Гетерогенді катализ

КІРІСПЕ
ӘДЕБИЕТТІК ШОЛУ
1.1 Катализге жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1.2 Гетерогенді катализ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Гетерогенді катализдің теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
2.2 Гетерогенді катализдың электродтық теориясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
2.3 Гетерогенді катализ және адсорбция ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
2.4 Кобозаевтің активті ансамбльдер теориясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
ӘДЕБИЕТТІК ШОЛУ
1.1 ... ... 1.2 ... БӨЛІМ
2.1 Гетерогенді ... ... ... Гетерогенді катализдың электродтық
теориясы.....................................12
2.3 ... ... ... ... ... ... ... реакциялардың жылдамдығын реакцияға ... ... ... ... ... ... Бөгде заттардың аз
ғана мөлшері әсерінен реакция жылдамдығы кенеттен ... ,не ... ... зат ... ... таза күйінде ... ... ... ... ,ал реакцтя жылдамдығын өзгертетін бөгде ... деп ... ... ерте ... ... ... оны ғылыми түрде
зертеу өткен ғасырды ң басында басталған . ... ... ... 1836 жылы Берцелиус енгізген. Катализдік реакциялар табиғаты
кең таралған ... ... ... және ... ... өнеркәсіптің һте маңызды процестерді-күкірт қышқылын алу
,аммиакты синтездеу ,азот қышқылын алу , т.б. ... ... ... ... ... ... өтеді дейтін
реакциялардың өзінде ыдыс ... ... ... орта (су
)немесе реакция ... ... ... ... реакция
жылдамдығын өзгертеді.
Катализатор қолдану арқылы реакция ... ... ... ,оны ... ... ... ... жер
бетінде тіршілік ету мүмкін ... ... ... ... және ... да ... молекулулардың синтезі мен
олардың ыдырау процестері жүреді.
Катализатордың ... ... тек ... сай ... ...... реакцияны белгілі бір
бағытта жүргізе алатын қасиетін ... ... ... ... ... ... және
катализатор барлығы да бір фазада болатын процес.
Гетерогенді ... - ... ... ... ... ... барлығы да әр түрлі фазада болатын процес ... ... ... ... ... ... ... мен реакциядан шығатын өнімдердің ... ... ... ... катализ гомогенді катализ және
гетерогенді катализ болып екіге бөлінеді.
Гетерогенді катализ деп ... ... ... ... әр ... ... болатын процесті айтады. Мұнда катализатор
әдетте қатты күйде, ал басқа ... ... газ ... ... ... деп ... ... реакция өнімдері
катализатор бір фазада болатын процесті айтады. Гомогенді катализде реакция
көбіне сұйық, не газды ... ... ... ... ... тән ... ... бар.
1. Катализатор реакцияласатын затпен ешқандай стехиометриялық
қатынаста болмайды, реакция аяғында таза күйінде бөлініп шығады.
2. ... ... тепе ... ... ... ... ... реакцияның тепе теңдік қалыпқа тез жетуін қамтамасыз етеді. Бұл
термодинамикалық мүмкін емес реакцияларды катализатор көмегімен
жүргізге болмайды ... сөз. ... тек ... ... ... ... тепе ... тез тудырады.
Реакцияның тепе теңдік константасы тура және кері ... ... ... тең ... ... әсерінен тура және кері реакция ... ... ... ... тағы бір ... олардың талғағыштық қасиеті
болып саналады. Берілген катализатор барлық реакцияларға ... ... ... әсері талғамалы болады. ... ... ... қалаушы оқымыстылардың бірі Оствальдтың айтуынша: әр құлыптың өз
кілті болатындай, әр ... өз ... ... Қай ... ... сай ... осы уақытқа дейін тек эмприкалық жолмен
анықтап келді. Бұл, әрине, өте көп уақытты және ... ... ... ... ... алу акциясына қажетті катализаторды іздеу
жолында 20 мыңнан астам химилық қосылыстар зерттелді. Таңдап алынған ... өзі ... ... ... ... Ал ... төмен температурада жүруге мүмкіндігінің барын ... ... ... ... ... аммиак синтезін
шапшаңдататын катализатор әлі де белгісіз. ... ... ... ... ... ... Сондықтан тепе теңдікті оңға ... ... ... ... үшін ... жүздеген атмосфера
қысымда өткізеді, бұл өнімнің өзіндік құнын арттырады.
4. Катализаторға тән тағы бір жалпы ерекшелік- олардың селективтілігі.
Катализаторлардың ... ... үшін ... оның ... ... реакцияны қажетті ... ... ... ... ... бір бағытта жүргізе алатын ... ... ... ... ... ... ... реакциялары үшін маңызы күшті. Органикалық химияда
көптеген ... әр ... ... өтеді. Мысалы, спирттер өзінен су
молекуласын бөліп қанықпаған көмірсутектеріне, немесе сутегі молекуласын
бөліп ... ... ... ... бұл процес бірінші не
екінші бағытта өтеді. Катализатордың селективтігі реакцияға түсетін заттың
қандай мөлшері қажетті ... ... ... ... Гетерогенді катализ
Гетерогенді катализде катализатор жеке фаза ... ... ... ... мен ... ... ... бетінде болады.Әдетте гетерогенді катализ мынадай екі ... а) ... ... ... ,ал ... газ ... ... ; б) катализатор қатты фазада ,реагент ... ... ... ... ... ... алу ... катализ
процестері түрінде жүреді. Айталық ,аммиак өндіру және ... ... ... және оның ... ... ) ,күкіртті газдың
тотығуы (күкірт қышқылын өндіру ,көптеген органикалық ... және ... ... ... ... және ... крекинглеу ,т.б. көптеген прцестер [6].
Гетерогенді катализде ... ... ... ... аралық қосылыстар ... ... ... ... ... ... ... ең
алғаш Д.И.Менделеев атап көрсеткен (1886 ж.). Оның көзқарасы ... ... ... ... ... ... ... молекулалардың қасиеттерінен басқаша
болады. Молекулалардың катализатор бетіне сіңірілуі ... ... ... жылу ... молекулалардың химиялық
активтігін ... ,сол ... ... ... жүретін
рекциялар үлкен жылдыамдықпен өтеді .Аралық ... ... ... ... еңбектерінің маңызы зор.Бұл ... ... ... ... ... де ... ... жеңілдейді.Осы айтылған гетерогенді
катализдың негізгі ... бірі ... ... заттардың арасында физикалық немесе химиялық ынтықтылық
болады.Мысалы ,сутегімен ... ... ... ... шығару
рекацияларында катализатордың рөлін Pt,Pd ,Ni ,Cu ... ... ... қабатына оңай сіңіріп ,онымен ... ... ... атқарады ( ал палладий газ күйіндегі ... ... ... бар) . ... құбылыстарды тотығу реакцияларында қолданатын
катализаторлардың беттік қабатында да ... ... ... ... ... ... оңай аралық қосылыстар ... ,мыс ... ... ... ... ,қайтадан мыс оксиді тотығады
[5].
Сөйтіп ... ... ... ... ... ... түзуі және түзілген аралық ... ... ... ... ... қосылыс екінші реагентпен оңай
әрекеттесіп реакция ... ... ... катализаторды ... ... ... бірі ... ... ... ... ерекше әсері дейтін
ұғымды былайша түсіндіруге болады.Әр ... ... ... ... бір ... ... ... реакцияларға
әсеп етпеуі де ... .)Әр ... ... ... ... ... әр ... өнімдер алуға болады ,яғни әр ... ... әр ... бағытпен жүргізеді.Мысалы , көмір оксиді мен
сутегі ... ... ... ... әр ... ... ... Егер катализатор ретінде никель ... ... ... ... + 3Н2→ CH 4 + H ... егер ... ... қысымда мыс ... ... ... метанол түзіледі:
CO + 2H 2→ CH3 OН
Осы рекцияны кобальт қатысуымен жүргізсе ... ... ... ... ... 2H 5 OH → C 2H 4 +H 2O
Қолданатын катализаторға ... этил ... жеті ... ... ... ... ... қолданылса
,этилен алынады:
2 C 2H 5 OH →( C 2H 5)O + H2 ... ... ... ... ... 250 С-ка ... ,диэтил эфирі алынады.
C 2H 5 OH → CH3 СOН + Н ... ... ... ... ... ... сірке
қышқылы ,этил эфирі және ... ... ,ал ... ... ... ... , ... алынады.Катализаторлардың
талғағыштық ... ... ... ... ... бірі , осы ... арқасында прцесті қажетті бағытта
жүргізуге мүмкіндік туады. ... ... ... аралық
қосылыс теориясы бойынша әр түрлі катализаторлар үшін ... ... әр ... ... қосылыстардың түзілуімен
байланысты.Егер берілген жағдайда ... ... ... ... ... ,ондай реакцияны катализатор қатысуымен де
жүргізуге болмайды.Катализатордың талғағыштық ... ... ... ішінде тек біреуінің жылдамдығын ... ... ... ... ... құраиында болатыын кейбір заттар
катализатордың активтігін ... ... ... ... ... ... ... уы деп атайды. Катализатор уларына
күкірттің қосылыстары ... ... , ... ... ... , ... , ... , мышьяк т.б. ... ... ... улануын былай түсінуге болады. У
молекулалары катализатор бетіне ... ... ... ... ... ... процесінің қайтымды , не
қайтымсыз болуымен байланысты ,катализатордың ... да ... ... ... ... ... қоспада СО не ... ... ... уланады ,бірақ оны бастапқы реакцияласушы
газдардың таза ... ... ... ... ,оны ... ... таза ... біраз уақыт ұстаса ,оның
активтігі бұрынғы қалпына ... ... Ал не -пен ... ... ... ... айрылады [8].
Кейде удың әсерінен прцесті қажетті бағытты жүргізу ... ... ... ... тудыратын улану ). Айталық бензоил
хлориді мен сутегі арасындағы реация бензол ... ) ... ... бірнеше сатымен ... ... ... платиналы күкірт қосындыларының аз ғана ... , ... ... өте ... зат ... ... ... бірінші сатыда ... ... ... емес ... ... мөлшерін қосу арқылы
арттыруға болады. Мұндай ... ... деп ... ... ... ... оның ... ... ең ... ... ... ... бір ... болады.Промоторлардыңәсері олардың катализатор беттік қабаты
күйін өзгертумен түсіндіріледі. ... ... жиі ... олар катализатордың қызмет мерзімін ұзартады ,активтігін ... ... ... ... қосылған катализаторлармен ... ... ... ... ... ... беттік активтігі бар компоненттер кіреді . ... ... оның ... ... жеке
компоненттердің активтіктерінен артық болады.
Реакция ... ... ... тек беттік қабаты
қызмет істейді (әрекеттесуші ... ... ... ... массасындағы оның беттік қабаты массасының
үлесі өте аз . ... ... ... жұқа ... ... жоқ заттардың ( ... ... ... жоқ ... ретінде беттік қабаты ... ... ... ... ,силикагель , алюмогель , таскендер , кәрден
т.б. заттар жатады.
Катализаторды үнемдеумен ... ... ... мысалы ,Аu
,Pt, Os , Ir өымбат ... ... ) ... (тренгерлер )
катализатордың ... де ... ... ... олар катализаторға
промотор ретінде әсер етеді. Сонымен бірге ... ... ... ... ... мен ... әсерінен тұрақтылығы
да артады [1].
Тағы бір айта кететін жағдай :кейбір катализаторлардың ... үшін ... ... ... ... Қыздырған кезде ... үшін ... бір ... ... ... мәні катализатордың табиғатына байланысты болады ... одан әрі өсуі ... ... қайтадан
төмендетеді. Қыздыруды тоқтатпаса катализатор ... ... ... қолдану катализаторлардың қыздыруға қарсы
тұрақтылығын ... ... ,көп ... ... ... ... жүретін ... ... ... ... ... ... ... катализатор термодинамикалық мүмкін болмайтын
реакцияларды қоздыра ... ,тек ... ... ... арттырады. Көптеген катализдік реакциялар ... ... ... ... ... теңдеу бойынша тәжірибелік мәліметтерден активтену энергиясын
анықтауға болады.
Катализатор ... ... ... ,тек жылдамдығын
өзгертетін жағдай ... ... және ... ... жылдамдықтарын салыстырайық . Салыстырып отырған
реакциялардың ... ... ... =k= (Aкат/A)e (E-Eкат )/RT = ( Aкат/A) e ... кат ... ... бар ... ... ... ... .
Тәжірибеден байланысын пайдаланып латын активтену энергиясы ... ... бір ... ... қатысуымен және
катализаторсыз жүргенді активтену ... ... . ... 1-кестеде келтірілген.
Катализатор қатысумен ( Екат ) және ...... ... ... ... ... )
|Реакция | Е ... | Екат | ... ... | 251 |Pt |63 |188 ... 2 + H3| 326 |W |163 |163 |
| | |Mo |121-176 |205-150 |
| | |Fe |125-175 |201-151 |
| | |Os |197 |129 ... | 184 |Pt |59 |125 ... ... қортынды шығады : ктализатор ... және ... ... әр ... болуына қарамастан
,жалпы алғанда катализатор қатысуымен ... ... ... катализаторсыз өтетін процеспен салыстырғанда көп ... . ... ... ... өтетін реакцияның жылдамдығының
өсуі негізінде ... ... ... ... ... катализатор бар кезде ... ... ... ... саны ... ... ... процесті төмендегі ... ... ... : 1) диффузия нәтижесінде әрекеттесуші заттардың
катализатордың ... ... ... ; ... катализатор бетіне
адсорбциялануы ; 3)катализатор бетінде реакцияның жүруі ; ... ... ... ... ... ) ; ... диффузия нәтижесінде ктализатор маңайынан ... ... жүру ... байланысты осы аталған сатылардың
кез келген біреуі ең баяу ... ... ... ... саты ... мүмкін (лимиттеуші саты ).
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
2.1 Гетерогенді ... ... ... ... ... ... кейбір жеке ... ... ... ғана бар. Олар ... ... ... ... және электрондық теориялары ... ... ... теориясын А.А.Баладин 1929
жылы ұсынған.Бұл теория екі принцпке ... ... ... ... ... Теория жасалар алдында мынадай
фактілер мен ... ... ... болды.
1.Катализатордың реакция жылдамдығын жоғарылатуы оның ... ... ... ... ... ... ... экспонента алдындағы коэфицентке де ... ) әсер етуі ... ... ... ... ... Катализдік
процессс катализатор бетіндегі мономолекулярлы адсорбциялық қабатында
өтеді. Молекулалар катализатор ... ... бір ... арқылы адсорбцияланады.
3.Катализатор мен адсорбция арасында тікелей ... ... ... ... бір түрі ... адсорбциямен
(активтендірілген адсорбция ) ... бұл ... мен ... ... ... активті
центрлердің табиғатына және ... ... ... үшін жеткіліксіз болады. Катализдің алғашқы Тецлор ... ... ... ... ... ... белгілі бір
бағытының ғана жылдамдығын өсіретін себебін түсіндіре алмайды.
Катализатор ... ... ... ... түзуі қажет деп
есептейтін катализдің тағы бір ... ... ... ... ... әсері
ескерілмейді. Гетерогенді ... ... және ... ... нәтижесінде А.А.Баладиннің мультиплеттік теориясы пайда
болады.
Мультиплеттік теория ... ... ... ... ... ... ... күштердің әсер ету радиусы ... ... ... тек ... ... ... Демек ,әрекеттесу үшін ... ... ... ... қажет. Сондықтан ктализдік реакцияға тұтас
молекула емес ,оның жеке ... ... леп ... ... ... ... атомдарының арасында химиялық
бацланыс үзіліп ,қандай жаңа ... ... ... ... береді.Мультиплеттік теориясының негізіг постулаты бойынша
атомдар өзара ... ... ... ... және ... ... ... қашықтықта орналасуы керек.Демек
,көп таомды молекуланың катализатор бетіне ... ... ... ... ... ... )арқылы іске асады
[10].
Сөйтіп ... ... ... ... центрлердің
геометриялық құрылысы мен ... за ... ... ... ... ) ... қажет.Сондықтан бұл ... ... мен ... молекуланың ... ... ... деп ... ... ... реакциялар үшін мультиплет құрамындағы адсобциялық
центрлердің саны 2, 4 , 6, ... ... ... ... ... ... ... сәйкестік принципі
былай ... ... ... ... және
кристалла торының ... мен ... ... және атомаралық ... ... ... ... ғана ... ... ... болады.
Алынған катализатор активті болса , энергетикалық ... ... ... жылу эффектісінің жартысына тең
болады. Сонымен энергетикалық сәйкестік ... ... ... :
берілген реакция үшін әрекеттесуші атомдардың катализатормен байланыс
энергиялары белгілі бір ... ... тең ... ... ... ... болады.
Қазіргі уақытта әрекеттесуші молекулалардың ... ... ... және ... ... түзілетін
мультиплеттік комплекстің атомдары арасындағы байланыс ... ... ... ... бар. ... ... ... ,платина т.б. )олардың әрекеттесуші ... ... ... мәндері анықтылған ;бұл мәліметтерге ... ... ... ... ... ... теориясы каталмизатордың әр түрлі
ұасиеттерін ... ... ... ... ... оған тигізетін әсері ,сол сияқты аралас катализаторлар
қасиеттері ... ... ... саны ... ... ... Гетерогенді катализдың электродтық теориясы
Гетерогенді катализдік реакцияның ... ... ... ... ... ... адсорбциялану нәтижесінде
аралық активті қосылыстардың ... ... ... ... ... процестің бағыты ,реакция жылдамдығы (егер
процесс ... ... ... ... ) және ... байланысты. Аралық қосылыстардың қасиеттерін әрекеттесуші
заттың катализатор ... ... ... ... ... яғни катализатор беті мен ... ... ... ... аралық заттың электрондық
құрылысына байланысты. Сонымен қатар ... ... ... да ... ... ... ... катализдік реакцияларды электрондық көзқарастар ... ... ... ... ... салаларының
бірі болып табылады.
Катализ құбылысын электрондық тұрғыдан ... рет ... ... Ол ... активтігі оның ... ... ... ... ... d-электрондары
элементтердің катализаторлың әсері әр ... ... ... ... ... түсіндірді.(металл иондары мынадай тепе-
теңдік ... ... ... M→Mn++n̄e ).Сонымен қатар металдардың
ішінде ... ... бар ... ... ... , ... ... электрон қабаттарының катализ
процесінде ... ... бар ... айтылған.
Осы d-электрондары бар ... әр ... ... ... ... активтігі олардың электрондық құрылысымен
байланысты. ... ... ... электрондық структурасы
атомдардың электрондық структурасынан айырықша. Атомның ... ... ... ... өтеді де , d-және сыртқы s-
қабаттары арасында ... ... ... туады:мұндай ауысуға
көп энергия қажет емес ... ... ... бос валенттіліктердің болуы
аралық ... ... ... ... ... ... арқылы түзіледі.
Катализатордың беттік ... бос ... ... ... ... ... , ... алғанда жалқы
электрондар санын өсуімен катализдік ... өсуі ... ... да көп ... ... ... ... бойынша катализдік ... ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі
,өйткені катализаторладың адсорбциялану аяқталмаған ... ... ... ... теориясымен қатар жартылай
өткізгіштер үшін де катализдің теориясы бар. Ф.Ф.Волькенштейн ... ... ... ... кристалы бетінде ... ... мен ... ... ,яғни бос валенттіліктер бар. ... ... ... ... ... ... ... электроны иеталдың бір ионына екінші ионына өтіп ... ... ... тырысады. Бос валекттіліктердің саны
температура өскенде ... ... ... және ... үшін энергетикалық тосқауылдың биіктігі кристалдағы тыйым
салынған аймақтын ... ... ... ... ... центрлердің бірнеше
ерекше қасиеттері бар ... ... ... ... ... болады. Олар тек адсорбция нәтижесінде ғана ... ... ... Мүмкін болатын адсорбциялық центрлердің саны
беттік қабаттың толу ... ... ... көбейе түседі.
Электрондық теория бойынша адсобцияланатын ... ... ... ... ... ... хемосорбциясының түрлері оның
криталл бетімен не бос ... ... ,не ... ... ... ... ... түзуімен анықталады.Электрондық теория
хемосорбция бір түрден екінші түрге ауысуы ... деп ... ... катализ және адсорбция
Жоғарыда атап өткендей жалпы ... ... ... ... кейін адсрбция сатысы жүреді. Адсорбция прцесінің
каталитикалық реакциялардағы маңызы ... ...... ... ... ... не ... дененің
беттік қабатында өздігінен сіңірілетін физикалық – ... ... екі ... ... : ... адсорбция және химиялық
адсорбция (хемлсорбция ). ... ... ... зат ... ... ... заттың (адсорбент ) ... ... ... ... ... ... күштер
арқылы байланысады. Тұрақты ... ... ... ) ... күйі ... ... кері ... ).Физикалық адсорбцияда тұрақты
қысымда ... ... ... ... ... мөлшері
кемиді ,яғни тепе-теңдік десорбция бағытына қарай ығысады. Физикалық
адсорбция ... ... ... өте аз ... жыдамдығы негізінде диффузия ... ... ... ... ... ... ... арасында химиялық (валенттілік ) күштер арқылы
химиялық байланыс ... ... ... ... ... энергиясы болады. Сондықтан хемосорбция ... деп ... ... ... де ... адсорбцияланған
мөлшері температура өскенде кемиді ,бірақ хемосорбцияда адсорбциялану
физикалық ... ... ... ... Хемосорбцияның
жылдамдығы температураға өте ... ... ... ... зат үшін әр түрлі температура аралығында
адсорбцияның екі ... де ... ... ... ... ... , ал жоғары ... ... ... Ал соы екі ... ... температураның
өсуімен заттың адсорбцияланған мөлшерінің де өсуі байқалады.
Химиялық ... ... ... ... ... бос ... мен ... арасындағы реакцияның
активтену энергиясындай . Омыған қарай ... ... ... ... қанықпаған атомдар мен ... ... ... ... ... ... ... адсорбент
бетінде әрқашанда қанықпаған ... ... ... ... ... ... ... ,кейде тіпті атомдарға ыдырауы мүмкін.
Физикалық ... жылу ... аз ... ... ... ... ... Сондықтан физикалық адсорбцияның гетерогенді катализге
тигізетін ... жоқ ... ... ... ... ... омлекулалар кейіннен хемосорбцияға түсуі мүмкін
,немесе ... ... бос ... ... ... ... ... түсуі мүмкін.
Хемосорбция кезінде адсорбцияланған ... ... ... ... ... күштер арқылы байланысады дедік.
Бұл ... ... ... ... ... мәне химиялық
реакциялардың жылу ... ... ... ... ... жоғары болатындықтан адсорбцияланған
молекулалардың ... ... ... ... Демек ,
гетерогенді катализде ... ... роль ... ... ... активті ансамбльдер ... жылы ... ... ... ... ... теориясы деп аталатын теория ... ... ... ... ... кристалдық торға кірмей қалған
бірнеше аморфты ... ... ... ... ... теориясында әр ... ... ... ,т.б. ... ... бетіне өте жұқа ... ... ... Катализатордың аз ғана мөлшерін
төсеніш бетіне жағып ... ... ... ... (
А) және меншікті (а)шамаларының төсеніш бетінің олу ... ... ... ... Толу ... деп
төсенішке қондырылған катализатордың мөшерінің ... ... ... бір ... ... ... қатынасын айтады. Катализдік
активтіктің толу дәрежесіне тәуелділігін екі ... ... ... : 1(жалпы активтік қисығында (А) ... ... ... ... (а) толу ... өскенде экспонциалды заңдылықпен
төмендейді ( 2- а сурет )
2)жалпы активтіктің де ... ... ... ... ... толу дәрежесінің аз мәндерінде байқалады (2-б
сурет) .
Жалпы жіне ... ... толу ... ... ... ... конценрациясының өте ... ... ... £ ... тек осы ... ... мәліметтер тәжірибелік мәлңметтермен сәйкес келеді.
Жоғарыда келтірілген эксперименталдық ... ... ... ансамбльдер теориясының ... ... ... :
1.Ктализатордың беттік қабатында орналасқан аморфты аотомдар фазасы
ғана кристалдық ... ... ... жоқ төсеніш рөлін
атқарады.
2.Кристалдық фазаның құрылысы ... ... ... ... ... энергетикалық және геометриялық ... ... ... миграция аймақтары ретінде
қарастыралады. Атомдар бір ... ... ... өте ... ... ... қозғалыста болады.
3.Толу дәрежесі аз ... ... ... ... ... ... ... кездейсоқ заңдылықпен таралады. ... ... ... ... ... саны әр ... миграциялық аймақтардың ішінде ... бір ... саны ... болады.
4. Әрбір катализдік реакцияның өзіне сай ... ... ... құрастыратын атомдар өте көп болмай ,олардың ... үшін ... бір саны ... Яғни ... ... бетіндегі активті центрлердің (ансамбльдердің ) бір ... ... ... ұяға орналасқан атомдар ... бір ... ... соңғы ережеге сүйене отырып ... ... ... : активті ансамбльдегі атомдардың саны ... мен ... ... ... ... Сутегімен қанықтыру реакцияларына қажетті ансамбльдер екі
атомнан тұрады ,ал ... ... ... үшін ... үш ... ... экесперименталдық мәліметтерге сүйене отырып теорияның
негізгі ... ... ... ... ... ... максимум арқылы өтуі жеке атомдар
емес ,атомдар тобының (ансамбльдердің )активті ... ... ... ... ... болатын болса ,меншікті активтіктің ... 2, ... ... ... Бұл ... жеке ... ... ықтималдылығын толу дәрежесінің өте аз мәндерінде жоғары ... ... ... болады. Толу дәрежесінің өсуімен
атомдардың жеке ... болу ... ... ... ... ... жоғары температураға дейін қыздырған кездегі
олардың ... ... ... арқылы толу дәрежесінің аз
мәніндегі ... ... ... ... ... ... теңлеулеріне бағынатындағын көрсетеді. ... ... ... ... ... ... ... бір-біріне тәуелсіз және ... ... ... ... ... ,яғни санына тура
пропорционал . Катализатор бетінде ... ... ... ... фаза төсеніш бетінде ... ... ... ... ... ... құбылысы ерте заманна белгілі ,бірақ
оны ... ... ... өткен ғасырдың басында басталған . Катализ
дейтін терминді ғылымға 1836 жылы ... ... ... ... жеке фаза ... болып
,химиялық реакция катализатор мен ... ... ... бетінде болады. Гетерогенді катализ ... екі ... а) ... қатты фазада ,ал ... газ ... ... ; б) ... ... ... ... сұйық фазада
болатын прцестер. Көптеген химиялық заттарды алу ... ... ... ... ... реакциялар табиғаты кең
таралған, олардың химиялық технологияда және ... ... ... катализде катализатордың әсері ... ... ... ... ... арқылы
түсіндіріледі. Аралық қосылыстар теориясын ... ... ... ... атап ... (1886 ж.). Оның ... бойынша
катализатордың беттік қабатындағы ... ... ... ... ... қасиеттерінен басқаша
болады. Молекулалардың катализатор бетіне ... ... ... ... ... уақытта катализ құбылысының ... ... ... жеке ... ғана бар. Олар ... ... активті ансамбльдер және ... ... ... ... ... ... ұсынған.Бұл теория екі принцпке негізделген ... ... ... ... ... ... ... мынадай
фактілер мен заңдылықтардың болатыны белгілі ... ... ... ... оның реакцияның активтену
энергиясын төмендетуімен байланысты. Сонымен қатар ... ... ... коэфицентке де (Аррениус теңдеуіндегі ) ... ... ... ... ... ... Катализдік
процессс катализатор бетіндегі мономолекулярлы адсорбциялық ... ... ... бетіне белгілі бір функционалды
топтары арқылы адсорбцияланады.
3.Катализатор мен ... ... ... ... ... адсорбцияның ерекше бір түрі ... ... ... ) байланысты
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1.Усанович М.И. ... және ... ... 1953 ... Х.Қ. ... химия .Алма-Ата 1965 ж.
3.Оспанов Х.Қ., Қамысбаев Д.Х,. ... Е.Х. ... ... ... ... ... ... С. Физикалық химия . Алматы Рауан 1992.
5.Глазов В.М. Основы ... ... М. ... школа 1981 г.
6.Физическая химия/под ред. Николького Б.П.Л. Химия 1987 г.

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Гетерогенді катализ реакцияларын жүйелеу3 бет
Гетерогендік катализдің ғылыми негіздері22 бет
Көмірсутектердің сұйық фазада лантан құрамдас катализаторлармен гетерогенді тотығуы64 бет
Этилбензолды стиролға гетерогенді катализаторларда дегидрлеу35 бет
Диатомиттен катализатор жасау34 бет
Полимерді алу механизмі10 бет
Химияда катализаторлардың ролі16 бет
"Гетерогенді және өзгермелі ортадағы сұрыптау"4 бет
Адамның қоршаған ортаға биогеохимиялық адаптациясы. Биосфераның биогеохимиялық ұйымдастырылуы және популяцияның физиологиялық гетерогендігі19 бет
Алкилароматты көмірсутектерді оксигенирлеу реакциясының полимерметалды комплекспен катализденуі33 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь