ҚР бюджет кірістері мен шығыстары

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

I ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ ТӘЖІРИБЕЛІК НЕГІЗДЕРІ ... ..
1.1 Мемлекеттік бюджет: экономикалық мәні, рөлі, жүйесі және құрылымы
1.2 Мемлекеттік бюджеттің атқарылуы ... ... ... ... ...
1.3 Мемлекеттік бюджетті бақылау ... ... ... ... ... ...

II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІҢ КІРІСТЕРІ МЕН ШЫҒЫСТАРЫНЫҢ ТАЛДАУЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.1 Мемлекеттік бюджеттің кірістері мен шығыстарының құрамы
2.2 Мемлекеттік бюджеттің 2006 жылғы кірістері мен шығыстарының талдауы ... ... ... ... ... ... ...
2.3 Мемлекеттік бюджеттің атқарылуын бақылауының нәтижелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...


III ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БЮДЖЕТІНІҢ МӘСЕЛЕЛРІ МЕН ДАМЫТУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... .
3.1 Мемлекеттік бюджеттің мәселелері
3.2 Мемлекеттік бюджеттің дамыту жолдары ... ... ...

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТ ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ...

ҚОСЫМША
        
        КІРІСПЕ
Мемлекеттік бюджет, кез келген басқа экономикалық ... ... ... ... және ... ... ... нақты
материалдық-заттық түрінде болады: бюджет қатынастары ... ақша ...... ... ... ... қоғамда болып жатқан нақты экономикалык, (бөлгіштік) ... ... және ... ақша қаражаттарының ағымында
өзінің көрінісін табады.
Экономикалық категория ретінде мемлекеттік бюджет ... ақша ... ... және оны ұдайы өндіріс пен қоғамдық
қажеттіліктерді қанағаттандыру мақсаттарына пайдалану ... ... ... бөлу және ... бөлу ... ... пен қоғамдық
өндірістің басқа қатысушылары ... ... ... ақша ... ... ... ... ету, бюджеттік бағдарламаларды
іске асыру, сондай-ақ бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитті ... ... ... ... бюджеттің атқарылуы болып табылады.
Бюджеттің атқарылуы ағымдағы қаржы ... 1 ... ... ... ... ... көзделген жағдайларды қоспағанда, бюджеттің
атқарылуы кассалық негізде жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасының Үкіметі ... ... ... ... ... ... жергілікті бюджеттердің ... ... ... ... жөніндегі орталық уәкілетті орган
Бюджеттік Кодекске сәйкес жергілікті бюджеттердің атқарылуына қызмет етуді
жүзеге асырады.
Ел ... ... ... әрі ... сипатын ұстап тұру
үшін мемлекет қазынагерлік, кредит-ақша саясатының, ... ... ... ... бөлуді мемлекеттік реттеу тетіктерін пайдаланатып,
жоғары сапалы өнім мен ... ... ... ... ... экономикасын алдағы уақытта одан әрі ... ... ... ... ... ... ... баса көңіл
бөлу керек деп санаймын.
Ақша-кредит саясатының негізгі ... ... ... Бұл ... жету ... жауапкершілік Ұлттық банк пен Үкіметке
жүктеледі. ... ... сол үшін ... ... мен ... бар.
Ақша-кредит саясатының келесі міндеті-қаржы нарығының тұрақтылығын
қамтамасыз ету, инфляциия өсімінің залалды зардаптарын ... ... ... ... ... ... үшін нақтылы айырбас
бағамының икемділігін сақтап тұру.
Осы орайда Ұлттық қор маңызды рөл атқаруға тиіс.Үкімет Қор ... және ... ... мен ... ... ... тиіс деп
санаймын.[1.15]
Қаржылық бақылау деп әдетте тиісті ақша қорлары ... ... ... ... бөлу және оларды белгілі бір мақсатгарға ... ... ... ... ... айтады.
Қаржылық бақылау қаржыны басқарудың функционалдық элементтерінің бірі,
ол басқарудың басқа ... ... ... және бір ... асырылады.
Қаржылық бақылаудың болуы экономикалық категория ретіндегі ... ... тән ... ... ... ... ... арқылы қаржы бөлудің қалыптасып отырған үйлесімі, ... ... ... ... ... пайдаланылуы туралы ескертіп
отырады. ... ... ... ... ... ... бөлу және ... процесіне қоғам, ең алдымен мемлекет тарапынан
ықпал жасауға мүмкіндік береді.
Бюджет саласындағы жалақы 2007 жылғы 1 қаңтардан бастап 30 % ... ... ... ... ақы төлеу жүйесін одан әрі
жетілдіру жөніндегі ... ... беру ... ... ақша қорын қалыптастырумен ... ... ... келетін бюджеттің жұмыс жасауы ерекше
экономикалық нысандар — бюджеттің ... мен ... ... ... ... республикалық бюджеттiң атқарылуын бақылауды
Есеп комитетi жүзеге асырады, ол 1996 жылы ... ... ... ... ... ... тiкелей
бағынатын және есеп беретiн тұрақты қызмет ететiн мемлекеттiк орган ретiнде
құрылған.
Қазақстан Республикасының Конституциясына, ... ... ... ... ... және бекiтiлген ережеге сәйкес
Есеп комитетi белгiленген тәртiппен алынатын ақпаратты ... ... ... іс-шараларының негiзiнде Қазақстан Республикасының
Президентiне комитет жұмысы туралы тоқсан сайынғы ... ... ... ... өзiнiң мазмұны мен сипаты бойынша
Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң республикалық бюджеттiң атқарылуы туралы
есебi жөнiндегi ... ... ... ... ... ... ... Есеп комитетiнiң жылдық есебi Қазақстан Республикасының Парламентi
палаталарының бiрлескен отырысында бекiтiледi.
Дипломдық жұмыстың негізгі мақсаты – Қазақстан ... ... оның ... ... ... ... жолдарын анықтау.
Осы мақсатқа сүйене отырып келесі мәселелерді шешуіміз ... ... ... ... ... рөлін, жүйесін және
құрылысын анықтау;
2. Мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... ... анықтау;
4. Мемлекеттік бюджеттің кірістері мен шығыстарының құрамын зерттеу;
5. Мемлекеттік бюджеттің 2006 жылғы кірістері мен шығыстарының ... ... ... атқарылуын бақылауының нәтижелерін зерттеу;
7. Мемлекеттік бюдеттің мәселелерін анықтау;
8. Мемлекеттік ... ... ... ... жұмыстың теориялық-әдістемелік негізі – отандық және шетелдік
авторлардың оқулықтары, ҚР заңдылықтары, периодтық басылымдар.
Дипломдық ... ... үш ... ... әдебиет
тізімінен және қосымшалардан тұрады.
Бұл тақырыпта отанымыздың зерттеушілері ... В.Д., Ли ... Г. ... ... ... ... БЮДЖЕТІНІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Мемлекеттік бюджет: ... ... ... ... және
құрылысы
Қаржылық байланыстардың орасан зор әр алуандығында жеке ... ... ... ... ... бөліп көрсетуге
болады. Мәселен, мемлекеттің шаруашьшық жүргізуші субъектілермен ... ... ... қатынастары жалпы қоғамдық өнімді құндық
бөлудің ерекше саласын ... және ... ... ... ... ақша ... қалыптастырумен
және пайдаланумен байланысты болады. Қаржы қатынастарының бұл жиынтығы
"мемлекеттік бюджет " ... ... ... ... ... ... ретіндегі мемлекетгік бюджеттің
объективті сипаты бар. Бөлудің дербес сферасы ретіңдегі оның өмір ... ... ... ұдайы өндірістің ... ... және ... байланысты. Бүл тиісті
орталықтандырылған ... ... ... Ақша ... ... ... ... ауқымында үздіксіз ауыспалы
айналымды ... ... ... ... жүмыс істеуін қамтамасыз ету
үшін қажет.
Экономика дамуының қазіргі кезеңінде орталықтандырылған ... ... ... ... ... ... мен үйлесімін
қамтамасыз етуге, оның салалық және аумақтық құрылымын жетілдіруге жетуге,
экономиканың салаларын дамытудың ... ... ... үшін қажетті
көлемде қаражаттарды қалыптастыруға, ірі әлеуметтік өзгерістерді ... ... ... ... ақша ... ... және әлеуметтік саясатын табысты іске асыру үшін жағдайларды
дайындай отырып, экономикалық және әлеуметгік ... ... ... ... ... қатынастардың экономикалық нысаны бола
отырып, құндық бөліністің ... ... ... ... ... қоғамдық арналымды орындайды — ... ... ... ... ... ... категория
ретінде көрінеді.
Қаржы қатынастарының белгілі бір ... ... ... ең ... ... ... ... ажырататын өзгеше белгілер
тән: бюджет қатынастарының бөлгіштік ... бар, ... ақша ... асырылады, мақсатты ақша қорларын қалыптастырумен және пайдаланумен
қосарлана жүреді. Сонымен бірге, бюджет қатынастарына белгілі бір ... тән, ... ол ... ... ... ... шеңберінен
шықпайды.
Құндық бөліністің айрықшалықты сферасы ретінде мемлекетгік бюджет мына
өзгеше белгілермен сипатталады:
мемлекеттен ... ... ... бір ... ... және ... қажеттіліктерді қанағаттаңдыруға пайдаланумен байланысты бөлгіштік
қатынастардың айрықша экономикалық нысаны болып табылады;
құнды жасау және оны ... ... ... ... ... және ... ... қызмет ететін өндірістік емес сфера
қаржысынан мемлекеттік бюджеттің ... ол ... ... ... ... ... қоғамдық қызметтің сфералары
арасында құнды қайта бөлуге арналған;
қоғамдық өнімнің оның тауар ... ... ... ... құндық бөліністің стадиясын білдіреді және одан белгілі үзілісте
жүзеге асырылады, ал қаржы қатынастары материалдық ... де, ... ... да ... ... тығыз тоқайласып жатады.
Мемлекеттік бюджет, кез келген басқа экономикалық ... ... ... білдіреді және оларға сәйкес ... ... ... ... бюджет қатынастары мемлекеттің
орталықтандырылған ақша қорында — бюджеттік қорында ... ... ... ... ... нақты экономикалык, (бөлгіштік) процестер
мемлекеттің жұмылдыратын және ... ақша ... ... ... ... ... қор — бұл қоғамдық өнім мен үлттық
табыстың ... ... ... ... ... және ... ... халыққа әлеуметтік-мәдени қызмет көрсету, қорғаныс және ... ... ... үшін ... түсетін бөлігі
қозғалысының объективті шарттасылған экономикалық нысаны. ... ... мен ... құнды бөлу және қайта болумен байланысты оның
қозғалыс ... ... ... ... ... ... мемлекеттің
орталықтандырылган ақша қорын жасау және оны ... ... пен ... қанағаттандыру мақсаттарына пайдалану жолымен ... ... бөлу және ... бөлу ... мемлекет пен қоғамдық
өндірістің басқа қатысушылары ... ... ... ақша қатынастарын
білдіреді.[10,12]
Мемлекетгік бюджет экономикалық категория ретінде ... ... сай ... бөлу және бақылау функцияларын орындайды. ... ... ... мәні мен ... ... ... айрықшалығымен айқындалады. Сонымен бірге мемлекет ... ... ... ... ... ... функция шеңберінде
қосалқы функцияларды, атап айтқанда:
• ұлттық табыс пен жалпы ішкі өнімді қайта ... ... ... ... және ... ... ... қаржымен қамтамасыз ету;
• ақша қаражаттарының орталықтандырылған қорын жасау жөне ... ... ... ... ... функцияларды орындайды.
Мемлекетгік бюджетте ... ... ... ... ... барлық негізгі қаржы институтгары — салықтар,
мемлекеттің шығыстары, мемлекетгік кредит, мемлекеттік қарыздар және т.б.
өзінің шоғырланган көрінісін ... ... ... ... ... ретіңде сипатталады. Ол нақты кезеңге, ... бір ... ... ... шығыстарын, орталықтандырылған қаржы
ресурстарының шешуші бөлігінің қозғалысын анықтайды. Бюджетті негізгі қаржы
жоспары деп мойыңдау оның ... ... ... ... ... ... ... жүйесіндегі басымдық жағдайын, сондай-ақ қоғамдық ұдайы
өндірістегі айрықша рөлін айқыңдайды.
Негізгі қаржы жоспары мемлекеттің қаржылық қызметінің жемісі ... ... ... ... ... ... республика
Парламентінің жыл сайын қабылдайтын Республикалық ... ... ... ... ... ... бюджет ұлттық экономиканы басқарудың басты механизмдерінің
бірі.[11,36] Ол ... ... ... ақша ... ... пайдаланудың нысандары мен әдістерінің жиынтығы болып табылатын
бюджеттік ... ... ... ... ... экономикаға ықпал етудің
құралы ретіндегі бюджеттің рөлі осында көрінеді. ... ... ақша ... ... ... ... оны ... мен
бөлудің нысандары мен әдістерін реттеу, бюджеттің атқарылу процесінде қаржы
ресурстарын қайта бөлу жолымен жүзеге асырылады.
Ақырында, мемлекеттік ... ... ... бірі ... ... ... ... жылына арналған республикалық бюджет туралы заң).
Сөйтіп, бюджеттің сан қырлы маңызын ескере отырып, оны осы ... ... ... ... жөн [1 ... ... ... — ұлттық табыс пен жалпы ішкі өнімді қайта бөлудің
негізгі құралы. ... ... ... ... көмегімен ұлттық
табыстың 30%, жалпы ішкі өнімнің 20%, жалпы қоғамдық өнімнің 10% ... ... ... ... ... бүкіл аумағында өндірістік
күштерді неғүрлым ұтымды орналастырудың, экономика мен мәдениетті көтерудің
талаптарын ... ... ... және ... ... бөлу ... ... сапалық сипаттамасы [5, 9б]
1 сурет.
Шығыстар мен салықтар арқылы бюджет экономика мен ... және ... ... ... арттырудың маңызды
құралы болып табылады.
Бюджет қаражаттарының әлеуметтік бағыттылығының зор ... ... ... ... — халықтың табысы аз ... ... аз ... от бастарын) қолдау, сондай-ақ
денсаулық сақтау, білім беру және мәдениет мекемелерінің жүмыс істеп тұруы.
Қаржылық жоспарлау процесінде бюджет ... ... ... ... емес ... мекемелеріне айтарлықтай ықпал етеді.
Бюджеттік жоспарлау мен бюджеттің атқарылуы процесінде ... ... ... ... ... Нарықтық
қатынастарға көшу жағдайында ресурстарды жұмылдыру және оларды пайдалану
процесіңде бюджеттік ... ... ... ... ... өздерінің функцияларын орындауы үшін басқарудың
барлық деңгейлерінде тиісті қаржы базасы болуы тиіс. Осы мақсатпен әр елде
аймақтардың шаруашылығын, ... ... ... әкімшілік-аумақтық
бірліктерді абаттандыруды, заң шығарушы билікті, басқару аппаратын ұстауды
және басқа шараларды қаржыландыру үшін ... ақша ... ... ететін бюджеттер тармақтарының желісі құрылады. Бюджеттердің
жекелеген түрлерінің ... мен ... ... оларды
теңдестіру процесіңде заңмен реттеліп отыратын белгілі бір қаржылық өзара
қарым-қатынастар пайда болады. Осы элементтердің барлығы — ... ... мен ... қағидаттары, оның буындарының өз-ара қатынастары
мен байланысының ... ... ... ... жиынтығы — бюджет
құрылысын құрайды.
Дүние жүзінің әр ... ... ... ... ... ... ... экономиканың даму деңгейіне жөне
нақтылы мемлекеттің басқа айрықша белгілеріне байланысты ... ... ... ... ... ... ... ол экономикалық
қатынастарға және құқықтық нормаларға негізделген түрлі ... ... ... ... ... бюджет жүйелері өзінің құрылымы, бюджеттердің
жекелеген түрлерінің саны жағынан ... ... ... ... ... ... мен оның аумақтық бөлінісіне байланысты болады.
Бюджет ... ... ... ... ... ... ... жүйесі бюджет құрылымының унитарлық
типімен анықталады, өйткені ...... ... ... нысаны және сайланатын Парламенті бар ... ... ... ... ... ... жөне
тиісті құқықтық нормаларға негізделген әр түрлі деңгейлердегі бюджеттерді
қамтиды. Қазақстанда ... ... ... ... бюджет пен жергілікті бюджеттер дербес ... ... ... ... жылы ... ... бюджет жүйесі түбірлі өзгерістерге
ұшырады. Бұған дейін Қазақстанның мемлекетік бюджеті, басқа ... ... ... сияқты, КСРО-ның мемлекеттік
бюджетіне ... онда ел ... ... ... ... ... ... поселкалық бюджеттер де қамтылып көрсетілді. Ол одақтық бюджеттен, 15
одақтас республиканың мемлекеттік ... және ... ... ... ... Одақтық бюджетке 1970-1990 жж. мемлекеттік
бюджет ... ... ... 52-50% ... оның 35% ... ... және 15% жергілікті бюджеттердің қарамағында
болды.
Қазақстан Республикасы мемлекеттік бюджетінің ... ... ... ... ... — бұл ... мен ... тапшылығын қаржыландыру
(профицитгі пайдалану) есебінен қалыптастырылатын және өзіне Қазақстан
Республикасының Конституциясы мен ... ... ... ... асыру үшін Үкімет анықтайтын республикалық бюджет ... ... ... ... ... ... ақша ... Республикасы бюджет жүйесінің сызбасы.[12,11б ]
2 сурет.
Жергілікті бюджеттер (әкімшілік-аймақтық ... ... ... ... ... ... ... бар қалалардан басқасы),
аудандардың (қаладағы аудандарды қоспағанда) бюджеттері.
Қаржы жылына арналған республикалық бюджет ... ... ... ... ... ... жүйесінің жүмыс істеуі бюджеттердің әр түрлі деңгейлерінің өзара
байланысына негізделеді және оларды әзірлеу, қарау, бекіту, атқару, бақылау
тертібімен, сондай-ақ республикалық және ... ... ... ... қамтамасыз етіледі.
Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі мемлекетгік бюджет жүйесіне
кіретін барлық бюджеттердің ... ... ... ... ... қағидаттарына негізделеді.
Бюджеттің бірлігі бюджет жүйесін үйымдық-экономикалық орталықтандырудың
дәрежесін білдіреді. Бірлік қағидаты КСРО-ның бюджет жүйесінде неғұрлым
толық ... ... ... ... ... органдарының дербестік
алуымен және оларға қаржы ресурстарын иелену жөніндегі ... ... бұл ... ... ... ... ... қолданылып жүрген мемлекет кірістерінің жалпы жүйесінің ... ... ... ... ... Бүл ... ... әдіснамасы мен үйымдастырылуының бірлігіне, оның
әлеуметтік-экономикалық болжаумен өзара байланысына кепілдік береді. Бюджет
бірлігі қағидатының міндеті ... ... ... ... ... ... ... табылады. Бюджет жүйесінің бірлігі
бірыңғай қаржы саясатын ... ... ... және ең ... ... ... мемлекетінің жалпы экономикалық және саяси
негізін тірек етеді. Ол ретгеуші кіріс көздерін ... ... ... ... ... ... ... деңгейдегі бюджеттердің
теңгерімділігі үшін оларды қаржылық қолдауға, сондай-ақ ішінара қайта
бөлудің мақсатты және ... ... ... жасауға да негізделген.
Бюджеттердің бірлігі бірыңғай құқықтық негізбен, Қаржы министрлігі
бекіткен бірыңғай бюджеттік ... ... ... ... ... ... ... отыратын мемлекеттік қаржы статистикасы
нысанының бірлігімен, бюджет рәсімінің ... ақша ... ... ... ... ... бірлігі салық саясатын қоса
бірыңғай әлеуметтік-экономикалық саясат арқылы іске ... ... ... ... жүйесін құрудың маңызды қағидаты
болып отырған оның жеке буындарының дербестігін жоққа шығармайды. Бюджеттің
дербестігі әр ... ... ... ... ... бөлудің
тұрақты нормативтерін орнықтыру және бюджет қаражатының жұмсалу бағыттарын
белгілеу құқығы арқылы қамтамасыз етіледі.
Биліктің әрбір органы өз ... ... ... және оны атқарады.
Бюджеттердің жеке түрлерінің арасындағы кіріс көздері мен шығыстарды бөлуді
шектейтін айқын құқықтар ... ... ... бюджеттердің барлық
түрлерінің шығыстары осы аумақтың (аймақтың) ... ... және ... ... ... нақты функцияларымен,
құзырымен анықталады.
Бюджеттің толықтылығы (толымдылығы) бюджетке үкіметтің ... ... оның ... ... кірістерін және жасайтын шығыстарын
шоғырландыруды, әрбір бап ... ... ... ... ... ... ... жасауды білдіреді. Қазақстан Республикасының
салық және бюджет заңнамаларында белгіленетін барлық ... ... ... акциялар пакеті бар акционерлік қоғамдардан және
республикалық мемлекеттік кәсіпорындардан ... ... ... және ... ... міңдетті және толық көрсетілуімен
қамтамасыз етіледі. Сөйтіп, ол мемлекеттік билік пен басқару органдарының
барлық ... мен ... ... ... ... ... қамтып көрсетеді. Осыған байланысты барлық ақша түсімдерін,
сондай-ақ бюджет шығыстарының көлемі мен ... ... ... ... іске ... болуы тиіс, нақты экономикалық және ... ... даму ... ... ... ... алу ... Дүниежүзілік практикада бұл қағидат қазіргі кезде оны дәл
қолдану бюджетке кірістерінің дербес көздері бар ... ... ... ... аса көп ... ... орынды деп
есептелмейді. Қазақстанда мемлекеттік ... ... ... ... ... 1998 жылдан бастап
мемлекеттік бюджетке ... тыс ...... әлеуметгік
сақтандыру, жол, халықтың жұмыспен қамтылуына ... ... ... ... ішкі және ... саясаттың негізгі бағыттары
туралы Президенттің Қазақстан халқына жыл ... ... ... оларды
Қазақстан Республикасының әлеуметгік-экономикалық дамуының индикативтік
жоспарының, ... ... ... және әлеуметтік
бағдарламаларының өлшемдеріне сәйкес келтіру арқылы қол ... оның ... ... есеп-қисаптармен негізделуі тиіс,
бюджеттердің атқарылуына, ведомстволардың өткен ... ... ... ... ... ... ... бағалау есепке
алынуы қажет. Дүниежүзілік практика бюджет ... ... ... анағұлым ұзақ мерзімге үлгілеуді, сондай-ақ оларды нақтылы
жағдайлардың өзгеруіне байланысты қаржы жылы ішінде түзетуді ... ... ең ... жеке ... ... сметаларды және жалпы
тиісті деңгейдің бюджет ... ... ... қол ... ... ... тізімдемесін бұрмалауды болдырмау және
бұзылуын жою үшін қажет. Ол ... ... ... ... көрсетілуін, бекітілген сомалардың ... ... ... ... ала ... Нақтылық дамудың болжамдары
мен бағдарламаларының керсеткіштеріне ... және ... ... нығайтылған кірістердің барлық көздері мен шығыстар
бағыттарының есеп-қисаптарының негізділігімен анықталады.
Бюджеттердіц ... ... ... мен ... қаржы жылына
арналған бюджет туралы заң мен өткен кезендегі олардың атқарылуы туралы
есептердің жариялануы арқылы ... ... ... адам ... ... ... сақтаудың
маңызды шарты болып табылады. Бюджет кірістерінің қалыптасуы (ең ... ... ... бюджет ресурстарының бағытталуы сияқты шаруашылық
жүргізу субъектілерінің және ... ... ... мүдделерін шалады.
Президент қол қойған Қазақстан ... ... заң ... және оның ... ... рәсімінің қатысушылары үшін міндетті
болады.
1.2 Мемлекеттік бюджеттің атқарылуы
Бюджетке түсімдердің түсуін қамтамасыз ету, бюджеттік ... ... ... ... тапшылығын қаржыландыру (профицитті пайдалану)
жөніндегі іс-шаралар кешенін ... ... ... ... ... ... ағымдағы қаржы жылғы 1 ... ... ... аяқталады.
Бюджеттік кодексте көзделген жағдайларды қоспағанда, ... ... ... жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасының Үкіметі республикалық бюджеттің атқарылуын
қамтамасыз етеді.
Жергілікті атқарушы органдар жергілікті ... ... ... ... ... ... орталық уәкілетті ... ... ... ... бюджеттердің атқарылуына қызмет етуді
жүзеге асырады.
Бюджеттің атқарылу прициптері:[9,44]
1. Бюджет қаражатын нысаналы пайдалану приципі – ... ... ... өздеріне сәйкес жүзеге асырылатын, бюджеттік
бағдарламалардың ... ... ... ... ... айқындалған іс-шараларға пайдалану.
2. Уақтылық принципі – бюджетке түсетін түсімдерді есепке алу ... ... ... мерзімдерде пайдалану.
3. Бюджеттің бір қалыпты атқарылу приципі – қаржы ... ... ... ... тыс ... жол ... ... бюджет
қаражатын қаржы жылы ішінде бір қалыпты бөлу.
4. ... ... ... – түсімдердің барлығын бірыңғай
қазынашылық шотқа есепке алу және ... ... ... ... ... ұлттық валютамен жүзеге асыру. Қазақстан Республикасы
бюжет жүйесінің барлық деңгейдегі бюджеттері ... ... ... ... ... шот – ... операцияларын және олардың есебін
жүргізуді орталықтандырып жүзеге асыру үшін Қазақстан ... ... ... ... ... шот ... ... бақылау шоттарындағы қаражат
қалдықтарын, мемлекеттік мекемелер шоттарын және басқа да ... ... ... ... шоты ... ... ... түскен
түсімдер мен төленген төлемдер бойынша операцияларды есепке алуға арналған.
Мемлекеттік мекеме шоттары Қазақстан Республикасының заң актілерінде
рұқсат етілген ... ... мен өзге де ... ... ... ... түсетін түсімдер бойынша операцияларды жүзеге асыру
және олардың есебін жүргізу үшін ... ... ... ... орган Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде шетел валютасының
түрлері бойынша банк шотын ашады.
Бюджеттің атқарылу негізі ... ... ... ... Кодекс;
2) республикалық бюджет туралы заң және тиісті қаржы жылына арналған
жергілікті бюджеттер ... ... ... ... ... ... ... республикалық бюджет туралы заңды
немесе жергілікті бюджет ... ... ... іске ... ... ... ... немесе жергілікті атқарушы органдарының
қаулылары;
4) республикалық немесе жергілікті бюджеттердің атқарылуы ... ... ... ... ... атқарушы органның
ағымдағы жылы қабылдайтын шешімдері;
5) бюджеттік ... ... ... ... ... ... мен ... жиынтық жоспары;
8) Бюджеттік Кодекске сәйкес бюджеттің атқарылу тәртібін белгілейтін
нормативтік құқықтық актілер бюджеттің атқарылу негізі болып табылады.
Тиісті қаржы ... ... ... ... ... ... іске
асыру туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы жоспарланған жылдың
алдындағы жылғы 20 желтоқсанға дейін қабылданады.
Тиісті қаржы ... ... ... ... туралы мәслихаттың
шешімін іске асыру туралы жергілікті атқарушы органның қаулысы мәслихат
жергілікті бюджетті бекіткеннен ... екі ... ... ... ... жылына арналған республикалық бюджет туралы заңды іске
асыру жөнінде – ... ... ... және ... ... ... ... іске асыру жөнінде жергілікті атқарушы органның
қаулысы бюджеттік бағдарламалар әкімшілеріне, бюджеттің атқарылуы жөніндегі
уәкілетті органға республикалық ... ... ... ... қамтамасыз ету жөніндегі тапсырмаларды көздейді.
Бюджеттің түсімдер бойынша атқарылуы
Бюджеттің түсімдер бойынша атқарылуы ... ... ... ... ... ... бюджетке түсетін түсімдердің толық және
уақтылы есепке алынуын, оларды тиісті қаржы жылына арналған ... ... ... ... ... ... ... туралы шешімінде
белгіленгеннен төмен емес мөлшерде қамтамасыз ету жөнінде ... ... ... ... ... ... ... мыналарды:
түсімдерді бірыңғай қазынашылық шотқа төлеу және есепке алуды;
осы ... ... ... ... деңгейлері арасында бөлуді;
Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес бюджеттен түсімдер сомасын
қайтаруды не оларды салық берешегін өтеу есебіне есепке алуды ... ... ... ... ... және ... есепке алу
Бюджетке түсетін түсімдер ... ... ... ... ... бюджеттік сыныптамаға сәйкес толық көлемде бірыңғай қазынашылық
шотқа есепке алынады.
Бюджетке шетел валютасымен түсетін ... ... ... ... келісім бойынша бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті
орган белгілейтін тәртіппен кассалық есепке алынады.
Бюджеттің шығыстар бойынша атқарылуы
Бюджеттің шығыстар ... ... ... атқару жөніндегі
уәкілетті органның, ... ... ... ... толық және уақтылы, тиісті қаржы жылына арналған ... ... ... ... ... ... және жергілікті
бюджет туралы мәслихат шешімінде бекітілгеннен аспайтын сома ... ... ... ... асыруы болып табылады.
Мыналар:
• міндеттемелер мен төлемдер бойынша бюджеттік бағдарламаларды
(кіші бағдарламаларды) қаржыландыру ... ... ... түсімдер мен қаржыландырудың жиынтық жоспарын жасау және бекіту;
• мемлекеттік мекемелердің міндеттемелер қабылдауына рұқсаттар
беру;
... ... ... ... тіркеу;
• төлемдер мен аударымдарды жүзеге асыру;
• бюджет қаражатын игеру бюджет шығыстарының ... ... ... табылады.
Бюджет қаражаты есебінен тауарлар (жұмыстар, көрсетілетін қызметтер)
сатып алу мемлекеттік сатып алу туралы заңдарға ... ... ... ... ... ... атқарылуын Қазақстан Республикасының Үкіметі
қамтамасыз етеді. Заң актiлерiнде көзделген жағдайларда ... ... ... ... ... түсiмдерге және оларды
республикалық ... ... ... ... ... ... ... бюджетте ақшалай нысанда
көрсетiледi.
Шикізат секторы ... ... ... ... ... ... ... асып түсетін бөлігі мен ... және кен ... әрі ... салаларға жататын мемлекеттік
мүлікті жекешелендіруден түскен қаражатты Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... бюджеттен Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... аударылған сома
республикалық бюджеттiң атқарылуы туралы есепте көрсетiледi.
Республикалық бюджеттің шығыстар ... ... ... ... Үкіметінің ағымдағы қаржы жылына ... ... ... ... іске ... және ... ... паспорттарын бекіту туралы актілерді қабылдауы;
      бюджеттік бағдарламаларды ... ... ... және ... бюджетті қаржыландырудың жиынтық жоспарын
жасау мен бекіту;
бюджеттiң атқарылуы ... ... ... республикалық
бюджеттік бағдарламалар әкімшілерінің рұқсаттар беруі;
мемлекеттік мекемелердің міндеттемелер қабылдауы;
республикалық бюджетті қаржыландырудың жиынтық жоспарына және бюджеттік
бағдарламаларды (кіші бағдарламаларды) қаржыландыру жоспарларына ... ... ... ... жүргізу;
республикалық бюджеттің атқарылуы жөніндегі операциялардың ... ... ... ... ... бюджет тапшылығын
қаржыландыру көздерін айқындайды және ... ... ... ... ... арналған республикалық бюджет туралы заңмен
бекітілген ... ... ... шегінде мемлекеттік
мекемелердің құрылым мен функцияларын жетілдіру ... ... ... ... ... іске ... мемлекеттік
органдардың тізбесінде өзгерістер енгізуге құқығы бар.
Жергілікті бюджеттердің атқарылуы
Жергілікті атқарушы органдар тиісті ... ... ... ... ... ... және нысаналы
жұмсалуын қамтамасыз етеді.
Заң актiлерiнде көзделген ... ... ... тауарлық
немесе заттай бөлiктегi түсiмдерге және ... ... ... ... ... ... байланысты операциялар
жергiлiктi бюджетте ақшалай нысанда көрсетiледi.
Жергілікті ... ... ... ... ... ... органның ағымдағы қаржы жылына арналған
жергілікті бюджетті бекіту туралы және ... ... ... ... туралы мәслихаттың шешімін
іске асыру жөнінде акт қабылдауы;
• бюджеттік бағдарламаларды (кіші бағдарламаларды) қаржыландыру
жоспарларын және жергілікті ... ... ... ... ... жергілікті уәкілетті органдардың, жергілікті бюджеттік
бағдарламалар әкімшілерінің рұқсаттар беруі;
... ... ... ... ... бюджетті қаржыландырудың жиынтық жоспарына және
бюджеттік бағдарламаларды (кіші бағдарламаларды) ... ... ... бюджет ақшасының есебінен төлемдер жүргізу;
• жергілікті бюджеттің атқарылуы бойынша операциялардың есебі
сатыларынан тұрады.
1.3 ... ... ... ... деп әдетте тиісті ақша қорлары бойынша қоғамдық жалпы
өнімді құндық бөлу және ... ... бір ... ... ... ... айрықшалық қызметті айтады.
Қаржылық бақылау қаржыны басқарудың функционалдық элементтерінің бірі,
ол басқарудың басқа элементтерімен тығыз ... және бір ... ... бақылаудың болуы экономикалық категория ретіндегі ... ... тән ... ... ... ... Бұл
функция арқылы қаржы бөлудің қалыптасып отырған ... ... ... ... ... ... ... туралы ескертіп
отырады. Қаржының бақылау функциясы ... ... ... бөлу және тұтыну процесіне қоғам, ең алдымен мемлекет тарапынан
ықпал жасауға мүмкіндік береді. ... бүл ... тек ... ғана ... ... мынадай белгілі бір шарттардың
кезінде:
– бақылаудың айрықша органдарын құрғанда;
... ... ... ... бұл ... құқықтарын реттемелегенде шындыққа
айналады.
Сөйтіп, бақылау функциясы қаржыны ... ... ... ... ... ... ... ал оны саналы түрде қолдану қоғамдық
өндірісте қаржының іс-әрекет ету барысында ... ... Егер ... базистік қатынастарды, яғни өндірістік қатынастардың бір
бөлігін білдірсе, қаржыны ... ... бірі ... ... ... категория болып табылады. Практикада қаржының бақылау
функциясы қаржылық бақылау нысанында жүзеге асырылады, ... бұл ... ... болмайды.
Бақылау функциясы — қаржының ішкі қасиеті, ал қаржылық бақылау қаржыға
тән объективті мазмұн ретіндегі бақылау ... ... ... ... ... қаржы саясатьш, тиімді қаржы ... ... ... ... ... болып табылады.
Қаржылық бақылаудьщ көмегімен қаржы жоспарларының ... ... ... ... тексеріледі. Басқа жағынан, қаржылық
бақылаудың нәтижелігі қаржылық жоспарлауда, ... ... ... ... — оның ақша ... жүзеге
асырылатындығыңда. Табыстар мен қорланымдардың қалыптасу процестері, ақша
қорларьш қүру және пайдалану оның тікелей ... ... ... ... бақылаудың іс-қимылы ақша қатынастарының аса кең аясына таралады,
өйткені қаржы басқа экономикалық категориялармен: еңбекақымен, ... ... ... ... өндірістік құрал-жабдықтармен
(негізгі, айналым капиталымен), ... ... ... байланысты. Ал мекемелер мен ұйымдардың бюджет қаражаттарын дұрыс
пайдалануын бақылау ... ... ... — желі мен ... ... қаражаттарды жұмсаудың белгіленген нормаларын
сақтауды ... ... ... ... ... басқа түрлерімен:
әкімшілік, құқықтық, әлеуметтік, техникалык, саяси бақылаумен жиі ... ... ... ... ... жағы ... ... тығыз
байланысты болатындықтан қаржылық бақылауды шаруашылық бақылаудан бөліп ... ... ал ... ... ... өйткені қаржы операцияларының
көбінде шаруашылық қызметгің басқа процестері қамтып көрсетіледі.
Бақылауды жүзеге асырудың негізгі қагидаттары мыналар болып табылады:
– бақылаудың ... ... ... ... ... яғни оның алдын алу сипаты;
– әрекеттілік, нақтылық, жариялылық — бұларға ... ... ... ... ... істі ... зерделегенде, нақты ұсыныстар
енгізгенде ғана жетуге болады;
– бақылаудың алаламаушылыгы (біреуге тартпаушылық);
– бақылау органдары қызметкерлерінің тәуелсіздігі.
Қаржылық ... ... ... негізгі міндеттеріне мына
төмендегілер жатады:
1. мемлекет, ұйымдар және ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъекіілердің қарамағындағы ... ... және ... ... ... бюджеттен тыс қаражаттарды) пайдаланудың
дұрыстығын тексеру.
3. қаржы операцияларын. есеп-қисаптарын ... және ... ... ақша ... ... ережелерін орындауын
(сақтауын) тексеру;
4. өндірістің ішкі резервтерін — ... ... ... ... өсірудің, айналым активтерінің
айналымдылығьш тездетудің, материал және ақша ... ... әрі ... пайдаланудың мүмкіндіктерін ашу;
5. қаржы тәртібін бұзушылықты жою және ескерту. Олар
ашылған жағдайда ұйымдарға, лауазымды ... ... ... ... ықпал етудің шаралары
қолданылады, мемлекет пен ұйымдарға келтірілген залалдың
орнын толтыру қамтамасыз етіледі.
Қаржы тәртібі — бұл ... ... және ... ... жүргізуші субъектілерінің ақша қорларын жасаудың, бөлудің ... ... ... сақтау.
Қаржылық бақылаудың міндеттерін, олардың түрлерін, ... ... ... мен ... ... ... ... қарай қарастырған жөн, яғни ол микро- немесе макродеңгейде
жүргізіледі.
Макродеңгейдегі қаржылық ... — бұл ... ... ... қаржыны
ұйымдастыру мен оның іс-әрекет етуін бақылау. Оның міндеттері мыналар болып
табылады:
– ақшалай қаражаттардың орталықтандырылаған қорларын
қалыптастырьш, ... ... ... ... ... ... іске асырудың қолданылып жүрген
нысандары мен әдістерінің объективті ... мен ... сай ... ... ... ... неғұрлым тиімді пайдалану, салалар
мен аймақтардың қаржы ресурстарына деген қажеттілігін
оптималды ... және ... ... ... ... сферасының қызметтеріне
деген қажеттіліктерін барынша ... ... ... мен аумақтар бойынша бөлудің
алшақтықтарын анықтап, жою және басқалары.
Бұл деңгейде мемлекеттік ... ... ... ... ... қаржы жоспарлары (сметалары), аумақтық, салалық тұрғыда олардың
атқарылуы ... ... ... ... ... ... Әр түрлі
қаржылық көрсеткіштер және жоспарлардың (сметалардың) және есептердің
бірқатар өндіргіштік ... ... ... қорытылады және
осының негізінде қаржы қатынастарының нысандары мен әдістерін жетілдіру
жөнінде ұсыныстар жасалады.
Билікгің заң ... ... мен ... ... ... ... бақылау субъектіяері болып келеді.
Микродеңгейдегі қаржылық бақылау — ... ... ... ... субъекгілер деңгейіңдегі бақылау.
Микродеңгейдегі қаржылық бақылаудың міндеттері:
– кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... ету;
– шаруашылық жүргізуші субъектілердің бюджет алдындағы
міндеттемелерін орындауының дер ... ... ... ... ... ... өсуінің ішкі өндірістік резервтерін
табу;
– ресурстардың барлық ... ... ... ... ... ... ... жасауга
және басқаларға жәрдемдесу.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы-шаруашылық қызметі бұл
деңгейде бақылаудың ... ал ... ... ... ... құн, ... салықтар және басқалары) оның предметі болып
табылады. Қаржылық бақылауды көсіпорыңдардың экономикалық ... ... ... ... асырады. Бұл мақсатқа тәуелсіз аудиторлық ұйымдар да
тартылады.
Қаржылық бақылау нарықтық ... ... ... ... Жаңа экономикалық өзара қарым-қатынастар қаржы
операцияларын, әр ... ... ... тексеруді, қадағалауды
жақтырмайды. Тегіс қамтитын бақылау қалыпты нарықтық қатынастарға ... ... ... өтпелі кезеңнің қиыншылығы қоғам үшін қолайлы бағытта
қаражаттар ағынының ... ... және ... ... ... ... ... тәртібін, қаржы заңнамасын бұзудың тенденциялары күшейеді,
мемлекеттік меншікті ... ... ... ... ... ... шаруашылық өмірдегі кез келген келеңсіз көріністерге берік
тосқауыл болуы тиіс. ... ... ... ... ... отырып, қаржының бақылау функциясының мүмкіндіктерін реттеудің
құралы ретінде пайдалана отырып, ұдайы ендіріс, бөлу процестеріне ... ... ... ... және оны ... ... тиіс.
Қаржылық бақылаудың сыныптамасы субъектілердегі ... ... ... ... ... жургізудің тәсілдеріне
(әдістеріне) негізделген. Осы белгілерге қарай, қаржылық бақылау үш бағыт
бойынша: турлері, нысандары, оны ... ... ... бойынша
жіктеледі.
Қазақстан Республикасының қазіргі қаржылық бақылау ... оны ... ... ... ... ... мекемелерге немесе
ұйымдарға) қарай мемлекеттік, қоғамдық және ... ... ... (3 ... ... ... ... жалпы мемлекеттік жөне ведомстволық
бақылау арқылы жүзеге асырылады.
Жалпы мемлекеттік қаржылық бақылау ... ... ... ... ... бақылаудың кез келген объектісіне қолданылады.
Бақылаудың бұл түрін мемлекетгік ... пен ... ... ... ... бойынша сыныпталуы
3 сурет.
Мемлекетгік қаржылар жүйесінде бақылау салықтық, бюджеттік ... және ... ... кедендік бақылау жөне т.т. болып
ажыратылады.
Салықтық бақылау салық заңнамасының ... ... ... ... ... ... зейнетақы корларына міндетті зейнетақы
жарналарының ... және дер ... ... ... ... ... меншік нысандарына қарамастан, барлық ... ... ... ақ табыс табатын азаматтар қамтылған.
Бюджеттік бақылау тексерістік және ... ... ... ... ... ... негізгі қаржы жоспарының — ... ... мен ... бойышпа орындалуын
бақылау;
– қаржылық ақпаратгы, соның ішінде салықтық бақылаудың
нәтижесін жинау, бұл ақпаратты талдау және ... ... ... ... ... ... шығындардың белгіленген нормалары мен нормативтерін
бақылау арқылы ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
– өндірістік емес, мақсаттсыз шығындарды, иесіздікті,
ысыраптар мен ұрлықтарды жою және одан сақтандыру.
Бюджеттік бақылау ... ... ... кәсіпорындарда,
мекемелерде және ұйымдарда, сондай-ақ ... емес ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарында жүзеге
асырылады.
Банктік қадағалау кредит ресурстарын қалыптастыру және олардың
қозғалысы барысында, ... ... ... ... ... сақтауын тексеру кезінде, нақты ақшасыз есеп айырысқанда және
басқа ... ... ... ... ... ... қатынастарына қатысты барлық шаруашылық субъектілер қамтылған.
Сақтандыру сферасындагы қаржылық ... ... ... ... дер ... ... ... мақсатты жұмсалуын, сақтық
операцияларының дұрыс жүргізілуін, сақтандыру туралы заңнаманың талаптарын
сақтық қатынастарға қатынасушылардың барлығының орындалуын ... ... ... тауарлар мен көлік қүралдарын, оларды есепке алуды
кедендік ... ... де, ... ... ... де ... ... тексеру нысанында кедендік бақылауды жүргізеді; олардың
тауарлар мен көлік ... ... ... арқылы орналастыратын
субъектілердің қаржы және ... ... ... ... ... ... құқы бар.
Барлық өкілетті органдар қаржылық бақылауды тиісті бюджеттің жобасын
және оның ... ... ... жыл ... сессияларда қараған кезде
жүзеге асырады. Өкілетті ... ... және ... ... маңызды бақылау функцияларын орындайды, олар ... ... ... ... ... мен оның атқарылуы туралы есепті қарайды.
Үкімет, жергілікті әкімшіліктің аппараты оларға қарасты органдардың
бақылаушылық, соның ішінде ... ... ғана ... ... ... өздері де тікелей қаржылық бақылауды жүзеге асырады.
Республика ... ... ... ... мен ... ... мемлекепің қаржылық саясатын ... ... ... ... ... функцияларын жергілікті жердегі атқарушы
органдар орындайды.
Ведомстволық қаржылық ... жеке ... ... ... олардың жүйесіне кіретін шаруашылық жүргізуші
субъектілердің ... ... ... Оның негізгі
міндеттеріне мыналар жатады:
– жоспарлы тапсырмалардың орындалуын;
– материал және қаржы ресурстарын үнемді пайдалануын;
– меншіктің ... ... ... ... ... бақылау-тексеріс жұмысының мән-жайын бақылау;
– қырсыздық, ысырапқорлық және ... ... ... ... ... ... яғни ... жүргізуші субъектілерде (фирмаларда, компанияларда, ұйымдар мен
мекемелерде) жүзеге асырылатын бақылау жүргізіледі. Бақылау функциялары ... ... ... ... ... ... оның ... процесімен байланысты. Бақылаудың бұл түрі өндірістің бастапқы
буындарының ... ... ... ... тиімді пайдалануға
жауаптылығын арттыруға жәрдемдеседі, ысыраптарды, қаржы тәртібінің әр түрлі
бұзылуларын азайтуға ... ... ... есеп саясатын да қоса алғанда,
субъектінің экономикалық саясатының сақталуына сарапшылық баға ... ... ... ... ... келген ішкі бақылаудың жұмысына бага беру
болып табылады. Таза ... ... ... өзге ... ... ... талдап жасау, экономикалық диагностика,
маркетингтік зерттеулер, басқарушылық кеңестер міндеттерін және ... ... ... ішкішаруашылық бақылау оның бұрынғы
ұғынысындағы ... ... ... барады: оның орнын мемлекеттік
кәсіпорындарда шаруашылық есеп ... және ... ... ... ... ынталандырмалар басуы тиіс.
Шаруашылық есеп, коммерциялық есеп әр түрлі бұзулардан ... ... ... өйткені жетістіктердегі қызметкердің, кәсіпкердің жеке
ынталылығы ... ... ... ... ... нысандары мен уақытына қарай қаржылық ... ... ... ағымдағы және кейінгі бақылау болып белінеді.
Бақылаудьщ мұндай ... ... ... ... қызметіне
тән.
Қаржылық алдын ала бақылау ақшалай қорларды жасау, бөлу және ... ... ... дейін жүргізіледі, сондықтан оның қаржы
тәртібін бұзуды алдын-ала ескертуде зор ... бар. Бұл ... ... орындауға жататын қаржы қызметін жүзеге асырудың негізі болып
табылатын ...... ... ... мен сметалардың
жобалары, кредит және касса өтінімдері және т.т. ... ... ... қаржы жоспарларының атқарылу процесінде,
шаруашылық-қаржы операцияларын жүзеге асыру барысында ... мен ақша ... ... ... мен ... қадағалайды, қаражаттарды жіберу шығындарының орындалуына, бұрын
берілген ресурстардың пайдаланылуына сай келуін ... ... ... шаруашылық-қаржы операцияларының жасалу процесіңде ... ... ... — қаржы операцияларын жасағаннан ... ... және ... ... ... кейін, шаруашылық
органдардың ақша қаражаттарын пайдаланғаннан кейін және т.б.) жүргізілетін
бақылау және алдын ала бақылау мен ... ... ... ... ашуға жетелейді.
Қаржылық бақылауды жетілдірудің аса маңызды бағыттарының бірі қаржылық
бақылаудың ... ...... ... ... табылады, бұл мемлекеттік емес шаруашылық органдар санының көбеюімен
және тиісінше қаржы, ... есеп ... ... сан ... ... ... ... отыр. Аудиторлық бақылау — тәуелсіз ... мен ... ... ... ... ... келісімшарты
негізінде қаржы-шаруашылық қызметінің жай-күйін тексеру.
Нарықтық реформалардың тереңдей түсуі жағдайындағы қаржылық бақылау
жүйесінің ... ... ... ... ... ... фирмалардың, ұйымдардың бухгалтерлік (қаржылық) есебінің
дұрыстығын ... ... ... ... сенімділігін бағалау.
Аудиторлық жұмыста талдамалық және сараптамалық болжам қызметіне үлкен ... ол ... ... ... ... ... тиімді
стратегиясы мен тактикасын жасауға мүмкіндік береді.
Аудиторлық бақылау — ведомстводан тыс тәуелсіз қаржылық бақылау. ... ... ... "аудитор біліктілігінің берілуі" туралы
куәлік алған жеке тұлга да, сондай-ақ акционерлік қоғам да, ... пен ... ... ... ... ... ... үшін кез келген ұйымдық-құқықтық нысанда құрылған коммерциялық
аудиторлық ұйым да жүргізе ... ... ... ... ... ... тиісті аудиторлық ұйымдарды — ... ... ... ... ғана ... ... алады.
Аудиторлық палата коммерциялық емес, тәуелсіз, кәсіби, өзін-өзі
басқаратын жөне ... ... ұйым ... ... ... деп оған ... бар үйымдар мен мамандардың қаржы
есептемесіне сараптама және ... ... ... ... ... жүргізуші субъектілерге олардың тапсыруы бойынша
қызметгің басқа түрлерін ... ... және ... ... тәуелсіз қызметін айтады.
Аудит дамуының тарихы өзінің бастауьш ... ... ... ... ... алғашқы бухгалтерлер-аудиторлар пайда болды. Ал 1862
жылы Англияда ... ... ... заң" шықты. Францияда мұндай заң 1867
жылы, АҚШ-та 1937 жылы ... ... ... ... аудиторлық институт нысанында дамып,
нарықтық экономиканың ажырағысыз бөлігі болып отыр.
Қазақстан Республикасында 1998 жылдың 20-сыншы ... ... ... ... заң" жұмыс істейді. Ол аудиторлық қызметті жүзеге
асыру процесінде мемлекеттік органдар, заңды және жеке тұлғалар, аудиторлар
мен ... ... ... ... ... реттейді.
Аудиторлық қызмет — бұл аудиторлар мен аудиторлық ұйымдардың қаржылық
есептеме аудитін жүргізу ... ... ... Аудиторлар мен
аудиторлық ұйымдар өз қызметінің бағыты бойынша қаржылық есептеме аудитінен
басқа да ... ... ... ... негізгі қағидаттарына мыналар жатады:
– тәуелсіздік;
– объективтілік;
– кәсіби біліктілік;
– қүпиялық.
Аудит ... ... ... ... ... қаржылық есептеменің дұрыс және объективті жасалғаны туралы ... ... ... ... тұлғалардың (аудиттелетін субъектілердің)
қаржылық есептемесін тексеру (аудит) болып табылады.
Аудиттің түрлері — міндетті аудит және ... ... жыл ... ... ... жатады: банктер, кредиттік
серіктестіктері, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын
ұйымдар және бағалы ... ... ... ... ұйымдар, сақтық
ұйымдар, жинақтаушы зейнетақы ... ... ... басқару
жөніңдегі компаниялар, шетел қатысатын кәсіпорындар, ашық халықтық қоғамдар
жатады.
Аудит ... ... ... ... ... көзделген өзге жағдайларда да міндетті болып табылады.
Бастамашылық ... ... ... ... ... ... және аудитордың, аудиторлық ұйымының арасында
аудит жүргізуге жасалған ... ... ... ... ... ... көлемі ескеріле отырып жүргізіледі.
Аудит сыртқы және ішкі болуы мүмкін. Сыртқы аудит — аудиттің тәуелсіз
нысаны, ішкі ...... ... ... ... немесе ішкі нысаны. Ішкі ... ... ... ... ... және шартымен жасалады.
Аудит мынадай дәйекті стадиялар бойынша жүгізіледі:
– жоспарлау (тараптардың іс-қимылын ... ... ... ... ... ... алу және ... аудитор рәсімін жасау және бағдарламаны әзірлеу;
– бақылау жүйелерін тексеру және оның ... ... ... ... ... қорытындыны қалыптастыру.
Аудитор — бұл кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржы-шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... жаңа
ұйымдық нысаны. Ол бақылау мен коммерциялық аудиторлық қызметті ... ... не ... ... ... ... ... асыруға
құқылы.
Аудитордың міндеттері мемлекеттік ... ... ... ... жасалынған шаруашылық операцияларының қолданыстағы
заңға сөйкестігін анықтау. Сонымен бірге аудиторлық ... ... ... ... ... жүзеге асыратын мемлекеттік
бақылаудан айтарлықтай ... ... ... ... ... ... ... арттыруға, оның төлем қабілетін
қамтамасыз етуге, клиенттердің мүддесін ... ... ... бірінші кезекте
мемлекеттің мүддесін қорғайды, бұзушылықтарға ... сан ... ... қолдана отырып, шаруашылық
жүргізуші субъектілердің заңдарды, нормативтік
актілерді сақтауын ... ... ... ... ... ұйым мен ... ... байланыстар көлденең, ерікті келісімшарт
негізінде болса, тексеру жүргізгенде тік, ... ... ... ... ... ... немесе оның келісімен
аудиторлық қорытындыны алуға мұқтаж болып отырған
орган ... ... ... ... ... ... аудиторлық тексерудің тиімділігін клиент аудитке
жұмсалған ... мен ... ... ара салмағы ретінде айқындайды.
Тексерістің тиімдшігін ... ... ... аудиторлық тексерудің нәтижелері клиентке арналған
аудиторлық қорытынды мен ... ... ... ... ... ... онда ... бақыланатын ұйымдық
түйіндер, жазалау, міндетті нұсқаулар және ... ... ... ... пен аудит нәтижелерінің
құпиялығын қамтамасыз етуі тиіс, ревизорлардың оларды
жария етуіне құқы бар.
Аудиторлар мен аудиторлық ұйымдардың жүргізетін қызметтері сан ... ... ... ... және ең ірі аудиторлық ұйым —
"Қазақстанаудит" компаниясының мысалынан ... ... ... ... ... қызмет көрсету, бағалау және оны саралау, кедендік
кеңестер, ... ... ... құрылтайшылардың құжаттарын
жасау, қайта құрылымдау мен банкроттық рәсімдердегі ... ... ...... ... қызметтердің толық емес тізбесі осындай.
"Қазақстанаудит" компаниясының Астана қаласында және республиканың барлық
облыстарында ... ... бар. ... аудиторлық қызметтің
қағидаттарын бұлжытпай сақтайды.
Қаржылық бақылау әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі. Нақтылы әдісті қолдану
қаржылык бақылауды жүзеге ... ... ... нысандарының
ерекшеліктері, бақылаудың объекті мен мақсаты, бақылау іс-қимылының пайда
болуының негізі сияқты бірқатар факторларға байланысты болады.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... (құжаттаманы, есепке алу мен есептемені, шоттық тексеру),
қарап шығу, қаржы жоспарларынъщ жобаларын, өтінімдерді, ... ... ... ... баянамаларды тыңдау, лауазымды адамдардың
ақпараттары және ... Бұл ... ... аралық міндеттерді
шешуге жағдай жасайтын тым көп ... ... ... ... тексерісте құжаттарды ыңғайласпа тексеру, ақша қаражаттары мен
материалдық құндылықтарды тугендеу, сандық ... ... ... ... ... салыстыру және басқалары.
Қаржылық бақылаудың нысандары мен әдістері үнемі жетілдіріліп отырады,
оларға есептеу техникасы ... ... ... ... ... ... жаллы әдістер түрлі объекгілерге бақылау ... ... ... ала және ... ... жүзеге асырудың негізгі әдісі көзбен
шолып (визуалды) тексеру болып табылады. Мұндай ... ... ... ... іс тиым салу және ... ... жазбаша
немесе ауызша жарлық, бұйрық беруге саяды.
Кейінгі каржылық бақылау бірнеше әдіспен жүзеге ... ... ... экономикалық талдау, тексеріс (ревизия). Тексеру
шоттық немесе тақырыптық болуы ... ... — бұл ... ... ... ... есеп-
қисаптарының ақиқаттығын тексеру.
Тақырыптық тексеру — бұл бақылауға жататын объектінің шаруашылық-қаржы
жұмысының жеке жақтары мен учаскелерін зерделеу, мысалы, ... ... ... ... ... ... өзіндік құнына жатқызудың
дұрыстығын тексеру және т.б.
Экономикалық талдау —- бұл объектінің шаруашылық-каржы қызметіне ... ... ... ... ... және ... негізінде
экономикалық жағдайды жақсартудың жолдары мен факторларын негіздеу.
Экономикалық талдауды шаруашылық органдардың өздері де, сонымен бірге
бақылаудың ... ...... ... ... фирмалары да жүргізеді.
Тексерулер мен қарап шығуды бақылау органдары шаруашылық ... ... ... ... бір ... ... ... орнында қаржылық қызметтің жеке жағымен (учаскесімен) танысу
жолымен бір мәселе (тақырып) ... ... ... ... ... болып келеді.
Қаржылық бақылаудың негізгі әдісі — тексеріс — ... ... ... ... және ... ... бір кезеңдегі шаруашылық
жүргізуші субъектілердің қаржы-шаруашылық қызметінің барлық жақтары ... ... ... терең тексеру, оны неғурлым толық карап шығу.
Тексерісті әртүрлі органдар жүргізеді. Тексеріс бұл органдардың ... да, ... ... ... ...... тергеу органдарының
нұсқауы бойынша да жүргізілуі мүмкін.Тексеру ... ... ... толық (жаппай), іріктемелі (ішінара) тексеріс болып ажыратылады.
Ұйымдық белгісі бойынша олар жоспарлы және ... тыс, ... ... ... ... ... өзінің жұмысын жоспарлар бойынша
жүргізді. Жоспарлар тексерулер мен тексерістердің ... ... ... ... Жоспарларда бақылаудың объектілері, тексерудің
немесе ... ... ... мен ... уақыты, атқарушылардың
саны мен олардың құрамы және т.т. ... ... ... ... ... негізінде жүргізеді,
Құжаттық тексерісті жүргізген кезде есептер, сметалар ғана емес, сондай-
ақ құжаттар, өсіресе бастапқы ақша құжаттары (шоттар, ... ... ... бағалы қағаздар) тексеріледі.
Нақтылы тексеріс құжаттарды ғана емес, сонымен ... ... бар ... ... да ... ... деп белгілі бір кезендегі шаруашылық жүргізуші
субъектілерің бүкіл қызметін тексеруді айтады.
Іріктемелі тексеріс кезінде ... ... ... ... ... ... ... шыгындарын, әр түрлі нысаналы шығындар мен
шығыстарды тексеру) бағытталады.
Тақырыптық тексерістер бір үлгідегі бірнеше кәсіпорындарда, мекемелерде
немесе бірнеше министрліктер мен ... ... ... ... ... жүргізіледі. Олар сонымен бірге шаруашылық
жүргізуші субъектілердің белгілі бір ... ... ... ... мәселе бойынша көлемді материал алуға, оны талдауға, түжырым жасауға,
жүмысты жақсарту ... ... ... ... ... ... ... құндылықтарды түгендеу, кассадағы
нақты ақша қаражатгарын тексеру, тексерілетін объект қызметінің жоспарлы,
нормативтік және есептік көрсеткіштерін салыстыру, құжаттық және ... ... пен ... ... ... ... өйткені олардың
сапасы осыған байланысты болады. Бұл үшін ... ... ... оқып ... ... ... ... пен тексерудің
материалдарымен, анықталған бұзушылықты жоюдың нәтежиелерімен танысады;
ақпарат ... сын ... ... қызметтердің
ерекшеліктерін зерделейді және т.т.
Әзірлік жұмысының негізінде тексеріс немесе ... ... ... ... пен ... ... жоспары жасалады.
Тексеріс немесе тексеруді жүргізудің бүкіл процесі бірнеше кезеңдерден
тұрады:
– өкілділіктерді көрсету;
... ... ... ... ... өткізу;
– түгендеуді жүргізу;
– тексерілетін объектімен, оның қызметінің технологиясы
мен жеке өзінің танысуы;
– шаруашылық қызметті алдын ала талдау;
– тікелей ... ... ... ... тексеріс немесе тексерудің материалдарын ... акт ... ... жасау; ашылған кемшіліктердің
жойылуын тексеру.
Тексеріс немесе тексеруді жүргізудің нәтежиелігі көбінесе жасалынған
актінің ... ... ... ... ... ... — бұл
қаржы-шаруашылық қызметінде жіберілген бұзушылықтың жай ... ... ... ... жұмысының сапасы, заңдылығы, мақсаты, сәйкестігі туралы
дұрыс ... ... ... ... құжат. Оның негізінде ашылған
бұзушылықты жою мақсатында нақтылы ұсыныстар, ұйғарымдар жасалынады, ... шара ... ... ... көп жағдайда оны ұтымды ұйымдастырумен,
бақылаудың субъектілерін, олардың құқықтары мен ... ... ... қаржылық бақылауды жүргізудің нысандарын және әдістерін дұрыс
ұйымдастырумен анықталады.
Жалпымемлекеттік қаржылық бақылауды ... ... пен ... ... ... ... ... Казахстан Республикасыныц
Парламенті, Үкімет, ... ... ... ... ... ... органдар. Бақылаудың бұл ... ... ... ... ... ... есеп комитеті
де жүргізеді.
Құқықтық мемлекет құрылысының тұжырымдамасын негіздей отырып қаржылық
бақылауы жүзеге асырудағы ... ... рөлі ... ... ... субъектісі ретіндегі Қазақстан ... ... және ... тиісті түрі — ... ... ... ... Бұл ... ... ... бюджетгің шығыстарьш шамдандыратьш кез
келген ... ... ... ... ... ... ... сәйкестігін тексеру кезіндегі;
– бюджеттің жасалуына тексеріс кезіндегі мемлекеттің
шығыстары болып табылады.
Парламенттің алдын ала ... ... ... осы ... ... және әлеуметгік жағдайлардагы қарастырылған шығыстардың жалпы
тұтастығын анықтау болып ... ... ... ... ... цифралардың дұрыстығын белгілі бір тұрғыдан қарай отырып
жүргізіледі. ... ... ... ... бақылауды және Республикалық
бюджет туралы қабылданған заң бойынша қаражаттарды иеленушілердің есебін
тексерген ... ... ... ... ... ... тиіс. Бұл орайда парламенттік бақылаудың негізгі нысаны алдын
ала бақылау болуы ... ... ... ... ...... пен ... арнаулы жұмыс органдары — экономика, қаржы
және бюджет жөніндегі комитеттер бар. Бұл ... ... ... ... ... мәселелерді алдын ала қарау және ... ... ... ... ... ... жұмсалуына бақылау жүргізеді. Қаржы-бюджет мәселелері
бойынша сараптамалық ... мен ... ... ... ... тиісті инстанцияларға — министрліктерге, ведомстволарға, ... ... ... жібереді.
Ел басының жарлықтарының, қаулыларының және ... ... ... ... ... ... лауазымды адамдардың
атқармағаны үшін жауапкершілігін күшейту мақсатында Президент аппаратында
жүмыс істейтін ... ... бар. ... ... ... ... жергілікті әкімшіліктердің және
мемлекетгік басқарудың басқа ... ... ... жүзеге
асырады. Аппарат Президентке ашылған кемшіліктер мен бұзушылықтарды жою
жөнінде қабылданған шаралар туралы ... ... ... ... ... ... ... лауазымды адамдарды жауапқа тарту
жөнінде ұсыныстар ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік туғызатын ашылған бұзушылықтарды,
себептерді және талаптарды жою жөніндегі ұсыныстарды қарау үшін Үкіметке,
әкімшілік басшыларына, мемлекеттік басқарудың ... ... ... етіп
отырады. Өзінің функцияларьш жүзеге ... ... ... ... мен ... ... қажетті ақпараттарды алуға
тиісті өкілеттік берілген.
Республикалық ... ... ... ... ... есеп
комитетініқ негізгі міндеттері мен функцияларьша мьшалар жатады:
1. ... ... ... ... ... мен басқа
нормативтік актілердің атқарылуына бақылау жасау;
2. республикалық бюджеттің атқарылуымен байланысты ... ... ... тапсырмаларьш орындау;
3. республикалық бюджетке қаражаттардың түсуін және оның
пайдаланылуы зандылығын бақылау;
4. республикалық бюждетгік бағдарламалардың орындалуына
және мемлекеттің ... ... ... ... қаражаттарын мақсатты пайдалануға бақылау
жасау;
5. Қазақстан Республикасының Парламентіне қарауға республикалық бюджеттің
орындалуы туралы есепті тапсыру.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... Үкімет республика дамуының индикативтік жоспарын,
экономиканың сфералары мен секторларының, салалардың, ... ... ... ... маңызды бағыттарын жасап, қарау
процесінде адцын ала бақылауды жүзеге ... ... ... барысында Үкімет олардың жүзеге асырылуының, ... ... ... ... ... ... ... бақылау жасайды. Республика Үкіметі мемлекеттік бюджеттің жасалуы
мен атқарылуын бақылап отырады, мемлекеттің қаржы саясатын жүзеге асырады.
Өздерінің өкілеттігіне ... ... ... ... ... ... ... олар негізінен бюджетгерді, олардың атқарылуы
туралы есепті қарау және ... ... ... ... жүзеге
асырады.
Қаржы министрлігі, оның Қаржылық бақылау комитеті және аумақтық ... ... ... ... ... ... Олар
жоспар, смета және қаржы тәртібінің сақталуын, ... ... ... және дер ... мемлекеттің қаражаттары
жұмсалуының заңдылығы мен мақсатқа сәйкестілігін, бухгалтерлік есеп-
қисаптың және ... ... ... ... ... ... ... функциясы бірлескен және шетелдік кәсіпорындарды,
экспорт-импорттық операцияларды валюталык, бақылау болып табылады.
Мемлекеттік бақылауды Қаржы ... ... ... құқығындағы
Қазынашылық комитетінде орындайды. Қазынашылық органдарының негізгі
міндеттерінің бірі республикалық бюджеттің ... ... ... ... және бақылау болып табылады.
Қаржы министрлігінің Салық комитеті, оның аумақтық органдары есептелген
салық және бюджетке төленетін басқа міндетті ... ... ... ... ... ... және дер кезінде түсуіне салықтық
тексерулерді жүзеге асырады.
Экономика мен қаржы ... ... ... ... ... ... Қаржы полициясының органдары да қатысады. Олар
заңмен белгіленген өкілеттіктері шегінде ... ... ... алдын ала
тергеу және анықтау, әкімшілік іс жүргізу ... ... мен ... ... адам мен ... ... қоғам мен мемлекет
мүдделеріне қылмыстық және құқыққа қайшы өзге де қол ... ... оны ... ... ... ... және ... бағытталған құқық
қоргау қызметін жүзеге асыратын ... ... ... ... ... органдарының негізгі міндеттері мыналар болып табылады:
1. өкілеттігі шегінде мемлекеттің экономикалық қауіпсіздігін,
кәсіпкерлік қызмет субьектілерінің, ... мен ... ... мен мүдделерін қамтамасыз ету;
2. салықтарды төлеуден жалтаруға байланысты қылмыстардың, ... ... ... өзге де қылмыстар мен құқық
бұзушылықтардың алдын алу, оларды анықтау, жолын кесу, ашу
және тергеу;
3. ... ... ... ... пен ... ... ... мемлекеттік саясатты әзірлеуге және іске асыруға қатысу;
4. қаржы полициясы органдарының қарауына жатқызылған
мәселелер бойынша ... ... ... асыру.
Қаржы полициясының төменгі бөлімшелері жоғарғы тұрғандарына бағынатын
бірыңғай орталықтандырылған ... ... ... ... ... ... мыналарды:
орталық атқарушы органды (уәкілетті орган); Қаржы полициясының аумақтық
және мамандырылған органдарын қамтитын қаржы полициясының ... оқу ... және өзге де ... бағыныштағы
мекемелер құрайды.
Облыстардың, астананың, республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... қаржы полициясының аймақаралық,
қалалық, қалалардағы аудандық бөлімшелері қаржы полициясының аумақтық
органдары ... ... ... көліктегі тиісті бөлімшелері ... ... ... больп табылады.
Қаржы полициясьшың аумақтық және ... ... ... ... ... ... ... функцияларын жүзеге
асырады.
Экономикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында экономика және
қаржы ... ... ... мен ... ... алдын алу,
оларды анықтау, жолын кесу, ашу және тергеу ... ... ... ... шектерде салааралық үйлестіруді және өзге де арнайы
атқарушылық және рұқсат етушілік ... ... ... Қазақстан
Республикасының орталық атқарушы органы уәкілетті орган ... ... ... ... ... органдары мен ведомстволық бағыныштағы мекемелер
қызметінің негізгі бағыттары бойынша олардың ... ... ... мен ... ... етеді;
2. қаржы полициясы органдарының жедел-іздестіру, әкімшілік, тергеу және
анықтау қызметінің практикасына талдау жасайды;
3. ... және ... ... ... күрестің
нысандары мен әдістерін жетілдіреді, жедел-іздестіру қызметінің
стратегиясы мен тактикасын белгілейді, қаржы ... ... ... арттыру жөніндегі шараларды әзірлейді және іске
асырады;
4. қаржы полициясы органдары бөлімшелерінің жұмысына бақылау ... ... ... экономикалық қауіпсіздігін
қамтамасыз ету жөнінде басқа мемлекеттік органдармен өзара іс-
қимыл жасайды;
6. қаржы ... ... ... ... кадрларының біліктілігін арттыруды ұйымдастырады;
7. қаржы полициясы органдары қызметінің басым бағытгарын белгілейді,
оларды іске асырудың ... ... және ... ... ... және ... қылмыстар мен қүқық бұзушылықтарға қарсы
күрес мәселелері бойынша шет мемлекеттердің
тиісті органдарымен ... ... ... өз ... ... ... ... қатысады;
9. заңмен белгіленген өз өкілеттігі ... ... ... қабылдайды.
Уәкілетті органның, оның бөлімшелерінің, сондай-ақ ведомстволық
бағыныштағы мекемелері қызметінің негізгі ... ... үшін ... басшыньщ жанынан консультациялық-кеңесші орган болып табылатын алқа
құрылады.
Барлық деңгейлердің өкілдікті органдары ... ... ... ... ... және олардың атқарылуы туралы
есепті қарау және бекіту поцесінде жүзеге асырады. Яғни олар ... ...... ала және ... ... жүзеге асырады. Ағымдағы
бақылау бар болғанымен ... ... ... ... ... ... ... тексерулер болып табылады. Бақылаудың объектісі
ақша қаражаттарьшың ... ... ... органдары жүргізетін бақылау барлық нысанда жүзеге асырылады және
де алдын ала және ағымдағы ... оның ... ... ... табылады.
Бақылаудың негізгі әдістері тексерулер және есептемені шоттық тексеру.
Салалық басқармалардың ... ... ... ... ... ... қаржылық бақылауды республика ... ... ... ... мен бөлімдері
ведомстволарға қарасты кәсіпорындарға, ұйымдарға, ... ... ... бақылау алдын ала, ағымдағы және кейінгі бақылау
нысанында жүзеге асырылады. Бақылаудың ... ... ... ... қарау, тексерістер мен тексерулер ... ... ... ... ... ... қорлары болады.
Ішкішаруашылық бақылауды ... ... ... ... (бухгалтериялар, қаржы бөлімдері және т.с.с.)
жүргізеді. Бұл орайда бас (аға) ... ... рөл ... ... ... ... оның ... бөлімдерінің өндірістж және
қаржы ... ... ... ... ... Әр ... ... атқарушы органдарда ішкішаруашылық бақылауды
жүзеге асыру үшін бұл қызметтерден басқа ... ... ... Ірі ... бақылау қаржылық бақылауға тән ... ... ... Оның ... әдістері тексерулер мен
тексерістер болып табылады. Коммерциялық ... ... жеке ... ... мен ... биржаларда, банктерде
және т.т.) ішкішаруашылық бақылаудың құрылтайшысы ... ... ... оның ... ... ... жүзеге асырады.
Қогамдық қаржылық бақылауды еріктілік және ақысыз ... ... ... ... орындайды. Бақылаудың объектісі тексерушілер
алдында қойылған накты міндеттерге байланысты болады. ... ... ... жүргізуші субъектілердегі, ... ... ... кәсіподақ ұйымдарының бақылауы жатады.
Бұл органдардың қызметіндегі ... ... ... ... ... Әр түрлі қоғамдық ұйымдар ... ... ... ... ... ... ... спорт, соғыс және еңбек
ардагерлерінің ұйымдары, қайырымдылық қорлары) ... ... ... ... ... ... фирмаларды да тарта алады.
Бақылаудың объектісі — табысты алу көздерін және ... ... оның ... тексеру.
Нарыққа өту жағдайында қаржылық бақылаудың рөлі мен маңызы ... ... ... ... кеңестік дәуірде қаржылық бақылау
айтарлықтай дәрежеде дамыды. Түгелдей дерлік ... ... ... ... мен ... процестерге қатаң, жанжакты бақылау жасауға
ынталы болды. Шаруашылық жүргізуші субъектінің ... ... ... ... мен қоғамдық бақылау ... ... ... ... (болған) қос бақылаудың қарамағында болды.
Басқарудың әкімшілік нысанынан нарықтық нысанына өту ... ... ... ... ... бақйлау комитеті жойылды,
ведомстволық бақылау іс ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру жөніндегі қызмет тарылды.
Нарықтық қатъшастар жағдайында ... ... ... жақсы бақылаушылар деген сенім білдірілді. Алайда ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік меншіктерді тегін беру немесе символикалық сомаға сату
түріндегі талантаражға жеткізді және басқалары.
Нарық ... ... ... жеке ... ... ... ... қоғам дамуының баска кезеңдерінен де үлкен
дәрежеде қажетсінетінін шет ... ... ... ... ... отыр.
Мемлекеттің алдында жан-жақты, жүйелі, кешенді бақылауды, соның ішінде
қаржылық бақылауды да ... ... туып ... Бұл ... ... ... мен олардың қаржы-шаруашылық қызметінің барлық
жақтары қаржылық бақылаумен қамтылуы тиіс дегенді ... ... ... іске ... үшін ... бақылау мына бағыттарда ... ... ... ... тәуелсіз аудиторлық бақылауды дамыту;
– түрлі ... ... ... ... ... ... органдарының қызметін үйлестіру
және басқалары.
II ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК БЮДЖЕТТІҢ ... ... ... ... ... ... мен шығыстарының құрамы
Мемлекеттің орталықтандырылған ақша қорын ... ... ... болып келетін бюджеттің жұмыс жасауы ерекше
экономикалық ...... ... мен ... ... ... Олар ... бөліністің жеке көздерін білдіреді. Категориялардың
екеуі де бюджетгің өзі ... ... және ... өзгеше қоғамдық
арналымы болады:
1. кірістер мемлекетті қажетті ақша қаражаттарымен қамтамасыз етеді,
2. шығыстар оргалықтандырылған ресурстарды жалпымемлекеттік қажеттіліктерге
сәйкес бөледі.
Кірістер мен ... ... мен ... ... ... және ... жағдайларда жүзеге асырылатын мемлекеттік бюджет
және салық саясатын жүргізудің бағыттарына байланысты ... Бұл ... ... бір ... ... ... және шығыстарды
жұмсаудың қолайлы нысандары мен әдістерін пайдаланады.
Нарықтық қатынастарға көшкенге дейін ... ... ... ... ... ақша ... ... келді. Ол
бюджет кірістерінің жалпы сомасының 90% құрады және негізінен екі төлемнен
— айналым ... мен ... ... төлемдерден тұрды. Бұл жүйе 1930
жылдан 1990 жылға ... өмір ... 1980 ... ... өндірістік
қорлар, еңбек ресурстары және ... үшін ақы ... ... ... ... ... жүрген төлемдер жүйесін өзгертпеді
және жеке көсіпорындар қызметінің жеке-дара нәтижелеріне бағытталып отырды.
Дағдыдағыдай, ... көзі ... ... ... бара-бар төлемдер
болып табылады. Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджеті кірістерінің
құрамы мен ... ... ... ... ... және
салыстырмалы тұрақсыз сипаттағы салықтық емес қаражаттардың түсімдерімен
айқындалады.
Бюджет ... ... ... ... ... ... мыналардан тұрады:
1. түсімдерден:
A) кірістерден;
B) алынған ресми трансферттерден (гранттардан);
C) бұрын бюджеттен берілген кредиттер бойынша ... ... ... ... және ... ... шығыстардан;
В) кредит беруден;
3. бюджет тапшылығынан (профицитінен);
4. бюджет тапшылығын (профицитті пайдаланудан) қаржыландырудан.
Өз кезегінде кірістер:
1. салықтық түсімдер;
2. салыққа ... ... ... ... ... алынатын кірістер болып бөлінеді.
Бюджеттік түсімдердің бұл үш категориясы алынған ... ... ... бір ... ... яғни тауарларды немесе қызметтер
көрсетуді сатып алуға, кредиттер беруге немесе ... ... ... емес ... жөне ... ... ... берілген кредиттерді өтеу санаты бюджеттік кредиттер бойынша
(қайтару негізінде берілген — бұрынғы жылдардағы ... ... ... ... ... ... ... түсуі
болып табылады.
Бюджеттің шыгыстар бөлігі функционалдық ... ... ... ... ... ету ... ... "борышқа қызмет ету"
функционалдық тобы бойынша бюджеттік ... ... ...... ... және кіші ...
қарыздар бойынша сыйақылар (мүдделер) төлеу және қарыздарды орналастырғаны
үшін комиссиялық сыйақылар төлеу бойынша ... ... бөле ... ... өтеу түрінде қайтаруға жататын, басқа экономикалық
бірліктерді несиелендіруге ... ... ... ... ... топ ... табылатын несиелендіруде көрсетіледі.
Бюджет тапшылыгы шығыстар мен бюджеттен қайтарымды негізде ... ... ... ... түсімдердің жалпы сомасынан асып
түсуін ... ... ... республикалық бюджет тапшылығының
көлемі ұлтгық валютамен және ... ішкі ... ... ал ... Астана және Алматы қалалары бюджеттерінің тапшылығы ұлттык,
валютамен көрсетіледі. Ал бюджет профициті — бұл ... ... ... ... ... ... және ... бюджеттен берілген кредиттер
бойынша негізгі борышты өтеудің жалпы сомасының жалпы шығыстардың және
қайтарымдық ... ... ... ... асып ... ... профицитінің көлемі де ұлттық валютамен немесе жалпы ішкі өнімге
пайызбен есептеледі.
Мемлекеттік бюджеттің соңғы ...... ... ... ... ішкі және ... ... борышты өтеу жөніндегі
шығыстарды қамтып көрсетеді. Оның қос арналымы бар:
тапшылық ... ... — ішкі ... ... ... ... ... қағаздар сатудан, есепке алу бойынша, шығыстарды ... жыл ... ... қаражаттарының қалдықтары) және сыртқы
қарыздардан қаражаттар тарту;
профицит кезінде — жоспардан тыс ... ... ... ... ... ... ... кезектегі бюджеттік бағдарламаларды
қосымша қаржыландыруға пайдалану.
Кірістер мен шығыстардың егжей-тегжейлі тізбесі мен топтамасы бюджеттік
сыныптамамен айқындалады. Қаржы ... ... ... ...... ведомстволык, және экономикалык, сипаттамалар
бойынша бюджетке түсетін түсімдермен бюджеттен жұмсалатын шыгыстардың
топтастырылуын белгілейтін ... ... акт. ... бюджеттік
сыныптама бюджетгің мемлекетгің экономикалық және өлеуметгік ... ... және ... ... ... ұйымдар мен мекемелердің қаржы жоспарларымен тығыз
байланысып қамтамасыз етеді; жеке ... ... мен ... ... ... мен жоспарларға біріктіруге ... ... ... мен ... ... ... арасындағы үйлесуді қамтамасыз
етеді.
Бюджеттің кірістері — бюджетке қайтарылмайтын негізде салықтардан,
алымдардан және ... ... ... да ... төлемдерден алынатын
түсімдердің, салыққа жатпайтын және өзге де ... ... ... операциялардан түсетін кірістердің көлемі.
Қазақстан Республикасының "Бюджет кодексіне" сәйкес ... ... ... мыналарды қамтиды:
1) республикалық бюджеттің кірістерін, олар мыналардан тұрады:
а) салықтар, алымдар және ... да ... ... ... табыс салығы; қосылған құнға салынатын салық;
импортқа салынатын акциздер; жер ... ... ... мен ... ... ... ... кеден бажы,
әкетілетін тауарларға салынатын баж салығы және ... ... ... мен
төлемдер);
ә) салыққа жатпайтын тусімдерден;
б) капиталмен жургізілетін ... ... ... ... алынған тауарлар үшін берешекті өтеуден және
мемлекеттік қордан астық сатудан алынатын ... мына ... ... ... ... ... республикалық бюджеттен бүрын берілген кредиттер бой-ынша негізгі
борышты өтеуден.
Бюджеттің шыгыстары — бұл бекітілген бюджет ... ... ... ... Мемлекеттік бюджеттің 2006 жылғы кірістері мен шығыстарының
талдауы
2007 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша мемлекеттік бюджеттің ... ... 2 147,3 ... ... ... кезінде іс жүзінде түсімдер
2 338,0 млрд. теңгені құрады.
Салықтық түсімдер бойынша 2006 жылғы мемлекеттік ... ... ... ... оның ... ... ... салығы бойынша – 122,0
млрд. теңгеге, қосылған құн салығы – 32,8 млрд. теңгеге және табиғи ... ... ... үшін ... ... ... – 50,6 ... асыра орындалды. Салықтық емес түсімдер 8,9 млрд. теңгеге артығымен
орындалды. Негізгі ... ... ... ... 2,1 млрд. теңгеге
артығымен орындалды.
5 кесте. 2006 жылдағы салықтық түсімдердің 2005 жылмен ... ... |2005 ж. МБ |2006 ж. МБ ... |% ... түсімдер |1998313977 |2209102434 ... |110,5 ... ... ... |834 332 338 |776 608 700 |-57 723 637 |93,1 ... ... салығы |122 998 821 |165 032 936 |42 034 115 |134,2 ... ... |197 300 262 |236 568 928 |39 268 666 |119,9 ... ... ... |37 271 920 |48 386 291 |11 114 371 |129,8 ... ... |6 902 854 |7 991 442 |1 088 588 |115,8 ... құралдарына салынатын |7 075 920 |8 494 730 |1 418 810 |120,1 ... | | | | ... жер ... |351 389 |376 026 |24 637 |107,0 ... құн ... |343 925 731 |489 572 090 |145 646 359 |142,3 ... ... |33 416 101 |47 432 925 |14 016 824 |141,9 ... және ... ... 698 255 |301 037 519 |-34 660 736 |89,7 ... үшін түсетін | | | | ... | | | | ... |4 670 902 |6 091 718 |1 420 816 |130,4 ... ... пен |62 248 634 |109 886 838 |47 638 204 |176,5 ... операцияларға | | | | ... ... | | | | ... ... и ... |  |  |0 ... | | | |! ... да ... |36 870 |20 969 |-15 901 |56,9 ... баж, ... |12 083 980 |11 601 322 |-482 659 |96,0 ... | | | | ... ... ... бойынша 654,6 млрд. теңге жоспар ... 776,6 ... ... ... ... ... атқарылды, оның ішінде
шикізат секторы ұйымдарынан түсетін корпоративтік табыс салығы ... ... (2006 ... 1 шілдеге дейін) және басқа төлеушілерден 125,3%-
ға атқарылды. Асыра орындау жоспарланбаған соманың түсуі ... ... ірі ... ... аванстық төлемдердің қайта есептелуі есебінен
қалыптасты.
Жеке ... ... ... ... ... ... немесе 156,0 млрд.
теңге жоспар кезінде бюджетке 165,0 млрд. теңге түсті.
Әлеуметтік салық бойынша жоспар 103,8%-ға орындалды, 228,0 млрд. теңге
жоспар ... ... 236,6 ... ... ... ... ... түсімдердің көрсетілген артуы республика бойынша 2006 жылғы қаңтар-
қарашада еңбекақы қорының өткен жылдың ... ... ... ... ... ... 20,7%-ға артқандығымен шартталған.
Қосылған құн салығы бойынша 456,8 млрд. теңге жоспар кезінде бюджетке
489,6 млрд. теңге ... ... ... ... оның ... ішкі
өндіріс тауарларына қосылған құн салығы бойынша жоспар 108,3%-ға ... ... ... ... 2006 жылда бюджеттен өтеу
164,9 млрд. теңгені құрады, бұл өткен жылдың ұқсас көрсеткішінен 25,4 млрд.
теңгеге артық, бұл ... ... ... ... ... жылмен салыстырғанда
65,3 млрд. теңгеге өсті.
Табиғи және басқа ресурстарды пайдаланғаны үшін ... ... 250,4 ... теңге жоспар кезінде бюджетке 301,0 млрд. ... ... ... ... ... ... ... орындау 28,7 млрд. теңге
сомасында үстеме пайдаға салынатын ... ... ... осы ... ... ... ... 2005 жылдың қорытындыларын жүргізу
нәтижелері бойынша түсті.
Кедендік төлемдер мен ... ... 441,1 ... ... жоспар кезінде
бюджетке 485,4 млрд. теңге түсті, жоспар ... ... ... Алыс шет ... ... ... ... мұнай мен мұнай
өнімдеріне бағаның ... және ... ... ... ... байланысты болып отыр.
2005 жылғы салықтардың мемлекеттік бюджетке түсуі
2 сурет.
Суретте көрстілгендей, 2005 жылы жеке салық түсімдерінің бөлігі алты
пайызды ... ... көп ... ... ... салығы мен
қосылған құн салығы болып келеді.
Келесі 3 суретте 2006 ... жеке ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бюджетке түсуі.
3 сурет.
Суретте көрсетілгендей жеке табыс салығы барлық салықтық түсімдердің ... ... ... ... бюджеттің атқарылуын бақылауының нәтижелері
Қаржы Министрлігінің Қаржылық бақылау мен мемлекеттік сатып алулар
Комитетімен (ары қарай – ... 5637 ... ... 2006 ... ... ... ... 529 республикалық бюджеттен
қаржыландарылатын мемлекеттік ... 3457 ... ... ... мекемелер және 1651 шаруашылық субъектілер.
Қаржылық кемістіктер 23992,3 млн теңге ... ... ... ... ... қаражаттары мен активтерінің тиімсіз пайдалануы – 7689,8
млн ... ... ... негізсіз пайдалануы – 6522,2 млн теңге;
бюджет қаражаттры мен несиелерінің мақсатсыз пайдалануы – 1073,7 млн ... ... мен ... құндылықтардың жетіспеушілігі – 529,7 млн
теңге; бюджетке салықтық емес төлемдерінің толық емес және ... емес ... млн ... және ... да ... – 7676,7 млн ... қатар, мемлекеттік сатып алулар барысында 86749,9 млн теңге
сомасында кемістіктер ... 5 ... ... ... және 72 ... ... ... 6241,8 млн теңге ... ... ... ... ... мен ... бұзулары
анықталған.
Анықталған қаржылық бұзулардың ішінде республикалық бюджеттен
қаржыландырылатын мекемелері 21 % ... 4993,4 ... ... Соның
ішінде:
– бюджет қаражаттарының тиімсіз пайдалануы – 2210,4 ... ... ... ... ...... ... ақша қаражаттары мен материалдық ... – 223,1 млн ... ... ... мақсатсыз пайдалануы – 219,0 млн
теңге;
– бюджетке салықтық емес ... ... емес ... емес – 106,5 млн ... ... да ... – 662,8 млн теңге.
Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау.
Жұмыстың ... ... 2006 ... ... Рсепубликасының
Индустрия және Сауда Министрлігінің, статистика, табиғи монополиялардың
реттеуі бойынша Қазақстан ... ... ... ... ... ... және ... Министрлігінде,
оның бөлімшелері мен ішкі ведомствалық ұйымдарда 1803,9 млн теңге жалпы
сомасында ... ... ... ... алулар шараларының
кемістіктер 541,3 млн теңге сомасында анықталған.
Министрліктің кешенді бақылау барысында бақылау шаралары жүргізіледі
және 5,9 млн ... ... ... ... ... ... ... ЖШС-тің және «Алматы ... ... ... ... қалыптасуына бөлінген қаражаттардың пайдалануының кемістіктер
бойынша фактілер анықталған.
«ҚазСат» байланыс және тарату спутнигін құруға және шығаруға бөлінген
республикалық ... ... ... ... ... ... ... Қорға» жарғылықты капиталын толықтыру үшін 2003 ... ... 2006 ... ... 23920,4 млн ... ... ... ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БЮДЖЕТІНІҢ МӘСЕЛЕЛРІ МЕН ... ... ... ... Республикасында республикалық бюджеттiң атқарылуын бақылауды
Есеп комитетi жүзеге асырады, ол 1996 жылы ... ... ... Қазақстан Республикасының Президентiне ... және есеп ... ... ... ... ... ... ретiнде
құрылған.
Қазақстан Республикасының Конституциясына, "Қазақстан Республикасының
Президентi туралы" Конституциялық ... және ... ... сәйкес
Есеп комитетi белгiленген тәртiппен алынатын ... ... ... ... ... негiзiнде Қазақстан Республикасының
Президентiне комитет жұмысы туралы тоқсан сайынғы ... ... ... ... өзiнiң мазмұны мен сипаты бойынша
Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң республикалық бюджеттiң атқарылуы туралы
есебi ... ... ... ... ... ... есебiн берiп
отырады. Есеп комитетiнiң жылдық есебi Қазақстан Республикасының Парламентi
палаталарының бiрлескен отырысында бекiтiледi.
Жергiлiктi бюджеттер мен ... ... ... ... ... ... республикалық маңызы бар қаладағы (астанадағы) ауданды, кентті,
ауылды (селоны), ауылдық (селолық) округті ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк басқару
туралы" Заңға сәйкес тиiстi жергiлiктi ... ... ... болып табылады. Жергіліктi бюджеттiң атқарылуын бақылау ... ... ... ... ... ... сайлайды және оның
мүшелерiнiң санын белгiлейді. ... ... ... мен ... тәртiбi мәслихаттың регламентiмен айқындалады.
Республикалық бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттiк мекемелердiң
шығыстары сметаларының дұрыс жасалуы мен ... ... ... ... шешiмдерге сәйкес пайдаланылуын бақылауды Қазақстан
Республикасының Қаржы министрлiгi мен аумақтық ... ... ... ... ... қаржыландырылатын мемлекеттiк мекемелердiң
шығыстары сметаларының дұрыс жасалуы мен ... ... ... ... қазынашылық рұқсат беруге сәйкес жергiлiктi
атқарушы органдар, Қазақстан Республикасының Қаржы министрлiгi және ... ... ... ... және жергiлiктi бюджеттер қаражаттарының пайдаланылуына
тексерулер ... ... және ... ... ... ... ... қарамастан, оған оларды үйлестiру,
әдiстемелерiн әзiрлеу мен ... ... ... ал ... осы "тәртiбi және мерзiмдiлiгi" айқындамасына қатысуы заңдарда
тiптi көзделмеген де.
Есеп комитетi ... ... ... әкiмшілерiнiң
қызметiне оларға бюджеттен бөлiнген қаражатты мақсатты және ... ... ... ... және ... ... мен ... құрастырушы ішкi бағдарламалардың экономикалық
тиiмдiлiгi мен орындылығына баға ... ... ... ... Есеп ... ... Yкiметiне ұсынымдар, оның ішiнде нормативтік құқықтық
базаны жетiлдiру жөнiндегі тиiстi ... ... ... мен ... тексеру комиссиялары салық және өзге
де мемлекеттік органдарының қызметіне олардың Қазақстан ... ... ... ... және жергілікті
бюджеттерге толығымен және уақытылы түсуін қамтамасыз ету бөлігінде ... ... ... ... ... тексерулерi
мен талдауының мәнi қаржылық есеп берудiң ғана ... сол ... ... ... да ... түрлерiнiң мәлiметтерi болып табылады, онсыз
республикалық және ... ... ... ... ... пайдаланылуына баға беру мүмкiн емес.
Есеп комитетi мен ... ... ... ... ... ... органдар мен барлық меншiк түрiндегi
ұйымдардың қаражаты есебiнен емес, комитет пен комиссияларды ... ... ... ... ... ... атқарылуын бақылау және Есеп комитетiнiң
тексерулерi анағұрлым ... ... ... ие. Iс ... Есеп комитетi
мен мәслихаттардың тексеру комиссиялары өздерiнiң негiзгi мақсаттары мен
мiндеттерiне ... ... ... мен ... ... ... ... ұлттық компаниялар мен мемлекеттiк капитал үлесiне ие басқа да
шаруашылық жүргiзушi субъектiлер ... ... мен ... ... ... ... ... барысында қол жеткiзедi.
Есеп комитетi мен мәслихаттардың ... ... ... мен ... iске ... ... және жергiлiктi
бюджеттердiң атқарылуын сыртқы бақылау болып табылады.
Қазақстан Республикасында ... және ... ... ішкi ... ... ... ... қалыптасты.
Орталықтандырылған iшкi бақылауды Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... iшкi ... министрлiктердiң бақылау-тексеру қызметтерi жүргiзедi.
Бұл үлгiнiң ... ... ... мен ... ... ... ... ... ... болып табылады, бұл, бақылау процесiнде бiр-бiрiн қайталау мен
кемшiлiктердiң пайда болу ... ... Осы үлгi ... ... ... ... бақылауын ғана жүзеге асыруға
мүмкiндiк бередi, ал тиiмдiлiк ... одан ... ... ... және жергiліктi бюджеттердiң атқарылуын бақылау мынандай
нысанда iске ... ... ала ... ... ... бюджет
ақшасы есебiнен ұсталатын, демеуқаржылар мен несиелер
алуға үмiткер, сондай-ақ Қазақстан ... ... ... есебiнен ұсталатын
мекемелер мен ұйымдардың республикалық және жергiлiктi
бюджеттердiң қаражатын пайдалануы жобаларын жасау ... ... ... ... ... ... ... органдардың, мекемелер
мен ұйымдардың республикалық және ... ... ... ... қаржы
операцияларын жүзеге асыру сатысында жүргiзiледi;
– республикалық және жергіліктi бюджеттердiң қаражатын
уақтылы, мақсатты және ... ... ... ... ... есептердiң дұрыстығына кезектi
бақылау мемлекеттiк органдардың, мекемелер мен
ұйымдардың республикалық және жергiлiктi ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
"Бюджет жүйесi туралы" Қазақстан ... ... ... ... ... ... мен лауазымды тұлғалардың бюджеттi
әзiрлеу, қарау, ... ... оның ... ... және бюджеттiң
атқарылуы туралы есептi бекiту жөнiндегi заңнамамен
регламенттелуi ретiнде айқындалған. Атқарылу мәселелерi, мысалға
республикалық бюджеттiң ... ... ... тек бiр ғана ... ал оның ... ... ... - баржоғы бiр сөйлеммен
ғана келтiрiлген - ... ... ... бақылауды
Республикалық бюджеттiң атқарылуын бақылау жөнiндегi есеп комитетi жүзеге
асырады". Тиiстi заңнамалық нормалардың осындай жетiспеушiлiгi ... ... мен ... мәселелерiнде де орын алған.
Республикалық және жергілікті бюджеттердің ... ... ... ... органдардың өкілеттіктерін тиiстi регламенттеу үшiн
"бюджеттің ... ... ... ... ... және
жергiлiктi бюджеттердiң атқарылуы процесi қай ... ... қай ... туралы мәселенi анықтап алу қажет. Қалыптасқан практика ... ... ... қойылған сұраққа жауап бере алмайды.
Сонымен бiрге, қолданылып жүрген нормативтiк құқықтық ... және ... ... ... ... ... комитетiнiң, мәслихаттардың тексеру комиссияларының және Қазақстан
Республикасының ... ... ... мемлекеттiк органдардың
мiндеттерi мен функцияларының нақты шектелуi жоқ.
Бұдан басқа, салық-бюджеттiк қызмет практикасында да, ... де ... және ... ... ... ... кешендi шешiмiн таппаған. Сондықтан да республикалық ... ... ... ... ... ... әдiстемелерi
мен стандарттарын әзiрлеу және бекiту ... ... ... ... кездегi ұлттық корпорациялар мен мемлекеттiк капитал үлесiне ... да ... ... субъектiлерiнде мемлекеттiк қаржының
пайдаланылуын жүйелi бақылаудың жоқтығы да республикалық және ... ... ... ... ... ... факторы болып табылады.
Бақылау органдарының мiндеттерiнiң өзiндiк ерекшелiгi бақылау ... ... ... мен ... ... ... табады.
Бақылау органының орны мен рөлiн айқындауда оның ... ... ... ... ... елеулi маңызға ие. Кесiм
мәртебесiнiң ерекшелiктерiнiң дәл баяндалуы ғана емес, ... ... ... ... ... ... де ... және жергiлiктi бюджеттердiң атқарылуын бақылаудың орын
алып отырған ұйымдық және әдістемелік проблемаларын мемлекеттік ... ... сол ... жеке ... ... ұйымдардың әлі
күнге дейін есепке алу мен есеп берудің халықаралық стандарттарына толық
көшпегендігі де ... ... Бұл ... халықаралық қаржы
практикасындағы жинақталған жалпыға ортақ
қабылданған әдiстемелiк базаны пайдалануды тежейдi.
Қазақстан Республикасының ... мен ... ... Есеп ... ... ... ... төрағасы
мен мүшелерiн қызметке тағайындау институты ғана бар, Есеп комитетiнiң
төрағасын ... ... ... ... регламенттейтiн тиiстi
нормалар жоқ. Ал шет елдерде бақылау органдарының жетекшiлерi мен ... ... ... мiндеттi түрде түсiндiру, олардың мәртебесi
мен осы мәртебенiң құқықтық ... ... ... ... көзделген.
Республикалық және жергіліктi ... ... ... ... біліктілігiн халықаралық талаптарды ескере отырып
арттыру жөнiндегi жұмысты жүргiзу аса өзектi мәселе болып ... ... ... ... ... өтпелі кезеңде бюджет жүйесінің барлық дербес ... ... ... ... үшін ... ... ... жақсартуға ықпал етеді, нарықтық инфрақұрылымды дамыту және
азаматтардың әлеуметтік кепілдерін қанағаттандыру үшін ұлттық табысты ... ... ... ... ... Бұл тек салықтардың ынталандырушы рөлін
күшейту, бюджеттен ... және ... ... ... ... ... ... бюджет ресурстарын
қалыптастырып, жұмсау кезінде ... ... қол ... жағдайында
ғана мүмкін. Сонымен қатар, бюджет рәсімін, барлық деңгейлердегі бюджеттер
арасындағы, сондай-ақ мемлекет пен ... ... ... ... өзара қарым-катынастарды одан әрі демократияландыру мен
жетілдіруді қажет етеді.
2002 жылдан бастап елдің бюджетгік бағдарламаларының ... және ... ... байланысты, мемлекетгік бюджеттін шығыс бөлігін
де ағымдағы шығыстардың бюджеті және даму ... етіп бөлу ... Даму ... ... және инновациялық қызметгі
қаржыландыруға жұмсайтын қаражаттар және ұдайы өндіріспен байланысты ... ... ... ... бюджетте қолданылып жүрген нормалардан және
әлеуметгік қамтамасыз етудің қалыптасқан деңгейінен ... ... ... қарастырылған. Ол түгелдей бюджетке шоғырланатын
халықтың ақша корланымдары мен түсімдерінің өсуі есебінен ... ... ... ... ... қажеттіліктерімен, жаңа
әлеуметтік-экономикалық шараларды ... ... ... ... көзделген.
Мемлекеттік бюджнтті дамытуда келесі негiзгi мiндеттердi ... ... ... ... және ... ... ... бақылау жүйесiн
дамытудың мәселелерiн шешудiң кешендi тәсiлi, оны халықаралық ережелерге
сәйкес жетiлдiру ... ... ... ... деңгейдегi
мемлекеттiк органдар қызметiнiң қалыптасып жатқан ерекшелiктерiн ... және ... ... ... ... және оны байыта түсетiн
әдiстердi, құрал-жабдықтарды және әдiстемелiк шешiмдердi сақтай ... ... ... ... ... ... орныққан қаржылық және бюджеттік заңдар жоқ. Оның
үстіне басқа ... ... ... бар ... Есеп ... мен ... ... комиссиялары
өздерiнiң мiндеттерi мен қызметтерінің ерекшелiктерiне байланысты толықтай
қабылдай алмайды. Сондықтан да Есеп комитетiнiң, ... ... және ... Республикасының Үкiметi уәкiлеттiк берген
мемлекеттiк ... ... және ... шараларын жүргiзудiң
баламалылық әдiстемелерi мен ... ... ... өте шұғыл және ол
таяу арада, оның ... ... заң ... арқылы шешiлуi тиiс.
Осыған сәйкес республикалық және ... ... ... ... қаржылық тәртiптi сақтауы, мемлекеттiк
ресурстарды ысыраптайтын нормативтiк құқықтық ... ... ... Есеп ... мен ... ... ... маңызды басым бағыттарға айналады. ... ... ... ... ... осы соңғысында жатыр. Мұны Есеп комитетi мен
мәслихаттардың тексеру ... ... ... ... ... жүзеге асыра алады. Өйткенi Қазақстан Республикасының
Yкiметi уәкiлеттiк берген органдар бақылау іс-шараларын тек қана ... ... ... ... ... жүзеге асыра алады.
Оларды қызықтыратын жарғылық және жарғыға қарсы iс-әрекет ... ... ... ... ... ... ... бақылаудан тыс
қалып қояды, бұған жол бермеу керек.
Қазiргi уақытта Есеп комитетi республикалық бюджеттiң атқарылуына, оның
iшiнде оның ... мен ... ... ... және ... ... уақтылы атқарылуына бақылау жасайды және республикалық
бюджет қаражаты есебiнен жабылатын шығыстарды жүзеге ... ... ... ... ... жасақтауға және атқаруға ықпал
ететiн нормативтiк құқықтық кесiмдерге талдау жүргiзедi. Осыған байланысты
бюджеттiң атқарылуы нәтижелерiне оның баға ... ... ... ... келтіру резервтерін толық пайдалану, екіншіден, бюджет
қаражаты ... ... мен ... ... ... ... ... жаңа түрін - Есеп комитетіне сараптама-талдау
жұмысын енгізуді ... ол ... ... ... ... iшiнде бюджеттiң атқарылуы процесiндегi қабылданатын шешiмдердiң
негiзділігiн ... ... ... ... ... ... бюджеттiк бағдарламалардың әкiмшiлерiнiң қаржылық қызметiн
тексерудi қамтуы тиiс.
Республикалық және ... ... ... ... ... ... және ... бюджеттердiң қаражатын уақтылы және
мақсатты пайдаланылуын, сондай-ақ ... және ... ... ... ... ... ала, ағымдағы және одан
кейiнгi бақылауды одан әрi нығайтуды және жетiлдiрудi талап етедi.
Алдағы ... және ... ... агенттiктер мен комитеттердiң
көпшiлiгiнде iшкi бақылаудың күштi қызметтерiн құру жөнiндегi жұмысты
ұйымдастыру ... ... ... ... және ... атқарылуын iшкi бақылауын жүзеге ... ... ... ... ... және ... бөлiгiнде орталық функциональдық рөлiн
орындайтын Қазақстан Республикасының Yкiметi уәкiлеттiк берген ... заң ... ... қажет.
Сол кезде елде бақылаудың әдiстеме базасын, оны ... ... ... ішкi ... аралас жүйесiнен орталықтың қарамағынан
шығарылған жүйесiне өту мүмкiндiгi туады.
Бұл мемлекеттiк органдар ... ... ... арттыра
түседi, өйткенi олар Қазақстан Республикасы ... ... ... заң күшi бар Жарлығына сәйкес, iшкi бақылаудың ұйымдастырылуын
және оның органдарының қызмет атқаруын қамтамасыз етедi.
Бақылауды жүргiзудiң негiзгi ... ... ... ... ... мәнi ... ... құжат болып табылатын
республикалық және жергiлiктi бюджеттердiң атқарылуын ... ... ... ... ... Мемлекеттiк бақылаудың
сыртқы және iшкi болып бөлiнуiне байланысты, бақылаудың стандарттары да
әртүрлi ... ... ... ... және ... ... айқындау қажет.
Республикалық бюджеттiң атқарылуын сыртқы бақылау стандарттарын ... ... және ... ... ... сыртқы бақылау стандарттарын,
республикалық және жергiлiктi ... iшкi ... ... ... ... уәкiлеттiк берген мемлекеттiк ... ал Есеп ... ... ... ... ... бағдарламалау әдiстерiнiң енгiзiлуiн
ескере отырып республикалық және жергiлiктi ... ... ... әдiстемелiк базасын жасаудың және ақпараттық жүйесiн
жетілдiрудiң, Есеп комитетiнiң, мәслихаттардың тексеру комиссияларының және
мемлекеттiк ... ... ... және жергiлiктi бюджеттердiң
атқарылуын бақылау саласындағы ақпараттық жүйелерiн бiрiктiрудiң қажеттiгiн
растай түседi.
Есеп комитетiнiң қолданылып жүрген өкілеттіліктерiн, ... ... оның ... сараптама-талдау жұмыстарын жүргiзу бөлігінде
одан әрi ... Есеп ... мен ... тексеру
комиссияларының, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Үкiметi уәкiлеттiк берген
мемлекеттiк органдардың өздерiнiң өкiлеттiктерi, құқықтары мен мiндеттерi
шегiнде ... және ... ... ... ... кешендi жүйесiн қамтамасыз етуiн көздей отырып ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы Заңының жобасын әзiрлеу дер кезiндегi шара болып ... ... ... ... Республикалық және жергiлiктi бюджеттердiң атқарылуын бақылаудың
объектiсi мен субъектiсiн нақты айқындау.
2. Қазақстан Республикасындағы ... және ... ... ... ... органдарға Есеп комитетi,
мәслихаттардың тексеру ... ... ... ... берген мемлекеттiк органдар, әкiмияттар уәкiлеттiк берген
мемлекеттiк органдар, мемлекеттiк ... ... ... ... Республикалық және жергiлiктi бюджеттердiң атқарылуын ... ... ... сыртқы және ішкi болып бөлiнедi.
Сыртқы бақылау - республикалық бюджеттiң Қазақстан Республикасының Yкiметi
тарапынан атқарылуын және ... ... ... ... ... ... ... тәуелсiз мемлекеттiк органдар тарапынан
бақылау.
Iшкi бақылау - ... ... ... және ... ... ... ... тиiсiнше республикалық және ... ... ... бюджеттiң атқарылуын бақылау жөнiндегi есеп ... ... ... ... бақылауды жүзеге асырады және
iшкi бақылау жүйесiн жетiлдiру ... ... ... ... ... ... бюджеттердiң атқарылуына
сыртқы бақылауды жүзеге асырады және iшкi ... ... ... ... ... Үкiметi уәкiлеттiк берген мемлекеттiк органдар
республикалық бюджет қаражатын пайдалануға iшкi бақылауды ... ... ... ... ... ... сыртқы бақылауды
жүзеге асырады.
Әкiмияттар уәкiлеттiк берген ... ... ... атқарылуына ішкi бақылауды жүзеге асырады.
Мемлекеттiк органдар мен мекемелердiң бюджет қаражатын ... және ... ... ... iшкi ... бақылаудың бiр бөлiгi
болып табылады.
4. Бақылаудың түрлерiн айқындау, атап айтқанда:
– сәйкестiгiн бақылау - ... ... ... және ... ... ... ... Республикасының нормативтiк құқықтық
кесiмдерiнiң талаптарымен сәйкес келтiру дәрежесiн
бағалау;
– қаржылық ... ... - ... ... ... ... ... негiздiлiгiн және
уақыттылығын бағалау;
– тиiмдiлiгiн бақылау - республикалық және жергiлiктi
бюджеттер ... ... ... ... ... ... белгiленген бюджет
бағдарламаларының мақсаттарын орындау дәрежесін
бағалау.
5. Жұмыстағы қайталануды және қосарлануды болдырмау үшін республикалық
және ... ... ... ... ... ... мен өкiлеттiлiктердi айқын шектеудi
көздеу.
Республикалық бюджеттiң атқарылуын бақылау кезiнде:
Есеп комитетi бақылаудың барлық үш түрiн ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк органдардан келетiн
бақылау кесiмдерiн сараптайды және Қазақстан Республикасының Yкiметiне осы
органдар жүзеге ... ... ... ... ... арттыру жөнiнде ұсынымдар жасайды. Осы негiзде Есеп комитетi
қосымша бақылаулар жүргiзедi.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... үш түрi бойынша да ішкi бақылауды жүзеге асырады, ... ... ... бақылауға баға бередi және тексеру
материалдарын Есеп комитетiне бередi.
Жергiлiктi бюджеттердi бақылау кезiнде:
– мәслихаттардың тексеру комиссиялары сыртқы ... және ... ... ... ... жүзеге асыратын iшкi бақылаудың тиiмдiлiгiне
баға бередi;
– Қазақстан Республикасының Yкiметi уәкiлеттiк берген
мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... ... берген мемлекеттiк органдар
бақылаудың үш түрi бойынша iшкi бақылауды ... ... ... ... асыратын iшкi
бақылауларға баға бередi және тексеру материалдарын
жергiлiктi өкiлеттi органдарға бередi.
Республикалық және жергiлiктi ... ... ... ... ... ішкi бақылау қызметтерi құрылады.
Жергiлiктi бюджеттердiң атқарылуын сыртқы ... ... ... ... ... бюджеттiң атқарылуын бақылау
жөнiндегi есеп ... ... ... және ... бюджеттердің атқарылуын ішкі ... ... ... жетекшілікті Қазақстан Республикасы
Үкіметінің уәкілеттік берген мемлекеттік органы жүзеге асырады.
Халықаралық және ... INTOSAL және ASOSAI ... ... ... ... ... Республикасында мақсаттары мен
мiндеттерi жақын ПРООН, Дүниежүзiлiк Банктiң және ... да ... ... іске ... ... ... ... байланыстарды
ұлғайту және нығайту қажет. Бұл осы заманғы бақылау әдiстерiне, қажеттi
ақпараттық ... жол ... ... ... ... ... оқыту және бiлiктілiгiн көтеру және белгiлi бiр ... ... ... жарақталуы мәселелерiн шешуге мүмкiндiк бередi.
Республикалық және ... ... ... ... мен ... ... материалдар, әдiстемелiк, нормативтiк
құқықтық және басқа да құжаттар жарияланған бюллетеньдердi жүйелi ... ... ... ... қойылған мiндеттердiң ауқымдылығын ескере отырып
республикалық және жергiлiктi бюджеттердiң атқарылуын ... ... ... ... ... және сандық тұрғыдан одан әрi
нығайту мәселелерiн жүргiзiлетiн ... ... ... ... ... объектiлердiң саны мен мерзiмдiлiгiн мұқият талдай
отырып шешкен жөн.
Тұжырымдаманы іске асырудан күтiлетiн негiзгi нәтижелер ... ... ... болады:
1. Қазақстан Республикасының республикалық және ... ... ... ... құқықтық базасын жетiлдiру
(2001 жылы ... ... ... ... және қажет болған
жағдайда басқа да нормативтiк құқықтық кесiмдердi қабылдау).
2. 2003 жылға ... ... ... ... ... ... ... қажеттi әдiстемелiк жағынан қамтамасыз ету.
3. 2004 жылға дейін ... және ... ... ... ... асыратын мемлекеттік органдардың тиісті
ақпараттық жүйелерін құру.
4. 2007 жылға дейін ... ... ... ... және ... ... және ... қамтамасыз етуінің және басқа
да ведомстволардың қолда бар және енгізіліп ... ... ... ... және жергілікті бюджеттердің атқарылуы үшін жауап
беретін мемлекеттік органдардың біріккен ақпараттық-телекоммуникациялық
жүйесін құру және ... ... ... әр ... ... бюджет құрылысы мемлекеттің
құрылысына, аумақтық-әкімшілік бірлігіне, экономиканың даму ... ... ... ... айрықша белгілеріне байланысты өзгешеліктермен
ерекшеленеді.
Бюджет құрылысында басты орынды бюджет жүйесі алады, ол ... және ... ... ... түрлі деңгейлердегі
бюджеттердің жиынтығын білдіреді.
Әр түрлі елдердің бюджет жүйелері ... ... ... ... саны ... ... ... келеді, өйткені олардың
аумақтық құрылысы мен оның аумақтық бөлінісіне байланысты болады.
Бюджет жүйесінің қүрамы ... ... ... ... ... ... ... құрылымының унитарлық
типімен анықталады, өйткені Қазақстан — федералдық емес, басқарудың
Президенттік нысаны және сайланатын Парламенті бар унитарлық мемлекет
Бюджеттің нақтылығына ішкі және ... ... ... ... ... ... халқына жыл сайынғы Жолдауына сәйкес
оларды Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... және ... өлшемдеріне сәйкес келтіру арқылы қол ... оның ... ... ... ... ... атқарылуына, ведомстволардың өткен кезеңдегі ... ... ... талдаудың нәтижесі, болжамдық бағалау есепке
алынуы қажет. Дүниежүзілік практика бюджет ... ... ... ... ұзақ ... ... ... оларды нақтылы
жағдайлардың өзгеруіне байланысты қаржы жылы ішінде түзетуді ... ... ең ... жеке қаржы жоспарын, сметаларды және жалпы
тиісті деңгейдің бюджет жобасын жасау процесінде қол жетеді.
Қаржылық бақылау ... ... ... ... ... Жаңа ... өзара қарым-қатынастар қаржы
операцияларын, әр ... ... ... ... қадағалауды
жақтырмайды. Тегіс қамтитын бақылау қалыпты нарықтық ... ... ... ... ... кезеңнің қиыншылығы қоғам үшін қолайлы бағытта
қаражаттар ағынының қозғалысын басқаруды және ... ... ... ... ... ... қаржы заңнамасын бұзудың тенденциялары күшейеді,
мемлекеттік меншікті пайдалану жөніндегі ... ... ... бақылау шаруашылық өмірдегі кез келген келеңсіз көріністерге ... ... ... ... ... ... ... әділдікті
қорғай отырып, қаржының бақылау функциясының мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... ... бөлу ... араласуы,
қаржылық бақылаудың нысандарын, өдістерін және оны ұйымдастыруды жетілдіріп
отыруы тиіс.
Нарықтық қатынастарға көшкенге ... ... ... ... ... ... ақша ... негізделіп келді. Ол
бюджет кірістерінің жалпы сомасының 90% құрады және негізінен екі ... ... ... мен ... ... ... тұрды. Бұл жүйе 1930
жылдан 1990 ... ... өмір ... 1980 ... енгізілген өндірістік
қорлар, еңбек ресурстары және басқалары үшін ақы түріндегі ... ... ... ... жүрген төлемдер жүйесін өзгертпеді
және жеке көсіпорындар қызметінің жеке-дара нәтижелеріне ... ... ... ... мен ... ... ... бөлінген
кредитгер ауқымының бюджетке түсетін ... ... ... ... ... ... ... республикалық бюджет тапшылығының
көлемі ұлтгық валютамен және жалпы ішкі өнімге ... ал ... ... және ... қалалары бюджеттерінің тапшылығы ұлттык,
валютамен көрсетіледі. Ал бюджет профициті — бұл бюджетке түсетін кірістер
мен ресми трансферттер ... және ... ... ... ... негізгі борышты өтеудің жалпы сомасының жалпы шығыстардың және
қайтарымдық негізде бөлінетін ... ... асып ... Бекітілген
бюджет профицитінің көлемі де ұлттық валютамен немесе жалпы ішкі өнімге
пайызбен есептеледі.
Республикалық және ... ... ... бақылаудың орын
алып отырған ұйымдық және әдістемелік проблемаларын ... ... ... сол ... жеке ... нысанындағы ұйымдардың әлі
күнге дейін есепке алу мен есеп ... ... ... ... де ... ... Бұл ... халықаралық қаржы
практикасындағы жинақталған жалпыға ортақ қабылданған әдiстемелiк базаны
пайдалануды тежейдi.
Мемлекеттік бюджнтті дамытуда ... ... ... ... ... ... ... ӘДЕБИЕТ ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының Президенті ... ... ... ... ... 2006 ... 1 ... Б.6
2. Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауы 2007
жылғы 28 ақпан. Б.4
3. Мельников В.Д.; Ли В.Д. ... курс ... ...... развития Казахстана, 2001.
4. Султанбекова Г. Кризис роста и структурные изменения в ... за ... ... и ... ... Худяков А. И., Бродский Г. М. Теория Налогообложения: Учеб.
пособие - Алматы ... НОР -МА -К, 2002 ... ... Қ.Қ., ... С. ... ... – Алматы: 2003.
7. Сембаев Д. Экономические реформы в Казахстане: опыт и перспективы.
Алматы, 2004г.
8. Парамонов В.В. ... ... ... ... ... ... ... Республикасының заңы. Астана, 2006.
б.11
10. Қазақстан Республикасының Бюджеттік Кодексі. Алматы, 2004ж.
11. Қазақстан Республикасының Конституциясы. – ... ... ... ... ... ... және Қазақстан Республикасының
Үкіметінің актілер жинағы.б.26.
13. [12.8]
14. www.minfin.kz [1]
15. Кравцов Н.Н. ... ... ... - ... и статистика. 2006.[139 б]
16. Құлпыбаев С. Қаржы. Оқұ қуралы. – Алматы: Мерей, 2000.
17. Құлпыбаев С. Баязитова Ш., Баязитова А. Қаржы ... Оқұ ... ... ... ... Советское финансовое право/Отв. ред. Бесчеревных В. В., Цыпкин С. ... ... ... / В. М. ... Ю. В. ... Л. И. ... и др. ... В. М. Родионовой. М., 2004.
20. Финансовое право / Отв. ред. Н. И. ... С. ... ... А. И. ... право Республики Казахстан. ... ... ... ... 2002
ҚОСЫМША А
2006 жылғы мемлекеттік бюджет кірістерінің атқарылуы
|Төлемінің атауы |МБ ... |МБ ... ... |% |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... |2209102434 |256 326 |113,1 |
| | | |815 | ... ... ... 615 888 |776 608 700 |121 992 |118,6 |
| | | |812 | ... ... ... |172 853 677 |172 853 678 |1 |100,0 ... ... | | | | ... ... салығы| | | | ... ... ... |481 762 211 |603 755 022 |121 992 |125,3 ... ... | | |811 | ... салығы | | | | ... ... ... |155 959 011 |165 032 936 |9 073 925 |105,8 ... ... |227 959 992 |236 568 928 |8 608 936 |103,8 ... ... ... |44 106 737 |48 386 291 |4 279 554 |109,7 ... салығы |7 462 640 |7 991 442 |528 802 |107,1 ... ... |7 943 573 |8 494 730 |551 157 |106,9 ... ... | | | | ... жер ... |320 273 |376 026 |55 753 |117,4 ... құн ... |456 753 448 |489 572 090 |32 818 ... ... Іште ... |118 431 544 |128 213 714 |9 782 170 |108,3 |
|тауарларға ҚҚС | | | | ... ... |338 321 904 |361 358 376 |23 036 ... ... ҚҚС, барлығы | | | | ... оның ... РФ |139 050 303 |143 693 912 |4 643 609 |103,3 ... ... | | | | ... | | | | ... ... |42 437 149 |47 432 925 |4 995 776 |111,8 ... Іште өндірілетін |30 988 106 |33 312 071 |2 323 965 |107,5 ... ... | | | | ... | | | | ... ... ... |9 334 683 |10 244 387 |909 704 |109,7 ... ... | | | | ... ... мен ... |13 671 326 |13 748 718 |77 392 |100,6 ... акциздер | | | | ... ... |11 449 043 |14 120 854 |2 671 811 |123,3 ... ... | | | | ... | | | | ... және ... |250 400 038 |301 037 519 |50 637 481|120,2 ... ... | | | | ... ... | | | | ... ... ... |105 942 740 |105 942 741 |1 |100,0 ... ... ... | | | ... ... секторынан| | | | ... ҚРҮ | | | | ... ... пайдаға |107 987 172 |152 351 880 |44 364 ... ... ... ... | | | ... ... | | | | ... ... ҚРҮ | | | | |
| А ... ... ... ... |36 470 126 |42 742 899 |6 272 773 |117,2 ... |4 978 891 |6 091 718 |1 112 827 |122,4 ... ... |91 297 619 |109 886 838 |18 589 ... ... ... ... | | | | ... ... | | | | ... ... ... баждары|60 486 000 |73 910 925 |13 424 925|122,2 |
|2) Кедендік бақылау және |11 177 178 |11 461 148 |283 970 |102,5 ... | | | | ... ... ... бажы |19 634 441 |24 484 762 |4 850 321 |124,7 ... ... ... |0 |21 603 |21 603 |0,0 ... алынатын баждар | | | | ... ... и |441 068 566 |485 366 068 |44 297 ... ... | | | | ... да ... |39 184 |20 967 |-18 217 |53,5 ... баж, ... 501 176 |11 601 322 |3 100 146 |136,5 ... | | | | ... емес ... |45 881 482 |54 764 310 |8 882 828 |119,4 ... от ... |33 180 091 |34 635 422 |1 455 331 |104,4 ... | | | | |
| ... на |5 201 296 |5 957 966 |756 670 |114,5 ... ... | | | | ... ... в | | | | ... | | | | ... | | | | |
| ... ... пл. |3 492 500 |116 |-3 492 384|0,0 ... ... ... | | | | ... | | | | |
| ... ... пл. |14 605 000 |14 611 613 |6 613 |100,0 ... ... ... | | | | ... | | | | ... ... |882 634 |1 098 686 |216 052 |124,5 ... размещение бюджетных | | | | ... на ... | | | | ... | | | | ... ... |1 837 317 |1 236 301 |-601 016 |67,3 ... ... выданным из | | | | ... ... | | | | ... ... от |3 322 025 |6 003 617 |2 681 592 |180,7 ... | | | | ... | | | | ... от ... |1 495 896 |1 818 322 |322 426 |121,6 ... ... ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... из | | | | ... ... | | | | ... ... от |149 377 |70 199 |-79 178 |47,0 ... ... | | | ... ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... из | | | | ... ... | | | | ... ... ... |2 848 992 |7 649 707 |4 800 715 |268,5 ... ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... из | | | | ... ... | | | | ... ... ... и | | | | ... из ... | | | | ... расходов) Нац.Банка| | | | ... | | | | ... |1 589 885 |77 |-1 589 808|0,0 ... неналоговые |6 617 241 |9 064 571 |2 447 330 |137,0 ... | | | | ... ... ... |72 028 076 |74 165 674 |2 137 598 |103,0 ... ... | | | | ... государственного |30 812 424 |33 519 071 |2 706 647 |108,8 ... , ... | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... товаров из |8 059 361 |8 072 296 |12 935 |100,2 ... | | | | ... ... | | | | ... ... и |33 156 291 |32 574 307 |-581 984 |98,2 ... ... | | | | ... ... (3 ... |2338032418 |267 347 |112,9 |
| | | |241 | ... ... |76 631 000 |1 798 |-76 629 |0,0 ... ... ... | | |202 | ... |2147316 77 ... ... |108,9 ... ... мен |441 068 566 |485 366 068 |44 297 ... ... | | | | |
А ... ... ... |
|5 205 829 |
|1 |2 ... ... |2 338 ... түсімдер |2 209 ... емес ... |54 764,31 ... ... ... түскен түсімдері |74 165,67 ... ... |1,80 ... Шығындар |2 150 ... ... |124 546,11 ... |99 991,66 ... ... ... ... соттық, |179 871,93 ... ... | ... |327 290,65 ... сақтау |223 372,58 ... ... және ... ... ету |422 423,28 ... ... |135 009,96 ... ... ... және ... кеңістік |81 163,98 ... ... және ... ... |35 786,12 ... су, ... ... ... ... ... ... 025,41 |
|аумақтар, қоршаған ортаны және хайуанаттар әлемін ... жер | ... | ... сәулеттік, ірі құрылыс және құрылыс қызметі |7 353,71 ... және ... |161 806,93 ... |48 812,34 ... ... ету |28 697,88 ... |197 407,27 ... Операциялық сальдо |187 474,40 |
| В ... ... ... Таза ... ... |7 917,54 ... несиелер |15 560,59 ... су, ... ... ... ... қорғалатын табиғи|875,77 |
|аумақтар, қоршаған ортаны және хайуанаттар әлемін қорғау, жер | ... | ... ... ірі ... және ... қызметі |5 080,00 ... және ... |6 008,10 ... |3 596,71 ... ... ... |7 643,05 ... Қаржылық активтермен операциялар бойынша сальдо |97 936,81 ... ... ... алу |113 202,02 ... ... |356,79 ... |482,16 ... ... |14 420,00 ... ... ... және ... ... |1 315,00 ... кешен және недрлерді пайдалану |1 400,00 ... су, ... ... ... ... ... ... 241,57 |
|аумақтар, қоршаған ортаны және хайуанаттар әлемін қорғау, жер | ... | ... және ... |7 280,00 ... |62 706,50 ... ... ... ... ... |15 265,21 ... Бюджеттің дефициті (профициті) |81 620,05 ... ... ... ... ... ... |-81 620,05 ... түсуі |179 749,03 ... өтеу |97 765,96 ... ... ... ... |-163 603,12 ... ... жылдағы 9 айдағы Қазақстан Республикасының Қаржы Министрлігініңме
қаржылық бақылау мен мелекеттік сатып ... ... ... ... ... есеп беруі
|I. Бақылау |Администрато|Бюджеттік бағдарлмасы ... ... | |
| ... | |
| | ... ... бюджет |
| | ... | |
| | | ... ... ішінде |
| | | | ... |
| |1 715 412 |1 031 038 916,8 |684 373 |471 459 314,6 |
| |876,6 | |959,8 | |
| ... ... ішінде |
| | ... ... ... |
| | ... | |
| | | ... ... ... |
| | | | ... |
| II. ... |  |  |  |  ... | | | | |
| II.I. | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... |12 992 278,1|4 933 455,1 |8 058 823,0 |4 391 399,7 ... | | | | ... ... | | | ... том ... |264 056,6 |223 107,6 |40 949,0 |29 458,3 ... | | | ... ... | | | | ... ақша | | | | ... | | | | ... | | | ... | | | | ... |4 258 687,0 |1 511 630,3 |2 747 056,7 |1 765 662,2 ... | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... |517 264,3 |219 026,4 |298 237,9 |121 318,6 ... мен| | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... |3 521 985,0 |2 210 406,8 |1 311 578,2 |533 786,7 ... | | | | ... | | | | ... | | | | |
| Д ... ЖАЛҒАСЫ ... емес |371 932,9 |106 511,2 |265 421,7 |178 854,6 ... | | | | ... ... | | | | ... да |4 058 352,3 |662 772,8 |3 395 579,5 |1 762 319,3 ... | | | | ... |8 441 |2 055 |6 386 |2 503 ... по | | | | ... | | | ... | | | | ... с | | | | ... | | | | ... | | | ... | | | | |
| -их ... |45 011 512,1|15 310 489,0 |29 701 023,1|25 007 478,8 ... |  |  |  |  ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... |  |6 241 801,3 |3 800 753,8 ... | | | | ... | | | |
|, ... мен| | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... ... | | | | ... ... |  |  |  |  ... | | | | ... | | | | ... |  |  |95 259,7 |29 686,0 ... |  |  |82 012,0 |  ... |  |  |  |  ... ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... |  |  |106 925,7 |95 631,0 ... | | | | ... | | | | ... | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... |  |  |1 503 318,9 |1 077 108,0 ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... ... | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... да |  |  |4 454 285,0 |2 598 328,8 ... | | | | |
| ... ... ішінде |
| III. | ... ... ... ... | ... ... ... меншік |
|субъектілерді | | | | ... | | | | ... |11 000 022,5|5 889 627,2 |3 647 541,4 |1 462 853,9 ... | | | | ... ... | | | ... ... |265 684,2 |214 197,5 |36 319,6 |15 167,1 ... | | | ... ... | | | | ... ақша | | | | ... | | | | ... | | | | ... |2 263 519,2 |716 450,9 |1 342 116,1 |204 952,2 ... | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... ... | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | |
| Д ... ... ... |556 519,3 |386 305,7 |81 656,3 |88 557,3 ... мен| | | | ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... |4 167 762,5 |3 404 185,0 |355 143,2 |408 434,3 ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... емес |128 281,0 |26 742,9 |90 379,4 |11 158,7 ... | | | | ... ... | | | |
| ... да |3 618 256,3 |1 141 745,2 |1 741 926,8 |734 584,3 ... | | | | ... |7 492 |2 013 |5 321 |158 ... по | | | | ... | | | ... | | | | ... с | | | | ... | | | | ... | | | ... | | | | |
| -их ... |7 692 742,7 |3 049 482,2 |3 218 101,5 |1 425 159,0 |
| IV. ... ... ... ... ... | | |
| | ... ... ... |
| | ... | ... |23 992 300,6|12 992 278,1 |11 000 022,5 ... | | | ... барлығы| | | ... ... |9 683 121,4 |55 550 736,3 |4 132 385,1 ... | | |
| V. ... |  |  |  ... | | | ... |5 437 122,6 |4 218 656,5 |1 218 466,1 ... | | | ... ... | | ... |  |  |  ... | | | ... | | | ... ... |  |  |  ... | | | |
| саны |1 525 |1 042 |483 |
| ... |8 875 866,8 |4 192 000,2 |4 683 866,6 ... |  |  |  ... | | | |
| саны |5 |  |5 |
| ... |28 213,9 |  |28 213,9 ... |  |  ... ... | | | ... |600 |174 ... | | | ... | | ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | |
| |9 930,3 |7 467,0 |2 463,3 ... ... | | | ... | | | |
| |8 035,9 |5 992,4 |2 043,5 ... в | | | ... | | | |
| | | | | | | | | | |

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 52 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бюджеттің кірістері, шығыстары және бюджеттік құқықтық қатынастар 7 3. Мемлекеттік борыш 1311 бет
Бюджеттің экономикалық маңызы және оның кірістері мен шығыстары35 бет
Жергілікті бюджеттің кірістері мен шығыстары23 бет
Жергілікті бюджеттердің мәні, кірістері мен шығыстары20 бет
Жергілікті қаржы, бюджетінің кірістері мен шығыстарының мәні мен маңызы23 бет
Мемлекеттік бюджеттің кірістері мен шығыстары34 бет
Мемлекеттік бюджеттің кірістері мен шығыстарын құқықтық реттеу8 бет
Мемлекеттік бюджеттің кірістері мен шығыстарының құрамы мен құрылымы33 бет
"Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні."30 бет
Бірыңғай бюджеттік сыныптама6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь