Дератизациялық шаралар және родентицидтер


Жұмыс түрі:  Дипломдық жұмыс
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 41 бет
Таңдаулыға:   

Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі

«Қазақ ұлттық аграрлық университеті»

Коммерсиялық емес акционерлік қоғамы

Нұрғали К.

"Ырыс" шаруа қожалығында жүргізілетін дератизациялық шаралардың тиімділігін бағалау

ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС

Мамандығы 5В120200 - «Ветеринарлық санитария»

Алматы 2018

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ МИНИСТРЛІГІ

«ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ АГРАРЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ»

КОММЕРСИЯЛЫҚ ЕМЕС АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫ

«Ветеринария» факультеті

«Ветеринариялық санитариялық сараптау және гигиена» кафедрасы

ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС (ЖОБА)

Тақырыбы: "Ырыс" шаруа қожалығында жүргізілетін дератизациялық шаралардың тиімділігін бағалау

Беттер саны 43

Cызбалар мен көрнекті

материалдар саны 14

Қосымшалар -

Орындаған: күндізгі оқу бөлімі 5В120200 - «Ветеринарлық санитария» мамандығының 513 - топ студенті Нұрғали Кенжеғали

2018 жылы « 18 » мамырда қорғауға жіберілді

Кафедра меңгерушісі, PhD Алиханов Қ. Д.

Жетекші, в. ғ. к., қауым. профессор Барахов Б. Б.

Норма бақылаушы,

в. ғ. к., қауым. профессор Ибажанова Ә. С.

Сарапшы, «Қайрат-Бота»

ШҚ, бас малдәрігері Несипбаев Н. К.

Алматы 2018

«ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ АГРАРЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ»

КОММЕРСИЯЛЫҚ ЕМЕС АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫ

«Ветеринария» факультеті

мамандығы 5В120200 - Ветеринарлық санитария

Ветеринариялық санитариялық сараптау және гигиена кафедрасы

Дипломдық жұмысты (жобаны) орындау

ТАПСЫРМАСЫ

Студент Нұрғали Кенжеғали

Жұмыс (жоба) тақырыбы: "Ырыс" шаруа қожалығында жүргізілетін дератизациялық шаралардың тиімділігін бағалау

Университет бойынша 2017ж. «14» қараша №550-К бұйрығымен бекітілген

Дайын жұмысты (жобаны) тапсыру мерзімі 2018 ж. « 18 »мамыр

Жұмыстың (жобаның) бастапқы деректері

"Ырыс" шаруа қожалығындағы ветеринариялық - гигиеналық және санитариялық талаптардың сақталу деңгейі. "Ырыс" шаруа қожалығындағы мал қора нысандарында жүргізілетін дератизациялық шаралардың әдіс - тәсілдері. Шаруашылық маңындағы аймақтардың кемірушілерден сақтану шаралары. "Ырыс" шаруа қожалығында дератизациялық шаралардың жүргізілу дейгейі. "Ырыс" шаруа қожалығындағы жүргізілетін дератизациялық шараларда қолданылатын препараттарға салыстырмалы баға беру.

Дипломдық жұмыста (жобада) қарастырылатын сұрақтардың тізімі

1. Зертханалық жағдайда родентицидтің уыттылық деңгейін анықтау

2. Шаруашылықта кеміргіштердің шоғырлану деңгейін анықтау

3. Өндірістік жағдайда жүргізілген дератизациялық шаралардың тиімділігін бағалау.

4. Шаруашылықта жүргізілген дератизациялық шаралардың экономикалық тиімділігін есептеу

Ұсынылатын негізгі әдебиеттер:

1 Тажибаев А. С. Научные основы эффективной дератизации объектов ветеринарного надзора. - Алматы, 2000.

2 Кадиров А. Ф., Зацепин В. Г. Средства борьбы с грызунами. Журнал «Ветеринария», 2000, №2.

3 Дроздов А. И., Третьяков А. Г., Бочаров Н. М. Дератизация на птицефабриках с применением препарата аратамус. М., ВИНИТИ, Р. Ж. 97. 97. 12-04ИВ.

4 Правила проведения дезинфекции и дезинвазии объектов государственного ветеринарного надзора. - М., 2002. - С. 5.

Жұмыстың (жобаның) арнайы тараулары бойынша кеңесшілері

Тарау
Кеңесші
Мерзімі
Қолы
Тарау: Кіріспе
Кеңесші: Мырзабеков Ж. Б.
Мерзімі: 10. 03. 2018
Қолы:
Тарау: Негізгі бөлім
Кеңесші: Токаева М. О
Мерзімі: 25. 04. 2018
Қолы:
Тарау: Қорытынды
Кеңесші: Барахов Б. Б.
Мерзімі: 10. 05. 2018
Қолы:
Тарау: Экономикалық тиімділікті есептеу
Кеңесші: Утеев Б. Ж.
Мерзімі:
Қолы:
Тарау: Еңбекті қорғау және экология мәселелері
Кеңесші: Сансызбаев К. К.
Мерзімі:
Қолы:

Кафедра меңгерушісі, PhD Алиханов Қ. Д.

Жұмыс жетекшісі,

қауым. профессор Барахов Б. Б.

Тапсырманы орындауға

қабылдадым, студент Нұрғали К.

Дипломдық жұмысты (жобаны) орындау

КЕСТЕСІ

Рет саны
Тараулар және қарастырылатын сұрақтар тізімі
Жетекшіге ұсыну мерзімі
Ескертулер
Рет саны: 1
Тараулар және қарастырылатын сұрақтар тізімі: Кіріспе
Жетекшіге ұсыну мерзімі: 02. 03. 2018
Ескертулер: орындалды
Рет саны: 2
Тараулар және қарастырылатын сұрақтар тізімі: Дератизация, оның түрлері мен санитариялық-эпидемиологиялық маңызы
Жетекшіге ұсыну мерзімі: 17. 03. 2018
Ескертулер: орындалды
Рет саны: 3
Тараулар және қарастырылатын сұрақтар тізімі: Жұмыстың мақсаты мен міндеті
Жетекшіге ұсыну мерзімі: 25. 03. 2018
Ескертулер: орындалды
Рет саны: 4
Тараулар және қарастырылатын сұрақтар тізімі: Материалдар мен әдістер
Жетекшіге ұсыну мерзімі: 28. 03. 2018
Ескертулер: орындалды
Рет саны: 5
Тараулар және қарастырылатын сұрақтар тізімі: Өзіндік зерттеулер
Жетекшіге ұсыну мерзімі: 01. 04. 2018
Ескертулер: орындалды
Рет саны: 6
Тараулар және қарастырылатын сұрақтар тізімі: Қорытынды
Жетекшіге ұсыну мерзімі: 12. 04. 2018
Ескертулер: орындалды
Рет саны: 7
Тараулар және қарастырылатын сұрақтар тізімі: Тәжірибелік ұсыныс
Жетекшіге ұсыну мерзімі: 10. 05. 2018
Ескертулер: орындалды

Кафедра меңгерушісі, PhD Алиханов Қ. Д.

Жұмыс жетекшісі,

қауым. профессор Барахов Б. Б.

Тапсырманы орындауға

қабылдадым, студент Нұрғали К.

МАЗМҰНЫ

НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР
:
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: АНЫҚТАМАЛАР
:
:
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: БЕЛГІЛЕУЛЕР МЕН ҚЫСҚАРТУЛАР
:
: 1
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: КІРІСПЕ
: 10
: 1. 1
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: Тақырыптың өзектілігі мен практикалық маңыздылығы
: 10
: 1. 2
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: Зерттеу базасы, объектісі және мақсат, міндеттері
: 11
: 2
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: ҒЫЛЫМИ ӘДЕБИЕТТЕРГЕ ШОЛУ
: 12
: 2. 1
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: Кеміргіштердің зиянкестігінен туындайтын экономикалық шығын
: 12
: 2. 2
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: Дератизация, оның түрлері мен санитариялық-эпидемиологиялық маңызы
: 16
: 2. 3
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: Дератизациялық шаралар және родентицидтер
: 20
: 3
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: НЕГІЗГІ БӨЛІМ
: 23
: 3. 1
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: Зерттеу әдістері мен материалдары
: 23
: 3. 2
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: Шаруашылыққа сипаттама
: 26
: 3. 3
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: Зерттеу нәтижелері
: 27
: 3. 3. 1
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: Зертханалық жағдайда родентицидтің уыттылық деңгейін анықтау
: 27
: 3. 3. 2
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: Шаруашылықта кеміргіштердің шоғырлану деңгейін анықтау
: 32
: 3. 3. 3
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: Өндірістік жағдайда жүргізілген дератизациялық шаралардың тиімділігін бағалау
: 33
: 3. 3. 4
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: Шаруашылықта жүргізілген дератизациялық шаралардың экономикалық тиімділігін есептеу
:
: 4
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: ЕҢБЕКТІ ҚОРҒАУ ЖӘНЕ ЭКОЛОГИЯ МӘСЕЛЕЛЕРІ
: 36
: 5
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: ҚОРЫТЫНДЫЛАР
: 38
: 6
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: ТӘЖІРИБЕЛІК ҰСЫНЫСТАР
: 39
: 7
НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР: ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
: 40

НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР

Дипломдық жұмыста пайдаланылған сілтемелер.

МЕМСТ 12. 1. 007-76. Зиянды заттар. Классификация және жалпы қауіпсіздікті талап ету

МЕМСТ 12. 3. 002-75. Өңдеу процессі. Жалпы қауіпсіздігін талап ету

МЕМСТ 1770-74Е. Лабораториялық өлшемді әйнекті ыдыс. Цилиндрлер, мензуркалар, колбалар, пробиркалар, техникаға қолайлы жағдай.

Ішетін су. Гигиеналық талап ету және сапасын бақылау.

МЕМСТ 2874-82 Ішетін су. Гигиеналық талап ету және сапасын бақылау.

МЕМСТ 6709-72 Дистелденген су. Техникалық шарт.

МЕМСТ 4204 -77 Күкірт қышқылы. Техникалық шарт.

МЕМСТ 18300-87 Этил спирті радиациядық техника. Техникалық шарт

МЕМСТ 4232-74 Күйдіргіш калий.

МЕМСТ 13264-88 Сиыр сүтін өндіргенде талап ету.

ТШ 6-09-2540-87 Гидрооксидті тұз.

АНЫҚТАМАЛАР

Дипломдық жұмыста қолданылған терминдер және олардың мағынасы.

ДЕРАТИЗАЦИЯ - кемірушілермен күресу шараларының жиынтығы.

РОДЕНТИЦИДТЕР - (лат. rodentis -кеміргіш, caedo-өлтіремін) кеміргіштерді жоюға арналған улы препараттар.

КОМПОЗИЦИЯ - Бірнеше химилық компоненттен тұратын қосылыс.

ГИГИЕНА - Жануарлардың денсаулығын жақсартады. Азықтандырғанда рацион құрайды. Азықтандыру күтіп-бағу, жоғары өнімдермен қамтамасыз ету.

ВЕТЕРИНАРИЯЛЫҚ - САНИТАРИЯ - талаптарын нақты іске бағытталған техникасы және басқа сипаттағы тәзірибелік шаралар.

КАРАНТИН ОРНЫ - басқа жерден немесе басқа шаруа қожалықтарынан және өзге мемлекеттен алып келген малдарды тексеруден өткізу үшін ұстайтын орын.

ИЗОЛЯТОР - ауырған малдарды оқшаулап ұстайтын орын.

КОНЦЕНТРАЦИЯ - ерітінді құрамындағы белсенді зат мөлшері.

БЕЛГІЛЕУЛЕР МЕН ҚЫСҚАРТУЛАР

Дипломдық жұмыста келтірілген қысқартулардың мағынасы:

БҰҰ - Біріккен Ұлттар Ұйымы

ТМД - Тәуелсіз Мемлекеттер Достығы

АҚ - Акционерлік қоғамы

БДСҰ - Бүкіләлемдік Денсаулық Сақтау Ұйымы

ГФР - Герман Федерация Республикасы

АҚШ - Америка Құрама Штаттары

ІҚМ - Ірі қара мал

млн - миллион

м - метр

кг - килограмм

г - грамм

см 3 - сантиметр куб

1 КІРІСПЕ

1. 1 Тақырыптың өзектілігі мен практикалық маңыздылығы. Көптеген инфекциялық аурулардың қоздырғыштарын тарататын және халық шаруашылығына орасан экономикалық зиян әкелетін қауіпті зиянкестердің бірі - үлкен қалалар, елді мекендер мен ауыл шаруашылығындағы қора-жайларда, егіс алқаптарында, өндіріс орындарында қоныстанған тышқан тектес кеміргіштер болып келеді.

Дүниежүзілік деңсаулық сақтау ұйымының эксперті Грэй Томастың пайымдауынша жер жүзінде кеміргіштер, эсіресе егеуқұйрықтар, жыл сайын тек қана дэнді дақылдар мек күріштің 33 млн-ға жуық тоннасын жеп қүртады. Әр жылы егін жиналып болғанша кеміргіштер оның 20%-дан астамын өз алдына жояды екен. Дәнді дақылдардан. басқа ет, сүт, балық өнімдерін, жас балапандарды, жұмыртқаларды жейді екен [1] . Бұрынғы Атырау құс фабрикасы, қазіргі "Қарлығаш" акционерлік қоғамында болған уақиғаға көңіл аударсақ, онда егеуқұйрықтар түн сайын 1200-1300 балапанды өлтіріп, 1500-1600 дана жұмыртқаларды жарып ішіп отырған. Егеуқұйрықтардың қауіпті инфекциялық ауруларды таратуының нәтижесінде әкелетін шығынды есептеу қиын. Көптеген жұқпалы аурулардың, оның ішінде аса қауіпті аурулардың қоздырғыштарын таратушысы болуымен қатар, олар жер-жерде адамдар арасында, үй жануарлары мен құстардың ішінде ауру тудырып, қауіпті инфекциялар ошағын үнемі тұтандырып отырады.

Сондықтан кеміргіштерді жою экономикалық, эпидемиологиялық және эпизоотологиялық тұрғыдан келгенде аса қажетті және осы кезге дейін толық шешімін таба алмай келе жатқан өзекті мәселенің бірі болып отыр.

Біздің елімізде кеміргіштермен күресуге негізінен дератизациялық улардың екі тобы қолданылады: антикоагулянттар мен тез арада күшті әсер ететін улы заттар. Осылардың ішінде мырышты фосфид, крысид, аминостегмин сияқты кең таралған, тез арада күшті әсер ететін улар қолданылады. Дегенмен де олар кеміргіштердің рефлекторлық қорғаныс реакциясын тудырып, кеміргіштер бұл улардан жасалған жемтіктерді қайталап жемей қояды. Сондай-ақ, бұл уытты заттар үй жануарларына да уытты әсер етеді. Оларды мал және құс шаруашылығында пайдаланғанда ауыл шаруашылығындағы малдар мен құстардың кездейсоқ улануына әкеп соқтырады [2] . Сондықтан да бұл топқа жататын родентицидтерді ауыл шаруашылық нысандарында қолдану қауіпсіз емес.

Тез арада күшті әсер ететін улармен салыстырғанда, антикоагулянттар үй жануарлары мен құстарға қауіпсіз және дератизацияларда кеміргіштерді толықтай жоюда нәтижелі болып есептеледі. Олардың баяу әсер етуінің арқасында кеміргіштердің рефлекторлық қорғаныс реакциясын тудырмайды. Сонымен қатар, олардың егеуқұйрықтарға қарсы уыттылығы пайдалы малдар мен құстарға қарағанда өте жоғары. Дегенмен де олардың бір реттік уыттылығы әлсіз болғандықтан бірнеше рет қайталанып қолданылады. Сондықтан уақыт өте келе оларға кеміргіштер дағдыланып кетуі мүмкін.

Осыған байланысты, қазіргі уақытта ауыл шаруашылық нысандары мен елді мекендердегі тышқан тектес кеміргіштерді жоюға антикоагулянттар тобына жататын жаңа родентицидтерді жасауға және оларға кеміргіштердің дағдыланып кетпейтін жолдарын тауып, оларды жетіддіріп жақсартуға бағытталған зерттеу жұмыстары жүргізілуде.

Дүние жүзінде жүргізіліп жатқан дератизациялық шаралармен қатар жаңа улы заттарды ойлап табуға және кеміргіштермен белгілі бір жүйемен күресуді ұйымдастыруға бағытталған зерттеулерге қарамастан олардың саны азаюдың орнына, кейбір жерлерде көбейе түсуде [3] .

Өкінішке орай, Қазақстанда қазір кеміргіштер барлық облыстарды мекендеп, қарқынды көбеюде. Қазіргі таңда республикада ауыл щаруашылық, өндірістік нысандар мен елді мекендерді зиянды кеміргіштерден қорғау маңызды да қиын мәселелердің бірі болып отыр.

1. 2 Зерттеу базасы, объектісі және мақсат, міндеттері

Жұмыстың негізгі нәтижелеріне сипаттама

"Ырыс" шаруа қожалығындағы жүргізілетін ветеринариялық-санитариялық шаралардың деңгейін жақсарту жұмыстарын жасау мақсатында профилактикалық дератизациялық шаралар іске асырылып, дератизациялық жұмыстардың тиімділгін арттыруда қолданылған родентицидтердің сапасына байланысты екені анықталған. Шаруа қожалықта атқарылған дератизациялық шаралардың нәтижесінде алынған мәліметтер, тақырыптың өзектілігін айқындай түскен.

Дипломдық жұмысты орындау мерзімі және базасы

Дипломдық жұмыс 43 компьютерлік бетте терілген: кіріспе, ғылыми әдебиеттерге шолу, өзіндік зерттеулер, қорытынды, тәжірибелік ұсыныс, еңбек қорғау және қосымша материалдар бөлімдерінен тұрады, 7 - кесте, 7 - суретпен көркемделген.

Жұмыстың өндірістік зерттеулер бөлімі, Шығыс Қазақстан облысы, Тарбағатай ауданында орналасқан "Ырыс" шаруа қожалығында өтті.

Зерттеулердің мақсаты мен міндеттері

Зерттеу жұмысының мақсаты: Кеміргіштерге қарсы қолданылатын родентицидтердің қолайлы концентрациясын анықтап, шаруашылықта дератизация әдістерін тиімді жүргізу.

Зерттеу жұмысының міндеттері:

1. Зертханалық жағдайда родентицидтің уыттылық деңгейін анықтау

2. Шаруашылықта кеміргіштердің шоғырлану деңгейін анықтау

3. Өндірістік жағдайда жүргізілген дератизациялық шаралардың тиімділігін бағалау

4. Шаруашылықта жүргізілген дератизациялық шаралардың экономикалық тиімділігін есептеу

2 ҒЫЛЫМИ ӘДЕБИЕТТЕРГЕ ШОЛУ

2. 1 Кеміргіштердің зиянкестігінен туындайтын экономикалық шығын

Ветеринариялық нысандарда қоныстанған кеміргіштер шаруашылықтарға үлкен экономикалық шығын әкеледі. Олар жем-шөптерді, тағамдарды жеп ластайды, жұмыртқаларды ішіп, балапан, торай, күшіктерді жеп, құрылысты бұзып, бау-бақшадағы жеміс-көкөністерді зақымдайды.

Жыл сайын дүние жүзінде кеміргіштер, әсіресе егеуқұйрықтар 33 млн тоннадан аса дәнді дақылдар мен күрішті жеп құртады. Жыл сайын бір егеуқұйрық 12 кг-нан астам азықты жеп, нәжісімен одан 1 есе көп азық-түслікті былғайды. Қазіргі заманда егеуқұйрықтар кейбір жерлерде адамнан да көп. Мәселен, Үндістанда бір тұрғынға (елде 1миллиардтай халық тұрады) 10 егеуқұйрықтан келеді екен. Осы «қарапайым» есептеуден бір Үндістанға қаншалықты экономикалық шығын әкелетінін көруге болады. Олар 120 млн тоннадан астам бидайды жейді. Бұл есептеуді «қарапайым» деуіміздің себебі егеуқұйрықтардың бұдан да үлкен қомағайлылығын көрсететін деректер кездеседі. Мысалы, Г. С. Зеленконың айтуынша бір егеуқұйрық бір жылда 22 кг бидайды жеп, басқа қант, май сияқты азықтардың 37 кг жейді екен. Бір жұп егеуқұйрықтан тараған тұқым бір жылда 17 тонна астық жейді.

Бомбейде элеваторлар мен қамбаларда бір айдың ішінде жарамсыз дәндердің (1500-1600 қап) көп мөлшері жиналып қалады. Бұл қапты тескен егеуқұйрықтар болып табылады. Эксперттердің есебінше Бомбейде 20 млн егеуқұйрықты жою арқылы 9 адамға азық болатын астықты сақтап қалуға болады. АҚШ-тың мамандары мен БҰҰ сарапшыларының бағалауынша, қазіргі уақытта АҚШ-та 140-170 млн кеміргіштер тіршілік етеді. Олар әр жыл сайын 500-ден 2 триллион долларға дейін зиян келтіреді. Зиянкестермен күрес қоғамының мәліметіне қарағанда өндірісте 30 мыңнан астам адам бар, олар күн сайын тек қана кеміргіштерді жою шараларымен ғана айналысады [4, 5] .

800-ден астам кеміргіштермен күрес құралдарын дайындады. Бұл компания 3 мыңнан астам уланған жемтік таратады. Мұның ішінен 2250 түрі әр түрлі құрамдағы антикоагулянттар. Жыл сайын 28-30 млн фунт антикоагулянттар қосылған алдартқыш жем қолданылады. Бұл мөлшер 12 мың тонна болады (Химикал Веск) . АҚШ-та химиялық компаниялар 8 млн долларға родентицидтерге шикізат шығарады. Әлем бойынша родентицидтерді сату жылына 100 млн доллардан асады [6, 7] .

Отандық зерттеушілердің мәліметтерінде де кеміргіштердің әкелетін орасан экономикалық шығындары жиі кездеседі. Қазақстанның жекелеген шаруашылықтарында егеуқұйрықтардың зиянкестігінің кесірі қалыпты тапшылыққа әкелді. Қазақстанның Солтүстік облыстарының кейбір шаруашылықтарында тек егеуқұйрықтардың өзі үй құстарының 30% балапандарын қырғаны жайлы автор мәлімдейді. Бұрынғы Атырау құс фабрикасы қазіргі «Қарлығаш» акционерлік қоғамында әр түн сайын егеуқұйрықтар 1200-1300 балапанды қырып, 1500-2000 жұмыртқаны ішіп отырған. «Атырау - балық» АҚ-да егеуқұйрықтар ай сайын бағалы өнімдерінің 8 тоннасын жеген. Осы автордың мәлімдеуінше егеуқұйрықтар «Ақмола фенникс» АҚ-на, Ават құс өндірістік серіктестігіне, «Құс» АҚ-на және басқа да көптеген құс, шошқа шаруашылықтарына орасан шығын келтірген.

Кеміргішітердің келтіретін үлкен санитариялық қауіптілігі және олардың зор экономикалық зиянкестігін тоқтату дератизациялық шаралардың инфекциялық ауруларды таратпаудың алдан алумен қатар ауыл шаруащылығының зиянкестерімен күресудің бір түрі екендігін дәлелдейді. Сондықтан да дератизациялық шаралардың нәтижелі әдістері мен амалдарын жасау маңызы өте зор практикалық қажеттілік болып табылып, бұл мәселенің өзектілігін айқындайды.

Астық дақылдарының зиянкестерімен күресу шараларының ішінде жетекші орынды кешенді-шаруашылық және агротехникалық шаралары алады. Зиянкеске төзімді сорттарды еңгізу маңызды болып табылады. Астық дақылдарына биологиялық күресу шаралары аса қолға алынбағанымен, бұл шара энтомофагтарды сақтау арқылы ғана жүзеге асырылады. Химиялық күресу шарасын қатты залалданған егістіктерде пайдаланылады.

Біздің елде өсімдік қорғау қызметі шын мәнінде 60 - жылдардан бастап қана кең көлемде жүзеге асырыла бастады. Ғалымдардың зерттеу жұмыстарының нәтижесінде ауылшаруашылық дақылдарының негізгі зиянкестерінің көпшілігімен күресу жүйесі жете зерттеліп өндіріске енгізілуде. Осыған орай республикалық облыстық, аудандық өсімдік қорғау станциялары, зиянкестер мен өсімдік ауруларының таралуын болжау және олармен күресу үшін хабар беру пункттері, мемлекеттік өсімдік карантин инспекциялары және басқа да өсімдік қорғау қызметінің жүйесі ұйымдастырылып, жақсарып келеді.

Ауылшаруашылық дақылдарын зиянды жәндіктерден ойдағыдай қорғаудың негізгі шарты оларды бір-бірінен ажырата білу. Одан кейін олардың тіршілік әрекеттерін, яғни биологиялық және экологиялық ерекшеліктерін білу керек. Сонда ғана зиянкестерге қарсы күрес шараларын дер кезінде тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік туады.

Қорғау шараларын өткізбеусіз тек қана бидай өнімінің зиянды организмдерден жоғалтуы 25-тен 40% дейін құрауы мүмкін. Осыған байланысты республика аумағында фитосанитариялық жағдайды тұрақты бақылау жүзеге асырылады, соның ішінде республикалық бюджеттен жыл сайын 2, 5-3, 0 млрд. тенге, аса қауіпті зиянды организмдермен және карантиндік объектілермен 3-3, 5 млн. га ауданы маңайында күресу шараларын жүргізу үшін бөлінеді.

Ұйымдастырылған - профилактикалық шараларға трипс зиянкесіне қолайсыз жағдай жасау жұмыстарын жатқызуға болады. Мысалы, өсімдік қорғауда бидай трипстерінен қорғау үшін ауыспалы егісті сақтау, өсімдік қалдықтарын жою, терең сүдігер жыртудың маңызы зор. Сондай - ақ алдын алу шараларына топыраққа фосфорлы препараттар енгізу.

Адам өміріне дератизация жүргізуде індетке қарсы және эпидемиологияға қарсы шаралардың маңызы зор [8, 9, 10] .

Зоонозды ауруларды тарататын кеміргіштердің көбі-атжалмандар мен тышқандар. Олар 200-ден астам ауру қоздырушысын таратып, адамдар мен жануарларды зақымдайды. Олардың тек санитариялық зияны ғана емес, сонымен қоса экономикалық шығыны да көп болады.

Бүкіләлемдік Денсаулық Сақтау ұйымының сараптаушылырының айтуынша, бүкіл әлем бойынша кеміргіштер жыл бойы 33 млн тоннаға дейін астықты, күрішті жеп зақым келтіреді. Астық тұқымдастардан басқа көкеніс, жемістер, ет, сүт және балық өнімдерінің жұмыртқа, жас балапан, торайлар мен күшіктерді кеміріп зиянын тигізеді. өздерінің бөлінділерімен азықты жегеннен гөрі, 10 есе бүлдіреді.

Қазіргі кезде мұндай кеміргіштерге қарсы күрес жүргізу қиынырақ болып отыр.

Кез-келген шаруашылықта олардың кобеюіне, яғни азық, су, қолайлы орта бәрі бар. Осындай жағдайлар олардың көбеюіне мүмкіндік береді. Нысандарда кеміргіштер аш болмайды, сондықтан алдамыштарды тіптен жемейді. Сонымен қоса, алдамыштарға у қосу, жергілікті мал мен құстарға зиянын тигізуі мүмкін.

Мұндай жағдайлар өте өзекті мәселелер, сондықтан сапалы, әсер етуі тез родентицидтер ойлап табу керек.

Осы сұрақтар дүние жүзілік маңызы бар, қазір бұл мәселелермен БДСҰ, БҰҰ бөлімдері айналысуда.

Ең маңыздасы бұл мәселенің шешімі-жоғары әсері күшті және тәнді родентицидтер тпбу, улылығы жоғары болуы керек.

Қазіргі кезде көптеген зерттеулер жүргізілуде.

Шет елдерде және біздің елдеқолданылып жүрген препараттарды қолдану, шығару, өндірілуі әр түрлі. Сондықтан әр елдегі шығарылған өнімдерді қолдану айырмашылықтарын атап кетсек.

АҚШ мамандары мен ООН сарапшылары қазіргі кезде АҚШ-та 140-170 млн атжалман кездеседі, олар 500 млн 2трлн $ дейін күніне экономикалық шығын келтіреді деп тұжырымдайды. Зиянкестермен күрес ұлттық орталығы - олар кеміргіштермен күресушілер саны 3 адам дейді. Аталған компаниялар родентицидпен 3000 жуық өнім шығарады. Осылардың ішінде 2250 рецептурасын антикоагулянт құрайды [11, 12] .

Тышқан тәрізді кеміргіштермен күресу жұмыстарын жүргізгенде профилактикалық және агротехникалық шаралардың маңызы өте зор. Тышқан тәрізді кеміргіштерге қарсы күресуде олардың зиянкестік әрекетін болдырмаудың бірінші кезектегі кепілі алдын алу шаралары. Оларға егістік жердің топырағын дұрыс өндеу, арамшөптерді отау, астықты төкпей-шашпай жинап алу, егістіктен сабанды уақытыңда тасып әкету, егіс төңірегіндегі қураған шөптерді құрту және т. б. жатады. Механикалық тәсіл - қақпандар мен тұзақтарды пайдалану. Қазіргі кезде биологиялық тәсіл үшін қолданатын жыртқыштардың маңызы өте зор. Бұл жыртқыштар түріне дала бүркіттері, кезқұйрықтар, қаршығалар, үкілер, жапалақтар, ақ тышқандар, күзендер, түлкілер, қарсақтар жатады. Тышқан төрізді кеміргіштер жаппай көбейгенде оларға қарсы уландырғыш еліктіргіштерді қолдануға болады. Олар фосфид мырышы және глифтор.

Тоқалтістерді көктемде және күзде жояды, каптесерлерді жылы мерзімдерде, ал құмтышқандарды көктемнен күз аралығында жоюға болады. Қаптесерлер мен тоқалтістерге карсы уланған бидай мен сұлы араластырылған еліктіргіштерді пайдалануға болады. Бұларға қарсы жою шараларын жүргізгенде 100 кг дәнге 2 кг күнбағыс майы және 5 кг фосфид мырышы қосылса, ал құмтышқандарға қарсы 100 кг дәнге 3 кг күнбағыс майы және 8 кг фосфид мырышы қосылады.

... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Дератизация
Дератизациялық әдістер мен тәсілдер
Дератизация әдістері мен тәсілдері
Цианид қосылыстары
Мал коралары ауасының микрофлорасы
Айғырларға арналған қора жайларға қойылатын ветеринариялық-санитариялық және гигиеналық талаптар. айғырларды күтіп-бағу жағдайлары және оларды жақсарту шаралары
Пестицидтер және химиялық құрамы
Жоба құжатарын тексеру және құрылыс сапасын бақылау
Мал қоралары мен шаруашылық аумағын ветеринариялық-санитариялық ережеге сай тәртіпке келтіру
Биопрепараттардың ауыл шаруашылығында маңызы
Пәндер



Реферат Курстық жұмыс Диплом Материал Диссертация Практика Презентация Сабақ жоспары Мақал-мәтелдер 1‑10 бет 11‑20 бет 21‑30 бет 31‑60 бет 61+ бет Негізгі Бет саны Қосымша Іздеу Ештеңе табылмады :( Соңғы қаралған жұмыстар Қаралған жұмыстар табылмады Тапсырыс Антиплагиат Қаралған жұмыстар kz