Синтетикалық (жинақтау) және аналитикалық (жіктеу) счеттары


Бухгалтерлік есеп тәжірибесінде барлық аналитикалық жіктеу счеттарының дебеті мен кредитіндегі айналым сомаларының жинағы синтетикалық жинақтау счеттарының дебеті мен кредитіңдегі айналым сомасының жинағымен бірдей болуы керек деген ұғым бар. Яғни, аналитикалық жіктеу счеттары синтетикалық жинақтау счеттарының құрамында жүргізіледі. Синтетикалық счет деп - жинақтаушы, ал аналитикалық счет деп жіктеуші счеттарды айтады. Синтетикалық счеттарды баланстық счеттар деп те атайды. Баланстық счеттардағы қалдыққа сай бухгалтерлік баланс жасалынады. Синтетикалық счеттарда активті қаражаттар, меншікті капитал және міндеттемелер жинақталған сомалары көрсетіледі. Жинақтау тек қана ақшалай өлшеммен жүргізіледі. Синтетикалық счеттарда жинақталған көрсеткіштер арқылы кәсіпорынның активті қаражаттарының жалпы көлемі мен бұлардың қозғалысын, қорлану көздерінің қалыптасуын, жабдықтаушылар мен мердігерлермен есеп айырысудың жалпы сомасын, сонымен қатар банктерден алынған қысқа және ұзақ мерзімді несиелерді қайтарудың жағдайы жөніндегі материалдарды алуға болады.
Нарықтық қатынастардың талабына сай бухгалтерлік есеп ұғымына "капитал", "меншікті капитал", "міндеттемелер", "инвестициялар", "акционерлік капитал", "резервтік капитал", "бөлінбеген таза пайда", "вексельдер" сияқты категориялар енгізіліп отыр. Жоғарыда көрсетілген категориялар бойынша мағлұмат алу үшін ең әуелі синтетикалық счеттар қолданылады. Алайда кәсіпорындар мен ұйымдар қызметін жан-жақты және тиімді басқару үшін тек қана жалпылама жинақталған мәліметтер мен ақпараттар жеткіліксіз. Жинақталған ақпараттар жіктелуге тиісті. Бухгалтерлік есеп объектілерін дәйекті түрде жіктеп, талдау және сипаттау үшін жіктеу немесе аналитикалық счеттарды қолдану қажеттігі туындаған. Яғни, топтастырылып жинақталған активті қаражаттар, меншікті капитал және міндеттемелердің қалыптасуы мен қозғалысын, бұлардың жекелеген

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Синтетикалық (жинақтау) және аналитикалық (жіктеу) счеттары
Бухгалтерлік есеп тәжірибесінде барлық аналитикалық жіктеу счеттарының
дебеті мен кредитіндегі айналым сомаларының жинағы синтетикалық жинақтау
счеттарының дебеті мен кредитіңдегі айналым сомасының жинағымен бірдей
болуы керек деген ұғым бар. Яғни, аналитикалық жіктеу счеттары синтетикалық
жинақтау счеттарының құрамында жүргізіледі. Синтетикалық счет деп -
жинақтаушы, ал аналитикалық счет деп жіктеуші счеттарды айтады.
Синтетикалық счеттарды баланстық счеттар деп те атайды. Баланстық
счеттардағы қалдыққа сай бухгалтерлік баланс жасалынады. Синтетикалық
счеттарда активті қаражаттар, меншікті капитал және міндеттемелер
жинақталған сомалары көрсетіледі. Жинақтау тек қана ақшалай өлшеммен
жүргізіледі. Синтетикалық счеттарда жинақталған көрсеткіштер арқылы
кәсіпорынның активті қаражаттарының жалпы көлемі мен бұлардың қозғалысын,
қорлану көздерінің қалыптасуын, жабдықтаушылар мен мердігерлермен есеп
айырысудың жалпы сомасын, сонымен қатар банктерден алынған қысқа және ұзақ
мерзімді несиелерді қайтарудың жағдайы жөніндегі материалдарды алуға
болады.
Нарықтық қатынастардың талабына сай бухгалтерлік есеп ұғымына
"капитал", "меншікті капитал", "міндеттемелер", "инвестициялар",
"акционерлік капитал", "резервтік капитал", "бөлінбеген таза пайда",
"вексельдер" сияқты категориялар енгізіліп отыр. Жоғарыда көрсетілген
категориялар бойынша мағлұмат алу үшін ең әуелі синтетикалық счеттар
қолданылады. Алайда кәсіпорындар мен ұйымдар қызметін жан-жақты және тиімді
басқару үшін тек қана жалпылама жинақталған мәліметтер мен ақпараттар
жеткіліксіз. Жинақталған ақпараттар жіктелуге тиісті. Бухгалтерлік есеп
объектілерін дәйекті түрде жіктеп, талдау және сипаттау үшін жіктеу немесе
аналитикалық счеттарды қолдану қажеттігі туындаған. Яғни, топтастырылып
жинақталған активті қаражаттар, меншікті капитал және міндеттемелердің
қалыптасуы мен қозғалысын, бұлардың жекелеген баптары мен түрлеріне қарай
жіктеп, көрсету үшін аналитикалық жіктеуші счеттар қолданылады.
Аналитикалық счеттар тек қана синтетикалық счеттардың құрамында жүргізіліп,
бұларға жазылған көрсеткіштер бірдей уақытта орындалады. Синтетикалық және
аналитикалық счеттар арасында тығыз экономикалық байланыс орнаған.
Синтетикалық жіктеу счеттарындағы мәліметтерді кеңінен пайдалану арқылы
кәсіпорындардағы әрбір құндылықтардың, мүліктер мен негізгі құралдардың,
тауарлы-материалды босалқылардың, есеп беруге, есеп айырысуға, өндірілген
өнімдер, тауарлар, алынған міндеттемелер мен несиелер, т.б. жекелеген
түрлері бойынша мәліметтер алып, экономикалық және қаржылық тұрғыдан талдау
жұмыстарын жүргізуге болады. Ендігі жерде аналитикалық және синтетикалық
счеттар арасындағы байланысты көрсету үшін мысалдар келтіріледі. Мысалы,
кәсіпорынның "Материалдары" счетында мынандай көрсеткіштер (мәліметтер)
болады:
Дт Материалдар Кт
Бастапқы қалдық 80000 2) 45000
3) 55000
1) 95000
айналым жинағы 95000
Соңғы қалдық 75000

Бұл счет бойынша кәсіпорынның қолда бар материалдарының жалпы сомасын
ғана көруге болады. Қолда бар "осы материалдардың қандай жекелеген
түрлерден тұратындығын, қалайша өзгеретіндігін, бұлардың санының қаншалығын
білу үшін синтетикалық счет қажет. "Материалдар" счетындағы материалдарды
шартты түрде А және Б деп, екі түрге бөліп қарайтын болсақ, онда
синтетикалық счет төмендегіше жүргізіледі.
Кесте құру нәтижесінде синтетикалық жинақтау счетының бастапқы қалдығы
А және Б материалдары бойынша жалпы 80000 теңге болып көрсетілсе, кіріс
және шығыс операциялары "Матеркалдар" счетына жазылғаннан соң соңғы қалдық
А материалдары бойынша 20000 теңге, ал Б материалдары бойынша 55000 теңге
болып, соңғы жалпы қалдық сома 75000 теңге болды.
1-кесте
(Кіріс) А Материалдар -
(Шығыс)
ОпСаны Бағасы (теңге) Сомасы (теңге)Операциялар
ер ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Синтетикалық (жинақтау) және аналитикалық (жіктеу) счеттары туралы
Синтетикалық және аналитикалық шоттар
Синтетикалық және аналитикалық есеп шоттары
Банктегі аналитикалық және синтетикалық есеп
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің ағымдағы міндеттемелерінің аналитикалық, синтетикалық есебі
Қорларды жіктеу және бағалау
Аналитикалық және имитациялық модельдеу
Аналитикалық химия және экология.
Қорларды жіктеу және бағалау туралы
Автоматты бөлшектеу және жинақтау
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь