Франчайзингтің ерекшеліктері


Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 8 бет
Таңдаулыға:   

Жоспар:

Кіріспе. 2

1. Франчайзингтің дамуы және түрлері . . . 3

2. Франчайзингтің ерекшеліктері. . 4

3. Франчайзингтің дамуына экономикалық талдау. 6

Қорытынды. 7

Пайдаланылған әдебиеттер . . . 8

Кіріспе

Франчайзинг, франшизинг (ағылш. franchіse - жеңілдік; ағылш. franchіsіng - артықшылық) - ұсақ және ірі кәсіпкерліктің аралас нысаны‚ ірі компанияның (франчайзердің) өзінің фирмалық таңбасы мен тауар өндіруге (қызмет көрсетуге) лицензиясын (франшизаны) біреуге (франчайзиге), әдетте белгілі бір кезеңге және шектеулі аумақта беруі. Мұнда тауарлар мен қызметтер нарығында жоғары беделге‚ жақсы атаққа ие болған “ата компаниялар” басты фирманың атынан әрекет жасау‚ оның таңбасы мен белгісін пайдалану құқығын пайдалану жөнінде ұсақ фирмалармен немесе жекелеген заңды тұлғалармен (франчайзилермен) шарт жасасады. Бұл орайда франчайзер франчайзиді тауармен‚ технологиялармен жабдықтауға‚ ақыл-кеңес беруге‚ т. б. міндеттенеді‚ франчайзи өзінің бизнесін тек басты фирма белгілеген нысанда ғана және белгілі бір уақыт бойына ғана жүзеге асыруға‚ белгілі бір төлемақы аударып тұруға тиіс. Негізінен екі нысанда - бұйымдар мен айналым Франчайзингі нысандарында көрініс табады. Бұйымдар Франчайзингі бойынша дайындаушы бұйымды қатаң түрде белгіленген нарықта не белгілі бір аумақта сату құқығын береді, өз кезегінде Франчайзингіні пайдаланушы тауарды тек дайындаушы-лицензиаттан ғана сатып алуға міндеттенеді. Айналым Франчайзингінің мәні лицензиатқа қызметтер пакетін ұсынуында, олар: өндіріс құпиясы, “ноу-хау”, жинақталған тәжірибе, тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, т. б. Шын мәнінде Франчайзинг шарты аралас лицензиялық және агенттік шарт болып табылады‚ ал осы табыстау үшін және салық салу мақсатымен төленетін төлемақыны роялти ретінде қарау керек.

Мақсат: -франчайзинг түсінігін қалыптастыру

-пайдалы және пайдасыз жақтарын ашып қарау

-экономикамен байланысын қарастыру

Міндет: -мемлекетте іс шара жүргізіп жатқан кәсіпорындарды зерттеу

-экономикамен байланыстыра отырып жан жақты зерттеулер жүргізу

-мемлекетке тигізетін пайда және зияндарын терен қарастыру

1. Франчайзингтің дамуы және түрлері

Өріс алушы нарықта франчайзинг - кәсіпкелерді пайдалы, табысты бизнесті жүргізуде қажетті іс-тәжірибелік стандарттарға үйретудің, оқытудың ең жылдам тәсілі болып саналады. Барлық франчайзингтік мәмлелер обьектілері бойынша үш негізгі түрге бөлінеді:

1. Тауарлық франчайзинг

2. Өндірістік франчайзинг

3. Іскерлік франчайзинг

Франчайзи жетекші компаниядан өз тауарларын сол компанияның тауарлық белгісін қолдана отырып сату құқығын сатып алу арқылы бизнес жүргізу тәсілі тауарлық франчайзинг деп аталады. Франчайзер өзінің өнімін негізінен франчайзиға сатады, ал ол өз ретінде тек қана оның өнімін ғана сатып, осы тауарға ұқсас бәсекелестер өнімін сатпауы керек. Тауарлық франчайзинг барлық жерлерде жағар-май, автомобильдік тауарлар, гигиена құралдарын, сусындаржәне тағы басқа өнімдерді өткізуде қолданылады. Мысалы: «TEXACO», « Chevron», « Procter&Gamble», «Coca-Cola».

Франчайзер франчайзиге тауарларды өзі (франчайзер, бас компания) жеткізетін немесе онымен келісу арқылы жеткізілетін шикізатты, материялдарды технологиялар мен жабдықтарды пайдалана отырып, өзінің тауарлық белгісімен өндіру мен өткізу құқығын сатуды өндірістік франчайзинг дейміз. Франчайзердің франчайзиді құрал-жабдықтар, тауардбелгілерді пайдалану құқығы менрецептурасы және де өндіріс пен өнімді өткізу кезінде жалпы жарнамалық қормен жабдықталуы. Мысалы: «Дока-Пицца», «Довгань» компаниялары.

Іскерлік франчайзинг - жағдайында франчайзер кәсіпорын құрады және оны лицензиялық кешенмен қоса франчайзиге береді. Яғни, танымал фирманың қызмет түрі мен атауын ала отырып шағын кәсіпорынды ұйымдастыру құқығын сату. Яғни, франчайзер тауарлар мен қызмет сауда - саттығын сәйкесінше қамтамасыз ету жолымен (ноу-хоу) тауарлық белгілерді және қызмет көрсету белгілерін қолдану құқығына лицензия береді. Мысалы: «Mac Donald s» рестораны, «Алматы Құс» АҚ, Okan Inter - Continental мейрамханалық желілері жатады.

Әлемдік тәжірбиеде франчайзингтің мынадай типтері қалыптасты:

1. Өндіруші мен бөлшек саудагер арасындағы франчайзинг.

Мысалы, «Форд» және оның делдары арасындағы келісімдік қатынастар. «Аdidas» компаниясы Шығыс Еуропада франчайзингтік дүкендер жүйесін ұйымдастырды.

2. Өндіруші мен көтерме саудагер арасындағы франчайзинг. Мысалы, «Coca - cola» және «Pepsi» компаниялары өз концентраттарын, сусындарды өндіріп, бөтелкелерге құятын және бөлшек сауда орындарында сататын зауыттарға сатады.

3. Көтерме және бөлшек саудагерлер арасындағы франчайзинг. Мысалы, ойншықтар сататын «Христиансенс» дүкендері.

4. Дистрбьютор және қызмет көрсету фирмасы арасындағы франчайзинг. Әлемнің көптеген елдерінде қызмет ететін «Mac Donald s» және оның кәсіпорындары франчайзинг жағдайындағы тиімді серіктестікті жүргізудің нақты мысалы бола алады. (Хамидулла А. )

  1. Франчайзингтің ерекшеліктері

кең мүмкіншіліктер береді. Ешқандайда тәжірбиені иемдебей, кішігірім капиталды игере отырып, ол бастау алған жерден тез арада қарқынды өріс ала алады. Бірақ, бизнесті жүргізудің кез келген түрі сияқты, франчайзингтің де өз артықшылықтары мен кемшіліктері бар. Франчайзингтің тез дамуы мен кең таралу феномені мыналармен анықталады:

1. Франчайзерге, сонымен қатар мыналар бойынша франчайзи үшін де өзара табысты болып саналады.

2. Салық салыну базасының қысқаруы.

Франчайзер үшін артықшылықтар:

- өткізу нарығының жылдам кеңеюі, сату көлемінің ұлғаюы мен бизнестің ауқымдық түрде таралуы;

- шұғыл басқару қажеттілігін босатылуы;

- меншіктік капитал салымдарының төмен деңгейі;

- лицензияны сатудан түскен табыс;

- франчайзи төлемі есебінен қосымша табыстарды иемдену;

- меншіктік сауда желісі арқылы өткізубойынша шығындарды қысқарту;

- жалданбалы жұмысшыларға қарағанда тәуелсіз бизнесмендер сәттілікке күштірек ынталандырылған.

Франчайзер үшін кемшіліктер:

- өзінің кәсіпорнына қарағанда франчайзидан алатын пайда деңгейінің төмен болуы;

- франчайзи біреулерінің лайықты дәрежеде репутациясына сай келмеуі, сапаны лайықты бақылаудың болмау есебінен франчайзер өзінің репутациясына кесірін тигізуі мүмкін;

- франчайзи қаржылық есеп беруінің шынайылығын бақылау қиыншылығы;

- франчайзи бизнесі негізін жеткілікті жерде таңдау қиыншылығы

- франчайзиді оқыта, үйрете отырып, франчайзер өзіне болашақта болуы мүмкін бәсекелесті даярлауы ықтимал;

- жүйе ережесіне бағынбайтын франчайзимен қарым-қатынасты доғару мүмкіншілігінің болмауы;

- коммерциялық құпияның сақталу қиыншылықтары;

Франчайзи артықшылықтары:

- шағын бастапқы капиталмен меншіктік істі бастау мүмкіншілігі;

- дайын «қуыс», франчайзи франчайзермен жан-жақты сыналған, дайынбизнесті сатып ала алады;

- материалдар, шикізаттар, құрал-жабдықтар, жабдықтаушылар, өткізу жүйесі, жалпы жұмыс жүргізу әдістері мен тәсілдері турасында мазмұнды ақпаратты иемденетіннақты нұсқаулардың толық жинағын меңгеру;

- бизнес пен менеджментті жүргізу технологиясындағы франчайзер көмегі. (Бекболат Ж. )

Франчайзиде келесі кемшіліктерді қарастыруға болады:

- қызмет ету бостандығының шектелінуі;

- сервистік төлем;

- қызмет етуде икемділіктің жетіспеушілігі;

- франчайзер компаняға қатысты жағымсыз сипаттамалардың франчайзи-кәсіпорын үшін де тән болуы;

- франшизаны иемденгенде құрылған жоспарлар ойдағыдай іс жүзіне аса бермейді.

Жоғарыда аталған себептерге байланысты қорытынды жасайтын болсам, елімізде франчайзингтің дамып, кең етек алуы келесі жетістіктерге жетелейді:

- инвестицияның ішкі және сыртқы ағымын күшейтеді;

- жаңа технологиялардың, құралдардың, бағалы ноу-хаулардыңпайда болуына септік етеді;

- бар өндірістерді дамытып, және жаңа өндірістерді қалыптастыру, ол сәйкесінше, жаңа жұмыс орындарының пайда болуына әсер етеді;

- шағын және орта кәсіпкерлік аясының кеңеюі мен бекітілуілуіне тұғыр болады;

- жұмыс күшінің біліктілігін жетілдіреді;

- елімізді сапалы тауарлар мен қызметтерге қанықтыруды жылдамдатады;

- қазақстандық өнімді жаңа нарықтарға өткізуге мүмкіндік береді.

3. Франчайзингтің дамуына экономикалық талдау

Қазіргі кезде франчайзинг жүйесі арқылы шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту АҚШ-та, Еуропада жоғары дәрежеде дамуда. Халықаралық франчайзинг ассоциациясының деректеріне сүйенсек, қазіргі уақытта франчайзинг АҚШ-та ұдайы даму үстінде. АҚШ-та 1500 франчайзерлік жүйеде 35 франчайзилік шағын және орташа сауда орындары дамуда. Ондағы франчайзингтік жүйе арқылы жылдық сатудың көлемі 1, 5 трлндолларды құрайды. Саудада жұмыс істейтін кәсіпорындардың 40% -тен астамы франчайзингтік жүйемен жұмыс істейді (болжам бойынша, 2010 жылы олардың саны 50%-ке деін жетуі тиіс ) . Саудадағы франчайзинг жүйесі АҚШ-тың Жалпы Ішкі Өнімінің 15%-тін береді. Жалпы Ұлттық Өнімнің 60%астамын шағын және орта кәсіпорындары береді, олардың 50% астамы франчайзингтік жүйемен жұмыс істейді. Басқа мемлекеттерде де, франчайзинг айтарлықтай дамыған, мысалға Еуропалық Одақ мемлекеттерінде 4000-нан астам франчайзилік жүйелер бар, ол жерде 1, 5 млн-нан астам адам жұмыс атқарады, ал жылдық айналымы 120 млрд. доллардан асады.

Әлемдегі франчайзингтің қолдану көрсеткіштері

Мемлекет

Франчайзингті

қолдануды бастаған жыл

Басты фирмалардың саны (франчайзерлер)

Кәсіпкерлердің саны (франчайзи)

Сату көлемі(млн. доллар США)

Мемлекет: Австралия
Франчайзингтіқолдануды бастаған жыл: 1989
Басты фирмалардың саны (франчайзерлер): 230
Кәсіпкерлердің саны (франчайзи): 1033
Сату көлемі(млн. доллар США): -
Мемлекет: Австрия
Франчайзингтіқолдануды бастаған жыл: 1988
Басты фирмалардың саны (франчайзерлер): 30
Кәсіпкерлердің саны (франчайзи): 1360
Сату көлемі(млн. доллар США): -
Мемлекет: Бельгия
Франчайзингтіқолдануды бастаған жыл: 1987
Басты фирмалардың саны (франчайзерлер): 77
Кәсіпкерлердің саны (франчайзи): 4045
Сату көлемі(млн. доллар США): 2, 0
Мемлекет: Канада
Франчайзингтіқолдануды бастаған жыл: 1993
Басты фирмалардың саны (франчайзерлер): 1000
Кәсіпкерлердің саны (франчайзи): 45000
Сату көлемі(млн. доллар США): 38, 4
Мемлекет: Дания
Франчайзингтіқолдануды бастаған жыл: 1989
Басты фирмалардың саны (франчайзерлер): 60
Кәсіпкерлердің саны (франчайзи): 500
Сату көлемі(млн. доллар США): 3, 31
Мемлекет: Франция
Франчайзингтіқолдануды бастаған жыл: 1990
Басты фирмалардың саны (франчайзерлер): 675
Кәсіпкерлердің саны (франчайзи): 29698
Сату көлемі(млн. доллар США): 10, 0
Мемлекет: Ресей
Франчайзингтіқолдануды бастаған жыл: 1994
Басты фирмалардың саны (франчайзерлер): 180
Кәсіпкерлердің саны (франчайзи): 9000
Сату көлемі(млн. доллар США): 3, 38
Мемлекет: Италия
Франчайзингтіқолдануды бастаған жыл: 1994
Басты фирмалардың саны (франчайзерлер): 197
Кәсіпкерлердің саны (франчайзи): 11560
Сату көлемі(млн. доллар США): 2, 10
Мемлекет: Япония
Франчайзингтіқолдануды бастаған жыл: 1995
Басты фирмалардың саны (франчайзерлер): 812
Кәсіпкерлердің саны (франчайзи): 122450
Сату көлемі(млн. доллар США): 32, 7
Мемлекет: Голландия
Франчайзингтіқолдануды бастаған жыл: 1988
Басты фирмалардың саны (франчайзерлер): 244
Кәсіпкерлердің саны (франчайзи): 8252
Сату көлемі(млн. доллар США): 3, 6
Мемлекет: Норвегия
Франчайзингтіқолдануды бастаған жыл: 1989
Басты фирмалардың саны (франчайзерлер): 120
Кәсіпкерлердің саны (франчайзи): 850
Сату көлемі(млн. доллар США): 0, 3
Мемлекет: Испания
Франчайзингтіқолдануды бастаған жыл: 1990
Басты фирмалардың саны (франчайзерлер): 215
Кәсіпкерлердің саны (франчайзи): 2
Сату көлемі(млн. доллар США): -
Мемлекет: Швеция
Франчайзингтіқолдануды бастаған жыл: 1993
Басты фирмалардың саны (франчайзерлер): 60
Кәсіпкерлердің саны (франчайзи): 1000
Сату көлемі(млн. доллар США): 1, 5
Мемлекет: Ұлыбритания
Франчайзингтіқолдануды бастаған жыл: 1994
Басты фирмалардың саны (франчайзерлер): 385
Кәсіпкерлердің саны (франчайзи): 19800
Сату көлемі(млн. доллар США): 5, 5

Жоғарыдағы көрсеткіштерге қарап, франчайзингтің бизнесті жүргізудің тиімді түрі екенін көруге болады. АҚШ, Канада, Ұлыбритания сияқты елдердің бюджетінің үшке жуық бөлігін ШОБ атқарушы франчайзингтік компаниялар қамтамасыз етуде. Жақын арада Халықаралық франчайзинг саласы осыған дейінгі қарқыннан да жоғары деңгейде дамитыны сөзсіз. Франчайзерлер шетелдерде, сонымен қатар, Қазақстанда әлеуетті франчайзилерді іздестіруде, ал, көптеген жеке тұлғалар мен фирмалар өздеріне белсенді түрде басқа елдерден әйгілі компаниялардың лицензиясы мен құқықтарын, олардың қаржылық демеушілігінің арқасында, өндіріс пен қызмет көрсету технологиясын игеру кезінде пайдалы бизнес құру үшін франчайзерлерді іздестіруде.

  1. http://bigox. kz/franchajzingtin-turleri-zhane-erekshelikteri/

Қорытынды

... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Франчайзинг жүйесін әзірлеу кезеңдері
Франчайзингтың теориялық аспектілері
Франчайзинг
Франчайзингтік төлем
Франчайзер үшін артықшылықтар
Шетелдегі және Қазақстан Республикасындағы франчайзинг дамуын талдау
Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2007 жылғы Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан Жолдауы
Франчайзинг жүйесі
Шетелдегі және Қазақстан Республикасындағы франчайзинг дамуы
Франчайзингтік қатынастар жүйесі талдау
Пәндер



Реферат Курстық жұмыс Диплом Материал Диссертация Практика Презентация Сабақ жоспары Мақал-мәтелдер 1‑10 бет 11‑20 бет 21‑30 бет 31‑60 бет 61+ бет Негізгі Бет саны Қосымша Іздеу Ештеңе табылмады :( Соңғы қаралған жұмыстар Қаралған жұмыстар табылмады Тапсырыс Антиплагиат Қаралған жұмыстар kz