Қазақ әдебиеті тарихы пәні

1. Әдебиет тарихы – әдебиет тану ғылымының құрандас, негізгі бір бөлімі екені мәлім. Ал, әдебиет тарихы пәні марксизм – ленинзм ілімін басшылыққа ала отырып, көркем әдебиеттің даму процесін қоғамдық өмірдің нақты жағдайымен байланысты түрде алып зерттейді.
Қазақ әдебиеті тарихы – қазақ халқының қадым замандардан бастап, бүгінгі күнге дейін жасаған көркем әдебиет туындыларын қамтиды.
Қазақ халқының құрылуына негіз болған ру – тайпалар көне замандардан – ақ қазіргі Қазақстанды, Орта Азияны, Еділ бойы мен Каспий жағалауларын мекен етті.
Қазақ халқын құраған осы ру – тайпалар кезінде өзбек, қырғыз, азербайжан, түрікмен, ұйғыр, қарақалпақ, башқұрт, татар халықтарының этникалық құрамына енген ру – тайпалармен аралас көршілес отырып өмір сүргені белгілі.
Бұл сөзімізге орыс, белорус, украин халықтарының жазба әдебиетінің ертедегі тілі толық дәлел.
Бұл халықтардың ежелгі дәуірдегі әдеби шығармалары қазіргі орыс, белорус, украин халықтарына түсініксіз булгар тілінен тараған церковно – славян тілінде жазылған. Ал орта ғасырдағы француз әдебиетінің басым көпшілігі қазіргі французға түсініксіз латын тілінде жазылып келгені мәлім. Оның үстіне, қазақ әдебиетінің ежелгі дәуіріне қатысты әдеби ескерткіштер көне түркі, шағатай, ұйғыр, араб, парсы тілдерінде жазылған.
Түркі тектес халықтардың ежелгі мәдени, әдеби және тілдік мұраларын ұзақ жылдар бойы сарыла зерттеген Е.Э.Бертельс, А.Н.Самойлович, С.Е. Малов, И.В.Стеблева, Ә.Н.Нәтіп сияқты есімдер мәшһүр совет ғалымдары қазіргі түркі тектес халықтардың рі – ұлттық дәуірді бәріне ортақ жазу – сызуы әліппесі, мәдениеті, тілі, әдебиеті болған деп санайды.
        
        Қазақ әдебиеті тарихы пәні
1. ХІІІ – ХV ғасырдағы әдебиет
2. Ауыз әдебиеті мен жазба әдебиет ... ... ... ...... тану ғылымының құрандас, негізгі бір
бөлімі ... ... Ал, ... тарихы пәні марксизм – ... ... ала ... ... ... даму процесін қоғамдық өмірдің
нақты жағдайымен байланысты түрде алып зерттейді.
Қазақ әдебиеті ...... ... ... ... ... ... дейін жасаған көркем әдебиет туындыларын қамтиды.
Қазақ халқының құрылуына негіз болған ру – тайпалар көне ... ақ ... ... Орта ... Еділ бойы мен ... ... ... халқын құраған осы ру – тайпалар кезінде өзбек, қырғыз,
азербайжан, түрікмен, ... ... ... ... халықтарының
этникалық құрамына енген ру – тайпалармен аралас көршілес ... ... ... ... орыс, белорус, украин халықтарының жазба әдебиетінің
ертедегі тілі толық дәлел.
Бұл халықтардың ежелгі дәуірдегі әдеби ... ... ... ... ... түсініксіз булгар тілінен тараған церковно –
славян тілінде жазылған. Ал орта ... ... ... ... қазіргі французға түсініксіз латын тілінде жазылып келгені мәлім.
Оның үстіне, қазақ әдебиетінің ежелгі дәуіріне қатысты ... ... ... ... ... ... парсы тілдерінде жазылған.
Түркі тектес халықтардың ежелгі мәдени, әдеби және тілдік мұраларын
ұзақ жылдар бойы сарыла зерттеген Е.Э.Бертельс, ... С.Е. ... ... ... ... мәшһүр совет ғалымдары қазіргі түркі
тектес халықтардың рі – ұлттық дәуірді бәріне ортақ жазу – ... ... ... ... ... деп ... ХІІІ – ХV ғасырлардағы әдебиет
Бұл кезең әдебиет тарихында Алтын Орда – Хорезм дәуірі деп те ... ... ... ... түркі әдеби тілінде жазылған.
Олар: «кодекс куманинус» («қыпшақ тілінің сөздігі»), Хорезмидің «Мухаббат –
наме» дастаны, Насыридин ... ... – сул ... ... ... ... Дүлбектің «Жүсіп Зылиха», Сайфи Сарайидың «Гүлістан бит –
түпін», Құтыптың «қисрау шыпын» дастандары. сондай-ақ Алтын Орда ... ... ... ...... да баршылық.
Қазақтің тұңғыш тарихшысы Хайдар Дулатидің «Тарихи – и Рашиди»,
Қадырғали ... ...... ... Бабырдың «Бабыр – наме
«атты шығармалыр ... ... ... ... үлгілері болып
табылады.
«Кодекс күманикус». Бүкіл қыпшақ даласын, Орта Азия мен ... ... ... ... алу ... ... ... Орда мемлекеті нығайып
тұрған кезде қыпшақ тілі үстем тілге айналды.
«Кодекс куманикус» - Латын ... бұл ... мән – ... ... кітабы. Қыпшақ тілінің сөздігі яки қыпшақ тілі туралы жинақ.
Бұл сөздік екі бөлімнен ... ... ... ... – үш
бағана етіп жазылған. Латынша – парсыша – куманша сөздік берілген. Сөздікті
осылайша, үш бағаналы етіп құру өте ... ... ... ... сөздік
қыпшақ даласына Батыс Европа елдерінен келгендер, яғни ... ... үшін де, ... ... ... ... яғни парсы тілінде
сөйлейтіндер үшін деп, пайдалануға қолайлы еді:
«Кодекс куманикустың» екінші бөлімін – сан қилы аңыз – ... ... ... болады. Екінші бөлімінің мақсаты – кумандар аралында
христиан дінін уағыздау болса керек, мұнда ... ... ... ... ...... сөздер, христостық өмірі хақында, ... ... ... ... ... жөнінде діни хикая – аңыздар
бар.
Алтын Орда дәуірі әдебиетінің ең ... ... - ... – наме»,
дастаны. Оны жазған ақын Хорезми. ... ... ... «Мухаббат- наме»
дастанның екі қолжазба нұсқасы мәлім.
Дастанның екі нұсқасы да қазір Лондонның британия музейінде сақтаулы
тұр.
«Мухаббат – ... ... араб ... ... нұсқасы 473
бәйіттен тұрады. Дастанда 11 наме (хат) бар
Жігіттің қызға жазған он бір хаты ... ... ... ... ... сегізінші және он бірінші хаттар парсы тілінде жазылған.
«Мухаббат – ... ... ... ... ... ... ... мөлдір
махаббаты жырланады.
Жігіт сүйген қызына әсемдік әлеміне тең ... оны Айға да, ... ... жер ... ... ... ... картинасын жасайды.
Азербайжан халқының кемеңгер ақыны Низамидің «Хұсрау мен шырын»
поэмасын Құтб ақын ... – оғыз ... ... ... ... ... Алтын Орда тағына отырған кезі. Аударманы ... ... ... ... – Хатунға арнайды.
Құтбтың «Хұсрау – Шырын» дастанының ... ... – 120 ... ... бет. Дастан 4740 бәйіттен тұрады. (Низамиде 7000 бәйіт). ... ... Құтб ... өзі ... жыр жолдары. Қалғандары шығарманы
көшірушілер тарапынан қосылған өлеңдер ... ... Құтб ... 91
тараудан тұрады.
3. Ауыз әдебиеті мен жазба әдебиет арасындағы байланыс
Ауыз әдебиеті ... ... ... ... ... әрі ... өмірге келуі үшін қасиетті алып шарттарды әзірлеп бергені және
жазба ... өсіп ... ... ... азық ... ... мәлім.
Сол үшін А.М.Горький кезінде «сөз өнерінің бастауы фольклорда жатыр» деген
еді.
Қазақ халқының фольклоры, яғни ауыз ... ... бай ірі ... болып келеді. Солардың ішіндегі ең көне ...... ... Бұған: төрт түлік мал туралы өлеңдер мен наурыз жырлары, бесік
жыры, үйоену салт өлеңдері, той бастар, жар – жар, ... ... ... ... ... ... қазақ фольклоры – халқымыздың ерте замандағы
дүине танымын, наным – ... ... өзін ... орта ... ... әдет – ... салт – санасын, Отанға, сүйген жарға
деген махаббат ... ... ауыз ... кейбір қаһармандары бертін келе ... ... ... ... ХІ – ХІІ ... ... «Қорқыт ата» кәтабының ішіндегі «башы – ... жыры ... ... да, композициялық құрылысы тұрғысынан да «Алпамыс батыр»
жырына өте ... ... ...

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қазақ әдебиеті" пәнінен тест сұрақтар3 бет
12 жылдық білім беру жүйесінде «қазақ әдебиеті» пәнін оқыту мәселелері5 бет
Уәлиханұлы Шоқан Шыңғысұлы4 бет
Әдебиет сабағындағы көрнекілік құралдарының жалпы сипаттамасы33 бет
Өзін-өзі тану пәні мен өзге оқу пәндерінің инновациялық әдіс-тәсілдер арқылы өзара сабақтасып, ықпалдасуы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь