалы, ... өт ... ... ... ... ... ... бөліктерін алу оның регенерациялық қабілетін зерттеу үшін
қолданылады. Бауыр ... 75% алып ... ... ... ... және 7-8 апта ... қайтадан қалпына келеді, ол
қалған бөлігінің клеткаларының гиперплазиясы ... ... ... ... ... ... ... мөлшері азаяды, глюкозаны
пайдалану нашарлайды, ... ... ... ... ... ... ... ерітінді перфузия жасау зат алмасу ... ... ... ... ... ... және жарақат синдромдарының
үлгілерін жасап зерттейді, трансплантация және жасанды бауыр зәруліктерін
іздестіреді. ... ... ... жасағанда түрлі клиникалық
зерттеулер: биопсин, гистологиялық зерттеу, ... ... ... әртүрлі биохимиялық және иммунологиялық
әдістер қолданады.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бүйрек туралы14 бет
Актиномикоз, аспергиллез ауруларында қолданылатын биопрепараттар. Пастереллез, колибактериоз ауруларында қолданылатын биопрепараттар7 бет
Ас қорытужүйесі мен зәр шығару жүйесінің патологиясы5 бет
Зәр шығару жүйесінің аурулары5 бет
Организім реактивтілігі және оның патологиядағы мәні5 бет
Созылмалы гастрит10 бет
Өзгерістерді басқарудағы шешім қабылдау технологиясы және өзгерістерге қарсы тұру әдістері12 бет
Бүйрек ауруларының синдромы7 бет
Бүйректің даму ақаулары18 бет
Мал аурулары10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь