Франк мемлекеті және оның құқығы


Франктерде мемлекеттің пайда болуының ерекшеліктері. Рим империясы Еуропаньтң ескі мемлекеттеріне жататын, онымен қатар күшті жаңа мемлекеттер пайда болды. Жаңа халықтар бір - біріне ұқсамайды, олардың құрылысы тайпаларға ұқсайды. Олар бір-бірімен жиі соғысатың. Парсылардың және римдердің империялары ыдырап, әлсіресе, дала тайпалары күшейіп, өрлеудің жаңа кезендеріне аяқ басты. Бұл тайпалар: ғұн, алаңдар, дала көшпенділері Батыс Еуропаға жылжыды. Еуропада герман тайпалары: франктер, лангобардтар, вандалдар, всстготтар және остготтар туған жерлерін қалдырып, басқа жаққа қоныс ауыстыра бастады. Олар Рим империясының Рейн және Дунай өзендерінің арғы жағалауындағы жерлеріне қызығып жүретін. Герман тайпалары бұл жерлерге бұрын да шабуыл жасаған болатын. Бірақ шығыс тайпалары қыса бастағаннан кейін, олардың белсенділігі күшейді. Герман тайпалары бұрыннан Рим империясының шекарасын қорғайтын әскерлерде қызмет атқаратын, бірақ бірсыпыра уақыт өткеннен кейін Рим императорлары герман халқынан шыққан әскерлерсіз өз жерлерінің шекарасын қорғай алмайтынын түсінді. Германдардан құрылған әскерге толық сенуге болмайтын. Оларды басқарған бастықтары өздерін Рим императоры ретінде мәлімдеп, азаматтық соғыс ашатын болды. Рим азаматтары әскерге қызмст істегісі келген жоқ.
Рим халықтары герман тайпаларының бәрін "варвар" жабайы деп атайтын. Бұл сөз гректерден рим халықтарына көшті, олар римдіктерден басқаның бәрін "варвар" деп атады.
Варварлар Рим империясын солтүстік шекарасы жағынан, франктер Рейн өзені жағынан, готтар, алаңдар және ғұндар Дунай өзені жағынан қыспаққа алды. Бұл тайпалар бір-біріне ұқсас болмаса да, оларды біріктіретін жалпы бір ортақ нышан - бәрінің атты әскерлері болды. Туғаннан ат құлағында ойнайтын олар өмірлерінің жартысын ат үстінде өткізетін. Рим империясының әскері көбіне ауыр қаруланған лешонерлерден тұратын. Бірақ 378 жылдан бастап гот пен хұндардан жеңілгеннен кейін, өз әскерлеріне өзгеріс енгізді.Оларда да атты әскер құрылды.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге




ФРАНК МЕМЛЕКЕТІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚҰҚЫҒЫ
Франктерде мемлекеттің пайда болуының ерекшеліктері. Рим империясы
Еуропаньтң ескі мемлекеттеріне жататын, онымен қатар күшті жаңа мемлекеттер
пайда болды. Жаңа халықтар бір - біріне ұқсамайды, олардың құрылысы
тайпаларға ұқсайды. Олар бір-бірімен жиі соғысатың. Парсылардың және
римдердің империялары ыдырап, әлсіресе, дала тайпалары күшейіп, өрлеудің
жаңа кезендеріне аяқ басты. Бұл тайпалар: ғұн, алаңдар, дала көшпенділері
Батыс Еуропаға жылжыды. Еуропада герман тайпалары: франктер, лангобардтар,
вандалдар, всстготтар және остготтар туған жерлерін қалдырып, басқа жаққа
қоныс ауыстыра бастады. Олар Рим империясының Рейн және Дунай өзендерінің
арғы жағалауындағы жерлеріне қызығып жүретін. Герман тайпалары бұл жерлерге
бұрын да шабуыл жасаған болатын. Бірақ шығыс тайпалары қыса бастағаннан
кейін, олардың белсенділігі күшейді. Герман тайпалары бұрыннан Рим
империясының шекарасын қорғайтын әскерлерде қызмет атқаратын, бірақ
бірсыпыра уақыт өткеннен кейін Рим императорлары герман халқынан шыққан
әскерлерсіз өз жерлерінің шекарасын қорғай алмайтынын түсінді. Германдардан
құрылған әскерге толық сенуге болмайтын. Оларды басқарған бастықтары
өздерін Рим императоры ретінде мәлімдеп, азаматтық соғыс ашатын болды. Рим
азаматтары әскерге қызмст істегісі келген жоқ.
Рим халықтары герман тайпаларының бәрін "варвар" жабайы деп атайтын.
Бұл сөз гректерден рим халықтарына көшті, олар римдіктерден басқаның бәрін
"варвар" деп атады.
Варварлар Рим империясын солтүстік шекарасы жағынан, франктер Рейн
өзені жағынан, готтар, алаңдар және ғұндар Дунай өзені жағынан қыспаққа
алды. Бұл тайпалар бір-біріне ұқсас болмаса да, оларды біріктіретін жалпы
бір ортақ нышан - бәрінің атты әскерлері болды. Туғаннан ат құлағында
ойнайтын олар өмірлерінің жартысын ат үстінде өткізетін. Рим империясының
әскері көбіне ауыр қаруланған лешонерлерден тұратын. Бірақ 378 жылдан
бастап гот пен хұндардан жеңілгеннен кейін, өз әскерлеріне өзгеріс
енгізді.Оларда да атты әскер құрылды. Рим қоғамы екіге бөлінді: бір жағынан
әскери адамдар, екінші жағынан әскерге қатыспайтын азаматтар. Варварлар
олай бөлінген жоқ. Олардың бүкіл ер адамдары әскерге қатысатың көсемдердің
де және басқа белгілі адамдардың да жеке сарбаздары болатын. Бастық оларды
қаруландырды, асырады және басқарды. Варварлар жауынгер болды. Олар көшпелі
өмірді қалады, сол үшін де жаңа табыс, жер мен жайлау іздестіруге мәжбүр
еді. Ақылды көршілерінен соғыстың жаңа әдістерін жылдам ұғып үйренетін.
Сондықтан олар Рим империясын жеңіп, тізе бүктірді.
Рим империясының шекаралары 410 жылдан бастап бұзыла бастады.
Италияны вестготтар, Галлияны вандалдар мен аландар басып алды. Төменгі
Рейн жағалауында жүз жылдан астам уақыттан бері франктер тұрып жатты.
Солтүстік Африканы вандалдар тайпалары басып алды. Сонымен Рим
империясы шегірен былғарысы сияқты құсырыла берді. 455 жылы Африкалық
вандалдар Рим қаласын талап, өздеріне бағындырды, Италияны олар Рим
императорына қалдырды, оның әскерлері франктерден тұратын. 476 жылы
Одоакргерман әскери бастығы Ромул Августул - соңғы Рим императорын тақтан
қуды да, мемлекет билігін өз қолына алды. Алайда оның қолына тигені Рим
империясының қаңқасы ғана болатын.
Оңдаған ғасырлар бойы Рим бүкіл дүние жүзінің біраз елдеріне билік
жүргізді. Ал енді оның дәуірі аяқталды. Ескі дүниенің күндері санаулы еді.
Сонымен қатар жаңа дүние туды. Олар қазіргі Еуропа мемлекеттерінің негізін
қалады. Сондықтан 476 жылды тарихшылар жаңа кезеңнің, жаңа дәуірдің басы
деп санайды. Ежелгі мемлекеттердің орнына орта ғасырлар мемлекеттері келе
бастады. Римді басып алған тайпалар Еуропа жерінде жаңа мемлекеттердің,
яғни қазіргі Еуропаның негізін құрды. Рим империясының қанқасынан пайда
болған Франк мемлекеті ертефеодалдық Европаның ең ірі мемлекеттерінің бірі
деп саналды. Ол дамуының ең жоғары шегінде қазіргі Франция, Бельгия,
Люксембург, Нидерланд мемлскеттерінің кейбір аудандарын, ГФР, Италия және
Испанияның жерлерін біріктірді. Демек, Франк мемлекетінің 400 жылдық тарихы
қазіргі Еуропа мемлекеттер көшінің басы деп санауға болады.
Франк мемлекетінің пайда болу процесінің өзіндік ерекшеліктері көп.
Галлия - Римнің ең бай провинциясы. Біздің дәуірдің бас кезіндегі V ғасырда
ол өте терең дағдарысқа ұшырады. Құлдар, қолондар, шаруалар, қаланың
кедейлері көтеріліп, өздерінің жаулары германдық тайпалармен тізе қосып,
билеуші таптарға қарсы шықты. Сондықтан Галлияның көп жерлері вестготтар,
франктар, бургундтердің арасында өзара бөліске түсті. Герман тайпаларының
ең күштісі - салистік франктар еді. Олар небәрі жиырма жылдай ғана уақытта
мемлекеттің көп жерлерін бағындырып, басып алды.
486 жьшы Суассон деген жерде франктерден Галлиядағы Римнің соңғы
намсстнигі Сиагрий жеңілді. Салистік франк тайпаларын белгілі Меровинг
руының өкілі, он тоғыз жасар Хлодвиг басқарды. Франктер әскери шабуылдармен
өз жерлерін кеңейте берді, бесінші ғасырда бүкіл франк корольдері Меровинг
руының тұқымдары болатын. Бірақ олардың қоғамдық құрылысында әскери
демократияның қалдықтары өте көп сақталған еді. Христиан дініне ету үшін
Хлодвиг өзінің әскерінің келісімін он жылдай күтті. 496 (497) жылы Рим
католик шіркеуімен одақ құрғаннан кейін ғана өзінің жағдайын нығайтты.
Суассон жеңісінен кейін 22 жыл өтті. Енді Хлодвиг мемлскетінің шекарасы
Пиренейден Жерорта теңізіне дейін созылды, Рейн өзенінің оң жағалауы да
оған кірді.
Франктер Галлияны басып алғаннан кейін оларда таптық қоғамның құрылуы
мен мемлекеттің пайда болу процестері жедел өтті. Франктердің әскери
көсемдері Галлияға жорыққа барып келгеннен кейін қатты байыды. Олар жаңа
жерлерге, малға, құлдарға ие болды. Кейін басы бос туысқандарын да өздеріне
бағындыра бастады. Франк шаруалары жаңа жерде
қауым құрды, ол марка деп аталды. Қауымдағы бүкіл орман. жайлау, құнарлы
жерлер марканың жеке меншігінде болды. Франктердің көбі жеке бостандығы бар
адамдар болғандықтан, олар ауыл шаруашылығын мемлекет басқару функциясымен
қоса атқарды. Олардың құқықтары мен міндеттері мынандай болатын: әскерге
қатысу, жүздіктің жиналысына бару, сот шешімдерін орындау, сот
қызметкерлерін сайлау, әскери табысты бөлісу. Әрбір бос франктің үйі, жер
үлесі, шетелден келген құлды, яғни, жартылай бостандығын сақтаған литті
жеке меншігінде ұстады. Бұдан басқа оның ормандарды, жайлауларды, суды
басқаларымен қатар пайдалануға құқығы бар болатын.
Бір ауданның адамдары қауым құратын. Қауымның адамдары бір біріне
көмек беретін, өлген адамдардың жерін және бөлінбеген жерлерді бірге
пайдаланатын. Ерікті франктерге франк аксүйектері қарсы тұрды, бірақ
алтыншы ғасырда олар ерікті франктерді әлі езуге сала алмаған еді. Ма-ңызды
мемлекеттік қызмет орындары ақсүйектердің қолында болатын. Олардың жеке
меншігін шетелдік қүлдар жоне кейбір тоуслді адамдар күрайтын.
Құнарлы жерлер үлеске бөлініп, әрқайсысы жеке отбасыларға пайдалануға
берілді. Уақыт өте келе жаңағы үлестер әр отбасының жеке меншігіне айналды.
Жаулап алған жерлердегі бағынышты халық сезіне түсті. Бірақ Римдік
ақсүйектер өздерінің байлықтарын сақтап қалған болатын. Франктердің және
галлоримдердің ақсүйектері өзара аралас-құралас болып, біріге бастады. Олар
халықты өздерінің үстемдігіне көндіріп, ортақ мүдделерін қорғау үшін
мемлекет құрды. Рулық қоғамның орнына мемлекеттік құрылыс пайда болғаны да
осы кезең.
Мемлекетті жоғары лауазым иесі-король басқарды. Оған өскер, түрме,
басқа күш қолданатын органдар жэрдем жасады. Франктердің жерлері округтерге
белінген еді. Олар паги деп аталды.
Франктердің бірінші королінің есімі Хлодвиг (486-511). Ол Меровин-
гтер руынан шыққан косем. Хлодвиг осксрге басшылық еткен уақытта бүкіл
Галлияның жерлерін франктер басып алған болатын. Оның ақыл-ды іс-әрекеттері
аз емес. Айталық, ол христиан дінін қабылдап, Рим ка-толик шіркеуінің
қанатының астына кірді. Король атағы оның ер бала-ларына мүралықпен
берілетін. Сондықтан франк мемлекетінің корольдері Хлодвигтің түқымдары
болатын. Корольдің қолында маңызды мемлекеттік артықшылықтар болды. Ол
халық әскерін басқарды. Ол оскерге франктер ғана емес, галло-римдер де
қатысатын. Король епис-коптармен және жоғары вельможалармен ақылдасып,
бүкіл жоғары қызметкерлерді тағайындады. Оларға сыйлық ретінде жер және
басқа заттар таратты. Корольдің сарайы ең жоғарғы мемлекеттік орган болды.
Франк мемлекеті ерте-феодалдық мемлекеттер қатарына жатады. Бүл мемлекет
феодалдық қарым-қатынастарға қүрылған. Мүның өзі жаңа қарым-қатынастар
үстемдік ететін екі топты жоғары көтерді. Олар фран-ктер мен галло-римдер.
Дегенмен олардың феодализмге келу жолы бірдей
емес еді. Франктер феодализмге рулық қоғам ыдыраған соң келсе, рим-дер қүл
иеленушілік коғамның барлық кезендерінен әтіп, күл иеленушілік дағдарысқа
үшырағаннан кейін ғана феодализм жүйесіне бет бүрды.
Франк монархиясының бірінші кезені Меровингтердің монархиясы деп аталады.
Хлодвиг қайтыс болғаннан кейін оның балалары бір-бірімен тіл табыса алмай,
соғыс бастады. Бүл шиеленіс жүз жылдан аса уақытқа созылды. Мемлекет
бірнеше рет үсақ төуелсіз мемлекеттерге ыдырап кетті. Жетінші ғасырдың
басында Король феодалдарды езіне қарату үшін жер-ге қатысты жаңа саясатын
жүргізе бастағаннан кейін гана жағдай ты-нышталды. Ол феодалдардың жеке
меншігіне көптеген жер үлестерін таратты. Бүл жерлер "бенефиций" деп
аталатын. Жер үлесін алған феодал корольге қызмет істеуге міндетті болды.
Кейін бүл жерлер аллодқа ай-надды. Аллод дегеніміз - толық жеке меншікке
жататын жерлер. Соны-мен, корольдің жасақтары мен әскерлері жерге ие болды.
Меровингтср түсында бүлар тез байып кетті. Феодалдармен қатар шіркеу де
ауқатта-нып, нығая түсті.
Франк шаруаларының да жағдайлары өзгерді. Олардың арасында са-ралау процесі
басталды. Шаруалардың кебі жеке бостандығын жоғалтып, жерінен айрылып,
амалсыз прекарлық қағаз грамота жазуға тиісті бол-ды."
Прекарий. Шаруа езінің экономикалық тәублсіздігін қорғай алмай-тынын көріп,
меншігіндегі кішкентай жер үлесін өміршіге беруге мәжбүр болды. Әмірші сол
жерді оған кері қайтарып, қосымша жер кесіп берді. Бірақ ендігі жерде шаруа
езінің феодал әміршісіне қарыздар болып қал-ды. Оны отеу үшін жүмыс істеп,
салық төлеуіне тура келді. Прекарлық қағаздарда (шартгарда) шаруаның жеке
басының міндеті туралы ештеңе айтылмады. Бірақ бүл шарт шаруаның жеке басын
феодалға бағындыруға жағдай туғызды.
Бенефиций - феодалдық үстемдпсгің екінші түрі. Жерді берген адам бүл шарт
бойынша "сеньор, вассал" деп аталады. Ал жер алған адам "бе-нефициарий"
делінеді. Вассал екеуінің арасындағы шарт бойынша шаруа жерді алғаны үшін
әскери міндетін отеуге тиісті. Бенефициарий керек кезінде жылына бір рет
қырық күн вассалдың әскерінде соғысуға міндетті еді. Кейбір жағдайларда ол
мемлекеттік аппаратта басқа да қызметтер атқаратын. Осылайша Франк
мемлекетінде біртіндеп вассалитеттік қарым-қатынастар орныға бастады.
Феодалдардың жерге жеке меншігі күшей-ген сайын, олардың әскери, полиция,
сот және қаражат биліктері де ны-ғайды. Олар ездерінің күшейген биліктерін
иммундық қағаздармен белгіледі. Феодалдардың қолында осындай иммундық қағаз
болса, мемлекеттік қызметгегі адамдардың юрисдикциясына бағынбауға қүқылы
болатын. Сот, полиция, қаражат қызметтері феодалдың қолында жинақ-тадды.
Феодал өзінің жерлерінде түрып жатқан адамдарға сот, әкімшілік жоне
азаматтық Вилікті жүргізуге қүқылы еді.
Франк ақсүйектерінің күшеюіне галло-рим магнаттарының әсері тигенін айта
кетуіміз керек. Біріншіден, галло-римдердің саны басым
болды. Екіншідсн, олар франктердің ақсүйектерімен қосылып, бір со-словие
қүрды. Рентаның пайда болуы, ірі жеке меншік иесінің үсақ жеке меншік иесін
қанауы жоне байлықтың аркасында қызмст-бабымен жо-ғарылауы, шаруалардың
тәуелсіздігін жоғалтуы - осы нышандардың борі феодалдандыру процесінің
өркен жайғанын дәлелдейді.
Германдар мен галло-римдер қарым-қатынастарының бір-біріне тигізгені әсері
этика санасынан да көрінеді. Франктер, бургуидтер, але-мандар жоне галло-
римдер ассимиляция процесіне үшырады. Бүл проце-сте галло-римдердің ықпалы,
олардың жоғары мәдениеті, тілі, қүқығы және саяси мәдениеті мықты әсерін
тигізді. Бірақ, германдардың элеуметтік-мәдени әсері де осал емес еді. Олар
да өздерін ең маңызды саналарда көрсете білді. Мемлекет франк мемлекеті деп
аталып, басқа атауларда бәрі көбіне франктердің түрмыс салтымен тығыз
байланысты болды.
Мемлекеттік күрылыс
Франк мемлекетінің ерте феодалдық монархиясы күрделі де, шиеленіскен жолмен
орнықты. Күшті мемлекеттік аппарат қүрылган-нан кейін ол өз күшін,
бостандығын сақтаған франктерді үстем тапқа бағындыру үшін және корші
мемлекеттерді басып алу үшін пайдаланды.
Карл Мартеллдің реформалары. Карл Мартелл (715-741 жылдары) майордом
қызметін атқарды. Оның реформаларын жер реформасы деп атауға болады. Король
ретінде ол езінің ісін саяси қарсы түрған адамдар-дың жерлерін тәркілеуден
бастады. Бүдан кейін шіркеудің де жерінің бір белегін тартып алып,
секуляризацияға үшыратты. Ол корольдің жер қорын қүрды. Бүл жер қорын ол
"жаңа ақсүйектерге" бенефиций ретінде тара-тып берді. Бенефиций жерлерін
алған феодалдар корольдің оскеріне қыз-мет істеуге тиісті еді. Олар әскерге
езінің қаруланған адамдарымен келу-ге мәжбүр болды. Бенефициарийге берілген
жердегі тоуелді шаруалар. Бенефициарийлерге салық төлеуге тиісті еді.
Сонымен, бенефиций шарт-тары омірге вассалитет қарым-қатынастарын окелді.
Бенефицийден басқа коммеіідация, прекарий жоне озін қүлдыққа сату сияқты
шарттар жиі кездесті.
Карл Мартеллдің реформасынан кейін Франк мемлекетінде орталық билік нығая
бастады. 751 жылы Карлдің баласы Пипин феодалдар мен шіркеу
қызметкерлерінің жалпы жиналысында король болып саііланды. Мемлекеттің
гүлденген кезеңі Үлы Карл басқарған уақытпен түстас (ҮШ-ғасырдың екінші
жартысынан IX ғасырдың бас кезіне деііін). Ол мсмлекеттің шекарасын
үлкейтіп, Батыс Германияны, Солтүстік Итали-яны және Солтүстік Испанияны
мсмлекетіне қосып алды.
сып шешті. Ірі феодалдар мен шіркеу қызметкерлері корольдің кеңесіне
кіретін. Бүл Кеңес корольдің билігін шектейтін. Кектемде феодалдар
ездерінің Үлы жиналыстарына қатысатын, бүл жиналыс "Наурыз дала" деп
аталды. Феодалдар осы жиналысқа қаруланып келетін және өздерінің әскери
дайындығын көрсететін. Ірі феодалдар осьшайша корольдің билігін шектейтін
еді.
Хлодвиг әртүрлі әдіс қодданып, қарапайым әскер басшысынан жеке басшыға
айналды. Жеке билік үшін Хлодвиг тайпалар көсемдерінің көзін жойды,
туысқандарды да өлтірді. Неше түрлі арамдықтарды қолданудан ол тайынған
жоқ. Хлодвиг христиандардың дінін алып, мемлекетті ны-ғайтты. Бірақ
корольдің билігі күшті болғанымен, рулық қоғамның кейбір басқару оргаидары
сақталып қала берді. Франктердің жалпы тайпалар жиналыстарының орнына
"Наурыз дала" деген жиналыстар келді. Мүвдай жиналыстарда Хлодвиг әскерінің
сапасын талқьшады. Жетінші ғасырдан бастап Наурыз дала жиналысы ақсүйек
қызметкерлердің жиналысына айналды. Король және оның тоңірегіндегілер
шешімдері алдымен осы Наурыз дала жиналысында талқыға салынатын.
Корольдің өзі бейбітшілік кепілі болды, ол қауымның шығарған шешімдерін
орындайтын, заң шығаратын. Король өскер, сот процесі ту-ралы зандар
шығарды. Король өз билігін мүрагерлік түрінде балаларына қалдыру қүқығын
иеленді. Корольдің қызметкерлері минестериалдар деп аталды.
Олардың арасындағы басты қызметкердің лауазымы - майордом бол-ды. Бүрын
майордом сарайдың шаруашылық ісіне ғана жауап беретін, келе-келе оның
билігі күшейіп, ең беделді қызметкерге айналды. Ол корольдің бірінші
комекшісі және орынбасары болды. Майордомның қолындағы билікті пайдаланып,
мемлекеттік төңкеріс жасаған жағдайлар да кездесті. Майордом король
сарайының басшысы болғандықтан, қызметкерлердің барлығы соған бағынатын.
Қызметкерлердін басым көпшілігін ол өзі тағайындайтын.
Пфальцграф-корольдің сарайындағы сотты басқаратын лауазым иесі.
Тезаурарий - дәулетті сақтаушы, ол бүкіл материалдық игілікке ие болып,
соның сақталуына жауап береді. Ол мемлекет қазынасының сақталуына да
жауапты болды. Франк мемлекетінде корольдің және мемлекеттің қаражаты бірге
сақталатын.
Маршал-корольдің атты өскерін басқаратын адам.
Архикапеллан-корольдің діни қызметкері. Сарайдағы шіркеу қызметкерлерінід
ішіндегі ең жоғары дінбасы. Ол міндетті түрде король кеңесінің мүшесі
болды.
Камерарий-король қазынасына салыктың түсуін бақылаушы жөне сарай мүлқінің
сақталуына жауапты адам. Аталған қызметкерлердің ара-сындағы биліктердің
бөлінуі әлі де зерттей түсуді қажет етеді. Ссбебі-кызметтік иерархия әлі
жеткілікті анықталмаған.
Мемлекет жерлері паги деп аталып, аудандарға бөлінетін. Оларды бас-қаратын
графтарды корольдің өзі тағайындайды. Графтың қарауында әске-
Паги жүздікке бөлінді. Жүздікті басқаратын адамды халық сайлай-тын. Жүздік
қауымға белінді, қауымда жергілікті өзін-өзі басқару принциптері сакталды.
Бірнеше округтер герцогтіктерге бірікті, оларды герцог басқарды. Гер-цогтср
баскару қызметінен басқа шекараны қорғауға тиісті бодды. Өмірдің баска
саласында оның функциясы графтың қызметіне үксас.
Сот. Жоғарғы сот билігі монархтың қолында болды. Ол сот қызметін
аксүйектердің окілдерімен бірлесіп атқарды. Корольдің кеңесі ең ауыр
кылмыстарды карайтын.
Бірақ сот функдиялары бүрынғысынша кауымның билігінде қала берді. Қауым өз
жерінде жасалған кьілмыстарға жауапты болды, сотқа қатыс-ты, ант берген
адамдарды белгіледі, келмеген адамдарды сотқа апаруға тиісті болды және
вергельд деп аталатын айыппүлды туыскандарына телсу-ге комектесті.
Негізгі сот органдары-жүздіктің соттары. Олар бүқара халықпен ты-гыз карым-
қатынас жасады, сондықтан мүндай соттың абыройы жоғары еді. Олар өз
қызметінде халықтың әдет-ғүрпын сақтап, кебіне сол нор-маларды қолданатын.
Бірак бірте-бірте олар да монархияның қүралына айналып, өзінің
тәуелсіздігін жоғалта бастады.
Жүздіктін сотын тунгин басқаратын. Сот қызметкерлері соттың рахинбургтері
деп аталды. Сот мүшелігіне бай әрі күкық мәселелерін жетік білетін адамдар
сайланды. Сот мөжілісіне тәуелсіз және күқығы толык ерікті адамдар катыса
алатын. Король сайлаған адамдар сот процесінің дүрыс жөне занды өтуін ғана
қадағалайтын.
Әскер. Франк мемлекетінің халық әскері феодалдық оскерге айнал-ды.
Меровингтер кезеңінде оскердің негізін корольдің сарбаздары қүрай-тын. Олар
жақсы қаруланған жоне жеткілікті .жалақы алатын. Сондық-тан олар король
тағының басты тірегі болып есептедді, шаруаларды басу үшін король өзінің
сарбаздарын жүмсайтын. Көсіпқой әскермен қатар халық оскерлері де сақталды,
олар басқа мемлекеттермен соғысқан жағ-дайда керек еді. Бүл әскерлер бірте-
бірте тек қана көмек беретін әскерге айналды. Корольдің кәсіпқой әскерлері
де жерге ие болғаннан кейін ко-рольге бүрынғыдай біржола бағынбайтын болды.
Осы себептер әскерді олсіретті де, Карл Мартелл әскерде реформа жүргізуге
можбүр болды.
Каролингтер монархиясының ерекше нышандары сегізінші ғасырдан ТХ ғасырдың
ортасына дейін сақталды. Сегізінші ғасырдың басында Франк мемлекетіне
әскери қауіп тонді. 718 жьшы арабтар Пиреней жарты ара-лын өздеріне толык.
бағындырып, Галлияға кірді. Сол жылы олар Септи-манияны жаулап, Аквитания
мен Бургундияға көз алартты. Аквитания-нын, және Бургундияның магнаттары
арабтармен одақ қүруға да келісім
еТеТІНДІІЩ ОаИКДТГЫ. ІЧ.арл арашарга диис ьаіі^шп таіпаііаріа
л,ыр^.ізі-
лық корсете білді. Ол үш мемлекеттің майордомы ретінде корольдердің
орындарын әдетте босалқы үстады. Оның ең табысты реформасы-әскери реформа
еді.
Реформаның негізгі мәселесі - бенефиций. Бенефиций үшін рыцарь-лер әскерге
келетін болды. Олар ақы ретінде жер алушы еді. Жер үлесі бенефиций деп
аталды. Бенефиций әкесінен баласына мүра ретінде берілетін. Жер ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Франк мемлекетi
Үндістан мемлекеті және құқығы
Жапонияның мемлекеті және кұкығы
Германияның мемлекеті жəне құқығы
Ежелгі Египет мемлекеті және құқығы
Ежелгі Қытайдың мемлекеті және құқығы
Ежелгі Римнің мемлекеті және құқығы
Ежелгі Египеттің мемлекеті және құқығы
Феодалды францияның мемлекеті жəне құқығы
Чехияның мемлекеті мен құқығы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь