Негізгі құралдарды есептеу мен талдау ерекшеліктері

МАЗМҰНЫ

Кіріспе 3
1 «Стимул» ЖШС.ң техника.экономикалық сипаттамасы 7
1.1 Зерттеліп отырған үйымның негізгі экономикалық корсеткіштерінің сипаттамасы және талдауы
7
1.2 «Стимул» ЖШС.ң есеп саясаты 13
2 Қазақстан Республикасында негізгі құралдардың бухгалтерлік есебін ұйымдастыру
20
2.1 Негізгі құралдардың мәні, жіктелуі және бағалануы 20
2.2 Негізгі құралдардың есебі және құжатталуы 32
2.3 16 ХҚЕС негізінде негізгі құралдардың компонентті есебі 46
2.4 Негізгі құралдардың тозуын есептеу тәсілдері 49
2.5 Негізгі құралдарды жөндеу мен жал есебінің ерекшеліктері 52
3 Негізгі құралдардың аудиті мен талдауы 61
3.1 Қазақстан Республикасының заңнамаларына сәйкес негізгі құралдарды аудиттеу
61
3.2 «Стимул» ЖШС.ң негізгі құралдарына салық салу есебін талдау 78
Қорытынды 86
Терминдердің, қысқартулардың тізімі 90
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 91
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖƏНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: «Негізгі ... ... мен ... ... – Есеп және ... ... | ... «Стимул» ЖШС-ң техника-экономикалық сипаттамасы | ... ... ... ... ... ... корсеткіштерінің | |
|сипаттамасы және ... |7 ... ... ЖШС-ң есеп саясаты |13 |
|2 ... ... ... құралдардың бухгалтерлік есебін | |
|ұйымдастыру |20 ... ... ... ... ... және бағалануы |20 ... ... ... ... және ... |32 ... 16 ХҚЕС ... ... ... ... есебі |46 ... ... ... ... есептеу тәсілдері |49 ... ... ... жөндеу мен жал есебінің ерекшеліктері |52 |
|3 ... ... ... мен ... |61 ... ... ... заңнамаларына сәйкес негізгі | ... ... |61 ... ... ... ... ... салық салу есебін талдау |78 |
|Қорытынды |86 ... ... ... |90 ... ... ... |91 ... Республикасының бухгалтерлік есеп ... ... мен ... еніп ... ... қайта құру, әртүрлі
меншік формаларын пайдалану ... ... есеп пен ... ... орын ... Қазіргі кезде әрбір ұйым, оның түріне, меншік нысанына
қарамастан, белгілі заңға ... ... ... мен ... ... жүргізеді.
Бухгалтерлік есеп дегеніміз – кәсіпорынның қызметіне ... ... ... мен ... ... жүйе, шаруашылық
есептің бір түрі. Бухгалтерлік есеп әрбір кәсіпорында, оның пайда ... ... ... ... ... ... шаруашылық операциялар
жалпылама, міндетті тіркелуі тиіс. Бухгалтерлік есептің әрбір жазуы, оны
растайтын, тексерілген, рәсімделген ... ... ... ... ... есептің бақылаушылық қызметінің маңызын арттырып,
берілген ақпараттың дұрыстығына көз жеткізіп, есептік ... ... ... ... есеп ... ... ... материалды құндылықтарды, ақша-қаражаттарды,
есептемені, түгендеу ... ... ... ... есептің
ақпаратының дұрыстығын, кәсіпорынның қызметін құжат ревизиясы ... ... ... ... ... ... есеп көрсеткіштерін,
ғылыми негізделген бухгалтерлік есептің әдістері мен тәсілдері арқылы алуға
болады ... ... ... ... ... мен екі жақты
жазу, бухгалтерлік баланс пен қаржы ... ... ... ... ... ақпараттардың
болуында. Есеп ақпараттары мен қаржылық есеп нысандарын ... ... ... ... ... тартылады. Бухгалтерлік есепте барлық үш
көрсеткіштер де қолданыс ... ... ... еңбек, натуралды
көрсеткіштер. Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... яғни ... орындалуын бақылау, меншіктің
сақталуын, ішкі резервтерді анықтау және қолдану.
Бухгалтерлік есеп жүйесі компанияның ұйымдастырылуының негізгі ... ... ... есептің дамыған жүйесі ұйым үшін өте маңызды,
өйткені ағымдағы шешімдерді қабылдау ... ол ... ... ұйымдастыруға сүйенеді.
Есеп жүйесі дегеніміз, есеп мәліметтерін қаржылық ақпаратқа қайта
өңдейтін, өзара ... ... ... ... келесідей элементтер кіруі мүмкін:
а) бухгалтерлік есеп бөлімшесі;
ә) жұмыс бөлімшелеріндегі есеп бөлімшелері;
б) филиалдағы есеп бөлімшелері;
в) есеп мәліметтерін өңдеуші ... ішкі ... ... ... ... ... ... болатын
тәуекелділіктердің алдын алу үшін, ұйымдарда тиісті ішкі ... ... ... Оның ... принципі бір адам немесе ... тобы ... ... ... ... толық орындай алмайтындай етіп қызметтерді
бөлуден тұрады. Сол сияқты бухгалтерде, құндылықтарға манипуляция жасайтын
материалдық жауапты қызметкерлер де ... ... ... ... есеп және ... басқармасын Қазақстан Республикасының
қаржы Министрлігі қадағалайды. Бухгалтерлік есеп орталықтандырылу және
орталықсыздандыру ... ... ... ... есеп
экономикалық ғылым болғандықтан, өзінің теориясы мен пәні, әдістері бар,
және ... ... ... ... мен ... ... есеп - басқарудың бірден-бір маңызды функциясы. Осылай,
бухгалтерлік есепті экономикасы дамыған елдерде, бизнес және ... деп ... - ... есепті ұйымдастырып, жүргізетін, ... ... ... ... ... кірмейтін, өз бетінше
бір құрылымдық бөлім. Бухгалтерия түгелімен бухгалтерлік есепті жүргізіп,
қаржы есебін ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар сметалық және қаржылық тәртіпті бақылауы
керек. Осы міндеттер Қазақстан Республикасының ... есеп ... ... ... анықталаған.
Ұйымның өндірістік-шаруашылық қызметі тек қана материалдық
құндылықтардың, еңбек және ... ... ... ғана ... ... ... қорлар - еңбек құралдары мен еңбек заттарының
қолданылуымен жүзеге асады. Негізгі құралдардың ... ... - ... рет ... ... қатыса отырып, ұзақ уақыт бойы түр-қалпын сақтап
қалу. Өндірістік процесс, сыртқы ортаның әсерінен негізгі құралдар ... ... ... ... ... ... ... бойынша,
амортизация есептеу негізінде өндіріс шығындарына береді. Негізгі құралдар
еңбек процессінде ... роль ... ... ... ... базасына біріге отырып айқындайды. Ұзақ уақыт бойы
пайдалануда, ... ... ... ... ... ... эксплуатация кезінде тозады, жөнделеді, жөндеу кезінде физикалық
түр-сипатын ... ... ... ... орын ауыстырады,
шығысталады. Кәсіпорын өзінің ... ... - ... ... ... немесе сатуға, аустыруға, жалға беруге, егер
олар ... ... ... ... ... да баланстан
шығыстауға құқығы бар.
Менің ... ... ... ... ... құралдардың
бухгалтерлік есебінің ұйымдастырылуы мен аудитінің ... ... беру ... ... жүргізілуін зерттеу.
Яғни, қойылған мақсаттарға жету үшін «Стимул» ЖШС-ң зерттеу объектісі
ретінде алып, оның негізгі құралдарының бухгалтерлік есебін және ... Ол үшін ... ... ... тиіс:
- кәсіпорындағы негізгі кұралдарды жаңартуға және жаңғыртуға
жұмсалатын қаржыны рационалды қолданылуын көз жеткізу;
- ... ... ... ... ... ... пайдалануды қадағалау;
- кәсіпорынның ... қосу үшін ... ... және ... құнының дұрыс есептелуін зерттеу;
«Стимул» ЖШС-ң объектілерді шығыстау кезіндегі тура нәтижесін анықтау;
зерттеліп отырған ұйымның негізгі экономикалық көрсеткіштерінің ... және ... ... ... ... ... және пайда туралы есебін»,
«ақша-қаражаттар қозғалысы туралы есебін», ХҚЕС стандарттарын көшіру;
№16 ХҚЕС негізінде негізгі құралдардың компонентті есебін ... ... ... ЖШС-ң негізгі құралдарына салық салу есебін талдау.
Дипломдық жұмыстың мазмұнын толық қырынан ашу үшін, зерттеліп ... ... ... ... яғни бастапқы құжаттарын,
қаржылық есептілік ... және есеп ... ... ... есеп бөліміндегі негізгі құралдар ... ... баға ... ЖШС-ң техника-экономикалық сипаттамасы
1.1 Зерттеліп отырған ұйымның негізгі экономикалық ... және ... ... 1997 ... 01 ... заңды тұлға ... ... ... ... ... Әділеттік
Министрлігі берген куәлік бойынша компания қызметін өз құрылтай құжаттары
мен Қазақстан Республикасының Заңы шегінде ұйымдастыра ... ... ... 22206-1910-ЖШС.
Кәсіпорынның басты мақсаты: тауар-делдалдық қызмет пен халыққа әртүрлі
қызмет көрсету негізінде таза ... ... ... ... ... көлік қызметі;
- тасымалдау-экспедициялық қызмет;
- құрылыс-монтаждық қызмет;
- құрылыс материалдарын сатудағы делдалдық ... ... және ... ... қоғамдық тамақтану орындары;
- жарнама-ақпараттық қызмет;
- жарғылық капитал, қорлар.
Кәсіпорынның ары қарай дамып, қызмет көрсету үшін ... ... ... ... жалғыз құрылтайшысы жарғылық капиталға
тіркеу кезінде толығымен 100% ретінде 66 000 ... ... ... ... ... ... ... құралдар мен басқа
бағалы заттар құрайды. Меншікті кәсіпорын меншік кұқығы ... ... ... ... ... мен ... салымдар;
2) интелектуалдық меншікке құқық;
3) банк несиелері мен кұнды қағаздардан табыс.
Егер кәсіпорында шығыны пайдасынан артық болса, онда олар ... ... ... ... ... төленгеннен кейінгі табыс
құрылтайшының иелігінде ... ... ... ... ... органы болып,
жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің жалғыз ... ... ... ... ... сұрақтары:
- жарғыны, мекен-жайды, фирмалық атауды ауыстыру;
- жыл сайынғы қаржылық есепті қабылдау және таза табысты ... ... ... ... ... капитал мөлшерін өзгерту;
- ішкі тәртіптерді ұйымдастыру және т.б.
Директор ағымдағы басқаруын директор жүзеге ... Оның ... ... негізінде жұмысшыларды қабылдау және жұмыстан босату;
- жылдық балансты құру;
- келесі қорларды құру - даму қоры, сақтандыру қоры.
Жалақы ... мен ... ... ... ... ... өз ... мен тауарларын контракттық негізде
қабылданған соммамен сата алады.
Нақтырақ айтсам, «Есжанов және К» ... ... ... және ... ... ... ... Кәсіпорынның көлік жуу,
транспорт жөндеу орталығы мен автобөлшектер дүкені бар. Менің оқу-өнірістік
тәжірибем ... ... ... ... өтті.
Тәжірибе кезінде, мен тауарларды кірістеп, шығыстап, жеткізушілермен ... ... ... бәрі 1С: Бухгалтерия бағдарламасының 7
нүсқауында жүргізілді.
Кәсіпорынның ... ... ... ... және ... ... ... ұйымның қызметі мәліметтер ... ... және ... ... ... негізінде қалыптасып
отырады. Талдау - зерттелетін обьектіні, оның ішкі құрамдастарына тиесілі
заттарды бөліп, бөлшектеу арқылы ... ... ... кәсіпорынның
негізгі экономикалық көрсеткіштеріне қаржылық есептілік нысандары ... ... - ... ... және зиян туралы есебі», «ақша-
қаражаттар қозғалысы ... ... және ... ... ... ... есеп ... баланс - кәсіпорынның мүлкі мен олардың пайда болу
көздерін ақшалай ... ... ... ... ... Балансты талдау барысында, ... ... мен ... ... ... өз ... тағы иммобильды және мобильды
болып жіктелінеді. ... ... ... - айналыста тікелей
қатыспай, бірақ өндіріс процессіне белгілі жағдайлар жасап, өз құнын дайын
өнімге біртіндеп ... ... ... ... ... - ... тікелей қатысып, өз құнын дайын өнімге толық беретін ... ... ... ... ... мүліктер құрамын талдау (мың теңге)
|Көрсеткіштер ... басы ... ... |
| | ... | ... құны |71550 |58500 |-13050 ... ішінде | | | ... ... |31550 |19150 |-12400 |
|% ... мүліктер құнына шаққанда |44% |32% |-12% ... ... |40000 |39350 |-650 |
|% ... ... ... ... |56% |68% |+12% ... зерттеліп отырған мекеменің мүлікінің көп бөлігін, яғни 68%
мобильды кұралдар құрайды. Ашып ... ... ... ... ... ... ... Талданып отырған кәсіпорынның мүліктер
құны мерзім басын мерзім соңын ... 13050 ... ... ... ... 12400 теңгеге, ал мобильды құралдар соммасы 650 теңгеге
азайған. Оның себебі, есепті жылы кәсіпорын негізгі құралдарының 12% ... ... Ал ... ... ... мобильды құралдар
қызмет көрсету процессіне 12% артық қатысқан. Яғни мекеменің қоймасында
босқа ... мен ... көп ... ... процессінде зерттеліп отырған кәсіпорынның қаржы ... және ... ... бөлінеді.
2-кесте
Қаржы ресурстарының кұрамын талдау (мың теңге)
|Көрсеткіштер ... басы ... ... |
| | ... | ... ... ... |71550 |58500 |-12400 ... ... | | | ... капитал |17250 |19400 |+2150 |
|% ... ... ... шаққанда |24% |33% |+9% ... ... |54300 |39100 |-18200 |
|% ... ресурстары соммасына шаққанда |76% |67% |-9% ... ... ... талданып отырған кәсіпорынның қаржы
ресурстарының 67% ... ... ... яғни мекеменің не банк
алдында, не басқа заңды тұлғалар ... ... бар. ... ... ... ... капитал соммасын 2150 теңгеге өсірген,
сонымен қатар банк алдындағы несие соммасын 9%, яғни 18200 ... ... ... ... ... бәсеке жағдайында кәсіпорын осылай ары қарай
қызмет етсе, онда 3-4 жылдан кейін ... ... тек ... ... ... ... ... экономикасына көшуге байланысты,
маңызы өте зор. Мекеменің қаржы нәтижесі ... ... ... ... түскен кіріс (шығын);
негізгі емес қызметтен түскен кіріс немесе шығын;
салық салынғанға дейінгі негізгі қызметтен түскен ... ... ... ... ... негізгі қызметтен түскен кіріс (шығын);
төтенше жағдайлардан түскен ... ... ... мен ... ... талдаудың негізгі көзі болып – кәсіпорынның
пайда мен зиян туралы есебі табылады.
3-кесте
Кәсіпорынның кірісі мен зиян көрсеткіштерін ... (мың ... ... ... ... |Ауытқу |
| ... | | ... ... ... |25000 |90000 |-65000 ... ... ... құны |12500 |40500 |-28000 ... ... |12500 |49500 |-37000 ... ... |9300 |21850 |-12550 ... салынғанға дейінгі кіріс |3200 |27650 |-24450 ... |960 |8295 |-7335 ... ... |2240 |19355 |17115 ... |0 |0 |0 ... ... |2240 |19355 |17115 ... ... ең ... талданып отырған кәсіпорынның есепті
жылдағы қаржылық-шаруашылық қызметі төмен болғаны көрінуде. Қызмет көрсету
соммасы 65000 теңгеге төмендеген, ... ... ... жыл ... кірісі
өткен жылмен салыстырғанда 37000 теңгеге кеміген. Кестеге қарап ... ... ... кірістерде есепті жылмен салысытырған жоғары
болған, яғни өткен жыл талданып отрығна ... үшін ... ... ... айта ... жөн.
Кәсіпорынның қаржы жағдайын талдау барысында, мекеме ақша-қаражаттар
қозғалысы жайлы есебінің маңызы зор. Себебі, бұл ... ... ... жағдайына баға беруге мүмкіншілік туады. Яғни, мынандай
ақпараттар алуға болады:
ақша-қаражаттар қалай алынған және неге ... ... ... ... және ... ... ... нәтижесінде қанша ақша-қаражаттары алынған;
несиені жабу мүмкіндігі.
Кірістің артуы немесе кемуі=табыс - ... яғни осы ... ... ... ... жылдың табысы =22500-21450=1050
Кестеден талданып отырған кәсіпорынның өткен жылмен салыстырғанда
сатудан түскен табысы 3000 теңгеге кеміген, ... ... ... ... да 3000 ... азайған. Есепті жылы кәсіпорынның ... яғни ... мен ... ... ... ... ақы
бойынша қарыздар, несие бойынша міндеттемелер және басқа да шығындардың аз
болуынан кәсіпорын 2500 ... ... ... ал өткен жылы пайда соммасы
1050 теңгені құраған. Қорыта келгенде, есепті жылы кәсіпорын 950 ... ... ... ... ... (мың ... |Осы жыл ... жыл ... ... ... келіп тусуі | | | ... ... |10000 |13000 |-3000 ... ... |5000 |8000 |-3000 ... да ... |250 |1500 |1250 ... |15250 |22500 |-7250 ... ... ... | | | ... ... |4500 |6200 |-1700 ... ақы қарыз |2500 |4500 |-2000 |
|% ... |1250 |3500 |-2250 ... да ... |4500 |7250 |-2750 ... |12750 |21450 |-8700 ... ... ЖШС-ң есеп саясаты
Есеп саясаты дегеніміз - кәсіпорынның қаржылық-шаруашылық қызметін
жүзеге асыру үшін қолданылатын ұзақ мерзімді стратегиясы. Есеп ... ... ... құқығы мақсаттары ашық жазылған, ... ... ... бухгалтерлік есептің міндеті, бухгалтерлік
есепті ұйымдастыру, құжат айналымын ұйымдастыру нақты көрсетіледі.
Кәсіпорынныц жалпы сипаттамысы. ... ... ... ... ... ... ... көрсету мен
жеке тұлғалар үшін жаңа еңбек ... ... үшін ... тауарлар мен қызметтер көрсету арқылы табыс табу. Міндеттері:
ақылы көлік стоянкаларын ұйымдастыру мен қолдану;
автосервис қызметін көрсету;
коммерциялық және делдалдық ... ... ... ... ... ... ... үшін,
шаруашылық процестер туралы толық және ... ... ... ... ... ... компаниясында бухгалтерлік
есеп журнал-ордерлық жүйе мен карточка-ордерлық ... ... ... ... және ... ... тіркеу үшін
автоматтандырылған жүйе қолданылады. ... ... ... ... қол ... тұлғалардың тізімін қабылдайды.
Құжат айналымын ұйымдастыру. Кәсіпорын есеп-бухгалтерлік ақпараттарын
сақтау және ... ... ... ... ... Министрлігінің
30.06.1992 жылғы «Іс-жүргізу туралы» жарғысы бойынша ұйымдастырылады. Құжат
айналым графигі, уақтылы және сапалы толтырылуы, ... ... ... ... ... ... сол ... қол қойған
тұлғалар жауапты. Орындаушыларды Бас бухгалтер қадағалайды. Құжаттарды
толтырудағы, бас бухгалтермен бекітілген ... ... ... ... және ... Ал ... құжаттар Қазақстан Республикасының
Мемлекеттік комитетінің 16.11.1994 ... ... ... ... ... ... ... есеп саясатының жалпы жағдайы. Бүл есеп ... ... ... есеп және қаржылық есептілік
туралы» заңы бойынша құрылған. Оны құру базалары болып ... ... ... ашылуы" стандарты, басқада Қазастан Республикасының ішіндегі
бухгалтерлік ... ... ... ... ... Есеп саясатында ішкі есепті және сыртқы аудитті ... ... ... ... ... ... ... қолданылған:
есептеу;
үздіксіздік;
түсініктілік;
маңыздылық;
мәнділік;
сенімділік;
бейтараптылық;
аяқталғандық;
салыстыру.
Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есебінің Ұлттық комиссиясының
шешімі бойынша 1.01.2008 жылдан ... ... ... ... шоттар
жоспарына көшті.
Салықтық есеп айырысулар мен төлемдер «Салықтар мен бюджетке Төленуі
тиіс басқа да міндетті ... ... ... ... ... ... стандартына сәйкес есеп саясатын құру туралы жауапкершілік
«Стимул» ЖШС-ң директорының ... ... есеп ... ... ... ... балансы барлық талаптарға сай.
Актив:
Негізгі қүралдар-10600,000;
Тауарлы-материалды қүндылықтар - 504412,000;
Ағымдағы дебиторлық қарыз - 112554,000;
Ақша-қаражаттары - 253646,000. Пассив;
Жабылмаған шығын - ... ... - ... пен ... ... баптары мерзімнің таза табыс пен шығынды
есептеу үшін қосылады. Компания үшін есеп мерзімі болып - календарлық жыл
табылады. ... ... ... ... ... ай сайын
жасалады. Өткен мерзімнің қаржылық есебінің түзетулері, есепті жылдың
есебінің ... ... ... ... ... ... ... пайданың бастапқы сальдосын өзгерту арқылы көрсетіледі. Қаржылық-
шаруашылық есеп, компанияда келесі жолдармен ашылады:
- негізгі қызметтен түскен табыс;
- ... ... пен ... ... ... ... жалпы табыс.
Мерзім шығындары:
- жалпы және әкімшілік шығындар.
Оларға жататындар:
1) ... ... ... үшін қолданылатын көліктің
ағымдағы жөндеуі, айына 25000 теңгеден аспауы керек, сонымен қатар фирма
өз мойнына жанар-жағармай үшін шығындарды ... ... 15000 ... ... ... әрқашанда байланыста болуы үшін, пейджинг және
ұялы
байланыс шығындарын да кәсіпорын өзі төлейді, шығын айына 20000 теңгеден
аспауы қажет;
3) Қеңседе ... ... үшін ... ... тауарлары қажет,
оларды қажеттілікке байланысты сатып алады:
* % төлеу үшін кететін шығындар;
* сату шығындары;
* негізгі емес ... ... ... ... қызметтен салық салынғанға дейінгі табыс;
* табыс салығы;
* салық салынғаннан кейінгі негізгі ... ... ... ... ... ... ... таза пайда.
«Стимул» АО «ТуранАлемБанкінде» қалыпты ... ... үшін ... есеп ... шоты бар. Операциялық қызметтен
түскен ақша-қаражаттар тура әдіспен ашылады. ... ... ... ... ... ... түгенделеді.
Әрбір түгендеу актімен тіркеледі. Есеп саясатында бағалау мен табысқа
жатқызу. Есептеу принципі негізінде табыс пен шығын олардың ... ... ... ... ... түскен табыс жалпы пайданы құрайды.
Табыс мынандай жағдайлардан пайда болып есептелінеді:
табыс соммасы ... мен ... ... шот ... ... ... ... есебін жүргізу үшін 6010 «Көрсетілген қызмет және сатылған тауарлар
үшін табыс».
Есеп саясаты бойынша кәсіпорынның ... ... ... ХҚЕС ... құралдар есебі» стандарты мен ... ... ... ... ... дегеніміз - кәсіпорынның өндірістік және
өндірістік емес ... узақ ... ... ... ... ... ... есебін жүргізу үшін, 2415 ... ... 2412 ... мен жабдықтар», 2414 «Кеңсе жабдықтары мен
жиһазы» 2417 ... ... ... Түгендеу бір жылда қазан
айының 1 жұлдызында, мекеме директоры бекіткен коммисия ... ... ... ... ... құнының соммасына тасымалдау,
монтаждау, сақтандыру шығындары қосылады.
Негізігі ... ... ... ... ... комиссия НҚ №1
нысанындағы «Қабылдау-өткізу актісін» ... оған ... ... ... ... ДТ ... «негізгі құралдар» КТ - 1010,
1040 «ақша-қаражаттар шоты» проводкасын береді. ... ... ... ЖШС ... ... жүзеге асырылады.
Обьекттің бастапқы құнына:
1 берілетін орынға байланысты;
ДТ -2411-2417 «негізгі құралдар»/жалға берілген
Кт-2411-2417 «негізгі құралдар»/меншікті.
2 Бұрын есептелеген тозу құны ... - ... ... ... ... ... ... негізгі құрал сатылған жағдайда. Баланстық құнына:
Дт -7411 «Негізгі құралдарды сату ... ... -2411 -2417 ... құралдар».
2. Тозу құнына:
Дт -2421-2431 «негізгі құралдардың тозуы»
Кт -2411-2417 «негізгі ... ... ... ... ... -1315 ... бөлшектер»
Кт -6211 «Негізгі кұралды сатудан түскен табыс».
4 Жыл ... -5410 ... жыл ... мен ... -7411 ... құралдарды сату жөніндегі шығын».
Дт -6211 «Негізгі құралдарды сатудан түскен табыс»
Кт -5410 ... жыл ... мен ... ... жаңа негізгі құралдар үшін ... ... ... ... ... айдың 1 жұлдызынан басталады, ал тозу құнын
есептеуді тоқтату объектіні шығыстағаннан кейінгі келесі айдың 1 ... ... ... ... үшін ... ... аударулар
2431 «Басқа да тозулар» шотында көрсетіліп, ... ... ... -7210 ... ... -2431 ... да ... құралдардың тозуы».
Негізгі құралдарға жөндеу жасаған кезде, жөндеу түрін анықтап, ... ... ... шығындарына шығысталады. Күрделі жөндеу
кезінде ... ... ... ... ... ... орындалады.
Ал ағымдағы жөндеу объектінің қолданыс мерзімінде жүзеге асырылады. Егер
жөндеу мердігерлік әдіспен ... ... онда ... ... қол ... ... ... Жөндеу аяқталғаннан кейін, объект НҚ
№2 ... ... ... ... арнайы комиссиямен
толтырылып, шығындар ЖШС-ң шығындар ... ... емес ... ... ... емес ... ... №38 бойынша жүргізіледі. Келіп түсу кезінде келесі екі ... ... - 2733 ... - 1030 «Есеп айырысу шотындағы теңге», 1010 «Кассадағы теңге».
Тозу құны ... ... ... ... жолымен
есептелінеді:
Дт - 2743 «Бағдарламаның тозуы»
Кт - 2733 ... ... де ... ... ... ... сәйкес.
Тауарлы материалдық құндылықтар есебі ХҚЕС №2 «Босалқылар» негізінде,
орташа құн ... ... ... ... ... есебі
негізгі актив шоттарының 1310 «Материалдар» бөлімшесінде жүргізіледі. ТМҚ
ушін жауапкершілікті жауапты тұлғалар атқарып, қоймадан ... ... ... пен зиян ... ... онда жеке ... ... өндіріліп алынады. Сатылған жағдайда клиентке накладной шот-фактура
негізінде тауар беріледі.
Еңбек ақы ... ... үшін ... 3350 шот ... ... ақы
есептеу:
Дт -7210 «әкімшілік шығындар»
Кт -3350 «еңбек ақы бойынша қарыздар».
Берілген кезде:
Дт -3350 «еңбек ақы бойынша қарыздар»
Кт -1010 «кассадағы ақша ... ... ... ақы есептеу кезінде келесі проводка беріледі:
Дт -3350 «еңбек ақы бойынша қарыздар»
Кт-3210 «әлеуметтік сақтандыру бойынша міндеттемелер».
3220 «зейнетақы қорына аударымдар ... ... ... есептесу, тізімдегі әрбір қызметкер үшін
Дт-3210 «әлеуметтік сақтандыру бойынша міндеттемелер»
3220 «зейнетақы қорына ... ... ... ... ... шотындағы ақша қаражаттары».
Қызметкерлерді жұмысқа алу үшін контракт қолданылады.
Контрактыда - әрбір қызметкер де пейджинг, ұялы телефон ... ... ... ... ... 1 ... ... ЖШС арнайы салық режиміне көшті.
Арнайы ... ... ... ... ... ... салығы,
жеңілдетілген декларациясы негізінде есептелінеді. Есеп әр ... ... ... 15 ... ... ... Кәсіпорынның тоқсандық табысы
1500000 теңгеден аспайтындықтан салық 3% ставкамен есептелініп бюджетке
аударылады.
2 Қазақстан Республикасында ... ... ... ... Негізгі құралдардың мәні, жіктелуі және бағалануы
Негізгі құралдар дегеніміз - ұзақ мерзім (1 жылдан ... ... ... емес және ... ... процесінде еңбек құрал
ретінде пайдаланылатын материалдық активтер.
Өндіріс процессі өндіріс құралдары арқылы жүзеге асырылады, олар:
- еңбек заттары (шикізат, ... ... ... ... ... (станоктар, машиналар және т.б).
Негізгі құралдарға жататындар: қозғалмайтын мүлік (жер
учаскілері, ... ... тығы ... орын ... ... ... транспорттық құралдар, құрылғылар, аулау құралдары,
шаруашылық және өндірістік инвентарь, өнім әкелетін және қызмет ететін ... мал, ... ... және т.б ... құралдар (кітапханалық қор,
мұражайлық бағалы заттар, жануар әлемі экспонаттары).
Сатып алу мақсатына байланысты ... ... ... ... ... және ... инвестициялар
есебінде орын таба алады.
Мысалы: шаруашылық мақсатта қолдану үшін ... ... ... ... ... ... сату мақсатында сатылынып алынған ғимарат тауарлы-
материалды құндылықтар есебінде, ал ұзақ мерзімді қаржылық қоюлар ретіндегі
ғимарат қаржылық инвестиция есебінде ... ... көп ... ... ... бойы ... етіп тозып,
өз қасиеттері мен қалпын сақтай отырып, өзінің құнын бірте-бірте толық ... ... (нан) ... ... ... ... ... негізгі құралдар келесідей
жіктелінеді:
өндірістік негізгі құралдар - тікелей ... ... ... ... жағдай жасайтын негізгі құралдар. Олардың құрамына: өндірістік
ғимараттар, ... ... ... және ... ... ... ... отырғызылған көп жылдық көшеттер.
Негізгі өндірістік қорларды айқындайтын жалпы экономикалық көрсеткіш болып
қор қайтарымдылығы ... ... ... және ... ... ... ... негізгі құралдың бірлігіне шаққандағы
өнімнің өндірісін айтады;
өндірістік емес - ... ... ... ... Олар ... ... тек кәсіпорынның қызметкерлерінің ... ету үшін ... ... ... сақтау орынының,
денешынықтыру, спорт мүліктері).
1 – сурет. Негізгі құралдардың жіктелуі
Иемдену құқығына қарай негізгі ... ... ... ... – кәсіпорының меншігіндегі және балансында көрсетілетін
негізгі құралдар;
- жалданаған - жалдық ... ... ... ... ... ... негізгі құралдар. Ағымдағы жал кезінде, негізгі
құралдар жалға берушінің балансында көрсетіліп, ал ... ... ... тыс 001 шот ... ... ... қатар жалданған
объектілердің құрамына ұзақ мерзімді жалданған, жал ... ... ... оған ... ... ... ... шартты төлемін төлеген, мүлікке
қүқығы соңғыға өтетін негізгі құралдар жатады. Олардың есебін 2411, 2412,
2414, 2414, 2417 ... ... ... ... ... ... құралдар»
субшоттарында жүргізеді.
Қолданылуы бойынша негізгі қүралдар:
- қолданыстағы — шаруашылық және өндіріс қызметінде қолданылатын
негізгі құралдар;
- қолданыстағы емес - ... ... ... ... ... ... құралдары - қолданыстағы құралдардың жөндеу, немесе
сынған кезінде ауыстыратын, қорда сақталулы негізгі құралдар.
Заттық құрамыша ... ... ... ... - ... нысаны бар, өлшеуге болатын обьектілер
(ғимараттар, машиналар, станоктар);
- инвентарлық емес - заттық нысаны жоқ ... ... ... ... ауқымды қаржылық қоюлар.
Қызмет түрі мен экономикалық салаларға ... ... ... ... өндірілген тауарлар мен қызметтердің түрі мен
Экономикалық саласына байланысты жатқызылады.
5-кесте
ОКЭД ... ... ... ... ... ... код | ... |Тауар өндіретін сала ... 30000 ... ... сала көрсетіледі): ... 87000 ... |
| ... ... |
| ... металлургия |
| ... ... |
| ... шаруашылығы |
| ... |
| ... ... ... ... қызмет түрлері |
|22000 51090 ... ... сала ... 70000 ... ... ... ... 95000 |Көлік |
| ... ... |
| ... жер үсті ... жол ... |
| ... |
| ... және ... ... |
| ... үй ... |
| ... және ғылыми қызмет көрсету ... ... мен ... ... негізгі құралдар келесідей болып
жіктелінеді:
Жер - субъектінің меншік құқығына алған жер көлемі мен құны. Жерге
ішік құқықты «Жер ... ... ... туралы акт» растайды. Әрбір
актпен рәсімделген ... ... ... ... саналады:
Үй - әлеуметтік-мәдени қызмет көрсету, еңбек орнын қамтамасыз ету,
материалдық ... ... үшін ... ... ... - ... құралдарын өзгертпей өндіріс процессін жүзеге асыру үшін
қолданылатын инженерлық құрылыс ... ... ... және ... ... эстакадалар);
Құрылғылар - электр, су, жылу энергиясын беру үшін қолданылатын құрылғылар;
Машиналар мен ... - егер ... ... бір ... ... ... онда ол фундаментімен, жабдықтарымен бірге инвентарлық
объект болып ... Бұл топ 5 ... ... ... мен ... - генератор-машиналары, электр-энергиясы мен
жылу ... ... ... әртүрлі энергияны механикалық
энергияға алмастыратын машиналар (тракторлар, двигательдері, турбиналар,
іштей жану ... мен ... - ... өнім ... үшін еңбек затына
механикалық, химиялық әсер ... ... мен ... (винт кескіш
токарьлық станоктар, электрмоторлары, экскаваторлар);
реттеуші және өлшеуші құралдар - ... ... ... ... техника - процесстерді автоматизациялау және тездету ... ... да ... мен ... - ... аппараттар, басқа да құралдар
(телефон станцияларының, өрт машиналарының құралдары):
1) Көлік құралдары - адам және жүкті ... үшін ... ... ... мен құралдары бар объект инвентарлық болып
есептелінеді;
Инструменттер (аспаптар) - ағаш және ... ... ... және ... қол еңбек құралдары;
«Өндірістік инвентарь - өндірістік операцияларды оңайлату үшін қоланылатын
заттар ... ... ... ... - ... ... ... және өнім беретін мал - жұмыс малы - аттар, түйелер, бұқалар. Өнім
беретін ... - ... ... маралдар және т.б.
6) Көп жылдық екпе өсімдіктер - жасына қарамастан қолдан
отырғызылған көпжылдық өсімдіктер (жеміс-жидек, гүл, роза ... ... үшін ... ... ... (ғимаратсыз) -ауылшаруашылығы
жерлерін құнарландыру үшін пайдаланылатын инвентарлық шығындар ... ... ... құралдар - кітапханалық қор, спорт инвентарлық, мұражай
құндылықтары.

№16 ... ... есеп ... ... негізгі
құралдардың бағалануы мен сыныпталуы.
Бухгалтерлік есептің 16 «Негізгі құралдар» деп аталатын ... ... ... құралдар дегеніміз - кәсіпорында өнім өндіру,
таурларды ... ... ... көрсеті үшін, басқа кәсіпорынға жалға
беру үшін немесе әкімшілік мақсаттар үшін пайдаланылатын және бір ... ... ... ... ... қолданылады деп болжанатын материалдық
активтер.
Негізгі құралдарға қозғалмайтын мүлік, жер учаскілері, ... ... ... ... ... мен ... ... және реттеу
аспаптары мен қондырғылар, есептеу машиналары мен техникалары және олардың
бағдармалық ... ... ... ... ... ... ... құрал-саймандар, өнім және жұмыс малдары, көп жылдық ... ... ішкі ... ... басқалар жатқызылады.
Негізгі құралдар объектісі келесідей шарттарға сай келгенде ғана актив
ретінде танылуға тиісті:
егер кәсіпорынның активпен ... ... ... ... аса ... ықтималдылықпен сендіру мүмкін болса;
егер кәсіпорын үшін активтің өзіндік (бастапқы) ... ... ... ... ... ... есебін ойдағыдай жүргізу үшін алдымен оларды жүйелеп,
топтастыру қажет.
Барлық негізгі құралдар өздерінің өндіріске қатысуына қарай ... ... емес ... екі ... ... ... құралдар деп - өндірісте қызмет ететін, ... ... ... айтады. Оларға: өндіріске арналған
үйлер, ... ... ... ... ... көлік тасымалдау
кұралдары, әртүрлі станоктар, ... ... ... және тағы басқалары жатқызылады.
Өндірістік емес негізгі кұралдардың қатарына шаруашылықтың ... ... ... ... ... ... Оларға:
тұрмыстық үй-жай ... ... ... әлеуметтік
қамсыздандыру, білім беру және мәдениет салаларында пайдалынылатын негізгі
құралдар тағы да ... ... ... ... ... және ... ... түрлеріне қарай
барлық негізгі құралдар: өнеркәсіп, ауылшаруашылығы, орман шаруашылығы,
тасымалдау, байланыс, құрылыс, ... ... және ... ... ... тамақтандыру, басқару ұйымдары, әлеуметтік-
сақтандыру, ғылым және білім беру, ғылыми көмек көрсету және ... ... ... ... ... ... салаларына қарай топтастырған кезде
олардың қатусуымен шығарылған өнімдердің, болмаса орындалған жұмыстар мен
қызметтердің шаруашылықтың қай ... ... ... ... шаруашылық субъектідегі негізгі құралдардың бәрі тек ... ... ... ... ғана қызмет көрсететін болса,
онда бұл субъектідегі негізгі құралдардың барлығы түгелімен сол ... ... ... ... ... ... құралдар пайдалану мақсатына және атқаратын міндетті қызметіне
қарай мынандай топтарға бөлінеді:
1) Жер (кәсіпорында пайдалынылатын барлық жер учаскілері);
1.1) ... ... мен ... ... ... мал
қоралары, мұнай қоймалары, автомобиль ... мал ... ... ... ... кең ... ... мен жабдықтар, өткізгіш тетіктер (тракторлар күш
бергіш
қондырғылар, электр двигательдері ... ... егін ... ... және егін жинайтын машиналар мен құралдар, жем-шөп жүйелері,
жылу энергиясын немесе газ тәрізді заттарды өткізуге ... ... және ... ... ... ... ... барлық түрлері,
автоприцептер, қайық және катерлер, мотоциклдер, велосипедтер, арба ... ... ... ... ... шаруашылық құрал-
жабдықтар, өндірістік құрал-жабдықтар, өнім малы, көп жылдық екпе ағаштар,
тағы басқалар).
Негізгі құралдар ... ... ... ... ... яғни кәсіпорынның өзіне тиісті және уақытша жалға ... ... ... ... уақытша жалға алған негізгі құралдарды ... 001-шы ... ... негізгі құралдар» - деп аталатын шотта ... ... ... пайдалану барысына қарай негізгі ... ... ... ... ... ... ... үш
топқа бөлінеді.
Қолданыстағы негізгі құралдар - өндіріс процессіне қатысатын, ... ... ... ... негізгі құралдар – тоқталып қойылған, белгілі
бір себептермен ... ... ... берілмеген басы артық жабдықтар.
Сақтаудағы негізгі құралдар – келешекте, яғни алдағы уақытта тозып
немесе басқа да ... ... ... ... ... ... ... арналған құрал-жабдықтар.
Кәсіпорындарда негізгі құралдардың есебін дұрыс ұйымдастыру үшін
оларды бағалау ... ... роль ... ... ... ... негізгі құралдарды
бағалаудың мынандай түрлері белгіленген: бастапқы құн, амортизацияланушы
құн, жойылу құны, сатып ... ... ... құн, ... ... ... шеккен зиян құны.
Бастапқы құн - бұл салық соммасы өтелінбейтін, негізгі құралдарды
жасау, ... ... ... ... ... және т.б ... қалпына
келтіру үшін жұмсалған шығындардың нақты жиынтығы.
Ағымдағы құн - бұл негізгі құралдардың белгілі-бір датаға ... ... құн — бұл ... ... амортизация
жарнасы шағысталған, бастапқы, не ағымдағы құны.
2-сурет. Негізгі құралдардың бағалануы
Сату құны - бұл негізгі ... ... түсу ... құн - бұл ... құралдардың қызмет ету мерзімі
аяқталғаннан соң, шығысталу шығындары алып ... ... ... ... ... құны - ... ... алып тастағаннан кейікгі активтің өзіндік
құны немесе өзіндік құнының орнына қаржылық қорытынды есепте көрсетілетін
басқа ... құны - ... ... ... қызмет ету мерзімінің аяғында
оны кәсіпорыннан шығаруға байланысты жұмсалатын шығындарды алып тастағаннан
кейінгі алынады деп күтілетін таза сома.
Құнды төмендетуден шеккен зиян - ... ... ... оның
төленген құнынан артық сомасы.
Бухгалтерлік есептің 16 «Негізгі кұралдар» деп аталатын халықаралық
есептілік стандартына сәйкес ... ... ... ... ... кұралдар
объектісі ең алғаш бастапқы құны бойынша бағалануы тиіс.
Негізгі құралдар ... ... ... ... алу ... ... ... алым, сатып алуға байланысты орын ... ... ... ... ... ... үшін оны ... жағдайға жеткізуге байланысты тікелей шығындар кіреді. Сатып алу
бағасын ... ... ... сауда жеңілдіктері алынып тасталынады.
Тікелей шығындарға төмендегі шығындар жатады:
А) алаңды (құрылыс жүргізуге арналған участокты) дайындау шығындары;
Ә) тасымалдау және ... ... ... ... орнатуға байланысты шығындар;
В) архитекторлардың және инженерлердің жұмыстары сияқты ... ... ... ... ... негізгі құралдардың құны активтерді сатып
алу кезіндегі принциптердің негізінде ... Егер ... ... ... ... ... қызметі барысында сатып-өткізу үшін
өндіретін болса, онда ... ... ... оның ... ... тең
болады. Сөйтіп, кез-келген ішкі таза табыс ондай негізгі құралдардың құнын
есептеу кезінде есепке ... ... ... ... ... ... кұндары тек
мына жағдайларда ғана өзгертіледі:
А) негізгі құралдардың пайдалы қызмет атқаратын ... ... ... оның ... ... әсер ететін қосымша қүрделі
қаржы жүмсаған немесе ішінара бұзғанда, жойғанда және бөлшектегенде;
Ә) Негізгі құралдар қайта бағаланғанда.
Негізгі құралдар ... ... ... ... оның ... кұны ... ... құны тең болады, себебі оны есепке алған уақыт пен қайта
бағалау уақытының арасында ... жоқ. ... ... ... ... ... ... жұмсалған материалдың бағасы және ол ... ... ... ... ... ... жалпы негізгі
құралды өндіру, салу жағдайы белгілі-бір себептермен ... ... ... ... ... ... ... баланстық құнының
нарықтық құннан елеулі айырмашылығы болмау үшін кәсіпорында негізігі
құралдарды ... ... ... отырған жөн. Негізгі құралдарды қайта
бағалау кезінде оның осы кездегі ... құны ... Егер ... ... ... ... болуына байланысты олардың нарықтық құны
жөніндегі ақпараттар болмаса, не болмаса бұл ... ... ... онда олар тозуды алып тастағаннан кейінгі жаңғырту құны бойынша
бағаланады.
Қайта ... ... ... ... ... ... ... шоттар жоспарындағы 2410 «Негізгі кұралдар» бөлімшесінің тиісті
шоттары дебеттеліп, 5320 «Негізгі құралдарды қайта ... ... » ... ... ... күні ... ... кұралдарға
есептелген тозу сомасы олардың кұндарының өзгеруіне қарай түзетіледі. ... ... ... құралдардың пайдалану мерзіміне қарай субъектіде
қолданылатын амортизациялық аударым сомасын ... ... ... ... ... ... апарылып отырылады. Қайта бағалаудың
барлық сомасы бөлінбеген табысқа актив ... ... ... ғана
ауыстырылады.
Бухгалтерлік есепте негізгі құралдар бүтіндей теңгеге айналдырылған
сомада әрбір инвентарлық объект бойынша көрсетіледі.
Негізгі құралдардың ... ... ... екі ... ... Бірінші - ағымдағы есеп беру ... ... ... қандай бөлігі шығынға жатқызылатындығы айқындалады. ... ... ... ... ... ... құралдардың есебі және құжатталуы
Өз қызметін жүзеге асыру үшін, ... ... ... йе ... ... Олар ... ... жеке объектіге
жіктелініп, негізгі құрал деген атаумен белгілі. Негізгі ... ... ұзақ ... ... ... ... ... базасын
құрастырып, оның өндіріс потенциалының басты элементі болады. ... ... ... көтеру үшін, негізгі құралдардың ... ... ... ... ету ... кұралдар келесі жағдайларда кәсіпорынға келіп түседі:
тұрғын үй және өндірістік, ғимараттар, құрылғылар құрылысы;
машиналарды, жиһазды сатып алу;
жас малды негізгі ... ... ... ... ... ... жалға алу;
салымшылардан жарғылық қорға салым ретінде;
тауар-айырбас операциясы негізінді.
Халықаралық стандарт бойынша негізгі ... ... ... ... кіре ... нақты ақша-қаражаттарына сатып алынады;
- несиеге алынады;
- салым ... ... ... ... ... ... сыйы ретінде
(ақысыз) алынады;
- салу, жасау арқылы алынады;
- басқа активтерге айырбастау арқылы алынады.
Негізгі құралдар келіп түскен ... ... ... рәсімделеді.
Негізгі құралдар құрамына жаңа басқа объектілерді тіркеу үшін №1 нысандағы
қабылдау-өткізу актісі толтырылады:
- қолданысқа берілгенін рәсімдеу үшін;
- бір цехтан ... ... орын ... рәсімдеу үшін;
- складтан берілгенін рәсімдеу үшін;
- басқа субъектіге ... ... ... ... қатарынан
шығарып.
Тистау үшін (жарғылық капиталға салым, сату, өтеусіз беру).
Негізгі құралдар келіп түскен жағдайда бас директор ... ... бір ... ... Егер ... ... ... бір типтік болса және календарлық айда келіп түссе, олар үшін жалпы
бір акт толтырылады. Техникалық қосымшасы бар ... акт ... бас ... қолын қойып, директор растайды. Егер негізгі
құралдар іштей қозғалса, онда акт екі ... ... Бір ... ал ... ... ... қалады. Егер объект сатылса,
онда акт 3 данада жасалады, 2 ... ... ... (1 ... ... ... және ... туралы есепке тіркелінеді, ал 2 данасы есеп
айырысу қүжаттарын тіркелінеді), 3 данасы ... ... ... ... ие ... Республикасының Президентінің жарлығы
негізінде, «Бюджетке төленетін міндетті салықтық және ... ... ... ... ... ... қосылған құнға салық сомасы
дегеніміз - ... ... ... ... ... ... ... құралдар үшін
тағайындалған шот-фактураеы негізінде төленілетін ... ... ... мен ... ... ... мен ... машиналарын сатып алу:
* келіп түскен объектілердің сатып алу құнына (ҚҚС қоса алғанда):
Дт - 2411 -2417 ... ... - 3310 ... ... шот».
* тасымалдау шығыны (ҚҚС қоса алғанда):
Дт - 2412 «көлік құралы»
Кт - 3310 «төленуге ... ... ... ... ... өтелінді:
Дт - 3310 «төленуге арналған шот»
Кт - 1010, 1040, 1050 «ақша-қаражаттар шоттары».
* егер сатып алу бір ... ... - ... ... ... - 1010, ... ... шоттары».
Бұл жазу қаржылық есепте қаржылық есепте көрсетілмейтіндіктен, заң
бұзушылық болып есептелмейді. Бірақ егер, ... ... есеп ... ... онда ... ... ... жазуды 3310 (Төленуге
тиісті шот) шот ... ... ... ... ... ... алу:
- алынған объектілердің қосылған құнға ... ... - 1420 ... ... ... -3 310 ... арналған шот».
- қосылған құнға салық соммасын толем фактісіне қарамастан есепке алу:
Дт - 3130 «қосылған құнға салық»
Кт - 1420 ... ... ... ... шотын толеу:
Дт -3310 «төленуге арналған шот»
Кт- 1010, 1040, 1050 «ақша-қаражаттар шоттары».
Егер алдын-ала төленген жағдайда:
- алдын-ала төлеу сомасына:
Дт - 1610 «берілген ... 1010, ... ... ... ... объектілердің келісілген құнына (ҚҚС-сіз):
Дт - 2411 -2417 «негізгі құралдар»
Кт - 3310 «төленуге арналған шот».
- қосылған құнға салық ... - 1420 ... ... ... - 1420 ... ... салық».
- қосылған құнға салық соммасын есепке алу:
Дт - 313 0 «қосылған ... ... -1420 ... ... ... ... берілген аванстарды есепке алу:
Дт - 1420 «қосылған құнға салық»
Кт - 1610 «берілген аванстар».
Негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... көрсетілген құрылыстың, құрылғыларды
монтаждау және де басқа барлық шығындар, мердігерлік, не ... ... 2930 ... ... шотында көрсетіледі.
Құрылыстың мердігерлік әдісі:
- проекттық ұйымға және ... ... ... үшін ... ... қоса ... - 2930 «аяқталмаған құрылыс»; Кт - 3310 «төленуге арналған шот»
- монтажға берілген құрылғының сомасына:
Дт - 2930 ... ... - 3310 ... ... шот».
- жер учаскісін құрылысқа берген үшін компенсация
Дт - 2930 «аяқталмаған құрылыс»
Кт - 3390 «басқа да кредиторлық қарыздар».
- ... және ... ... ... ... - 3310 ... арналған шот»
Кт - 1010,1040, 1050 «ақша-қаражаттар шоты».
- компенсация сомасы төленді:
Дт - 3390 ... да ... ... Кт- 1010, ... ... шоты».
Жұмыс аяқталғаннан кейін объект ... ... ... ... ... ... құнына қосылса,
сметаға негізделіп:
Дт - 2411 «ғимараттар мен құрылғылар»
Кт - 2930 «аяқталмаған құрылыс».
-егер компенсациямен байланысты ... ... ... - 7210 ... ... «аяқталмаған құрылыс».
-обьектінің қолданысқа берілуі:
Дт - 2411 «ғимараттар мен құрылғылар»
Кт -2930 «аяқталмаған құрылыс»
Құрылыстың шаруашылық әдісі:
- құрылысқа жұмсалған материалдар сомасына:
Дт - 2930 ... ... - 1318 ... ... ... ... жабдықтар сомасына:
Дт - 2930 «аяқталмаған құрылыс»
Кт - 3310 «төленуге арналған шот».
- құрылыс жұмыскерлеріне еңбек ақы есептелінді:
Дт - 2930 ... ... -3350 ... ақы ... міндеттеме».
- еңбек ақыдан зейнет ақы қорына 10% көлемінде жарна есептелінді:
Дт - 2930 ... ... - 3220 ... ... бойынша міндеттеме».
- қолданысқа беру актісі бойынша жұмыс соңында:
Дт -2411 «ғимараттар мен құрылғылар»
Кт -2930 ... ... ... ... ... ... жеке тұлгалардан өтеусіз келіп
түсуі:
- егер негізгі құралдар демеушілік негізде ... ... ... сомасы эксперттік жолмен немесе қабылдау-өткізу актісінде
анықталады:
Дт - 2411-2417 «негізгі ... - 6280 ... да ... егер құжатта тозу сомасы көрсетілсе, онда баланстық құнына:
Дт - 2411 -2417 «негізгі құралдар»
Кт - 6280 ... да ... тозу ... - 2411 -2417 ... ... - 2421-2431 «негізгі құралдардың тозуы».
Егер негізгі құралдар ... ... ... ... ... - ... ... құралдар»
Кт - 6230 «мемелекеттік субсидиялар бойынша табыстар».
жыл ... ... ... табыстың артуына жатқызылады:
Дт - 6230 «мемелекеттік ... ... ... 6280 ... ... - 5410 «есепті жыл зияны мен табысы».
Негізгі құралдардың құрылтайшылардан жарғылық қорға салым ретінде
келіп түсуі:
- айқындалған жарғылық қор сомасына;
Дт - 5020 ... ... - 5000 ... ... ... ... - 2411-2417 «негізгі құралдар»
Кт -5020 «төленбеген капитал».
Негізгі ... ... ... ... ... түсуі:
- алынған негізгі құралдардың сомасы толығымен берілген тауарлардың
және материалдық құндылықтардың сомасына тең, берілген тауарлардың ... ... - 7010 ... өнім ... ... ... берілген тауардың келісім құнына:
Дт - 1210 «сатып алушылардың берешектері»
Кт - 6010 ... ... ... қосылған құнға салық сомасына:
Дт - 1210 «сатып алушылардың берешектері»
Кт - 3130 «қосылған құнға салық».
- келісім кұнына негізгі кұралдар кірістеледі, қосылған ... - 2412 ... мен ... - 3310 ... ... ... қосылған құнға салық сомасына:
Дт - 1420 «қосылған құнға салық»
Кт - 3310 ... ... ... ... құнға салық есепке алынды:
Дт - 3130 «қосылған құнға салық»
Кт - 1420 «қосылған құнға салық».
- берешектердің екі жақты есепке ... - 3 310 ... ... шот»
Кт - 4 210 «сатып алушылардың берешектері».
- жыл соңында:
Дт - 5410 «зиян мен пайда шоты»
Кт - 7010 «сатылған өнім өзіндік ... - 6010 ... ... табыс»
Кт - 5410 «зиян мен пайда шоты» .
Негізгі құралдардың талдамалы есебінің ұйымдастырылуы
Негізгі құралдардың есеп объектісі болып - ... ... ... ... жеке ... атқаратын жабдықталған
құрылғы. Инвентарлық объектіге инвентарлық номер тіркелінеді. ... ... ... ... ... ғимараттарға - 0300 - 0399;
- кұрылғыларға - 0400 - 0499.
Инвентарлық ... №1 НҚ ... ... және ... ... ... көрсетіледі. Оларды берілген объектілерде металдық
табличкаға, немесе бояумен жазады. Бұл номер негізгі ... ... ... ... ал ... кейін басқа жаңа негізгі
құралға тіркейді. ... ... ... ... объектілерінің құны
бүтін теңгеге дейін дөңгелетілген сомада ... ... ... ... екі ... ... алады.
1 нұсқа
Негізгі құралдары көп кәсіпорындарда олардың талдамалы есебі әрбір
объект үшін ... ... ... ... ... ... ... бір инвентарлық карточкада ... ... ... ... ... №6 НҚ нышаны қалыптасқан, оны
қабылдау-өткізу актісі, техникалық паспорт негізінде толтырады. ... ... ... ... ... қозғалысы №1 НҚ актісімен
рәсімделеді. Егер негізгі құрал жарамсыз болып тозса, онда №3 НҚ ... ... ... ... растайды. Егер негізгі құралдар
жаңартылып, жөнделсе, онда №2 НҚ ... ... ... ... ... қоданылады. Толтырылған әрбір карточка
негізгі құралдардың түріне қарай бір даналы №10 НҚ «Негізгі ... ... ... тіркелінеді. Шығысталған негізгі
құрылдарды картотеканың «Архив» бөлімінде тіркейді. ... ... ... мен ... №12 ... ... ... кейін Бас
кітаптың 12 бөлімшесі жазуларымен салыстырылады. ... ... жыл ... қалдығын, кірістелуін, шығысталуын және жыл ... ... Осы ... бойынша «негізгі құралдардың қозғалысы
туралы есеп» құрастырылады.
2 нұсқа
Кішігірім кәсіпорында ... ... ... ... инвентарлық
кітапта жүргізеді, ол әрбір негізгі кұралдың классификациялық объектілері
мен топтарына ашылады. Әрбір ... ... ... инвентарлық
номері, шығу және қолданысқа берілу датасы, амортизация ... ... ... ... бары мен қозғалысы туралы ақпаратты №12 НҚ нысаннан
алуға болады. Бұл карточкалар Бас ... 122-125 ... ... үшін ... ... ... ... құралдардың жинақтамалы есебі №12 журнал-ордерде ... ... ... 2410 жинақтамалы шоттарында жүргізіледі. №12 журнал-
ордерде әрбір кредиттелетін шоттары үшін арнайы графалар ... Әр ... ... ... ... бойынша айналым есептелініп, «Барлығы» деген
жолында көрсетіліп, Бас кітапқа көшіріледі.
Амортизацясының есептелуі «Әзірлеу кестесі» негізгі кұралдардың ... ... ... ... 2420 ... ... ... айқындайды.
Негізгі құралдардың шығысталу есебі
Негізгі құралдар кәсіпорын балансынан келесі жағдайларда шығысталады:
- физикалық немесе моральды тозса;
- шаруашылық қызметте қолданылмайтын объектілер сатылған кезде;
- ... ... ... ... ... ... ... басқа жеке немесе заңды тұлғаларға өтеусіз берілсе;
- ұзақ мерзімді жалға берілсе;
- жетіспеушілі, апат, ұрлану кезінде.
Негізгі ... ... ... ... ... тиімсіз пайдаланыста болуын, жөндеуге келмейтінін анықтау үшін
арнайы комиссия құрылады. Комиссия объектіні қарап, оның ... ... ... ... ... ... жарамды материалдарын
бағалайды. Шығыстау операциясы №3 НҚ «негізгі құралдарды шығыстау актісі»
мен №4 НҚ ... ... ... негізінде жүзеге асырылады.
Объектіні жоюды тек басшы актіні растаған кезде бастайды.
Негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... сатылуы
- баланстық құнына:
Дт -7411 «негізгі құралдарды сату жөніндегі шығындар»
Кт - 2411-2417 ... ... ... ... тозу ... - ... «негізгі құралдардың тозуы»
Кт - 2411 -2417 «негізгі құралдар».
- ... ... ... ... сомаға, қосылған құнға
салықсыз:
Дт - 2110 «сатып алушылардың берешектері»
Кт - 6211 «негізгі құралдарды сатудан түскен кіріс».
- қосылған ... ... ... - 2110 ... ... берешектері»
Кт -3130 «қосылған құнға салық».
- берілген шот бойынша сатып алушылардың қарызын өтеу;
Дт - 1010, 1040, 1050 «ақша-қаражаттар шоты»
Кт - 2110 ... ... ... жыл ... ... ... табыстың кемуіне;
Дт - 5410 «зиян мен кіріс шоты»
Кт - 7411 «негізгі кұралдарды сату ... ... жыл ... табыс жиынтық табыстың артуына;
Дт - 6211 «негізгі құралдарды сатудан түскен кіріс»
Кт - 5410 «зиян мен кіріс шоты».
5410 ... мен ... ... ... дебеттік және кредиттік айналымын
салыстыра ... ... не ... не ... айқындаймыз.
Негізгі құралдардың физикалық немесе моральды тозуы нәтижесінде
шығысталуы:
- баланстық құнына;
Дт - 7411 «негізгі құралдарды сату жөніндегі ... - ... ... ... ... ... тозу ... - 2421-2431 «негізгі құралдардың тозуы»
Кт - 2411 -2417 «негізгі құралдар».
- негізгі құралдарды демонтаж жасағаны үшін жұмыскерлерге еңбек ақы
есептеу:
Дт -7411 ... ... сату ... ... - 3350 «еңбек ақы бойынша қарыздар».
- 10% зейнет ақы жарнасын еңбек ақыдан ... ... - 7411 ... құралдарды сату жөніндегі шығындар»
Кт -3220 «зейнетақы аударымы»
- демонтаждалған ... ... ... ... шотын акцептеу;
Дт - 7411 «негізгі. құралдарды сату жөніндегі шығындар»
Кт - 3310 «төленуге арналған шот».
- негізгі құралдардың жою ... ... ... ... кірістеу:
Дт- 1313 «отын», 1316 «басқада материалдар»
Кт -6211 «негізгі құралдарды шығыстаудан түскен ... жыл ... ... пен ... ... шотына шығысталады;
Дт - 5410 «зиян мен пайда шоты»
Кт - 7411 ... ... сату ... шығындар».
Дт - 6211 «негізгі құралдарды шығыстаудан түскен табыс»
Кт - 5410 «зиян мен пайда шоты».
- жойылатын объектілердің үстеме бағалау құнына:
Дт -5000 ... ... ... бағалау резерві»
Кт - 5410 «зиян, пайда шоты».
Негізгі құралдардың өтеусіз берілуі:
- баланстық құнына:
Дт - 7411 ... ... сату ... ... -2411 -2417 ... ... ... есептелген тозу сомасына:
Дт - 2421-2431 «негізгі құралдардың тозуы»
Кт - 2411-2417 «негізгі құралдар».
- өтеусіз берілу шығындар ... - 7411 ... ... сату ... ... - 3350 «еңбек ақы бойынша қарыздар», 3310 ... ... ... ... ... ... ҚҚС сомасы:
Дт - 7210 «әкімшілік шығындар»
Кт - 3130 «қосылған құнға салық» .
- жыл соңында шығындар жиынтық ... ... ... - 5410 «зиян, пайда шоты»
Кт - 7411 «негізгі құралдарды сату ... ... ... шығындар».
Негізгі құралдардың басқа субъектілердің жарғылық капиталына салым
ретінде берілуі:
1 нұсқа
-егер жарғылық капиталға салым негізгі құралдың баланстық құнына тең
болса:
Дт - 2040 ... ... ... ... ... ... бұрын есептелген тозу сомасын:
Дт - 2421-2431 «негізгі құралдардың тозуы»
Кт - 2411-2417 ... ... егер ... құралдың баланстық құны жарғылық капитал салымынан
жоғары ... - 7411 ... ... сату ... ... - 2411 -2417 ... құралдар».
- бұрын есептелген тозу сомасына шығыстаймыз:
Дт - 2421-2431 «негізгі құралдардың тозуы»
Кт - 2411-2417 «негізгі құралдар».
- жарғылық капиталға ... ... ... ... - 2040 ... мерзімді инвестициялар»
Кт -6211 «негізгі құралдарды шығыстаудан түскен табыс».
- жыл соңында шығындар жиынтық табыстың кемуіне әкеледі:
Дт - 5410 ... ... ... - 7411 ... ... сату ... ... табыс жиынтық табыстың артуына:
Дт - 6211 «негізгі құралдарды шығыстаудан түскен табыс»
Кт - 5410 «зиян, ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралдардың бір цехтан екінші цехқа берілуі:
Дт -2411-2417 «негізгі құралдар»/негізгі өндіріс
Кт - 2411-2417 «негізгі құралдар»/көмекші ... ... ... ... ... шығысталуы:
- есептелген тозу сомасына:
Дт - 2421-2431«негізгі құралдар тозуы»
Кт - 2411-2417 «негізгі құралдар».
Негізгі құралдардыц ... ... ... - 2180 ... да ... қарыздар»
Кт - 2411 -2417 «негізгі құралдар».
- бұрын есептелген тозу ... - ... ... ... тозуы»
Кт - 2411-2417 «негізгі құралдар».
- егер жауапты тұлға анықталса, баланстық ... - 2150 ... ... - 2180 ... да ... ... ... негізгі құралдардың нарықтық және баланстық құнының
айырмасына:
Дт - 2150 ... ... - 3520 ... ... табысы».
- егер жауапты тұлға анықталмаса:
Дт - 7210 «әкімшілік шығындар»
Кт - 2180 «басқа да ... ... ... ... ... берілген объектілердің баланстық құнына:
Дт - 7411 «негізгі құралдарды сату ... ... - 2411 -2417 ... ... ... есептелген тозу сомасына:
Дт - 2421 -2431 «негізгі ... ... ... құралдар».
- берілген негізгі құралдардың келісімі құнына, қосылған құнға
салықсыз:
Дт - 2110 «сатып алушылардың ... - 6211 ... ... ... ... ... ҚҚС ... - 2110 «сатып алушылардың қарыздары»
Кт -3130 «қосылған құнға салық».
- ... ... ... ... ... ... ... құнға
салықсыз:
Дт - 1330 «тауарлар»
Кт - 3310 «төленуге арналған ... ... ... ... құнға салық сомасы:
Дт -1420 «қосылған құнға салық»
Кт - 3310 «төленуге арналған шот».
- бюджетке төленетін қосылған құнға салық сомасының азаюы:
Дт - 313 0 ... ... ... - 1420 ... құнға салық».
- өзара міндеттемені есепке алу:
Дт -3310 «төленуге ... ... - 2110 ... ... ... жыл ... - 5410 ... мен пайда шоты»
Кт - 7411 «негізгі кұралдарды сату жөніндегі шығындар».
Кемуіне:
Дт - 6211 «негізгі ... ... ... табыс»
Кт - 5410 «зиян мен пайда шоты».
2.3 16 ХҚЕС ... ... ... ... ... ХҚЕС ... ... кұралдар, егер болашақта оны пайдаланғаннан
экономикалық пайда түсуінде жоғары мүмкіншілік болса және құны ... ... ... ... ... Яғни бір уақытта екі шарт
орындалуы қажет:
- активке жұмсалатын шығындардың, оны ... ... ... ... ... бұл ... ... өтелуі керек.
Бұл шарттарды міндетті түрде орындау керек, ... ... ... ... шығындарды баланстың актив жағына көшіріп, сонымен
жасанды түрде ... ... таза ... көбейтеді.
2003 жылдың желтоқсанында ХҚЕС комитетінің билеу органымен №16 ХҚЕС-ке
43-47 параграфтар ... Сол ... ... №16 ХКЕС ... ... және құрылғылар» деп аталады (РRОРЕRТҮ. РLANT ... ... ... ... компонентті есебін жүргізу
ережелері анықталған.
параграф: «Объектінің толық өзіндік құнынан бастапқы құны салыстыру арқылы
маңыздырақ болып келетін әрбір ... тозу құны жеке ... ... ... ... ... құнын оның маңызды объектілеріне
бөліп, ол компоненттердің аммортизациясын мекеме жеке ... ... ... ... ... жекелеген компоненттерін жеке
аммортизациялайтын болса, онда активтің басқа да жартысының тозуын жекелеп
есептеу керек. ... ... ... ... еш мәні жоқ
компоненттерден тұрады »
Компонент - негізгі құралдар объектісінің өзіндік ... ... құны бар ... ... ХҚЕС ... алдымен негізгі құралдардың компонентті есебін
мекемелер ХҚЕС көшу ... және ... ... ... ... түскен
объектілерді жеке бөлектеп, есебін жүргізу керек.
Егер объектінің әртүрлі компоненттерінің пайдалы қызмет көрсету уақыты
әртүрлі болса, онда оларға жекелеген объектілер ретінде есеп ... ... ... ... ... ... ету ... ішінде істен, шығып
ауыстырылу жиілігіне қарай ... ... ... ... 3 ... ... негізгі құрал объектісінің бастапқы ... ... ... ... пайдалы қызмет көрсету мерзімі;
- негізгі құралдар ... ... ... ... ... ... кезінде қабылдау комиссия құрамына
инженерлер-техниктер кіруі қажет, бухгалтерге көлік құралының ... баға беру ... ... ... ... ... жекелеген компоненттері туралы еш мәліметтер бермейді. Бұндай
жағдайда компоненттің құнын тек ауыстыру барысында анықтауға ... ... 6 ... ... ЖПІС-ның негізгі ... ... ... ... және ... (мың ... құралдар категориясы |Негізгі кұралдардың ... % |
| ... ... ... | |
| ... | ... |2000 |37 ... |1500 |28 ... мен ... |700 |13 ... құралдары |200 |4 ... нқ |1000 |18 ... |5400 |100 ... ... ... ... ... суйене отырып, 2
топты жекелеп талдау керек екеніне көз ... ... ... ... ... Бұл топтардан компонентті есепті қажет ететін негізгі
құралдарды анықтап алу керек. Одан ... ... ... ... ... ... құнын анықтау қажет.
7-кесте
Негізгі құралдардың компоненттері (мың теңге)
|Актив (ғимарат) |Бастапқы кұн |Пайдалану мерзімі |Жылдық аммортизация|
| | | ... ... |300 |40 |7,5 ... |70 |20 |3,5 ... |130 |5 |26 ... | | | ... ... да|1000 |15 |66,6 ... | | | ... |1500 | |103,6 ... ... мен есіктер 2012 жылы толығымен тозып, олардын
қалдық қүны 0 тең болады. Егер турасын айтсақ, ... көшу ... есеп ... ... ... және ... ... бөлшектеп, бағалап анықтау жүргізуді қажет ... ал ол ... көп ... және ... жүмсайды.
2.4 Негізгі құралдардың тозуын есептеу тәсілдері
Ұзақ уақыт бойы, өндірістік процесске катыса отырып, негізгі ... ... ... бастапқы құйін, жұмыс қабілетін жоғалтады, яғни
тозады. Тозу 2 түрге жіктелінеді: моральды және ... тозу ... ... ... ... әсерінен
жабдықтардың құнсыздану процессі. Жабдықтар, егер:
сондай машиналардың бағасының төмендеуі;
анағұрлым тиімді, арзан, жұмыс қабілеттілігі жоғары машиналардың ... ... ... ... ... егер кәсіпорынның өндіретін ... ... онда ескі ... моральды тозды деп есептелінеді. Егер ... ... ... ... онда моральды тозу нәтижелері
жаңғырту немесе реновация арқылы жойылады.
Физикалық тозу (physical depreciation)- табиғи әсер мен ... ... ... кұнына беру арқылы негізгі ... ... ... ... түрлері:
- механикалық тозу;
- тот басу, метал шаршауы;
- ғимараттардың қалыбының бұзылуы.
Физикалық тозуды әсерін төмендету үшін уақтылы ағымдағы, не ... ... ... Егер ... ... ... тұрғыда тиімді
болмаса, онда тозу жойылмайды. Негізгі құралдардың кейбір компоненттері
объектінің өзіне қарағанда ... ... ... ол ... ... ... ... жүргізу керек. Негізгі кұралдардың
моральды тозуын жою үшін қайта қалпына келтіру ұйымдастырылады. Ол үшін, ... ... ... ... ... құрылады. Егер жөндеу
жұмыстарынан кейін негізгі ... ... ... ... ... артса, онда жөндеу шығындары обьектінің бастапқы құнын өсіреді.
№16 ХҚЕС сәйкес негізгі құралдарға амортизациялық жарна есептеу үшін
мынандай ... ... ... әдіс;
- тез жою әдіс;
- құнды біркелкі есептен шығару әдісі;
- кумулятивтік;
- кемімелі қалдық;
құнды біркелкі есептен шығару әдісі:
жылдық амортизация жарнасы — (бастапқы құн - ... ... ету ... ... ... ... амортизация жарнасы=(бастапқы құн-жойылу құн)/орындалған
жұмыс бірлігі;
- тез жою әдісі;
- сандар қосындысьг=х(х+1)/2.
Жылдық ... ... жыл ... ... ... ... 2 біркелкі жою ставкасы*2(бастапқы құн-жинақтаған құн);
- негізгі құралдардың тозуының есептелуі;
- Дт- 2421-2431 «негізгі құралдардың тозуы»;
- Кт- ... ... ... әкімшілікте қолданылатын негізгі құралдардың тозуы.
Дт-7210 «әкімшілік шығындар»
Кт - 2421 -2431 «негізгі құралдардың тозуы».
- сату ... ... ... ... ... 7110 ... ... шығындар»
Кт - 2421-2431 «негізгі құралдардың тозуы».
- өндірістегі негізгі құралдар тозуының ... ... - 8045 ... ... ... ... - 2421-2431 «негізгі құралдардың тозуы».
жыл соңында:
Дт-5410 «зиян, пайда шоты»
Кт-8045 «өндірістегі негізгі құралдар тозуы», 7110 ... ... 7210 ... ... ХҚЕС ... ... негізгі құрал-жабдықтардың тозу мөлшері
келесідей әдістермен есептелуі мүмкін:
8-кесте
Бірқалыпты әдіс (мың теңге)
|Қолдану жылдары |Бастапқы құн |Жылдық ... ... құн |
| | ... |мөлшері | |
| | ... | | |
|1 |800000 |79000 |79000 |721000 |
|2 |800000 |79000 |158000 |642000 |
|3 |800000 |79000 |237000 |563000 |
|4 |800000 |79000 |316000 |484000 |
|5 |800000 |79000 |395000 |405000 |
|6 |800000 |79000 |474000 |326000 |
|7 |800000 |79000 |553000 |247000 |
|8 |800000 |79000 |632000 |168000 |
|9 |800000 |79000 |711000 |89000 ... әдіс ... ... негізгі құралдар соммасын пайдалану мерзімі
кезінді шығындарға біркелкі шығыстап отырады. ... тозу ... ... ... ... байланысты. Бұл тәсіл экономиканың
өндірілген өнім бағасы өнім ... ... ... тек ... кезінде бір рет қана өзгеретін кәсіпорындар үшін ... ... мәні - ... ... тозу соммасы пайдалы қолдану мерзімі
бойында бірқалыпты есептелініп отырады. Объектінің жұмыс режимі, ... ... бұл ... ... яғни ... ... Ал басты
артықшылығы - берілген тәсіл жай және өндірілген өнім өзіндік ... ... ... әдіс (мың ... ... ... |Жылдық тозу |Жйнақталған |Қалдық құн ... |құн ... ... |тозу мөлшері| |
|1 |800000 |78000 |78000 |78000 |722000 |
|2 |800000 |85000 |85000 |163000 |637000 |
|3 |800000 |94000 |94000 |257000 |543000 |
|4 |800000 |90000 |90000 |347000 |453000 |
|5 |800000 |85000 |85000 |432000 |368000 |
|6 |800000 |76000 |76000 |508000 |292000 |
|7 |800000 |74000 |74000 |582000 |218000 |
|8 |800000 |72000 |72000 |654000 |146000 |
|9 |800000 |70000 |70000 |724000 |76000 ... |800000 |66000 |66000 |790000 |10000 ... ... ... құралы пайдалану процессі кезінде тозса,
яғни тозуы өндірілген өнім ... тура ... ... ... ... ең ... болып есептелінеді. Тозу құны мен өндіріс
күші арасында тура ... бар және бұл ... ... мерзімі
ескерілмейді.
2.5 Негізгі құралдарды жөндеу мен жал есебінің ерекшеліктері
Құрылғының жаңартылған деталін ... ... алу ... ... ... ... ... жөндеу:
- ағымдағы жөндеу;
- күрделі жөндеу болып 2 жіктелінеді.
Негізгі құралдардың ... ... ... ... үшін ... қаржылық салымдар, қаржылық жөндеу болып
саналады. Сонымен ... ... ... құны да ... ... ... Ал, ... тек күйін сақтап қалу үшін салынатын, және
бастапқы құнын ... яғни ... ... ... ... ... ... болып саналады.
Ағымдағы жөндеу бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Салық кодексінің 2
бабында көрсетілген норма шегінде ғана ... ... ... жөндеу секілді объектінің кұнын арттырады, соған орай меншік
салығына да әсерін ... ... - ... ... ... ... объектінің
жекелеген детальдарын ауыстыру.
Жаңғырту- жаңа нормалар мен сұраныстарға сәйкес объектіні өзгерту.
Реновация (renovation) - моральды немесе ... тозу ... ... ... ... ... Реновация 3 әдіспен жүзеге
асырылады:
1) жекелеген еңбек объектілерін ауыстыру:
Егер станоктағы сынған деталь жаңаға ауыстырылса, онда бұл ... ... Ал егер ... жаңа ... орындау үшін жөнделсе, онда
бұл жаңғырту болып табылады. Егер ескі станок орнына жаңа сатылынып алынса,
онда бұл процесс реновация ... ... ... жаңа одан да ... ... ... ... салу үшін, ескісін жояды. Жөндеу 2 әдіс ... ... ... шаруашылық.
Негізгі құралдарды жөндеу жүргізудің мердігерлік әдісі:
1) қүрделі құрылыс:
Дт-2930 «аяқталмаған құрылыс»
Кт-3310 «төлеуге арналған шот».
2) негізгі ендіріс:
Дт-8044 «өндірістегі ... ... ... ... «төлеуге арналған шот».
3) көмекші өндіріс:
Дт-8044 «өндірістегі негізгі құралдарды жөндеу шығындары»/көмекші үдіріс
Кт-3310 ... ... ... ... ... ... саладағы негізгі құралдарды жөндеу шығындары»
Кт-3310 «төлеуге арналған шот».
5) ... ... ... ... ... ... «төлеуге арналған шот».
6) тауарды сату орны:
Дт-7110 «сату орнындағы шығындар»
Кт-3310 «төлеуге арналған ... ... ... салық соммасына:
Дт-1420 «қосылған құнға салық»
Кт- 3310 «төлеуге арналған шот».
9) қосылған құнға салық ... ... ... ... ... ... ... құнға салық».
10) Орындалған жұмыстары үшін мердігерлердің шоттары төленді:
Дт-3310 «төлеуге арналған шот»
Кт- 1010, 1040, 1050 ... ... Жыл ... бойынша шығыстар жиынтық табыстың кемуіне
жатқызылады:
Дт-5410 «есепті жыл кірісі мен зияны»
Кт-7210 «әкімшілік ... 7110 ... ... ... жұмыстарын жүргізудің шаруашылық әдісі:
1) қүрделі құрылыстың негізгі құралдары бойынша:
Дт-2930 «аяқталмаған құрылыс»
Кт-8031 «көмекші өндіріс».
2) Негізгі ... ... ... ... ... ... құралдар жөндеу шығындары»/негізгі өндіріс
Кт-8031 «көмекші өндіріс».
3) Көмекші өндірістің негізгі құралдар бойынша:
Дт-8044 «өндірістік ... ... ... шығындары/көмекші
өндіріс
Кт-8031 «көмекші өндіріс».
4) Жалпы шаруашылык мақсаттары негізгі құралдар ... ... ... ... өндіріс».
5)Сату процессіне қызмет көрсететін негізгі құралдар бойынша:
Дт-7110 «сату орын шығындары»
Кт-8031 «көмекші ... ... ... ... ... кәсіпорын арнайы комиссия
құрады. Комиссия сараптау арқылы, объектінің істен ... ... ... ... құрады». «Ақау ведомісі» жөндеу көлемін, сметалық
есебін анықтайтын ең басты құжат. Ақау ... құру ... ... 3 ... анықтауға болады. Олар:
- жарамды;
- жөндеуді қажет ететін;
- мүлдем жарамсыз.
Ақау ведомісін құру арқылы кәсіпорын қүрделі ... ... ... ... ... ... бұл кұжатты өз еркінше құрады.
Құжаттың алдыңғы бетінде келесі мәліметтер болуы қажет:
- мекеме, цех атауы;
- ақау ... ... ... ... ... түрі (ағымдағы немесе қүрделі);
- орын атауы көрсетілген жұмыс түрі;
- жұмыс ... ... ... ... проект чертеждары, зерттеу актісі.
Мазмұнында төмендегідей мәліметтер жазылуы тиіс:
- ақау түрі, оның ... ... ... ... ... үшін шығын формулалары;
- құрылғы, материал маркасы;
- өлшеу бірлігі;
- құрастырған-завод;
- негізгі материалдар;
- көмекші материалдар.
Ақау ведомісі негізінде, қүрделі ... үшін ... ... ... әдіс ... ... жөндеу жұмыстары үшін, атқарылатын
жұмыстың өзіндік кұны есептелінеді. Оны ... ... ... кәсіпорын жөндеуді немесе жаңғыртуды өз күшімен орындаса, ... ... ... ... жұмыстары арнайы негізделуі керек;
әрбір объект үшін, жөндеу жұмыстары көлемі жинақталатын ... ... ... ... ... ... ... негізделуі керек.
Ағымдағы жөндеу шығындары, кәсіпорынның мерзім шығындарына ... ... түрі ... ... рет ... ... ... кәсіпорын
айлық аударымдар негізінде резерв құруына құқықты. ... құру ... ... ... ... ... ... активтер» нұсқауларын
пайдаланған жөн. Жөндеу жұмыстар қорының есебін жүргізу үшін 3440 «басқа да
қысқа ... ... ... шоты ... Оған «болашақ
шығындар, төлемдер резерві субшоты мен» ... ... ... ... ... ... ... қордың қалдығы, ал дебеті бойынша жұмсалуы
анықталады.
Жал - жалға берушінің уақытша өз меншігін ақылы жалгерге беруі. ... ... оның ... есебі әртүрлі. Мерзіміне қарай,
жалдың 3 формасы анықталады: үзақ ... ... - 3 ... ... ... ... - 1-3 жыл, қысқа мерзімді (рентинг немесе чертер) – ... ... ... ... ... жал -
қаржылық,
ағымдағы, қайтарымсыз болып жіктеледі.
Қаржылық жал - жалданған меншікпен байланысты, ... ... ... ... көп ... ... ... алушы меншікті өз балансында көрсетіп,
барлық шығындарын өз мойнына алады. Жалға алушы жал ... ... ... меншігіне алуға, яғни қалдық құнымен немесе, келісілген
бағаға сатып алуға құқықты.
Ағымдағы жал - ... ... ... ... ... Жалға алушының
қажеттілігін уақытша қамтамасыз ету үшін ... ... Бұл ... ... ... тек жал мерзімі кезінде өтеді, ал мерзім
аяқталғаннан кейін объект ... ... ... жал - тек ... ... ... ... пайда болғанда, сол жалға ... ... ... ... ... ... ғана тоқтатылатын жал түрі.
Жалды рәсімдейтін негізгі құжаттар болып, жал келісімшарты және ... ... ... ... ... ... ... есебі мынандай проводкалармен
ресімделеді:
1 Ағымдағы жал. Жалға берушідегі есебі:
Дт-2411-2417 жалға алынған негізгі ... ... ... кұралдар.
2 Есепті кезең үшін жалдық % төлеу қосылған ... ... ... ... «негізгі құралдарды шығыстау бойынша табыстар».
3 қосылған-құнға-салық-соммасына:
Дт-2180 «басқада дебиторлық қарыз»
Кт-3130 «қосылған құнға салық».
4 Жалға ... ... ... ... ... ... ... бойынша шығындар»
Кт-2421 -2431 «негізгі құралдар тозуы».
5 Есептік кезең үшін ... ... ... ... 1010, 1040, 1050 «ақша-қаражаттар шоттары»
Кт-2180 «басқада дебиторлық қарыз» .
6 Шығыстар жиынтық ... ... ... жылдық кірісі немесе зияны»
Кт-7411 «негізгі құралдарды шығыстау бойынша шығындар».
7 ... ... ... ... «негізгі құралдарды шығыстау бойынша табыстар»
Кт-5410 «есепті жылдық кірісі немесе зияны».
8Егер төлем алдын-ала төленсе:
Дт-1010, 1040,1050 «ақша-қаражаттар»
Кт-2180 ... ... ... ... есептік кезеңдер үшін жалдау ақысы есептелген жағдайда
қосылған кұнға-салықсыз:
Дт-2180 «басқада дебиторлық қарыз»
Кт-4420 «болашақ кезең табысы».
10 Жалдау ақысынан алынатын ... ... ... ... ... ... қарыз»
Кт-3130 «қосылған құнға салық».
11 Басталған есептік кезең бойынша табыс соммасына:
Дт-4420 «болашақ ... ... ... да ... Жал ... ... кезде негізгі құралдар иесіне қайтуы:
Дт-2411 -2417меншікті негізгі құралдар
Кт-2411-2417 жалданған негізгі құралдар.
13Ағымдағы жалдың жалгердегі есебі:
Дт-001;
Амортизация жалдау ақысы ... ... ... ... ... шығындар»,8047
«өндірістегі жал шығындары»
Кт-4430 «басқада кредиторлық қарыздар».
14Жалдык пайыз бөлігіне жалдау ... ... ... ... «жал ... ... ақының қосылған құнға салық соммасына:
Дт-4120 «қосылған құнға ... ... ... ... ... ... ... салық соммасына:
Дт-3130 «қосылған құнға салық»
Кт-4120 «қосылған құнға салық».
17 Амортизация бөлігінде жал ақысы аударылатын кезде:
Дт-4430 «басқада кредиторлық ... 1040, 1050 ... ... ... ... ... ... «жал бойынша міндеттемелер»
Кт-1010, 1040, 1050 «ақша-қаражаттар шоты».
19 Жыл соңында шоттың жабылуы:
Дт-5410 «есепті кезең ... мен ... ... бойынша шығындар».
20 Жал мерзімі аяқталған кезде негізгі ... ... Егер ... ... ... ... 1040, 1050 ... шоты».
22 Ай сайын амортизация бөлігінде төленсе:
Дт-7411 «негізгі кұралдардың шығысталуы бойынша шығындар»
Кт-1621 ... Ал ... ... ... ... бойынша шығындар»
Кт-1621 «жал». ■■ ' ' . ' ■ . ... ... ұзақ ... жал ... шарт ... ... құралдардың келіп түсуі;
Дт - 2411-2417 «негізгі құралдар»
Кт - 4150 «жал бойынша міндеттеме».
25 қосылған ... ... ... - 1420 ... ... ... - 4150 «жал бойынша міндеттеме»
26 жал пайызы:
Дт - 7310 «пайыз бойынша шығындар»
Кт - 4160 «төленетін үзақ ... жал ... ... ... ... - 7210 ... ... 7110 «сату орын шығындары»,8045
«өндірістегі негізгі құралдар тозуы»
Кт - 2421-2431 «негізгі құралдар тозуы».
28 пайызды ... - 4160 ... ұзақ ... жал ... 1010, ... ... ... қосылған құнға салық соммасын есепке алу:
Дт - 3130 «қосылған құнға салық»
Кт- 1420 «қосылған ... ... ... ... негізгі құралдың жалгерге өтуі:
Дт - 2411-2417 «негізгі құралдар»/меншікті
Кт - 2411 -2417 «негізгі құралдар»/жалданған.
31 Жалға берушідегі ұзақ ... жал ... ... - 7411 ... ... шығыстау бойынша шығындар»
Кт - 2411-2417 «негізгі құралдар».
- жинақталған тозу соммасына:
Дт - 2421-2431 «негізгі құралдар тозуы»
Кт - ... ... ... ... ... салықсыз ағымдағы құнына:
Дт - 2110 «сатып алушылардың міндеттемесі»
Кт - 6211 «негізгі құралдарды шығыстау бойынша табыстар».
33 қосылған құнға салық ... - 1420 ... ... ... - 3130 ... ... салық».
34 сатып алушылардан төлем ақы келіп түсті:
Дт - 1010, 1040, 1050 «ақша-қаражаттар шоты»
Кт - 2110 ... ... ... жыл ... - 5410 «пайда және зиян шоты»
Кт - 7411 ... ... ... ... ... - 6211 ... құралдарды шығыстау бойынша табыстар»
Кт - 5410 «пайда және зиян шоты».
3 Негізгі құралдардың аудиті мен талдауы
3.1 ... ... ... ... ... ... ... толықтырулар мен өзгерістер еңген «Аудиторлық қызмет туралы
заң» 05.05.2006 жарық көрді. ... Заң ... мен ... ... мемлекет арасындағы аудиторлық қызмет ... ... ... ... ... ... ... көрсететін барлық жеке
аудиторлар мен аудиторлық компаниялар, осы ... ... ... ... - бұл ... мақсаты қорытынды алу болатын,
объектінің қаржы есебін немесе оған ... ... ... ... ... ... ... тексеруі анықталған ретпен
жүргізіледі. Көбіне тексеру ... ... ... ... ... реттігін тексеріліп жатқан кәсіпорынның ... ... ... ... өзі ... ... ала тексерілген
методикаға байланысты жүргізілген аудиттің қауіп ... және ... ... ... ... ... ... болады.
Аудит жұмысы - бұл анықталған қадамы, құжат жүргізу және толтыру
тәртібі бар, ... ... ... ... ... ... ... келесі этаптарын ажыратады:
кәсіпорынмен танысу;
аудиторлык тексеру жүргізу үшін ... ... ... мен ... ... ... көрсеткіштерінің аудитін жүргізу;
5) жүргізілген аудит корытындысы бойынша есеп кұру, оны
тапсырушының назарына ұсыну және ... ... ... ... ... ... қол қою.
1) Аудитор мен тапсырушының танысуы аудит жүргізілуінің алдында өтеді.
Егер келісімшарт есепті ... ... ... онда ... өзі ... ... және келесі жылдың басына келеді. Аудит қызметін ... ... бұл ... ... өз пікірін құра бастайды. Алдымен ол
шаруашылық субъектінің функционалданатын ... ... ... яғни ... әсер ... ... ... және бағыттаушы
факторларды зерттейді. ... ... ... ... ... не ... ... қаржылық және салық, қаржы-несие
саясаты, инфляция деңгейі, сату шектеулері мен ... ... ... ... валюта шектеулері жатады.
Аудитор тапсырушының қызмет ету ортасы туралы жалпы мәліметтерге ие
болуы керек. Яғни ... ... ... ... ... ... бухгалтерия жүргізу әдістерінен хабары болуы
қажет.
Одан ... ол ... ... ... ... ... ... сфераларды зерттеп, білуі тиіс.
Құжаттармен қызмет бастамастан бұрын, аудитор өндіріс жолымен,
жұмысшылармен, ... ... ... ... және оның сақталу қамсыздығымен, жалпы еншілес серіктестіктердің
құрамымен таныс болуы керек.
Қаржылық есептің аудиторлық ... ... ... ... ... ... хабарына тәуелді. Аудитор қаншама акпарат көлеміне
ие болса, соншама оның жұмысы ... ... ... жемісті
болмақ. Сондай білім деңгейі аудиторға дұрыс ... ... ... ... тигізеді.
Аудитор өз жұмысын шаруашылық субъектінің қызметі туралы ақпарат
жинаудан бастауы керек. ... ... ... ... кәсіпорын жарғысы), жиналыс протоколдарын, мекеме басшысының
бұйрықтарын, тауар жеткізу туралы келісімшарттарын, ... мен ... ... ... талап етуі керек.
Ары қарата, аудитор мекеме басшысымен ... ... ... ... сұрауы кажет. Яғни соның нәтижесінде, аудитор қаржылык
есептің ашылуын, бухгалтырлық ... ... ... ... ... Аудит тексеруі, аудитор мен тапсырушының келісімшарты ... ... ... ... әрбір пунктке үлкен назар
аударуы керек. Аудитор мен тапсырушы келісімшарт негізінде ... ... ... ... құруда аудиттің пәні, орындалу
орны, мерзімі, көлемі, ақы төлеу ... және екі жақ ... ... ... ... ... пункттер Қазақстан
Республикасының аудит қызметі туралы ... ... ... ... бір ... өте ... ... - жоспарлау. Қазақстан
Республикасының аудит туралы заңында, аудит уақтылы, сапалы, тиімді ... ... деп ... - бұл ... ... мерзіміне детальды назар аудару
барысында жалпы ... ... ... ... ... ... ... жайында, қабылданған есеп саясаты, ішкі контроль, ... ... арту және т.б ... ... аудит жоспары аудитордың
жауапкершілік объектісі ... ... ... келгенде, жоспарлау-аудитордың
нұсқаушысы, қызметтес серігі.
4) Келесі аудиттің этапы - ... ... ... Бұл ... ... есеп ... ... бастайды. Яғни,
есеп ... ... ... және өз бетінше жөндеулер болса,
оны анықтау. Ең алдымен аудитор назарын адрес толтырылатын ... ... ... ... ... ... құжаттарының құрылымына
сәйкес келуі керек. Яғни, аудитор сол құжаттарды талдай отырып, мекеменің
қызмет айналысу ... ... ... Бұл ақпарат аудиторға келешекте
мекеменің кірісі мен ... ... ... қоюға көмек береді.
Құжаттарды тексеріп болғаннан кейін, міндетті түрде ... ... ... ... ... Аудиторлық тексерудің келесі және соңғы этапы - ... ... ... ... Қорытындыға төмендегідей көрсеткіштер енеді:
35. тақырып алды;
36. адресат;
37. кіріспе;
38. негізгі бөлім;
39. қорытынды;
40. аудитор есебінің датасы;
41. аудитордың немесе ... ... ... ... жеке қолы мен ... ... ... аудитор өз есебін құрып, мекемені тексере
отырып, сол ... ... ... маңызды үлесін қосады.
Негізгі құралдардың аудитін жүргізу туралы сұрақтардың көлемі өте
ауқымды. Оларды бөліп келесі жүйеге жіктеуге ... ... ... ... көрсетілуінің дұрыстығын тексеру;
- негізгі құралдардың сақталуын және нақты қолда барын тексеру;
- негізгі құралдардың классификациясының ... ... ... ... ... және ... бағалауының дұрыстығын
тексеру;
негізгі құралдардың кірістелу есебінің дұрыстығын тексеру;
негізгі құралдардың тозу есебінің дұрыстығын ... ... ... және жаңғырту есебінің нақтылығын тексеру;
негізгі кұралдардың жалға алыну және берілу есебінің дұрыстығын тексеру;
негізгі құралдардың шығысталу операцияларының дұрыс жасалуын тексеру;
- ... ... ... және ... ... ... мен заңға сәйкестігін тексеру.
Осы және де басқа сұрақтарды зерттеп, оларға қорытындының аналитикалық
бөлімінде баға беруге талпынам.
Негізгі құралдардың ... ... Өз ... ... асыру
үшін, кәсіпорындар кажетті еңбек құралдарына ие болуы ... ... ... жеке ... жіктелініп, негізгі құрал деген атаумен
белгілі.
Негізгі кұралдар бұл еңбек құралы ретінде ... ... ... ... емес ... ұзак уақыт бойы (1 жылдан аса)
қолданыста болатын материалдық активтер. Негізгі кұралдар ... ... ... ... ... мен нысанын сақтай отырып ... ... ... құнын жаңадан жасалған өнімге біртіндеп қөшіреді.
Негізгі құралдар кәсіпорының материалдық - техникалық базасын ... ... ... потенциалының басты элементі болады. Сондықтан ... ... ... ... ... құралдардың сақталуын және дұрыс
колданылуын қамтамасыз ету керек.
Негізгі құралдардың аудитін неден бастау керек?
Менің ... ... ... ... ... бойда, келесілерге
көңіл аударуы керек:
тексеру уақытында негізгі құралдардың есебі бойынша жүргізілетін есеп
саясатымен танысып, оны ... ... ... түгендеу датасын, нәтижелерін анықтау;
соңғы кайта бағалау материалдарын зерттеу;
жал келісімшарттарымен танысу;
бухгалтериядағы негізгі құралдар инвентарлық ... бар ... ... жауапты тұлғаларды анықтау;
бухгалтерияда негізгі құралдардың есебін жүргізу үшін қажетті ... ... мен ... бар ... тексеру.
Осындай түрмен табылған ақпараттар, аудиторға мекеменің жалпы
көрінісін, негізгі ... ... ... ... ... ... барысында зор көңіл аударатын сұрақтарды анықтауды жеңілдетеді.
Ең басты қадам - негізгі ... ... ... Бас ... ордердегі №12 және баланстағы көрсеткіштермен салыстыру. Егер
ауытқулар анықталса, онда олардың себептерін ашып, ... ... ... ... үшін ... басты нәрсе - негізгі құралдардың сақталу
негізін тексеру. Яғни, аудитор негізгі құралдардың сақталуы жөнінде ... ... ... міндетті. Бұл үшін - материалдық жауапты
тұлғалармен құрылған келісімшарт, ... ... ... ... комиссия мүшелерінің кұрамын, есепті кезең алдында
түгендеу жүмысының жүргізілуінің, не ... ... ... ... ... кезде кінәлі тұлғалардың табылуын, не
табылмауын, табылса ... ... ... ... әдісімен тексеруі
қажет. Егер мекеменің негізгі кұралдары аз ... ... онда ... ... ... Ал егер ... саны шамамен көп болса, онда
негізгі кұралдарды топтастырып, әр топтың 10-шы ... ... ... инвентарлық тізімнің жасалушың сапасына үлкен назар аударуы керек.
Кейбір кезде түгендеу тек формальды түрде ғана ... яғни ... не ... қарточкалардан, не өткен жылдың нәтижелерінен
көшіріліп алынады. Сондықтан жыл ішінде жарамсыз, сатуға негізделген артық
шыққан ... ... ... бірден-бір аудитордың
міндеті. Тексеру соңында аудитор түгендеу жайлы мәліметтерді жинап, оған
бөлек қорытынды береді.
Кәсіпорын қандай да болмасын есеп ... ... да, оның ... ... ... ... жүргізіледі. Оларға: ... ... НҚ№1 ... №2 НҚ ... ... құрылған, жаңғыртылған объектілерді қабылдау-өткізу актісі, ... ... ... ... актісі, №4 инвентарлық карточка, №13
негізгі құралдардың инвентарлык тізімі бойынша акт, №6 негізгі құралдарды
түгендеу ... ... ... карточкасы, №12 негізгі құралдардың
қозғалыс есебінің карточкасы жатады.
Барлық басталқы құжаттарды ... ... ... ... ... ... және ... қойылған қолдардың шындығына
көз жеткізуі керек. Егер кайшылықтар анықталса, онда олар ... ... ... Қажет жағдайда аудитор ... ... ... ... ... аудитор құжаттардын толтырылуының уақтылығын
тексеруі керек. Себебі кейбір жағдайларда бұл актілер не ... ... ... ... ... құралдардың қозғалысынын операцияларының
ресімделуі еркін түрде жүргізіледі, ол заң ... ... ... ... ... түсу ... құжаттарын: техникалық паспорттарын,
объектілердің мінездемелері негізіндегі негізгі ... ... ... ... ... ... көз ... керек. Себебі, сыныптаудың қателігі негізгі
құралдардың амортизация ... кате ... ... ... ... емес ... ... соқтырады. Ал, негізгі
құралдардың пайдалану облысын дұрыс анықтамаса, онда жал есебі мен ... ... ... ... ... ... қатар қате сыныптау,
негізгі құралдардың қайта бағалауының дұрыстығына ... ... бір айта ... ... ол ... кұралдардың өндірістік және
өндірістік емес болып бөлінуінде. ... ... ... ... маңыздылығын елемейді, бірақ онымен бухгалтерлік проводкалар мен
салық толеу процесі тығыз байланысты, яғни мекеме қаржысына қауіп төнеді.
Келесі бір ... ... ... ... ... ... қажет еместерін, артықшылықтарын, сол
объектілерінің техникалық және физикалық қалпын, қызмет ... ... мол ... ... құралдардың бағалауы мен қайта
бағалауына аударылуы керек. Оның себебі, ... шын ... мен қор ... деңгейінде, және негізгі құралдардың
жалпы есебінің нақтылығында. №6 БЕС-да ... ... ... түрлері көрсетілген: бастапқы құн, ағымдагы құны, баланстық құны,
сату құны, шығыстық ... ... 110000 ... ... ... - 5000 теңге, басқа ... - 5000 ... ... ... ... - ... ... жойылған кезде түсетін
материалдардың ... ... Жою ... - 20000 ... ... немесе амортизациялық бағасы - бастапқы бағадан жою
бағасын алып ... ... ... ... мерзімі 5 жыл. Кәсіпорын бірқалыпты тозу мөлшерін есептейді.
100000/5=20000 теңге тозу мөлшері.
Қалдық баға - ... ... ... ... ... ... есептелінген тозу мөлшерін алып тастағандағы баға. Мысалы:
100000-20000=80000 теңге 1 жыл;
80000-20000=60000 теңге 2 жыл;
60000-20000=40000 ... 3 ... ... 4 ... баға ... бағадан немесе ... ... тозу ... алып ... баға. Мысалы:
100000-(20000* 1)=80 000 геңге;
100000-(20000*2)=60000 теңге;
100000-(20000*3)=40000 теңге.
Сатылу бағасы - негізгі құрал-жабдықтарды ... ... ... ... ... ... негізгі құрал-жабдықтардың нарықтағы
бағасы.
Қалыптасу бағасы - ҚР- ң бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... бағасы келесі жағдайларда ғана өзгеруі
мүмкін:
- инфляция әсерінен негізгі ... ... ... Мемлекет әр негізгі құрал-жабдықтардың түрлеріне байланысты
индексация9 коэффициентін анықтайды. ... офис ... ... теңге, көлік- 120000 теңге, мебель - 50000 теңге.
Индексация коэфициентіне бастапқы бағаны көбейту қажет:
- офис ... ... - ... ... ... - 1,5* 120000=180000
- басқа да негізгі құрал-жабдықтар бойынша -1,1*50000=55000
Қалыптасу бағасы - ... ... ... ... ... ... ... бағасы - 150000 теңге, қолдану мөлшері - 10 жыл,
машинаны 8 жыл ... ... ... - 40000 теңге. Негізгі құрал-жабдықтардың
бастапқы бағасы күрделі жөндеуден өткенде ... ... егер ... қолдану мерзімі өзгерсе.
150000+40000=190000 теңге - қайта құру бағасы.
Аудитор әр түрлі бағалау әдістерін ескере отырып: негізгі қүралдарды
қабылдау ... ... ... келісімшарттарының
бар-жоктығын, бағасының ескерілуін, құрылтайшылардың салым ... ... ... анықтау протоколдарының жасалғандығын, егер
актив жалға берілсе, онда келісімшартта құнының ... ... ... ... ... мен басқа жаңа сатып алынған
объектілер бағасы арасында елеулі ауытқулар кездеседі. Осы ... ... ... белгілі-бір мерзім сайын қайта бағалау процесін жүргізіп,
активтің қазіргі жағдайдағы қайта ... ... яғни ... ... Осыған сүйене аудитор кәсіпорында қайта бағалау процесінің
нақтылығын ... ... ... аудиторга негізгі құралдардың дұрыс ... ... ... ... керек.
Негізгі құралдар мекемеге: күрделі кұрылыс ретінде, жеке және заңды
тұлғалардан немесе аукционда сатып ... ... ... ... ... субсидия ретінде, жарғылық қорға ... ... ... ... анықталғанда, және егер негізгі құралдар
ұзақ ... ... ... ... ... кұжаттар бойынша
негізгі құралдардың барлық объектілері толығымен және уақтылы кірістелуі
жөн. ... ... ... ... келіп түскен негізгі құралдар
толығымен және уақтылы кірістелуі жөн. Негізгі кұралдарды арнайы, ... ... ... ... ... қабылдайды. Тәртіп
ретінде кәсіпорында сондай комиссия әрдайым болуы қажет. Олардың ... ... ... маманы, техникалық бөлімшенін жүмыскері, бас бухгалтер
және негізгі кұрал тапсырылатын бөлімшенің бастығы болуы керек. ... ... ... ... НҚ-1 ... ... ... Бұл
құжатта негізгі қүршідың толық мінездемесі ... яғни ... ... ... ... жылы, байдалануға алынған жылы, сынақ
нотижелері, бастапқы құны және ... ... ... комиссия
қорытындысы жазылады. Сонымен қатар объектіні тапсырған және қабылдаған
тұлғалар туралы да ... ... ... ... оның техникалық
паспорты, спецификациясы ... ... ... ... ... ... Осы ... негізінде бухгалтерия негізгі
құрал үшін материалды жауапты тұлғаны анықтап, оған жауапкершілікті артып,
инвентарлық ... ... оған ... ... белгілеп, оны
инвентарлык опись тізіміне тіркеп, ... ... ... ... күрделі құрылыстың шығындары мен күрделі инвестицияның өзіндік
құнын анықтап, оның неге негізделгенін тексеруі керек. күрделі салымдардың
өзіндік күнын ... оған ... ... үшін 2930 ... Бұл ... ... ... монтаждау, смета жасау, егер
қүрылыс үшін несие алынса, оның пайызы және тағы да ... ... ... көрсетіледі. Көрсетілген шығындар өспелі нәтижелермен,
құрылыс басына және соңына ... ... ... Бұл ... ... ... қүрделі шығындар есебі бірнеше инвентарлық және құн
өсіретін шығындарға бөлінуі ... ... ... ... ... жазумен көрсетіледі:
Дт-2930 «Аяқталмаған құрылыс»
Кт-7210 «Әкімшілік шығындар».
Негізгі құралдардың құнын өсірмейтін шығындарға: салыстырмалы есеп
сметаларында көрсетілген ... ... кадр ... ... ... ... Құрылыс бухгалтерияда медігерлік және
шаруашылық әдіспен жүзеге асырылады. ... ... ... әдістер
негізіндегі бухгалтерлік корреспонденцияларын дәлдігін ... ... ... ... ... алынған негізгі құралдардың қүның ҚҚС
соммасы өсіретінін, ал амортизация соммасы кемітетінін үмытпауы керек, және
тексеруі қажет.
Жал ... және ... ... 2 бөлінеді. Ағымдағы жал - қысқа
мерзімді жал, бұл жағдайда ... ... ... ... және баланста
көрсетілмейді. Меншік кұқығы жал иесінде қалып, ал жалды пайдалану құқығы
жалгерге өтеді. Сондықтан жалға ... оны ... тыс 001 шот ... яғни ... Ал ... ... мен ... да салықтарды
жалға беруші есептеп, өзі төлейді. Бірақ ол сомманы жал ... ... ... ... ... ... зор назарын жалдық төлеміне
аударады. Ал жал ... жал ... өз ... екі ... шығыстайды.
Негізгі кұралдарды жұмыс істеу жағдайында ұстау үшін, оларды мерзім
сайын жөндеулерден ... ... ... ... өзі машинаның, жабдықтардың,
үйлердің және негізгі құралдардың ... да ... ... ... ... ... ... Бухгалтерлік есеп
орындалған жөндеу жұмыстарының көмегімен оның құны туралы ақпаратпен,
сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... бойынша жондеу - күрделі және ағымдағы ... ... ... ... ... ... ... жекелеген бөлшектерін
қаллына келтіру. 1 жылдан артық мерзім ... ... ... бөлшектелініп, алмастырылатын немесе барлық тозған тетіктері
қалпына келтіріліп, ал агрегат толық ... ... және ... ... ... жөндеу деп саналады.
Ағымдағы жөндеу - негізгі құралдардарды жұмыс істеу үшін, оның тозған.
тетіктерін алмастыру. ... ... ... ... ... ... Жөндеудің есебі барлық жұмысының құжат ресімделуін
жұмыстарының көлемі мен ... ... ... ... ... мақсатқа сай пайдалануына бақылау жасауға қамтамасыз етуге
тиісті. Жөндеу 3 әдіс арқылы жүзеге асырылады:
мердігерлік;
шаруашылдық;
аралас.
1)Мердігерлік әдіс ... - ... ... арнайы субъектілер
жөндейді. Медігерлік ұйымдармен шарт негізінде мердігерлік әдіспен
орындалған негізгі құралдар қүрделі және ... ... ... ... ... ... жерге және кері қарай жеткізу жөніндегі
шығындарды қоса алғанда, ... ... ... ... жұмыстарды
төлейді негізгі құралдар қүрделі жөндеуден, қайта құрудан және ... НҚ №2 ... ... ... ... ... объектілерді кабылдау-өткізу актісімен» ресімделеді.
2)Шаруашылық әдіс ... ... ... өз күші ... ... ... Жұмыстарды жүргізудің шаруашылық әдісі
кезінде негізгі құралдар ақау ведомісі жасалады. Оның негізінде ... ... ... наряд-тапсырыс жасалады. Кәсіпорынның жөндеу
цехтарына әрбір жөнделетін объектіге көпбағандық карточкалар ... ... ... ... ... ... аяқталғаннан кейін НҚ №2
нысаны бойынша объектілер тапсырыс берушілерге табыс етіледі. ... ... ... мерзімінде алуды бақылау мақсатында НҚ №6
нысанындағы инвентарлық ... ... ... ... «жөндеуде» деген бөліміне орналастырады.
3)Аралас жөндеу кезінде ... ... ... өз және басқа
көмекші ұйымдардың көмегіне жүгіне үйымдастырады.
Аудитордың басты мақсаты болып, осы жүргізілген жөндеу ... ... ... накты топталғандығы болады. Өндірістік
негізгі құралдарды жөндеуге жұмсалатын шығындарды есепке алу үшін ... ... ... негізгі құралдарды жөндеу жөніндегі нақты
шығындар 8144 ... ... ... шаруашылық мақсаттағы негізгі
құралдарды жөндеу шығындары 7210-шотта, тауарларды сататын жерінде сақтауға
арналған НҚ жөндеу шығындары ... ... ... ... ... ... ... тест сүрақ-жауап
сауалнамасын өткізуі міндетті.
Негізгі құралдар өндіріс процессіне ұзақ уақыт бойы қағыса ... ... яғни ... ... ... және ... ... өз касиеттерін жоғалтады. Тозу - бұл ... ... және ... ... ... ... Тозу
физикалық және моральды болып екіге белінеді. Мысалы: негізгі ... ... ... ... олардың болшектері мен ... ... ... ... ... ... ... тот басуына байланысты ескеруіне, шіруіне әкеп
соқтыратын табиғи климаттық жағдайларынан ... ... ... тозу - бұл ... ... өндіріс әдістерінің
жетілуі және жаңаруына байланысты негізгі құралдардың тозуы.
Негізгі құралдарға амортизациялық жарна есептеу үшін ... ... ... ... есептен шығару әдісі;
Ә) өндірістік әдіс;
Б) тез жою әдіс: кумулятивтік, кемімелі қалдық.
11-кесте
Кәсіпорынның негізгі құралдары түгендеуіне аудит ... ... ... ... |Иә |Жоқ ... ... ... аранайы комиссия | | |Комиссияны мүшелерін ... ма? | | ... ... ... |
|Жылына түгендеу қанша рет| | ... ... 2 рет ... | | ... ... ... ... | | | ... ... ... ... | | | ... | | | ... ... кірістейді? | | | ... ... ... | | | ... ... | | | ... ... | | | ... ... | | | ... ... ... | | | ... ... ... | | |Арнайы мамандар мен ... ... | | ... ... |
|Егер жауапты ... ... | | ... ... ... ... | | | ... ... ... ... ... ... құралдар әрбір
түріне жұмсалған шығындар ретінде ... ... ... ... ... ... Амортизацияны есептеудің субъект таңдап
алған әдістері есеп саясатымен анықталып, бір есепті ... ... ... тиісті. Егер негізгі құралдар ... ... ... ... онда ... құралдар есепке алудың №6 нысанындағы
инвентарлық карточкадағы амортизация есептеудің қай ... ... ... НҚ №13 ... негізгі құралдар тұрған немесе
пайдаланған жері бойынша инвентарлық ... ... ... ... ... құны әр ай ... яғни қолдану мерзімі аяқталғанға дейін
есептелінеді. Ал тозу ... ... ... ... ... айдан бастап,
яғни шығысталғаннан кейін есептеуді ... ... ... ... ... есептелінеді. Бұл жағдайда аудитор амортизациялық мерзімі
аяқталған
негізгі құралдардың тізімін жасау керек. Егер мекеме ... тез ... ... онда бұл ... ... есеп саясатында көрсетуі тиіс.
Тексеру барысында мынандай заң бүзышылықтарды аудитор анықтайды:
кейбір ... өз ... ... тек ... бір рет ғана
есептейді;
каржылық қорытындысын жасыру үшін, кейбір мекемелер тозу мерзімі біткен
негізгі ... ... ... есептей береді де, сонымен
шығындарын көп көрсетеді;
кейбір жағдайда заңға ... емес ... ... ... ... ... алу үшін «негізгі құралдар тозуы»
деген 2420 ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі себептермен белгіленген тәртіп
бойынша, шаруашылықтың балансынан шығысқа шығарылады. №6 БЕС ... ... ... ... айырбастау-тегін беру
нәтижесінде есептен шығарылады деп көрсетілген. Шаруашылықтың ... ... ... ... ... аудиторлық тексеру
жүргізген кезінде аудитор мына мәселелерді анықтауға міндетті:
- ... ... ... ... ... ... (негізгі құралдарды шығысқа шығару актісі, комиссияның
қорытындысы) дер кезінде дұрыс толтырылып жасалғандығын;
- ... ... ... ... ... ... дәлдігін;
шаруашылықтың басшысының негізгі құралдарға ... ... ... ... мен ... ... кұралдардың шығысқа шығарылу себептерін;
негізгі құралдарың жоғалудың, сынудың, бұл ... және ... да ... ... бұрын шығысқа шығарылуына жол берген материалды
жауапты тұлғаларына қолданылған ... ... ... ... негізгі құралдар нәтижесін, яғни
пайда немесе зиян;
- шығысталған объектілер бойынша аммортизация есептеуі
тоқтатылғанын;
- ... ... ... ... ... мәліметтерінің есеп
регистрларына дұрыс жинақталып, корреспонденцияларының көрсетілгендігін.
Айырбастау үшін шығысталған объектілер операцияларының ... ... ... ... ... көрсеткіш
қор қайтымдылығы болып табылады. Аудитор ... ... ... пайдаланудың тиімділігін экстенсивті және интенсивті ... ... ... ... ... ... назар аударуға міндетті. Ол үшін
экстенсивті және интенсивті ... ... ... ... жүктеу
коэффициенті, яғни жабдықты уақытына қарай формула бойынша анықтайды.
,
(1)
Мұнда:
Кэ-экстенсивті пайдалану коэффиценті;
Тн -жабдықтың ... бір ... ... жүмысының уақыты;
Т к/р - қүтізбедегі немесе режимдегі белгілі-бір кезеңдегі уақыт қоры.
Мысалы: - Тн 14 сағат, Т к/р -1 апта үшін 104 ... ... ... интенсивті жүктеу коэффициенті объектіні жүктеу бірлігінің
немесе топтар бірлігінің төл құжатындағы өнім ... ... ... анықталады.
Кн=Н0/Тк , ... - ... ... ... коэффициенті;
Н0 -нақты шығарылған өнім;
Тк – төл құжатындағы өнім шығару мүмкінді.
Мұнда:
= Кн ... ... ... ... ... ... стандарттарға көшіру өте активті түрде жүргізулуде. Бірақ ІАS,
яғни халықаралық стандарттарды белгілі-бір елдегідей ... ... ... ... ... бірден-бір қызметі болып, жергілікті
кәсіпорындарды халықаралық есептілік стандарттарға көшуінің дұрыстығын
қадағалап, ... беру ... ... ... өткен мекемемде аудиторлық
тексеру, құрылған уақытынан әлі жүргізілінбеген. Басшы, бүл ... ... ... білдірумен түсіндіреді. Бірақ, болашақта, егер
шетелдік кәсіпорындар инвестиция салатын болса, ... ... ... ... ... ... ... ЖШС-ң негізгі құралдарына салық салу есебін талдау
Активтермен болған операциялардан ... ... ... ... ... ... білу - ... жоспарлауы деп аталады. Негізгі
құралдар кәсіпорынның таза пайдасына сатып алынылады, сондықтан операциядан
кейінгі ... және ... ... қадағалау, алдын-алу
бухгалтердің басты мақсаты.
Салық - бюджетке ... ... ... ставкамен
төленетін, мемелекет бекіткен міндетті төлемдер. Өндірістік тәжірибе өткен
кәсіпорын келесідей салықтарды төлейді:
корпаративті табыс салығы;
жер салығы;
мүлік салығы;
қосылган ... ... ... ... - салық және басқа да міндетті төлемдерді төлейтін заңды
немесе жеке тұлға. Біздің жағдайда, ол-заңды түлға «Есжанов және К» ... ... ... тәртібі
Салық салынатын объект болып барлық негізгі құралдар мен материалды
емес активтер жатады. Қазақстан ... ... ... 355 ... ... декларация негізінде арнайы салық режимін қолданатын
кәсіпорындар объектілердің орташа жылдық соммасынан 0,5% ... ... ... ... (мың ... |Жыл басы |Жыл соңы ... ... |5400 |10600 ... емес ... |2500 |6500 ... |7900 |17100 ... ... 110 бабына сәйкес, «Есжанов және К» компаниясының
негізгі кұралдары үшін жылына ғимараттардың 10%, машина мен ... ... ... мен компьютерлер 40%, басқа да активтер 15% негізінде
тозуы есептеледі. Ал ... емес ... 15% ... ... ... ... бөлікпен 20 ақпан, 20 мамыр, 20 тамыз, 20
қарашадан кешіктірмей төленеді. Ал мүлік салығы ... ... ... ... ... 15 ... кешіктірмей салық органдарына
ұсынылады.
Жер салығы
Кәсіпорынның иелігінде 916 шаршы,метр жер учаскісі бар. Жер ... ... ... ... ... қойылым негізінде
есептелініп, ... ... жер ... ... ... ... ... жыл бойына жоспарланған жер салығының есептемесін ... ... ... ... ... ... төлемін бюджетке аударады.
«Есжанов және К» ЖШС 2008 жылдың 15 ... 10000 ... ... ... ... ... 10 ... күн ішінде сатып алынған мүлік
үшін салық есептемесін тапсыру керек. Салық ... ... ... 4
жыл делік.
Жылына амортизация Бастапқы қун__________
нормасы - Пайдалану мерзімі
амортизация ... ... ... ... = __100 ... ... ... үшін ... айда тозу құны ... ... нөрмасы = 25000/12=2083 теңге
Жаңа сатып алынған мүлік үшін салық есептемесі.
2008 жылға мүліктің ... қүны - 0 ... ... ... ... ... бірінші жұлдызына әрбір активтердің қалдық
құндарының соммасының он ... ... ... ... ... ... қүны ... есептелінеді.
2008 жылға орташа жылдық қалдық құнын есептеу:
387502/13=29808;
орташа жылдық қалдық құнынан 0,5 % бойынша қойылым:
29808*0,5%=149,04
2009 жылға мүлік салығыныц ... ... ... құны жыл басына 2009
года (93751)
93751-2083=91668
91668-2083=89585
89585-2083=87502
87502-2083=85419
85419-2083=83336
83336-2083=81253
81253-2083=79170
79170-2083=77087
77087-2083=75004
75004-2083=72921
72921-2083=70838
70838-2083=68755
барлығы: 1056289 теңге
Орташа жылдың қалдық құнынан 0,5 % ... ... және К» ... салық есебі
1 салық төлеуші объект орналасқан мекен бойынша салық органына
декларация мен ... ... ... ... міндетті;
2 ағымдағы төлем есептемесі салық ... ... ... керек.
Есеп:
1 наурызда 108000 теңге соммасына компьютерлер ... ... ... ... ... ... ... мүлік үшін салық есептемесі (мың теңге)
|Даталар |№ ... |1 ... ... ... | ... |1 | ... |2 | ... |3 |108000 ... |4 |105000 ... |5 |102000 ... |6 |99000 ... |7 |96000 ... жалғасы | | |
| | | |
| | | ... |№ ... |1 ... ... |8 |93000 ... |9 |90000 ... |10 |87000 ... |11 |84000 ... |12 |81000 |
| ... |945000 |
| | |72692 |
| |0,5% |363,5 ... ... ЖШС-і сатып алды:
Есеп: 9 май күні соммасы ... ... ... ... ... амортизация нормасы 120000/4=30000/12=2500
15-кесте
Жаңа сатып алынған мүлік үшін салық есептемесі( мың теңге)
|Күндер |№ ... |9 май ... ... | ... |1 | ... |2 | ... |3 | ... |4 | ... |5 |120000 ... |6 |117500 ... |7 |115000 ... |8 |112500 ... |9 |110000 ... |10 |107500 ... |11 |105000 ... |12 |102500 |
| ... |890000 |
| | |68461 |
| |0,5% |342,5 ... ... ... ... алды
Есеп: 25 маусымда 68000тг. Салқындатқыш құралдар сатып алынды айлық
амортизация нормасы 68000/4=17000/12=1416
16-кесте
Жаңа ... ... ... үшін ... ... (мың ... |№ ... |25 ... ... ... | ... |1 | ... |2 | ... |3 | ... |4 | ... |5 | ... |6 |68000 ... |7 |66584 ... |8 |65168 ... |9 |63752 ... |10 |62336 ... |11 |60920 ... |12 |59504 |
| ... |446264 |
| | |34328 |
| |0,5% |171,5 ... ... ... сатып алды Есеп: 15 қарашада 24000 тг. Сканер
сатып алды айлық ... ... ... ... ... ... үшін ... есептемесі
|Даталары |№ ... |15 ... ... ... | ... |1 | ... |2 | ... |3 | ... |4 | ... |5 | ... |6 | ... |7 | ... |8 | ... |9 | ... |10 | ... |11 |24000 ... |12 |23334 |
| ... |47334 |
| | |3641 |
| |0,5% |18 ... ... жылдың келесі жылының 31 наурызынан кешіктірмей
тапсырылуы керек.
18- кесте
2009 жылдың мүлік салығы бойынша есеп
|Даталар |№ ... ... ... ... ||9375І ... |1 |91668 ... |2 |89585 ... . |3 |195502 ... |4 |190419 ... |5 |305336 ... |6 |365753 ... |7 |356754 ... |8 |347755 ... |9 |338756 ... |10 |329757 ... |11 |344758 ... |12 |335093 |
| ... |3384887 |
| | |260376 |
| |0,5% |1301,5 ... ... ... ... ... ... талдау
|Дата |Сомма |1 наурыз |9 мамыр |25 ... |15 ... ... ... |93751 | | | | |93751 ... |91668 | | | | |91668 ... |89585 | | | | |89585 ... |87502 |108000 | | | |195502 ... |85419 |105000 | | | |190419 ... |83336 |102000 |120000 | | |305336 ... |81253 |99000 |1174500 |68000 | |365753 ... |79170 |96000 |115000 |66584 | |356754 ... |77087 |93000 |112500 |65168 | |347755 ... |75004 |90000 |110000 |63752 | |338756 ... |72921 |87000 |107500 |62336 | |329757 ... |70838 |84000 |105000 |60920 |24000 |344758 ... |68755 |81000 |102500 |59504 |23334 |335093 ... |1056289 |945000 |890000 |446264 |47334 |3384887 |
| |81253 |72692 |68461 |34328 |3641 |260376 ... |406 |363,5 |342,5 |171,5 |18 |1301,5 ... ... салығын төлеу мерзімі Салық ... 136 ... ... ... ... салық мерзімі кәсіпорынға салық салу
объектісі сатып алынса, не жалға алынған ... ... ... ... кәсіпорын үшін мүлік салығын есептеу және ... ... ... ... ... ... кәсіпорынға мүлік жал ретінде
кірістелмеген, яғни жал операциялары жүзеге асырылмаған.
ҚОРЫТЫНДЫ
Нарықтық қатынастарға өту, оны қалыптастыру, экономиканың жаңа ... ... ... ... ... көптеген талаптарды орындауды,
мәселелерді шешуді талап етеді. ... ... ... ... ... ... өркениетті дамыған елдердің ықпалына түсіп,
жетегіне еріп кетпей, өз ... ... ... даму жолына түсудің маңызы
зор. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың Қазақстан
халқына жолдауында былай айтылған: «Шағын және орта ... ... жаңа ... ... ... Біз ... ... іске асыру үшін қолайлы жағдай туғызуымыз керек». Нарықтық
қатынастар кеңістігінде шаруашылықтың өз орнын тауып, даму ... ... өнім ... ... және экспорт пен импорттың көлемін сақтай отырып
халықаралық ... ... ... мен ... құжаттардың
талаптарын бойына сіңіріп, қаржы-шаруашылық қызметінде олардың орындалуын
қамтамасыз ететін кешенді мәселелерді шешумен тығыз ... ... ... шешуді талап етіп отырған осындай өзекті ... бірі ... есеп пен ... халықаралық стандарттарға жауап беретіндей
ұйымдастыру.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... ... басшыларына, сонымен қатар сыртқы пайдаланушыларға ұйымның
мүліктері мен ... ... ... ... ... ақпараттар
қажет. Кәсіпорынның экономикалық жағдайын сипаттайтын объективті ақпаратты
бухгалтерлік есеп мәліметтерінен алуға болады. Біздің ... ... ... ... ... және талдауының ХҚЕС ... әлі даму ... ... ... дейін, еліміздің
бухгалтерлерінің жолы қиын да, үзақ. Осы жағдайларға байланысты, менің
дипломдық ... да ... ... ... ... есебі мен
аудиті». Дипломдық жұмысты жазу барысында, мен нақты бір кәсіпорынды
мысалга ала» ... оның ... ... мен ... ... ... стандартарга сәйкес жүргізілуін ... ... ... ... ... ... құралдар есебі №6 ХҚЕС ... ... ... ... ... - 17100 ... ... Оның ішінде негізгі құралдар соммасы 10600 000 теңге.
«Стимул» ЖШС-ң келіп түскен ... ... алу ... ... ... ... жою әдісімен шығысталады. Жұмыс барысында, мен кәсіпорынның
қаржылық ... ... ХҚЕС ... ... кәсіпорынның
келешектегі ХҚЕС өтуіне өз үлесімді қостым деп санаймын.
Қаржылық есептілік ... ... ... ... ... кәсіпорын үшін өткен 2008 жыл, ... ... 2009 ... табысты болмады, оның себебі бизнес көлемі ұлғайып,
құрылыс-жөндеу жұмыстарының жүргізілуінде болды, яғни шығын көлемі
артты;
Кәсіпорынның негізгі құралдары зерттеу барысында, аз ... ... ... ... ... тек ... жылдардан кейін жүргізіледі.
«Стимул» ЖШС-ң жалпы шаруашылық ... ... ... негізгі
құралдарына аудит әлі жүргізілмеген. Осыған байланысты, мекеме басшысына
аудиттік тексеру жүргізу кеңесі берілді;
- сонымен қатар ... ... ... пайдалануына көз жеткізу
үшін кешенді талдау жасалды;
- кәсіпорын қызмет көрсетумен айналысатындығына ... ... ... сатпайды, тек шаруашылық кызметі үшін сатып алады.
Негізгі қызметі автокөліктерге техникалық қызмет көрсету ... ... ... ... ... қысымды автокөлік жуу машинасы;
2) өндірістік шаңсорғыш машиналары;
3) дәнекерлеу аппараттары;
4) дөңгелектерді монтаждау жабдығы;
5) автокөлік көтергіш жабдығы;
6) геометриялық түзету жабдығы;
7) компьютерлік диагностика ... ... ... ... ... ... ... компьютерлері мен санау құралдары;
11) тауар сату орнындағы жиһаздар мен жабдықтар;
12) ... ... үй мен ... ... көп ... өсімдіктер (ағаштар, гүлдер).
Кәсіпорын жері және ғимараты меншікті болғандықтан бухгалтерлік
есебінде жал ... ... ... жаңа болғандығына
байланысты жөндеу жұмыстары әлі жүргізілмеген. «Стимул» ... ... ... ... ... ... 20 ... 20 мамыр, 20 тамыз, 20
қарашадан кешіктірмей мүлік және жер ... ... ... ... ... жоспарлы салық соммасын есептедім. Есептеулер бойынша, мекеме
белгіленген уақытта 61,35 мың ... ... ... Мүлік салығын
бухгалтерлік есеп ... ... ... салық кодексінің
негізінде есептесе, жер ... ... ... Жер жөніндегі
комитет белгілейді. Кәсіпорынның иелігінде 916 шаршы метр, жер ... Жыл ... ... жыл бойына жоспарланған жер
салығының ... ... ... ... ... ... негіздеп
ағымдағы төлемін бюджетке аударады.
Шаруашылық жүргізуші ұйымның нарықтық экономикада ... ... ... ... ... өрісін кеңейтетін фактор тек
қана оның халыққа көрсеткен қызметі. Алматы қаласы бойынша автокөліктерге
техникалық қызмет көрсету кең ... орын ... ... бәсекелестікке
төтеп беру жолында кәсіпорын жақсы жетістіктерге жетіп отыр. Кәсіпорында
жоғарығы білімді, білікті мамандар еңбек етуде.
Мен дипломдық ... ... ... ... ... ... отырған кәсіпорынның негізгі кұралдарының бухгалтерлік есебін,
аудитін ... ... ... ... ... теориялық білімімді
тәжірибеге ұштастырдым деп санаймын.
ТЕРМИНДЕРДІҢ, ҚЫСҚАРТУЛАРДЫҢ ТІЗІМІ
ҚР – Қазақстан Республикасы;
ЖШС – жауапкершілік шектеулі серіктестік;
ж – ... - ... ... ... ... ... «Бухгалтерлік есепке алу және қаржылық
есеп беру туралы» Заңы. 28.02.2007 ... мен ... ... ... ... ... туралы» Заңы. 18.02.2008.
3. Бухгалтерлік есептің типтік жоспары, Қазақстан ... ... ... ... ... ... Есеп Стандарттары. Алматы,
31.12.2005.
5. Қазақстан Республикасының «Азаматтық кодексі» (Негізгі бөлім) 2009.
6. Қ.К.Кеулімжаев, Н.А.Құдайбергенов «Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... В.К., Омаров А. Ш., Тасмаганбетов Т.А. и др. ... ... Уч. ... под ... В.К. ... - ... 1997-180с.
8. Көкенов Ү.Ж., Көкенова Ф.Ү. Кәсіпорындардың бухгалтерлік есебі -Алматы:
Рауан, ШМК «Демеу», 1992 - 320 бет.
9 ... на ... ... ... ... ... Е. Беспалова - Алматы, 2002.
10. Салина А.П. Принципы бухгалтерского учета: Учебное пособие ... 2003. - 370 ... ... Ә. ... есеп ... және ... ... 6.
12. Баймүханова С.Е., Балапанова Ә.Ж. ... ... Оқу ... ... ... 2001.
13. Бюллетень бухгалтера.
14. Нидлз, Хендриксен, Ван Бреда. ... ... ... М: ... ... Ф.С. Современный бухгалтерский учет: Учебное
пособие в 2-х частях 4.1/ Под ... ... ... НАН РК, ... Мамырова .— Алматы: Экономика, 2000 - 336 с.
16 ... В.К., ... В.В., ... О.И. ... и ... бухгалтерского учета: «Центраудит-Казахстан», 2002.
Назарова В.Л. Бухгалтерский учет хозяйствующих субъектов: ... / ... Н.К. ... - Изд. 3-е, ... и доп. - ... Издательство
«Экономика», 2005 - 315 с.
Әбдіқалықов Т.Ә., Сәтмурзаев А.А. Шағын кәсіпорындарда бухгалтерлік есепті
ұйымдастыру: Оқу ... - ... ... 1996- 506.
Әбдіманапова Ә.Ә. Бухгалтерлік есеп теориясы: Оқу құралы -Алматы: 1992-231
бет.
20 Баймуханова С.Б., Балапанова Ә.Ж.. Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... 2003 жыл
21 Қазақстан Республикасының «Аудиторлық қызмет туралы» заңы
22 Дюсембаев К.Ш., Аудит и анализ финансовой отчетности,
Алматы - ... ... ... ... ... университеті»
2004.
24 Қазакстан Республикасының салық кодексі, Бико баспа үйі, 2010.
25 Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың
Қазақстан ... ... ... байланысты
меншікті
Мақсатына
қарай
жалданған
қолданыстағы
жарамсыз
қордағы
өндірістік емес
өндірістік
үй
ғимарат
машиналар мен жабдықтар
өткізу құрылғылары
көлік құралдары
аяқталмаған өндіріс
жұмыс және өнім беруші мал
Түріне ... ... ... ... бағалануы
Бастапқы құны
Ағымдағы құны
Баланстық құн
Сату құны
Шығыстану құны
Сату құны
Тозу құны
Жойылу құны

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 86 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Негізгі құралдардың кейбір жекелеген түрлерін есептеу53 бет
Негізгі құралдардың тозуын есептеу әдістері10 бет
Алымдар29 бет
Дамыған елдердердің ауыл шаруашылығы өндірістік инфрақұрылымын қалыптастыру тәжірибесі6 бет
Жаңа ақпараттық технологиялар жайлы71 бет
Несиелерді рәсімдеу ақпараттық басқару жүйесін құру85 бет
Оттекті конвертор өндірісі80 бет
Техникалық тапсырма құрастыру: валидатор13 бет
Төлем-ақы терминалы11 бет
Негізгі құралдар амортизациясы, қайта бағалануы және құнсыздануының экономикалық мәні, ұйымның экономикалық көрсеткіштері мен есеп саясатының мазмұны81 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь