1922-1924 жж. ақша реформасын жүргізудін, себептері және оның мазмұны

Акша реформасы деп мемлекеттік акша жүйесіне өзгеріс енгізуді айтады. Ақша реформасы жүргізілгенде бір ақша жүйесін екінші акша жүйесімен ауыстырады, я болмаса сол ақша жүйесінің кейбір элементтерін өзгертеді. Ал 1922-1924 жж. ақша реформасын жүргізуге мына жағдайлар әсер етті.
Біріншіден, 1917 ж. қазан төңкерісінен кейін патшалық Ресейден қалған тауар-ақша айналымын елдегі азамат соғысы мен шетел әскерлік интервенциясы одан әрі бұзылуына жол ашты. Қаржы-шаруашылық жағдайын тұрақтандыру үшін жүргізілген "әскери коммунизм" саясаты айтарлықтай нәтиже бермеді. Оның мәні - өндірушілерге азық-түлік алымын (продразверстка) салу, яғни шаруалар өндірген өнімінің өз қажетінен артығын, тіпті кей жағдайда өзіне қажетті бөлігін де мемлекетке нақты бағамен өткізу. Алайда өткізген өніміне шаруалар қолма-қол ақша ала алмай, қарызға берді. Осының салдарынан нарықта сатылатын тауарлар күрт азайып, бағалары өсті. Халық азық-түлікпен және керекті заттармен тек карточкамен қамтамасыз етілді, жалақы заттай түрде берілді. Мысалы, 1917 ж. жалақының 5% заттай төленсе, ал 1920 ж. ол көрсеткіш - 93% жетті. Акшаның қызметі тек жалақыны есептеумен шектеліп, қолма-қол ақшаны тек әскер қатарындағылар ғана алды. Сейтіп, тауар-ақша айналымы тарылды. Ақшаның мәні төмендеді, акша жүйесі одан әрі бұзылды.
Екіншіден, ақша айналымына жүйелі түрде көп мөлшерде ақша шығару да акша жүйесінің бұзылуына әсер етті. Оккупацияланған аймақтарда ақша шығаратын эмиссиялық орталықтар пайда болды (мысалы, Балтық жағасындағы үкіметтермен қатар, ақ гвардияшы
        
        1922-1924 жж. ақша реформасын жүргізудін, себептері және онын, мазмұны
Акша реформасы деп мемлекеттік акша жүйесіне өзгеріс ... ... ... ... бір ақша ... екінші акша жүйесімен
ауыстырады, я ... сол ақша ... ... ... өзгертеді. Ал
1922-1924 жж. ақша реформасын жүргізуге мына ... әсер ... 1917 ж. ... ... ... патшалық Ресейден
қалған тауар-ақша айналымын ... ... ... мен
шетел әскерлік интервенциясы одан әрі ... жол ... ... ... үшін ... ... ... айтарлықтай ... ... Оның мәні ... ... ... ... ... яғни шаруалар
өндірген өнімінің өз қажетінен артығын, ... кей ... ... бөлігін де мемлекетке нақты бағамен өткізу. Алайда ... ... ... ақша ала ... қарызға берді.
Осының салдарынан нарықта сатылатын тауарлар күрт ... ... ... ... және керекті заттармен тек ... ... ... ... ... ... ... 1917 ж.
жалақының 5% заттай төленсе, ал 1920 ж. ол ... - ... ... ... тек ... есептеумен шектеліп,
қолма-қол ... тек ... ... ғана ... ... ... ... Ақшаның мәні төмендеді, акша
жүйесі одан әрі бұзылды.
Екіншіден, ақша ... ... ... көп мөлшерде ақша шығару да ... ... әсер ... ... аймақтарда ақша шығаратын
эмиссиялық орталықтар пайда болды (мысалы, Балтық жағасындағы үкіметтермен
қатар, ақ ... ... ... және т.б. жеке ... ... ... жергілікті үкімет орындары да өз алдына ақша шығарумен
шұғылданды. Мысалы, 1918 ж. 1 ... 1992 ж. 1 ... ... ... ... ақша саны 43,7 ... ... 1168,6 млрд. сомға дейін,
яғни 265 есе өсті. Ал бір сомның сатып алу мүмкіндігі 188 есе ... ... ақша ... ... тауарлар бағасы өсті.
Жүргізілген шараларға қарамастан мемлекет шығындары түскен пайдадан
анағұрлым ... еді. ... 1918 ж. ... бюджеттің шығындары
пайдадан 31,1 млрд. сом артық болса, 1919 ж. - 166.4 ; ... . ал 1920 ... 1055,6 ... ... ... ... Бұл ... алдымен көптеген әскери
шығындармен қоса өндіріс көлемінің төмендеуі себеп болды. 1920ж. ... ... ... ... дейінгі оның жарты мөлшерін, ал
тауарлы өнім тек төрттен бірін құрады, сондан – ақ ... ... ... шамасында болды.
Елдегі шаруашылықтың күйзелуін азық-түліктің, тауарлардың
жетіспеушілігің жеке жас ... ... ... ... жұмсалған қыруар
әскери шығындарды өтеу үшін, сөйтіп, халық шаруашылығын қалпына келтіру
үшін еңбек ... ... ... іске ... ... ... наурызда ... ... ... ... (РКП (б) X кезінде жаңа экономикалық ... ... ... ... ... ... азық-түлік ... ... жеке ... ... және ұсақ ... енгізу, ірі
кәсіпорындарға шетел капиталын тарту;
• мемлекеттік кәсіпорындарға ... ... ... ... ... ақша ... қалпына келтіру. Азық-түлік алымына
қарағанда өнімге ... ... ... екі есе ... ... қалған артық азықтарын шаруашылықта сатуға мүмкіндік алды.
Жаңа экономикалық саясатта жүзеге асырудың бірінші ... (1921 ж. ... ауыл ... ... тауар алмасу қатынастары ... ... ... ... ... ... ... жүргізілді. 1921 ж.
көктемінде еңбек ... ... ... ... тек ... ал 1923 ж. I ... ол ... еңбек ақы төлеу
қорының 80%-тен астамын ... ... алу ... ... ол ... түскен сайын оның
айналыстағы мөлшері бірнеше есе өсіп, ... ... ... ... ... есеп жұмысын жеңілдету мақсатында екі рет демонинация
жүргізілді, яғни ақшаның көрсеткіштерін кеміту арқылы оған ... ... ... бұрынғы Ресейдің ақша белгілерінің орнына
1922 жылғы үлгідегі рубль шығарылды. Жаңа 1 ... ... 10 ... ... ... ... төрт нолі жойылып, орнына 10
млн рубль келді.
Екінші ... ... 1923 ... ... ... ... ол
1922 жылғы үлгідегі 100 рубльге, немесе бірінші деноминацияға дейінгі 1
млн рубльге теңгерілді.
Сөйтіп, ... жана ... ... ... кезінде қалпына
қайта келе бастаған тауар-ақша қатынастарына сәйкес тұрақты айналыс, ... ... ... ... ... Ондай құрал ролін тек өз кұны бар алтын
ғана атқарады. Сондықтан рубльдің ... ... ... ... ... ... ретінде қолдану ұйғарылды. Ол үшін алтын қорын
жинау шаралары жүзеге асырылып, нәтижесінде 1922 ж. 1 ... 1923 ж. ... ... ... ... ... қоры 6,7 млн рубльден 31,0 млн
рубльге дейін есті. Сонымен қатар 1921 ж. аяқ ... ... ... ... ... ... құны ... ол кеңес рубліне
айырбасталды. Егер осы кезге дейін халық бағалы металдар мен асыл ... ... ... ... ... ... болса, енді 1922 ж.
сәуірінен бастап оларды еркін қолдануына рұксат берілді.
Ақша айналысын қалпына келтіру жолындағы келесі ... - 1921 ... ... ... ... ... ... (РСФСР)
Мемлекеттік банк, ал кеңестік республикаларда оның республикалық мекемелері
ұйымдастырылды. ... банк - ... ... эмиссиялық
орталығы, оның айрықша міндеті — елде ақша ... ... ... ... ... халық шаруашылығына тұрақты ақша қажет
сынысыз қала мен ауыл арасындағы тауар алмасуын ... ... ... ұйымдастырып оған шаруашылық есепті енгізу, ... ... ... емес. Сондықтан рубльді тұрақтандыру
мақсатында 1922 ж. ... ақша ... ... басталды.
Тұрақты валюта - червонецтермен қатар айналымда ... ... ... ... ... ... (совзнаки) жүрді. Червонецтер
үлкен купюралы ақша болғандықтан тек ... ... ... ал ... ақша белгілері бөлшек сауда айналымында ... ... ... ... ... ... мақсатында үкімет қатал үнемдеу шараларын, мысалы, әкімшілік
аппараттарын ... ... ... ... ... оның орнына бақылау органдарын күшейту сияқты жұмыстар ... ... ... бос ... шаруашылықты өркендетуге бағыттау
мақсатында оларды бір ... ... үшін ... кассалары мен
мемлекеттік қамсыздандыру жүйелері кеңінен ... ... ... ... жаңа түрлерін енгізумен нығайтылды.
Халықтың уақытша бос ақшасын тартудың тағы бір әдісі -заттай ... ... ... ... ... ... бастады. Облигациялар
ақшаға сатылып, ал оларды өтеу ақшамен де, астықпен де жүргізілді. ... ... ... ... ... облигацияны шын
көңілімен сатып алатын.
Дегенмен айналымда екі ... - ... мен ... ... - ... ... ... қиындықтар туғызды. Жалақы червонецтермен
есептелгенімен ақшаның кенестік белгілерімен берілді. Ұсақ өнім өндірушілер
құнсызданған ақшаның ... ... өз ... сатқысы келмеді. 1924
ж. 1 мамырында айналымдағы ақша массасы ... ... - ... (15 нолі бар сан) ... жетті, оның червонецпен есептеген
накты бағасы бар болғаны 15,2 млн ... ... ... ақша ... Отан соғысы елдің экономикасын орасан зор ... ... ол ... адам ... ... елдің ұлттық байлығының 30%-ін жойды.
Мемлекеттің тек ... ... ... 551,1 млрд ... ал ... 679 млрд ... ... (соғысқа дейінгі бағамен есептегенде). Соғыс
жылдарындағы еліміздің жалпы ... ... 1 ... 240 ... ... ... мемлекеттік бюджеттің кірісі мен шығынын өзгертті, ... екі ... ... ... табыс азайып, ал халықтан түсетін
кіріс артты. Халыққа табыс ... ... ... ... ... аз ... және ... бастылар салығы салынды. Халық арасында
мемлекеттік заемдарға өз ... ... және ... ... ... ерікті
жарна төлеу сияқты науқандар жүрді. Соғыс жылдарында халықтан барлығы ... сом ... ... ... 26,4%-і ... Бұл сома ... әскери
шығындардың жартысын жабуға мүмкіндік берді.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасындағы ақша реформалары және оның ерекшелiктерi8 бет
Ақша мәні және ақшаның формасы20 бет
1922 – 1924 жж. Ақша реформалары6 бет
1922-1924 жж. ақша реформалары9 бет
1924-1925 жж. ұлттық-мемлекеттік межелеу. Қазақстанның тұңғыш шекарасының белгіленуі18 бет
Іс жүргізудің мерзімдері41 бет
Іс қағаздарын жүргізудің нормативтік базасы8 бет
Азаматтық іс жүргізудің сот шешімін шығармай аяқталуы24 бет
Азаматтық іс жүргізудің қағидалары40 бет
Азаматтық істі сот мәжілісінде талқылау – іс жүргізудің негізгі сатысы ретінде57 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь