Кәсіпорындағы кызметкерлерді әлеуметтік қорғау және еңбекті қорғау

М а з м ұ н ы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
І тарау Әлеуметтік қорғау және еңбекті қорғау түсінігі мен оларды ұйымдастыру.
1.1. Әлеуметтік қорғау және еңбекті қорғау түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.2. Кәсіпорындағы қызметкерлерді әлеуметтік қорғау және оларды ұйымдастыру қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 11
1.3. Еңбекті қорғау жұмыстарын ұйымдастырудың шетелдік тәжірибесі...16
ІІ тарау Кәсіпорындағы қызметкерлерді әлеуметтік қорғау және еңбекті қорғау шаралары («Қазақмыс корпорациясы ЖШС» мысалында).
2.1. «Қазақмыс ЖШС» кәсіпорынның жалпы сипаты ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
2.2. «Қазақмыс ЖШС» кәсіпорынның экономикалық жағдайын талдау ... .23
2.3. Кәсіпорынның әлеуметтік қорғау және еңбекті қорғау шаралары ... ...29
ІІІ тарау Кәсіпорындағы қызметкердерді әлеуметтік қорғау мәселелері және оларды шешу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .37
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...38
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...39
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛГІ
Қ.ЖҰБАНОВ атындағы АҚТӨБЕ МЕМЛЕКЕТТК УНИВЕРСИТЕТІ
Экономика факультеті
Экономика және менеджмент кафедрасы
Курстық жұмыс
Тақырыбы: Кәсіпорындағы кызметкерлерді әлеуметтік қорғау және ... ... Д.Т. ... ... а з м ұ н ... ... ... қорғау және еңбекті қорғау түсінігі мен ... ... ... және ... ... Кәсіпорындағы қызметкерлерді әлеуметтік қорғау және оларды ұйымдастыру
қағидалары..................................................................
..............11
1.3. ... ... ... ... ... ... тарау Кәсіпорындағы қызметкерлерді әлеуметтік қорғау және еңбекті қорғау
шаралары («Қазақмыс корпорациясы ЖШС» мысалында).
2.1. ... ЖШС» ... ... «Қазақмыс ЖШС» кәсіпорынның экономикалық жағдайын талдау.....23
2.3. Кәсіпорынның әлеуметтік қорғау және еңбекті қорғау шаралары.......29
ІІІ тарау Кәсіпорындағы қызметкердерді әлеуметтік қорғау ... ... ... ... і р і с п ... ... дегеніміз – тиісті заң және ... да ... ... ... ... адамның қауіпсіздігін, денсаулығы мен
жұмыс қабілетін ... ... ... ... ... және ... алдын-алу шаралары.
Ал әлеуметтік қорғау дегеніміз – қоғамдық дамудың ... ... ... ... тіршілік әрекетінің кепілдікті
деңгейін қамтамасыз ... ... ... және ... ... ... ... арқылы жүзеге асыру механизмдерінің жүйесі.
Сондықтан берілген ... ... ... ... - ... және ... қорғау түсінігін жаза отырып, кәсіпорындағы
қызметкерлердің әлеуметтік қорғау қағидаларын ... ... ... жұмыстарын шетелдік тәжірибесін ұйымдастыра отырып, « » кәсіпорының
жалпы сипатын, кәсіпорынның әлеуметтік қорғау және ... ... ... ... ... және ... шешу ... қол
жеткізу.
Осы мақсатқа сәйкес жұмысты жазуда келесідей міндеттер қойылады:
- ... ... және ... ... ... ... қызметкерлердің әлеуметтік қорғау қағидаларын
ұйымастыру;
- еңбекті қорғау ... ... ... ... ... ЖШС» ... ... сипаты;
- «Қазақмыс ЖШС» кәсіпорынның экономикалық жағдайын талдау;
- «Қазақмыс ЖШС» кәсіпорынның әлеуметтік ... және ... ... Кәсіпорынның әлеуметтік қорғау мәселелері және оларды шешу жолдары.
Курстық жұмыс кіріспеден, қорытындыдан, 3 ... ... ... ... ... және ... ... түсінігі мен оларды
ұйымдастыруы.
ІІ тарауда, Кәсіпорындағы қызметкерлерді әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ЖШС» мысалында).
ІІІ тарауда, Кәсіпорындағы қызметкерлерді әлеуметтік ... және ... шешу ... ... ... жазу барысында: С.Р. Рзагулова, Н. Дузбаева, Ж.Т.
Алпысбаева, Ж.С. Дүйсембаева, М. Тайсариева, Н.Ә. Назарбаев, Б. ... ... Н.К. ... ... ... ... ... сандық берілгендер келесігідей мерзімді басылымдар алынылды:
«Мирас» журналы, «Аль ... ... ... ... «Егемен Қазақстан»
газеті, ҚР-ның Еңбек кодексі, www.stat.kz ... және ... ... ... ... және ... ... түсінігі мен оларды
ұйымдастыру.
1.1. Әлеуметтік қорғау және еңбекті ... ... ... ... ... Республикасының заңында еңбекті
қорғау – ... ... ... ... мен ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз ететін әлеуметтік
экономиканың, ұйымдастырушылық, ... ... және ... ... ... ... ... және басқа да
нормативтік актілері негізінде әрекет ... ... ... ... ... ... – тиісті заң және басқа да нормативтік
актілердің негізінде ... ... ... ... ... мен
жұмыс қабілетін сақтауды қамтамасыз ететін, әлеуметтік-экономикалық,
ұйымдастыру, техникалық-гигиеналық және ... ... ... Еңбек
заңдары еңбекті қорғаудағы ұлттық саясат пен мемлекеттік ... ... ... жұмыс берушілер қызметкерлердің негізгі
құқықтарының бірі – қауіпсіздік пен гигиена талаптарына сай ... ... ... ... етеді.
Хамзин А.Ш: «Еңбекті қорғау – 3 аспектіден қарастырылып ашалады:
- еңбек жағдайын қамтамасыз етуге, қызметкердің ... ... ... ... нормаларды біріктіретін еңбек
құқығының ерекше бөлімінің институты ретінде;
- еңбек қорғау бойынша нормаларды сақтаусыз еңбек ... ... ... ... мен ... ... ... еңбек
шартының міндетті талабы ретінде;
- еңбек жағдайының қауіпсіздігімен денсаулық үшін бағытталған ... мен ... ... ... ... ... ретінде»-дейді.
Ал Уваров В.И: «Еңбекті қорғау еңбектің қауіпсіз және саулық жағдай
сұрақтарын реттейтін, ... ... ... ... ... ... ... мекемелермен, коореративтерімен фермерлік
шаруашылықтарымен және меншігі мен шаруашылық ... ... ... ... ... ... жолдаушылар мен еңбек қатынасында
тұратын барлық қызметкерлер, коорператив ... ... ... ... ... ... жоғары оқу орындарының студенттері мен арнаулы
орта оқу органдарының және жалпы білім беретін мектептердің ... ... ... ... жоқ жүмысқа тартылған әскери қызметшілер.
Y кімнің ... ... ... ... жұмыс кезінде сот үкімімен жаза өтеп жатқан адамдар,
сондай-ақ ... мен ... ... үшін ... еңбек қызметінің
кез келген түріне қатысушылар еңбекті қорғауға құқылы.
Қазақстан Республикасы кәсіпорындары мен ... ... ... ... ... жұмыс атқарғанда оларда еңбекті қорғау
жөнінде белгіленген халықаралық нормалардан кем емес талаптар кездеседі.
Қазақстан Республикасының кәсіпорындарында жұмыс істейтін ... ... ... ... істейтін республика азаматтарының еңбекті ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясында
адамдардың еңбегі мен денсаулығы ... ... ... ... және тазалық талаптарына жауап беретін ... ... ... ... ... бұл ... ең алдымен, еңбекті қорғау
және оларды ... ... ... ... ... ... ... Е.М: «Еңбекті қорғау құқықтық институты қызметкер мен жұмыс
беруші арасындағы қаіпсіздік пен ... ... ... ... ... ... нормалардан тұрады және еңбек қорғау
бойынша ережелер мен ... ... ... ... ... ... жасайтын қызметкерлер үшін өтеулер және жеңілдіктердің
арнайы ... ... ... ... ... толмағандардың,
әйелдердің еңбек қорғау нормалары; еңбек қорғау бойынша ... ... ... өндірістегі бақытсыз жағдайларды тергеу
және оның есебі ережелерін нақтылайды» ... Д.А: ... ... ... басқару республикадағы
ұлттық саясат қағидаларын қамтамасыз етуге арналған» -дейді.
Еңбекті қорғауды кең және тар мағынада түсінуге болады. Кең ... ... ... – қызметкердің еңбек қызметі барысында оның ... ... ... ... ... жүйесі. Кең мағынада еңбекті
қорғау құқықтық, медициналық, техникалық және экономикалық ... ... Бұл ... ... бір жайт, еңбекті қорғаудың кем
дегенде бір құрамдас бөлігі бұзылса, онда бүкіл ... ... ... ... ... ... техникалық аспектісі машиналарды,
жабдықтарды жасау, өндірістік, ғимараттарды салу және т.б. кезінде ... ... ... тиіс ... ... Егер ... машиналар және т.б. олаода жұмыс істейтін адамдардың ... ... ... етіп ... онда өндірістегі қайғылы оқиғалар,
өндірістік жарақаттар орын алатыны сөссіз немесе егер ... ... ... жуыну, санитарлық-гигиеналық бөлімдер жабдықталмаса,
ал ыстық цехтарда тиісті тұзды су болмаса ... ... ... ... не ... ... ... рұхсат етілген нормалары шамадан
тыс асып кетсе – бұл еңбекті қорғаудың ... ... ... ... бұл дегеніміз бүкіл еңбекті қорғау бұзылған, яғни,
сол жерде жұмыс ... ... ... мен ... ... осындай жағдай еңбекті қорғау экономикалық аспектісі ... де орын ... ... ... ... ... және осының
нәтижесінде қызметкерлер қорғау ... ... ... ... ... жабдықтар, машиналар ауыстырылмаса, бұл ... ... мен ... үшін ... ... ... ... мағынада еңбекті қорғау адам еңбек ететін кез келген жерде қажет.
Еңбекті ... ... ... ... ... ... ... жұмыс берушілердің, кооператив мүшелерінің, тәжірибеден
өтеп ... ... ... үкімі бойынша жазасын өтеп азаматтардың
еңбегіне таралады.
Тар мағынады еңбекті қорғау дегеніміз бұл қызметкерлердің өмірі ... үшін ... ... ... қамтамасыз етуі тиіс құралдар
мен ... ... К.А: ... ... ... ... ... кооперативпен және қоғамдық ұйымдармен жүзеге асырылады» -
дейді.
Бұл шаралар мен құралдар мыналарда көрсетілген:
- ... ... ... ережелер мен нұсқауларда;
- ауыр, зиянды және қауіпті жұмыстарда ... ... ... мен ... ... арнайы нормаларда;
- өндірістегі қайғылы оқиғаларды тергеу және есепке алу ережелерінде;
- қауіпсіздік ... және ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардағы, әрбір жұмыс орындағы
еңбек жағдайлары еңбекті ... ... ... ережелерге және
нормаларға сәйкес болуы тиіс екендігін білдіреді. Жұмыс орны өндірістік
жарақатқа, кәсіптік ауруға ... ... ... ... ... ... ... зиянды өндірістік факторлардың әсерінен қорғалуы тиіс.
Еңбектің ... ... ... ету, ... ... ... ... және еңбек ұжымын осы бақылаудың ... ... ... ... міндеті жұмыс берушіге жүктеледі.
Еңбекті қорғаудың талаптарын сақтаған жағдайда өндірістегі ... ... алу, ... ... ... ... ... болып
табылады. Алайда, егер мұндай жағдайлар орын алса, қызметкерлер өздерінің
тікелей басшыларын немесе басшылықты кез ... ... ... ... ... туралы, адамдардың өмірі мен денсаулығына қауіп төңдіруі
мүмкін кез келген жағдайлар туралы ... ... ... ... ... мен ... ... оқиғаны тергеу үшін, олардың алдын алу
үшін және апат ... ... ... ... ... ... сақтап қалу үшін барлық шараларды қолға алуға міндетті.
Хамзин А.Ш, Уваров В.И, Гирженко Е.М, ... Д.А, ... ... А.С: ... ... еңбек жағдайларын үнемі жақсарту, еңбек
процесіне жағдай жасауға бағытталған» - дейді.
Қызметкерлердің ... мен ... үшін ... ... төнген
жағдайда бұл қауіпті жойғанға дейін олар жұмысты орындаудан бас тартуға,
сонымен қатар егер бұл ... ... ... ... ... және қауіпті
еңбек жағдайларындағы жұмысты істеуден бас тартуға құқылы. Бұл ... ... ... ... ... бір ... ғылым мен техниканың қазіргі
кезгі даму деңгейінде өндірістің адамға ... ... ... әлі ... жойылмаған. Сондықтан, зиянды және қауіпті ... ... ... ... ластану және т.б. орын алған жұмыстарда
қызметкерлерге нормаларға ... ... ... аяқ киім және де ... көзілдіріктер, қорғау белбеулері, сабын және т.б. сияқты ... өзге де ... ... ... ... міндетіне тек
өзіндік қорғану құралдарын беру ғана емес, сонымен қатар, оларды ... ... ... ... және т.б ... ету ... еңбек жағдайлары орын алған жұмыста қызметкерлерге сүт ... ... ... оған ... азық-түлік өнімдері, ал
аса зиянды еңбек ... ... ... ... ... тегін берілуі тиіс.
Мемлекеттік стандарттарға, еңбекті қорғауға байланысты ... ... ... ... ... мен құрылыстарды
жобалауға, салуға және ... ... ... және өзге де ... ... ішінде, шетелден
әкелінген құралдарды шығаруға жол берілмейді.
Олардың адамның ағзасына және ... ... ... санитарлық-гигиеналық, радиациялық, медицияналық-
биологиялық ... ... ... ... ... салынады.
Еңбекті қорғауды қаржыландыру мемлекеттік және жергілікті бюджеттер,
бюджеттен тыс ... ... ... және өзге де ... ... асырылады. Кәсіпорындардың қызметкерлерге осы ... ... ... қорғау заңдарда қызметкерлер мен жұмысберушілердің міндеттері
де көзделген. Кызметкерлер өндірістік ... ... ... және ... орындаудың белгілі бір ережелерін белгілейтін
еңбекті қорғауға қатысты нормаларда, ережелерді және нұсқауларды ... ... ... ... ... және өзіндік қорғану
құралдарын дұрыс пайдалануға және ... ... Егер ... ... шарты болып қауіпсіздік техникасына қатысты арнайы білім
алу, нұсқама алу ... ... ... ... онда қызметкер бұл
талаптарды орындауға міндетті. Бұл талаптарды орындаудан бас ... ... бұзу ... ... ... жұмыс беруші еңбекті қорғау талаптарын сақтауға қатысты
жұмыстар жүргізуге міндетті, яни жұмыс беруші немесе ... ... ... заттардың рұхсат етілген деңгейін бақылауға, олардың асып кетуін
болдырмауға, қаіпсіздік техникасына қатысты ... ... ... және ... ... ... ... нормалардың
және нұсқаулардың орындалуын талап етуге, қызметкерлерді ... ... ... және ... ... ... хабарландыруға,
қызметкерлерді ұжымдық және өзіндік қорғану құралдарымен қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ғимараттар мен
қызметкерлердің жұмыс орындарында өндіріс санитария мен ... ... ... ... ... ... орындалуына қадағалау және
бақылау жасауға, еңбекті қорғау ережелерін бұзған үшін жауапкершілікпен
байланысты шаралар қолдануға міндетті.
Ал ... ... ...... ... ... ... азаматтарға қалыпты тіршілік әрекетінің кепілдікті деңгейін
қамтамасыз етуге арналған ... және ... ... ... ... ... жүзеге асыру механизмдерінің жүйесі.
Бұл деңгей қоғамның әлеуметтік-экономикалық дамуының ахуалына, ... ... ... ... ... ... және ... бөлудің
сипатына, жүйені іске асыру механизмдерінің жұмыс тиімділігіне ... ... ... ... ... ақша қорларын
қалыптастырумен және пайдаланумен байланысты қайта бөлгіштік ... ... бұл ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғауға жұмсалатын шығындар қаржы ... ... ... ... ... және ... ... шығындар ретінде қамтып көрсетіледі.
Әлеуметтік қамсыздандандыру – таратушылық қарым-қатынас ... ... бір ... ... ... ... ... ету
және қызмет көрсету үшін ақшалай қаражаттардың қоғамдық қорларын құру және
пайдалану жүйесі.
Кең мағынада әлеуметтік қамсыздандыру ... ... ... ... ... ұйымдастырудан тәуелсіз қоғамның барлық мүшелерін сәйкес
қамсыздандыру.
Әлеуметтік қамтамасыз етуді қаржыландырудың негізгі қайнар көзі ... ... ... табылатын мемлекет. Заңдылықтарға сәйкес азаматтардың
кейбір санаттарына мемлекет қаражаттары ... ... ... ... ... жүйесін қоспағандағы әлеуметтік жүйеге
қатысу ынтасы минималды.
Әлеуметтік қорғау жүйесінің тиімді қызмет етуіне ... ... ... ... ... жататын:
- жетілмеген заңдылық - әлеуметтік саланы реттеуші заңдылық төлемінің
әлеуметтік тәуекелдері мен ... ... ... ... ... ... қалыптастырылған;
- жеткіліксіз әділеттілік пен төмен ынталандырулар - ... ... ... ... ... кезінде салық аударымдарын
жүзеге асырушы экономиканың формалды секторының қызметкерлерінің төлем
жасамайтын тұлғалардың ... ... ... жеткіліксіз анықтылық - әлеуметтік төлемдерді алу процесін байқап
отыру үшін жеке дара идентификация ... әлі ... ... ... ... ... ары ... сақталуы орын алып отырған
кемшіліктердің тереңдей ... ... ... мен ... ... ... ... келешектегі әлсіреуіне, оның ... ... ... ... және ... зейнетақы жүйесіне
міндетті жарналар аударатын азаматтардың өз міндеттерін орындаудан жалтара
түсуіне ... ... ... ... ... ... ету жүйесін дамытудың негізгі бағыттары
халықаралық тәжірибеге және ... ... ... ... Бұл
жүйе әкімшіліктендіруге аздаған шығындар жұмсай отырып халықтың ... ... ... ... ақы ... ... ... ынталарды
қалыптастыруға ықпал ететін және нарықтық жағдайларға сәйкес келетін жүйені
құру ұсынылады.
Қорғаудың жаңа ... ... ... ... және ... персонификацияланған, міндетті, сондай-ақ ерікті сақтандыру
жүйелері элементтерінен тұрады және адамның бүкіл өмірі ... ... ... ... тұрғылықты халықты әлеуметтік ... ету үшін ... ... қорғау жүйесінің негізгі мақсаттары мен ... ... ... ... ... өсуді қолдайтын: барлық
азаматтарға тәуекелді жағдайлар туындаған кезде қорғауды ... ... ... ету және ... ... ... қамту.
Әлеуметтік саланы реттейтін заңдылықтар әлеуметтік ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау жүйесі мынадай болуы
қажет:
- әділетті - әлеуметтік қорғау ... ... ... әлеуетті
пайдаланушылар үшін жеңіл қол жеткізетіндей болуы керек. Мемлекетпен
кепілдендірілетін әлеуметтік жәрдемақылардың минималды ... ... мен ... ... ... ... әлеуметтік тәуекелдер
барысында төлемдердің тең деңгейін ұсынуы керек. Сонымен бір уақытта
әлеуметтік қорғаудың қосымша деңгейі осы жүйедегі әрбір ... ... ... мен ... ... ... ... әрбір азаматтың мемлекеттен тәуелділігін емес, оның ... ... ... ... барық жұмысқа қабілетті
азаматтар өздерінің болашақтары мен өз ... ... ... ... ... ... керек;
- әрекет етуші - әлеуметтік жәрдемақылар адрестілігімен, яғни оған
толығымен ... бар және ... ... басым азаматтарға
ұсынылуы керек;
- тиімді, яғни айқын және ... ... ... ... ... ... негізгі компоненттері еркін реттелуі керек;
- дұрыс, яғни белгілі бір ... ... ... ... бөлігін қамтуы тиіс.
Жоғарыда аталған мәліметтерді ескере келе, әлеуметтік қорғау жүйесін
қорғаудың ... ... ... ... ... ұйымдастыруды ұсынамын:
- әлеуметтік тәуекелдерге байланысты бірдей деңгейде ... ... ... ... ... ... ... кезеңде жұмыс берушілердің аударымдары есебінен және болашақта
жұмысшы;
- ұызметкерлердің өз есебінен жүзеге асырылатын міндетті ... ... ... жүйесі;
- бюджет есебінен азаматтардың кейбір санаттарын қолдаудың ... ... мен ... ... ... ... ... туындауы жағдайында
азаматтармен ерікті сақтандырудың жүзеге ... ... ... ... келе, халақаралық тәжірибеде
негізінде ... ... ... институционалдық базасын
қарастыру кезінде аралас жүйеге, яғни мемлекеттік және жеке меншік
институттардың ... ... ... ... баса ... ... ... қызметкерлерді әлеуметтік қорғау және оларды ұйымдастыру
қағидалары.
Кез-келген мемлекеттегі әлеуметтік қорғау – жұмысқа ... ... ... ... ... ... қатар отбасының еңбекке
қабілетті отбасы мүшелерінің табыстары қоғамдық қажетті өмір сүру ... ... ... ... көмек көрсету үшін арналған
әлеуметтік-экономикалық қатынастардың кешенді жүйесі.
Әлеуметтік қамтамасыз ету – бұл ... ... ... ... ... етуге деген қабілетін толығымен және ішінара жоғалтқан
адамға қамқорлығы.
Әлеуметтік қоғау, сонымен бірге, бір жан ... ... ... ... ... өмір сүруге немесе өмірлік маңызы бар тауарлар
мен қызметтерді (реабилитация ... ... үй мен ... ... ... ... нәтижесі болып табылатын қоғамдық қажетті өмір
сүру ... ... ... ... ... ... ... мен жәрдемақы түрінде ақшалай ... ... ... ... әлеуметтік қорғаудың объектілері болып
табылатын тұлғаларға әртүрлі қызметтер көрсету ... ... ... Ол ... ... ... профилактикалық сипатта бола
алады.
Әлеуметтік қорғаудың мемлекеттік – құқықтық нысандарының бірі ... ... ... ... ... ... ету табылады.
Тікелей мемлекеттік қамтамасыз етудің белгілері болып – мемлекеттік
бюджет есебінен шығындарды қаржыландыру, мемлекеттік ... ... ... ... қамтамасыз ететін тұлғалар категорияларын
және олардың қамтылу дәрежелерін бекіту.
Әлеуметтік қорғаудың жеке нысандарының сипаты ерекшелігі болып сәйкес
заңдылықты қабылдауда міндетті ... ... ... ... ... бір ... ... әлеуметтік қорғауды жүзеге асыру
бойынша міндеттемелерді ... ... ... жеке ... жеке
инициативаларын көрсетеді. Жеке нысандар әлеуметтік қорғаудың ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
сияқты түрлерінде қолданыла алады.
Әлеуметтік көмек және әлеуметтік қамтамасыздану мәселесі мемлекет
масштабында ... ... ... бірі ... ... ... функциялардың көмегімен жүзеге асырылады.(Сурет 1).
Қазақстан Республикасының Конституциясы Қазақстан Республикасының
азаматы жасына ... ... ... ... асыраушысынан
айрылған жағдайда және өзге де ... ... оған ... ... ең төмен мөлшерлеріне, әлеуметтік қамсыздандыруылуна кепілдік
береді.
Нарықтық ... бар ... ... ... қоғау
жүйесі мемлекеттік, мемлекеттік емес ... ... ... ... ... құрылады.
Халықты әлеуметтік қорғауға ... ... ... ... үлкен орын алады.
Нарықтық қатынастарға көшу жағдайында халықты әлеуметтік қорғау басым
бола бастайды және тұтыну ... мен ... ... ... ... ... ... және ақшаның құнсыздануының нәтижесінде
өседі (сурет 2).
Бұл суреттің мәліметтерінен байқағанымыздай, ... ... ... ... бюджеттік әдіс бойынша қалыптастырылады.
Өйткені, әлеуметтік қорғау – қоғамдық дамудың нақтылы жағдайларына
сәйкес азаматтарға ... ... ... ... деңгейін
қамтамасыз етуге арналған басымдылықтардың және оларды мемлекеттік ... ... және ... институттар арқылы жүзеге ... ... ... ... ... ... ... жалпы
ішкі өнімінің мөлшерлеріне, қолданылған ұлттық байлыққа және оларды бөлудің
сипатына, жүйені іске асыру механизмдерінің жұмыс ... ... ... ... ... ... маңызды рөл атқарады.
Күнделікті қиыншылықтарды жеңуге кепілдік беретін жәрдемақылар беру, ... ... іске ... ... ... ... төмен тұратын халық топтарының ... ... ... жағдай жасайды.
Әлеуметтік қамсыздандырудың тиімділігін қамтамасыз ету үшін тиісті
ресурстар тек қана мұқтаж адамдарға берілуі қажет.
Әлеуметтік қорғау деп ... ... ... ... ... қалыпты тіршілік әрекетінің кепілдікті деңгейін қамтамасыз
етуге арналған басымдылықтардың және ... ... және ... ... ... асыру механизмдерінің жүйесін айтады.
Бұл деңгей қоғамның әлеуметтік-экономикалық дамуының ахуалына, ... ... ... қолданылған ұлттық байлыққа және оларды бөлудің
сипатына, жүйені іске асыру механизмдерінің жұмыс тиімділігіне байланысты
болады.
Әлеуметтік ... ... ... және пайдаланумен
байланысты қайта бөлгіштік қатынастарда көрініп, ... бұл ... әр ... ... төлемақылар беріледі.
Кедейленген топты азайту – нарықтық экономикаға ... ... ... негізгі міндеті.
Тұтынудың әр түрлі деңгейінің еңбек пен жұмысшы күші ... атап өту ... ... факторлар: отбасы мүшелерінің саны,
ондағы жұмыс ... мен ... ... ... жайы,
географиялық, табиғат жағдайлары және т.б.
Мемлекеттің ұлттық табысты қайта бөлу ... ... ... ... ... ... ... барлық мүшелерінің өмір сүруіне
қолайлы материалдық негіз жасау.
Ең төмен әлеуметтік төлемақылар ... ... ... ... жан ... ... ... бюджетінің мөшері болып табылады. Бұл
үшін негізгі тамақ өнімдері, ... ... ... ... ... ең ... тұтыну қоржынының құны мен құрамы есептеп
шығарылады.
Қазіргі жағдайда халықты әлеуметтік қорғау жүйесі одан әрі ... ... ... бағытта 2004 жылы мемлекеттік әлеуметтік реформаларды ... одан әрі ... ... ... ... Бұл ... қаржылық тұрақты, экономикалық тиімді, әлеуметтік әділетті ... ... ... ... құру ... ... барлық жәрдемақылар категогиялық санаттық негізде беріледі: тек
қана республикалық деңгейде бекітілген екі ... ... ... ... ... ... және тұрғын үй жәдемақысы – ... ... ... ... ... отбасыларына беріледі (егер
олардың табысы күнкөріс минимумынан 40% -дан ... ... ... ... ... ... екінші орында тұрған
әлеуметтік көмектің бір түрі мемлекеттік аталуы әлеуметтік ... ... оған ... ... бала ... ... берілетін және
басқа да әлеуметтік көмектің түрлері ... ... ... көрсеткіші
негізінде анықталатын (АЕК) бала тууға байланысты бұл ... бір ... ... ... Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік атаулы
әлеуметтік көмек туралы» Заңына сәйкес беріледі. Атаулы ... ... аз ... соның ішінде орташа табыс пен кедейшілік шегінің
айырмашылығы ретінде ... ... ... ... тұрмыс деңгейі – халықтың ауқаттылығын көрсететін категогия.
Адамның материалдық, әлеуметтік қызметтер мен ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін жиынтық көрсеткіш.
Осы қызметтер мен игіліктердің бір мезгілде үй ... ... ... ... өмір құны деп ... ... деңгейінің көрсеткіштеріне мыналар жатады:
- халықтың ақшалай табыстарының номиналдық (атаулы) көрсеткіші (ай сайын
жан басына шаққандағы көрсеткіш);
- тұтынуға ... ... (жан ... ... айсайынғы
көрсеткіш);
- орташа еңбек ақы;
- ең төменгі еңбек ... ... ... еңбекақының ең төменгі ең ... ... ... ... берілетін ең төменгі зейнетақы;
- күнкөріс минимумы (жан басына шаққандағы ай сайынғы көрсеткіш);
- табысы күнкөріс минимумынан төмен халықтың үлес салмағы, %;
- ... ... құны (жан ... ... ай ... ... азық-түлік себетінен төмен халықтың үлес салмағы,%.
Экономиканың даму барысында елде жан ... ... ... ... ... ... да, аумақтар бойынша да төмендеді, бірақ
табысы күнкөріс минимумынан төмен халықтың үлес салмағы ауылдқ және ... ... ... ... ... көрсетеді.
Мұндай үрдіс Қазақстанның оңтүстік және оңтүстік батыс облыстарында
(Атырау, Маңғыстау), көп балалы отбасыларына тән ... ... ... ... ... ... көп ... деректеріне сүйенсек, ... ... ... ... ... ... ... қасы.
Халықтың табыстары мен ақша жинақтарын анықтауда (соның ішінде
жұмыссыздардың және өзін-өзі ... ... ... ... ... ... ұлттық шоттар жүйесінің
көрсеткіштерімен ... ... ... бар.
Мемлекеттің атаулы көмегін алушылар – балалар, балалары бар ... ... ... өте көп. ... ана мен баланы қолдау республикада
өзекті мәселеге айналған.
Бүгінігі күнде ана мен ... ... ... ... үш ... ... және ... бойынша төленетін жәрдемақы; көп балалы
аналарға төленетін арнайы ... ... ... ... ... ... мемлекеттік жәрдемақылардың көлемі ұлғаяды және ... ... бір ... ... ... ... арналған жәрдемақы; 18
жасқа дейін балаларға берілетін жәрдемақы (отбасының жиынтық табысын ескере
отырып тағайындалады).
Бала мен ... ... ... ... қойылғанымен әйелдерге
толыққанды жұмыс істеуге, еңбек процесіне қатысуға, өзіне және ... ... ... етуге жағдай әлі де жасалмай келеді.
Мұндай шешілмеген мәселелерге әйелдің жүкті олған кезінде бала күтуге
арналған демалысын ... ... ... ... ... ... қалуда
жауапкершілігін арттыруда көптеген шешілмеген мәселелер бар.
Мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы заңдардың сақталуын бақылау
халықты ... ... ... ... ... және оның аумақтық
бөлімшелеріне жүктеледі.
Оларға ұйымдарда мүгедектерді әлеуметтік қорғау туралы ... ... ... ... ... жасау, анықталған
бұзушылықтарды жою туралы жазбаша ұйғарымдар беру, заңдарда беогіленген
негіздер бойынша ... салу ... ... Заңдарды бұзғаны үшін
кінәлі басшыларға және заңды тұлғаларға (тиісінше 200 және ... ... ... ... заң ... ... мүгедектерді қорғаудың әлдеқайда тиімді
жүйесін құруға 2006 жылдан бастап мемлекеттік бюджеттен 72,5 млрд теңге
бөлу көзделді.
«Қазақстан ... ... ... ... туралы»
Заңды қабылдау қазіргі нормативтік ... ... ... ... ... ... айырылу жағдайы
бойынша және жасына байланысты берілетін ... ... ... ... ... халықты жұмыспен қамту
туралы», «Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Кодексіне өзгерістер
мен толықтырулар енгізілді.
Әлеуметтік қамсыздандыру қоғамның еңбекке ... және ... ... ... ... жөнінідегі қатынастардың кең
спектірін қамтиды.
Әлеуметтік қамсыздандырудың нысаны ... ... ... ... ... және ... ... төмен жіктеріне
«әлеуметтік көмек» деп аталатындар бола алады.
Осындай әлеуметтік бағыттағы ... ... ... әртүрлі
себептердің салдарынан әлеуметтік көмекке және жәрдемақы алуға лайықты
қазақстандық ... ... ... ... ... ... ... даусыз-ақ!
Дегенмен де, мемлекеттің тарпынан берілетін сан алуан жеңілдіктердің
деңгейі әдіде болса үкімет тарапынан ... ... ... халықтың тұрмыс жағдайы одан да гүлденетін деңгейге жете түсер
деген армандар туады?!
1.3. Еңбекті қорғау жұмыстарын ұйымдастырудың шетелдік ... ... ... қорғау саласындағы негізгі
міндеттерінің бірі – ... ... ... ... ... ... ... қатынастарын реттеу мәселелерімен айналысатын
мамандандырылған мекеме Халықаралық ... ... (ХЕҰ) ... ... 1919 жылы ... ... шартының негізінде Ұлттар Лигасының тоғыз
елі – АҚШ, Куба, Жапония, Ұлыбритания, Бельгия, Итальия, Польша, Франция
және ... ... ... ... ... ... оған ... елдер – Швеция, Норвегия, Дания, Финляндия
қосылды. 2009 жылы 182 мемлекет ХЕҰ-ның мүшесі болып ... Бұл ... ... ... ... анықталады:
Біріншісі – саяси себеп. ХЕҰ-ның құрылуы үшін Ресей мен бірқатар
еуропалық елдерде болып ... ... ... ... ... ... ... күштеусіз, революциялық емес жолмен шешу
мақсатында ... ... ... ... ... қоғамның әртүрлі топтарының арасындағы әлеуметтік
бейбітшіліктің ... ... және оған ... ... ... проблемаларды эволюциялық бейбіт жолмен шешуге жағдай
жасайтын халықаралық ұйым ... ... ... - ... ... Қатал қанаушылыққа ұшыраған
еңбекшілердің өмірі мен еңбек жағдайлары аур және ... ... ... ... ... қорғау іс жүзінде болған жоқ. ... ... ... айтарлықтай артта қалып қойды, бұл қоғам дамуын
тежеді.
Үшіншісі – ... ... ... ... ... жағдайын
жақсартуға ұмтылуы шығындардың артуына, өнімнің өзіндік ... ... ... бұл ... күресті қиындатты және көпшілік елдердегі әлеуметтік
проблемаларды шешуді талап етті. ХЕҰ Жарғысына кіріспелік сөз ... да бір ... ... еңбектің адамгершілік ... өз ... ... ... ... ... басқа
халықтар үшін бөгет болып табылады» деп атап көрсетілді.
ХЕҰ-ның бірінші кезектегі міндеті бостандық, ... ... жеке ... ... ... ... ... де, әр адамдар үшін де лайықты ... ие ... ... ... жәрдемдесу болды және осылай болып қалып та отыр.
Лайықты еңбек – бұл бәрінен бұрын ... ... Ал ... ... ... мен ... өсуді арттырудың маңызды оңды факторы ... ... ... ең ... өкілі және оның құрылтайшыларының
бірі – Америка Құрама Штаттары көп ... ... ... және ... ... ... құруға жәрдемдесу
– АҚШ үкіметінің еңбек саласындағы төрт ... ... ... ... қол ... үшін АҚШ ... ... қызметкерлердің өмірі
мен денсаулығын қорғауға бағытталған заңдар мен бағдарламаларды орындауда
жаңашыл ... ... ... ... ... ... ... АҚШ
үкіметінің ерекше назарының аясында болатынын атап өткен жөн. 1997 ... ... ... мен ... қорғау туралы федералдық ... Ал 2008 жылы ... жаңа заң ... ол ... 30 ... өнеркәсіптің осы тәуелділік секторындағы еңбекті қорғау жөніндегі ең
елеулі нормативтік акт болып табылады.
Жоғарыда еске алынған шахталарда денсаулық сақтау мен ... ... ... ... ... ... үшін еңбекті қорғау мен кәсіптік
денсаулық саласындағы жалпы әкімшіліктен бөлек 1997 жылдан ... ... ... ... ... ... ... әрі - Әкімшілік) те жұмыс
істейді. Тәулік бойы «жедел желі» жұмыс ... осы ... ... мен ... ... ... фактілері жинақталады. Хабардың
кімнен және қалай алынғанына ... ... ... және т.б.)
қарамастан онда адамдардың денсаулығына қауіп төну фактісі мен орны ... ... ... және де бұл ... ... ... ... үшін негіз болып табылады. Әкімшілік жұмысы нәтижелігінің
көрсеткіші өндірістегі жазатайым ... жыл ... 15 %-ға ... ... бес ... ... авариялардың себебінен жұмыс күнін жоғалтудың
50 %-ға қысқаруы ... ... Бұл ... өнеркәсібіндегі өндірістік
жарақаттанушылықты 35 %-ға, ал тұтастай алғанда өнеркәсіп бойынша 23 %-ға
төмендеуге ... ... ... ... ... ... пен ... ауруларды жоюға бағыт алынды.
Еңбекті қорғау жөніндегі еңбек заңнамасын бұзушылық ұшін ... ... ... бұзушылық үшін – 250 мың доллар, қайталанғаны
үшін – 500 мың доллар айыппұл) қатар елде ... ... мен ... ... арнаулы федералдық бағдарламалар әрекет етеді – ... ... ... ... ... ... кеңес беруші, білімдік, тренингтік, гранттық бағдарламалар
және ... ... мен ... орындарының қауіпсіздігі мәселелері Америка
Құрама Штаттары еңбек ... ... ... ... ... бар бөлігі болып табылады.
Еңбекті қорғау және қызметкерлердің денсаулығы – ХЕҰ-ның белсенді
мүшелері Еуроодақ елдері стратегиясының ... ... ... қорғау
саласындағы саясатты іске асырумен Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау
жөніндегі еуропалық агенттік (бұдан әрі – ... ... ... ... ие бағыты – жаһандық әріптестік пен
қызметкерлер өмірін қорғау мен ... ... ... ... ... жәрдемдесу. Үшжақты ынтымақтастық негіздері ХЕҰ-
ның жарғысында, одан кейінгі бірқатар конвенцияларда және әсіресе еңбекті
қорғауды басқару жүцелеріне ... ... ... атап айтқанда ХЕҰ
– ЕҚБЖ 2001-де (ILO – OSH 2001) ... ... ... ... ... бұл ... кіретін әрбір мемлекет өкілдерінің қызметі
әлеуметтік-еңбек қатынастарының үш ... ......
қызметкерлер) анықталады. Бұл үшжақты тәсіл ұйымдағы еңбек қауіпсіздігі
мәдениетінің ... ... үшін ... ... бен икемділікті көздейді.
Агенттік жұмысындағы маңызы жағынан екінші орындағы нәрсе – еңбекті
қорғау саласында қатынас-байланыстар ... және ... ... ...... ... саласындағы саясатқа қолдау жасау,
еңбек қауіптілігіне зерттеулер жүргізу және жаңа ... ... ... ...... ... ... арасында өз еңбегі
мен денсаулығына деген жауапты көзқарас белсенді формада ... ... ... тәуекелдерді басқару негіздеріне тәрбиелеу мен тарату
үдерісіне жастар ұйымдары, кәсіподақтар, мектептер, университеттер және ... оқу ... ... ... ... (http: //osha. europa.
/OSHA/) еңбекті қорғау жөнінде ашық танысуға арналған ақпараттың мол ... оған ай ... ... ... жүзі ... 25-30 мың ... ... Іс-тәжіриебелік қолданылу тұрғысынан алып қарағанда
бұл ресурстың ... ... ... ... тарауы қызықты.
Тәуекелдердің табиғаты мен ... ... ... ... ... ... үшін ... қолжетімді және қолайлы форумда берілген.
Айқын тұжырымдалған сұрақтарға бір мәнді («иә - жоқ») жауаптар беру жолымен
әрбір қызметкер өз ... ... ... ... ... ... стандартты, қолдануды қарапайым ұсыныстарды басшылыққа ала отырып
жұмыста тәуекелдерді төмендету мен өз ... ... ... ... жеке ... ... ... елдерінің ішінен Ұлыбритания мен Финляндияның тәжірбиесі
неғұрлым қызғылықты болып көрінеді.
Ұлыбританияда еңбек қауіпсіздігі мен ... ... ... сала ... ... ... әріптестікті (мемлекет – кәсіпкерлер – қызметкерлер)
дамыту;
2)адамдарға еңбек қауіпсіздігі мен ... ... ... басқарудан
артықшылықтар алуға көмектесу, қауіпсіз еңбек мәдениеті мен өз денсаулығы
үшін жауапкершілікті дамыту;
3)жұмыс ... ... ... ... ... ... бағытталған еңбек қауіпсіздігі және еңбекті
қорғау жөніндегі комиссияның негізгі жұмысына баса назар аудару;
4)стратегиялық анық ... ... ... ... ... ... орнату) тарату.
Ұлыбритания үкіметі тұрақты өзгеріп отыратын экономикада қауіпсіз
және салауатты ... ... қол ... жаңа ... ... стратегиялық міндеті деп есептейді. Осы арқылы жұмыс берушілердің ... ... ... мен ... ... ... тәуекелдерді басқаруға тарататын жағдайлар жасауды ... үшін 2004 жылы ... ... ... қауіпсіздігінің 2010 жылға
дейінгі және одан кейінгі кезеңге арналған Стратегиясы ... ... ... еңбегі мен денсаулығы өркениетті қоғамның
негізгі іргетасы екендігіне негізделген, ол 2010 жылы өндірістегі өлім ... ... ... 10 %-ға, ... ... шалдығушылық
деңгейін – 20 %-ға, ауруға шалдығу ... ... ... ... – 30 ... төмендетуді мақсат етіп отыр.
Стратегияның негізгі мақсаты – ... ... ... және ... ... ... Стратегия қызметкерлердің
денсалығы мен жұмыс орындарының қауіпсіздігі заманауи бәсекеге ... ... ... ... табылатынын түсінудің жоғары деңгейіне қол
жеткізуге бағытталған. Бұл құжатқа ... ... ... ... ... – онда ... ... елеулі рөл берілетін
ұжымдық жауапкершілік екені өз өзінен түсінікті болуы тиіс.
Стратегия шеңберінде әрекет ... ... ... мен ... ... комиссияның әрбір жұмыс беруші және қызметкерге жұмыс
орнындағы еңбекті ... мен ... ... ... ... ... қызғылықты. Әр түрлі арнаулы ... ... ... мен ... ... ... сақтау және
еңбегінің қауіпсіздігі туралы заңның негізгі талаптары баяндалатын ... ... ... ... ... ... ... әрі
түсінікті жазылған («тәуекелдерді бағалаудың бес қадамы»), ... ... ... денсаулығына зақым келтіру каупін төмендету
мен жою жөніндегі ... ... ... ... ... және бақылау
жасауға арналған арнаулы тіркеу картасына енгізіледі. Кәсіптік тәуекелдерді
бағалау рәсімін белгілі бір ... ... бір ... кем ... отыру міндетті талап болып табылады. Осылайша, жұмыс ... ... ... ... ... ... ... етілетін
дәрежесіне қол жеткізіледі. Ұлыбританиядағы әрбір жұмыс орнын қамтыған
кәсіптік тәуекелдерді ... ... ... ... ... қолдау
жасалатынын және қалыпты қызмет ететінін атап өткен жөн.
Финляндияда ... күні ... ... ... ... ... ... тәжірибесі бар, ол (Ұлыбритания тәжірибесімен қатар) Еуроодақтың
көптеген елдері үшін үлгі ... ... ... ... ... ... мен кәсіподақтардың көмегімен кәсіптік тәуекелдерге
бақылау жасау жүйесін ендіру ... ...... ... ... ... ... Әрбір жұмыс орнында қызметкер денсаулығы
үшін мүмкін болатын әлеуетті қауіпті факторлардың бәрін (физикалық, сондай-
ақ ... ... ... ... алу ... ... олардың ықтималдылық дәрежесі мен денсаулыққа ықпал
ету сипатын есепке алудың формальды және ... ... ... Қызметкерге кәсіподақтармен бірге кәсіптік тәуекелдерді бағалау
мен оларды еңбек қауіпсіздігі талаптарын сақтау ... ... ... белсенді рөл берілетіні маңызды.
Айтылғандардың бәрінен ХЕҰ-на мүше елдердің осы ... ... ... ... ... қолдану тәжірибесі әрбір қызметкердің
қауіпсіздігі мен денсаулығын ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындары мен ұйымдарында тиімді
пайдаланылуы мүмкін екендігі жөнінде қорытынды жасауға болады.
ІІ тарау Кәсіпорындағы ... ... ... және ... ... ... ... ЖШС» мысалында).
2.1. «Қазақмыс ЖШС» кәсіпорынның жалпы сипаты.
Мыс саласының өнімдері, мыс және оның ... ... ... ... мықтылығы, тұрақтылығы қажет етілетін жерлерде кеңінен
қолданылады. Әсіресе ... ... ... ... ... кеме ... және т.б.
салаларда көп пайдаланылады.
Қазақстан мыс ... көп ... ие және ... ... ... ... ... алады. Таралған мыс қорының көлемі бойынша ... ... ... ал оның ... 60-70 жылға жететін кен қоры бар,
бұл жақын ... мыс ... ... ... ... ... Бүгінгі
таңда «Қазақмыс» корпорациясы ЖШС қазақстандағы мыс өндірісі, ... ... ... ... ... «Қазақмыс Корпорациясы» ЖШС
бүкіләлемдік мыс өндірістеріндегі үлесі 2,73 пайыз ... 14, 654 ... ... ЖШС тау-кен металлурргиясы көп салалы
өндірістің біткен кезеңіне ие ... яғни кен ... ... ... ... ... жұмыс істейді. Компанияның негізгі қызметіне пайдалы
қазбаларды қазу және ... ... ... ... ... ... ... өнімдерін өндіру, өңдеу және сату ... ... ... ... және жылу ... өндіріп таратады, ғылыми-зерттеу,
жобалық ... ... ... және ... ... ... ... материалдарын өндіреді, жүк және ... және т.б. ... ... ... мыс ... ... ... өнімдерге
мысэлектролитті шламдағы бағалы металдар өнімдері, мыс катанкасы, тозаң
және концентраттағы қорғасын, ... ... және т.б. ... мыс және ... ... ... ... Республикасы
көлемінде алдыңғы қатарлардың бірін алады. Компания өнімдері ішкі және
сыртқы нарықтарда, яғни алыс ... ... де ... ... ... кен байыту фабрикаларында өңдеуден өтеді, олардың өнімдері
мыс, қорғасын, ... ... Екі мыс ... ... рафинатталған
мыс, мыс купюрасы, тозаңдағы мырыш пен қорғасынды мыс катанкасын шығарады.
Алтын және ... ... ... зауыты және Балқашта эмаль өткізбесі
зауыты іске қосылды. Жарылғыш ... ... ... пайдалану қолға
алынды.
«Қазақмыс» корпорациясы ЖШС өндірістік қажеттілігі өзінің ... ... ... ... ол ... шикізат базасына иелік
етеді. «Қазақмыс» корпорациясының ЖШС шикізат ... 11 кен ... ... 8 ... ... ... кен қазу жұмыстары жүргізіледі. ... ... ... ... Кенді өңдеу байыту фабрикаларында
жасалады, оның үшеуі ... ... ... ... ... ... жылына 24,3 млн тонна.
2.2. «Қазақмыс ЖШС» кәсіпорынның экономикалық жағдайын талдау.
Тұтастай алғанда «Қазақмыс» корпорациясы ЖШС табысы жақсы ... ... ... ... кезеңде оның көлемі 1,5 есеге көбейіп,
2009 жылы 194791 млн теңгені құрады. ... ... ... ... өнімдерін өткізу, яғни корпорацияның негізгі ... ... ... ... ... отырған кезеңде оның үлес салмағы жалпы
көлемнен 92,8%-дан 87,5% ... ... да оның өсу ... ... өсу ... ... ... яғни 2010 жылы өнеркәсіп
өнімдерінің көлемі 2009 ... ... ... ... ... өскен, 2009 жылы 101,7% және 89,2%, 2010 жылы 137,2% және ... ... ... ... ең ... үлес салмағы мыс
және катанкаларын өткізуден түседі, ол ... ... ... ... ... ... ... Өткізілген өнімнің жалпы көлемінде
мыс үлесі жылдарға шаққанда: (2006 ж) 72,6%, (2007ж) 97,0%, (2008ж) ... 72,3% ... 2008 жылы мыс ... ... үлес ... ... ... 2008 жылмен салыстырғанда мыс кені ... ... мыс ... қара мыс 3,5% ... ... өсу ... ... болып тұр. 2009 жылдың
корпорациялық табысы 2008 жылмен салыстырғанда 30,6% ... ... жылы ... ... ... мыс ... көлемінің төмендеуі себеп
болды, негізгі қызмет табысының төмендеуі негізгі өндіріс пайдалылығының
азаюы деп ... ... ... ... ... тиімділігі қордың қайтырмдылығы,
қор қажетсіну, пайдалылық, өнім шығару көлемінің ... ... ... ... ... төмендеуімен сипатталады.
2009-2010 жылдары «Қазақмыс» корпорациясы ЖШС қор қайтарым
көрсеткіштері ... 0,53 ке ... ... ал 2010 жылы 0,09 ға ... 0,62 ... ... ... да 20009 жылғы деңгейге жеткен жоқ.
Өндіріс жоспарын жүзеге асыруда кәсіпорындардың даму түсуіне, олардың
жоғары өндіріс ... ... ... ... ... ... ... ауыстыру үшін инвестициялар бағдарламасы бойынша 504,6
млн доллар жұмсалған, соның ішінде Жезқазған ... 230,7 млн ... бұл ... ... инвестициясының 45,7 % құрайды.
Өндірістің пайдалылығы динамикасының өзгеруіне өнімнің өзіндік құны
құрылымы мен динамикасы әсер ... ... ... ... ... ... шығындары 130,0% ға өсіп, 2009 ... млн ... ... ... екі ... ... ... құралдардың құнын ұлғайтатын
күрделі қаржы; негізгі құралдардың құнын ұлғайтпайтын күрделі ... ... және оны ... ... құжаттамаларда
көзделеді. Күрделі қаржыны есепке алудың негізгі міндеттері құрылыс-монтаж
жұмыстарын дер кезінде және ... ... ... ету; ... ... шығындарына оларды төмендету мақсатымен бақылау жасау;
күрделі құрылыс обьектілерінің іс жүзіндегі құнын ... ... ... ... және ... ... қаржы обьектілерінің құнына дұрыс
енгізу керек ... ... ... ... ... кәсіпорындардың алдына оның
өндірістік қуатына максималды түрде жуықтайтын пайдалы ... ... ... ... ... белгіленеді. Кәсіпорынның қызметінің соңғы
нәтижесі еңбек ақының деңгейімен байланысты, сондықтан еңбек коллективі
жоспарды ... ... ... жақсы болуын көздейді.
Кеніштің қызметінің нәтижесі көрнекті түрде техника-экономикалық
көрсеткіштердің ... ... бірі - ... ... құнында
көрінеді.
2003 жылғы 17 мамырдағы №1096 «Қазақстан Республикасының 2003-2015
жылдарға арналған ... даму ... ... ... ... ... ... мынадай мақсаттар
қойды:
- экономиканың шикізаттық бағытталудан бас тартуға ... ... ... ... ... ... дамуына қол жеткізу, ұзақ
мерзімді жоспарда сервистік-технологиялық экономикаға көшу үшін жағдайлар
жасау;
- елдің ... ... ... құны ... ... ... пайдасына диверсификациялау;
- әлемдік сапа стандарттарына көшу;
- дүниежүзілік ғылыми-техникалық және инновациялық ... ... ... және ... ... ... дамыту.
1-кесте
«Қазақмыс» ЖШС-нің 2003-2009 жылдар ішіндегі
негізгі өндірістік көрсеткіштері
|Көрсеткіш |2003ж. |2004ж. |2005ж. |2006ж. |2007ж. |2008ж. |2009ж. ... ... |12,7 |37,4 |41,1 |40,1 |35,4 |39,4 |39,2 ... | | | | | | | ... ... |13,3 |41 |44,1 |41,8 |35,8 |39,2 |39,0 ... ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |135,7 |395,2 |411,2 |419,8 |400,9 |342,4 |373,2 ... | | | | | | ... т | | | | | | | ... |- |89,9 |72,3 |78,1 |66,0 |95,1 |74,3 ... | | | | | | ... т | | | | | | | ... мыс, мың|131,5 |408,0 |439,7 |424,2 |436,8 |398,6 |418,8 ... | | | | | | | ... |132,3 |394,7 |431,7 |417,2 |427,5 |396,6 |406,1 ... т | | | | | | | ... |- |4074,7 |3899,5 |2908,0 |2683,5 |4517,8 |5154,5 ... | | | | | | | ... |- ... |673898,8 |606786,8|551082,0|640918,3 |669648,3|
|түйірлермен,к| | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |4,9 |5,1 |5,4 |6,0 |6,4 |6,5 ... | | | | | | ... сағ. | | | | | | | ... ... |1,2 |3,9 |3,8 |4,1 |4,0 |4,1 |4,1 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |3,1 |6,5 |7,2 |10,4 |11,5 |- |- ... | | | | | | | ... ... ... пен экономикалық шаруашылық ету әдістерін
пайдалану корпорацияға катодтық ... ... ... ... ... ТМД бойынша шығындар көшбасшы болуға мүмкін берді.
«Қазақмыс» корпорациясы басқармасы корпорацияның даму ... қоса ... ... ... міндетін қойды.
Өткен жылдағыдай, алдыңғы жылдары да корпорацияның басымды бағыты шикізат
қорын дамыту болып қалып отыр. Қазақстанда ірі мыс кен орындары бар, ... кен ... ... ... ... ... экономикалық жағдайда шикізатты алудың өзіндік құнының кенеттен
өсуіне, сондай-ақ қуат ... және ... жол ... ... өсуіне байланысты кен орынын экономикалық тұрғыдан бағалаудың ... ... ... критерийлері өзгереді. Осы үрдісті 2 және ... ... ... ... Республикасындағы қара металлургия жұмыстарының
негізгі көрсеткіштері
|Көрсеткіштер | ... |
| |2005 |2006 |2007 |2008 |2009 ... саны |20 |21 |25 |29 |31 ... |134597 |164880 |223992 |280133 |275874 ... | | | | | ... |29,7 |29,4 |31,8 |31,3 ... ... | | | | | ... адам | | | | | ... |14136 |35710 |68775 |96194 |92248 ... |17,5 |42,0 |74,4 |49,3 |37,4 ... | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... ... ... талдаудың негізінде соңғы 5жылда
республикадағы қара металлуургия өнімдері 204,9 пайызға және саладағы ... ... ... ... ... де ... байқағанымыз, республиканың кен орындары ... ... ... ... ... емес ... алып тастауды қажет етеді.
Түсті металлургиядағы «белсенді» қорлардың төмендейтіндігін сараптамалық
бағалау көрсетіп отыр.
Корпорация кәсіпорындарының ... ... ... барлық
қолданыстағы кен-байыту комбинаттары мен мыс қорыту зауыттарының жаңа кен
орындарын игеруге айтарлықтай инвестициялар ... ... ғана ... ... ... ... ... түсті металлургия жұмыстарының
негізгі көрсеткіштері
|Көрсеткіштер | ... |
| |2005 |2006 |2007 |2008 |2009 ... саны |55 |51 |52 |50 |48 ... ... |228925 |228898 ... |396852 |
|Өнеркәсіпті-өндірістік |66,1 |67,4 |66,5 |67,4 |64,4 ... ... адам | | | | | ... |62512 |69404 |64666 |106670 |175620 ... рентабельділігінің |21,4 |14,0 |6,3 |8,4 |-20,6 ... ... | | | | | ... ... ... ... негізінде түсті
металлургияда пайданың елеулі ... ... ... ... 280,9 ... ... ... тиімділігі инвестициялардың ... мен ... ... ... ... және түсті металлургия жұмыстарын өнім рентабельділігінің
деңгейі, % шығындылығы бойынша салыстыру
Өндірістік шығындардың ... ... ... ... ... өзгеруі
мүмкін:
- кәсіпорын бойынша өндірілген өнім көлемінің өзгеруі;
- шығындардың үлестік өзгеруі;
- айнымалы шығындар көлемінің өнім бірлігіне шаққандағы өзгеруі;
- ... ... ... өндіруге кеткен шығындардан кезеңдік шығындар болады және олар
өндіріс ... ... ... тұрақты сипатқа ие, сатылған өнімнің,
көрсетілген қызметтің нақты бір ... ... ... Шаруашылық
жүргізуші субъект ешнәрсе өндірмесе де белгілі бір кезең ... ... ... ... ... ... ... жалпы және әкімшілік шығындар;
- пайыз бойынша шығындар;
- тауар-материалдық құндылықтарды сату бойынша шығындар.
Бұл шығындар материалдық құндылықтардың қалдықтарына жатқызылмайды,
олар өзі орын ... ... ... ... ... ... ... кесте
«Қазақмыс корпорациясының»ЖШС кезеңдік шығындары
(мың тенге)
|Шығындар |2009 |2010 жыл ... ... |
| ... | ... ... |
| | ... |нақты | | ... және ... |20963 |16403 |16845 |+442 |-4118 ... | | | | | ... ... | | | | | ... |11856 |9891 |9958 |+67 |-1898 ... |2830 |1690 |1430 |-260 |-1400 ... |- |78 |135 |+57 |+135 ... |188 |220 |39 |-181 |-149 ... ... |- |- |59 |+59 |+59 ... шығындар |883 |1334 |1483 |+149 |+600 ... |2304 |- |2039 |+2039 |-265 ... ... |59 |1649 |455 |-1194 |+396 ... ... |2843 |1541 |496 |-345 |-1647 ... ... шығындар |- |- |- |- |- ... ... ... |- |- |- |- |- ... кезеңдік шығындар |20963 |16403 |16845 |+442 |-4118 |
4 - ... ... ... кезеңдік шығындары да өткен
жылғымен салыстырғанда төмендеген - 4118 мың теңгеге ... 19,64 ... ... ... мен ... ... ... анағұрлым
төмендеген, яғни 3298 мың теңге немесе 22,46 % ... Бұл ... ... кезеңде әкімшілік аппарат жұмысшыларының жалақыларын
төмендетті деген сөз. Ал өзге шығындар бойынша шығындар 1647 мың ... 58 % ... ... белгіленген шығындар көлем артығымен (441 мың теңгеге
немесе 2,7 % өскен) орындалғанын байқаймыз. Бұған жоспарланбаған ... мың ... ... коммуналды шығындарды 59 мың теңге ... ... ... ... отыр.
2.3. Кәсіпорынның әлеуметтік қорғау және еңбекті қорғау шаралары.
«Қазақмыс» корпорациясы ЖШС ... ... көп ... ... кезеңіне ие кәсіпорын, яғни кен қазудан бастап дайын өнім
шыққанға дейін ... ... ... ... ... ... қазу және өңдеу, катодты мысты шығару, түрлі-түсті металдарды
және олардың өнімдерін өндіру, өңдеу және сату ... ... ... ... және жылу энергиясын өндіріп таратады, ... ... ... ... және ... обьектілердің
құрылыстарын жүргізеді, құрылыс материалдарын өндіреді, жүк және жолаушы
тасымалдау және т.б. жасайды.
Кәсіпорындағы леуметтік қорғаудың жаңа ... ... ... ... ынтымақтастық, сондай-ақ персонификацияланған, міндетті, сондай-ақ
ерікті ... ... ... ... және ... ... өмірі
бойында кездесуі түскен негізгі тәуекелдерден тұрғылықты халықты әлеуметтік
қорғаумен қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... негізгі мақсаттары мен міндеттері
келесідей элементтерді қамтуы тиіс, ... ... ... барлық
азаматтарға тәуекелді жағдайлар туындаған кезде қорғауды ұсынудағы
әділеттілік, тиімді ... ету және ... ... ... ... ... ... заңдылықтар әлеуметтік тәуекелдер
негізінде құрылуы керек.
Жүзеге асыруға ұсынылатын әлеуметтік ... ... ... ... ... - ... ... құқықтарын жүзеге асыру ... үшін ... қол ... ... ... Мемлекетпен
кепілдендірілетін әлеуметтік жәрдемақылардың минималды ... ... мен ... ... ... бірдей әлеуметтік тәуекелдер
барысында төлемдердің тең деңгейін ... ... ... бір ... ... ... ... осы жүйедегі әрбір нақты адамның
қатысу мөлшері мен ұзақтығына байланысты болуы керек;
- ... ... ... ... ... оның ... ... жалпы алғанда барық жұмысқа қабілетті
азаматтар өздерінің болашақтары мен өз отбасыларының ... ... ... ... ... ... ... етуші - әлеуметтік жәрдемақылар адрестілігімен, яғни ... ... бар және ... ... ... ... керек;
- тиімді, яғни айқын және жақсы ... ... ... ... ... ... ... еркін реттелуі керек;
- дұрыс, яғни белгілі бір ... ... ... ... бөлігін қамтуы тиіс.
Жоғарыда аталған мәліметтерді ескере келе, әлеуметтік қорғау ... ... ... ... ... ... ұйымдастыруды ұсынамын:
- әлеуметтік тәуекелдерге байланысты бірдей деңгейде барлық ... ... ... ... ... ... ... жұмыс берушілердің аударымдары есебінен және болашақта
жұмысшы;
- ұызметкерлердің өз ... ... ... ... әлеуметтік
сақтандыру;
- жинақтаушы зейнетақы жүйесі;
- бюджет есебінен азаматтардың кейбір санаттарын ... ... ... мен ... ... қатар, әлеуметтік тәуекелдердің ... ... ... ... жүзеге асырылуы марапатталады.
Қазақстанның ерекшеліктерін ескере келе, халақаралық тәжірибеде
негізінде әлеуметтік қорғау ... ... ... ... аралас жүйеге, яғни мемлекеттік және жеке ... ... ... ... ... баса ... керек.
Мемлекет уәкілдік берген органдар арқылы ғылымға негізделген
сандарттар, ... мен ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге қажетті талаптар ... ... ... ... ... ... ... қатар ұжымдық
шарттарда белгіленген міндеттердің орындалуын ... ету ... ... берушілер еңбекті қорғау жөніндегі қажетті нұсқаулар
әзірлейді. Ал кәсіпорындарда істейтін ... ... заң ... актілерде, нұсқауларда, ұжымдық шарттарда белгіленген еңбекті
қорғау жөніндегі ережелер мен нормалар талаптарын сақтауға ... ... ... байланысты еңбекті қорғау жөніндегі мемлекеттік
станттарттардың, ережелердің, нормалардың ... ... ... мен ... ... ... қайта
жаңғыртуға, машиналарды, механизмдердің жабдықтары мен ... ... ... ... шетелден сатып алынған бұйымдардың технологиясын
жасауға және шығаруға, конструкциялауға және ... ... ... организмі мен денсаулығына әсер ететін токсиологиялық бағалаудан
өтпеген ... ... ... ... ... ... ... еңбекті қорғау мен еңбек жағдайларының талаптарына
сәйкес келетіндігі ... ... ... ... ... ... тиіс. Белгіленген тәртіппен ... ... сай ... жоқ жаңа немесе қайта жаңғыртылған
кәсіпорындарды, объектіні, өндіріс құралын немесе ... ... ... және пайдалануға беруге болмайды. Мемлекет ... ... ... да ... ... ... ішінде шетелден сатып алынған технологияларды сертификаттау жүйесінің
жұмыс істеуін қамтамасыз етеді. Еңбекті қорғау талптарына сай ... ... ... ... ... ... немесе өнімдерді
пайдалануға беру олар осы талаптарға сай келтіргенге дейін тоқтатыла тұруы
мүмкін.
Ал Қазақстан Республикасының ... ... ... сәйкес еңбек
қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласындағы мемлекеттік басқаруды, ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдар өз құзыретіне сәйкес жүзеге асырады.
Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі талптар Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... қызметі процесі кезінде олардың өмірі мен денсаулығын
сақтауға бағытталған ережелерді, рәсімдер мен ... ... ... ... мен ... Қазақстан Республикасының аумағында өз
қызметін жүзеге асыру ... ... ... және еңбекті қорғау
жөніндегі талаптарды орындауға міндетті. Кәсіпорынға жаңа ... ... ... ... олардың саны қосымша қауіпсіздік шаралармен жасауды
талап ететін ... ... ... бұл ... қадағалау орындарына дер
кезінде хабарлауға міндетті.
Мемлекет жоғары және арнаулы орта оқу орындарында еңбекті қорғау ... ... ... мамандарды даярлауды және олардың біліктілігін
арттыруды қамтамасыз етеді. Бұл оқу орындары экономика ... ... ... ... ... ... қорғау»
курсын міндетті түрде оқып-үйренуін жүзеге асыруға ... ... ... және ... қорғау саласындағы қоғамдық
бақылауды ұйымның кәсіподақ ... ал ... ... ... ... ... (коференциясы) сайлайтын еңбекті қорғау
жөніндегі қоғамдық инспектор жүзеге асырады. Қызметкерлердің республикалық,
салалық, ... ... ... еңбек заңнамасының сақталуын
қоғамдық бақылауды мұндай құқық келісімдерде оны ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру
мемлекеттік және жергілікті бюджеттер, бюджеттен тыс ... ... ... да ... ... ... ... Қызметкерлер бұл мақсатқа шығын жұмсамайды. Әрбір кәсіпорын жыл
сайын еңбекті қорғауға қажетті қаржы бөледі, оның ... ... ... Кәсіпорындар шруашылық жүргізуден, коммерциялық, ... және өзге де ... ... ... ... ... пайда
(табыс) есебінен еңбекті қорғау жөніндегі қорларды қосымша құруға ... ... ... және ... және ... ... ... №155
ХЕҰ(Халықаралық еңбек ұйымының) конвенциясының 4 бабының 1,2 ... ... ... ... ... ... ... Бұл саясат мақсаты –
бақытсыз жағдайлардың алдын-алу болып ... 4 ... ... және ... ... ... ... Жұмыс беруші кәсіпорындарда салауатты және қауіпсңз еңбек жағдайларын
қамтамасыз етіп, еңбекті қорғау жайына ... ... ... ... қорытындылары туралы еңбек ұжымдарына дер ... ... ... ... және қауіпсіз еңбек жағдайларын кәсіпорындарда
қамтамасыз ету жөніндегі және ... ... ... стандарттарды,
ережелерді, нормалар мен нұсқауларды қызметкерлердің ... ... ... ... ... шартта белгіленеді.
Мемлекеттік басқару органдары белгілеген нормалардан кем емес және
ұжымдық шарт негізінде ... ... иесі ... арнаулы киім,
аяқ киім және жеке қол жуу ... ... және ... сүт, ... ... ... ... Ол еңбек кауіпсіздігі
бойынша Ережелермен және «Еңбек ... ... ... ... ... ГОСТ ... бекітіледі. Онда өнеркәсіп, көлік,
байланыс, құрылыс, ... және ... оқу ... ... еңбек қызметі процесін білуді және іске асыруғды оқытуды
және ол ... ... ... ... Еңбек қауіпсіздігі және
еңбекті қорғау саласындағы нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... мен ... сақтауға бағытталған
ұйымдастыру, техникалық, технологиялық, санитарлық-гигиеналық, ... және де өзге де ... ... ... мен өлшемдерді
белгілейді. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласындағы нормативтік
құқықтық ... ... ... ... мемлекеттік органдар
Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген тәртіппен жүзеге ... ... ... ... 7 шілде 2006 жылдағы ҚР ... 4 ... ... ... ... қабілеті жоқ фактісін
куәландыратын құжат – уақытша еңбекке қабілетсіздігі туралы ... ... ... ... Бұл ... азаматқа жәрдемақысыз жұмыстан
босатуға құқық береді.
Жұмыс беруші еңбек ... және ... ... жөніндегі
нұсқаулықтарды әзірлеуді және ... ... ... ... ... ... ... жүзегеге асырады. Еңбек қауіпсіздігі
және еңбекті ... ... сай ... ... ... мен
құрылыстарды жобалауға, салуға және қайта құруға, технологияларды әзірлеуге
және ... ... ... ... ... және
әзірлеуге жол берілмейді. Егер жаңадан салынған немесе қайта ... ... ... ... немесе өнімнің басқа да түрлері
еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау ... сай ... және ... ... «Жол ... ... ... 1996жылғы ҚР Заңының 13бабының 1тармағына сәйкес ... ... ... ... жүзеге асыратын заңды
тұлғалар жол қозғалыс процесінде ... ... ету ... ... ... ... ... еңбек жөніндегі уәкілетті орган белгілеген
тәртіппен ... ... ... ... ... ... ... Қабылдау комиссиясы өндірістік ... ... ... ... ... ... ... міндетті
қатысуымен жүргізеді.
Жұмыс орындары орналасқан ... ... ... ... функционалдық мақсатына және ... ... ... ... ... сай ... ... Жұмыс жабдығы осы жабдық түрі
үшін белгіленген қауіпсіздік нормаларына ... ... онда ... ... ... және ... ... орындарындағы
қауіпсіздігін қамтамасыз етілуге тиіс.
Авариялық жолдар мен қызметкерлердің үй-жайлардан шығатын жолдар бос
болуға және ашық ауаға не қауіпсіз ... ... ... ... ... ... ... Егер жұмыс орындары жұмыстың сипатына ... ... ... ... ... ... бар қауіпті
аумақтарда болса, онда мұндай орындар мүмкіндігінше бұл аймақтарға бөгде
адамдардың кіруін ... ... ... ... Жаяу
жүргіншілер мен технологиялық көлік ... ... ... ... жүріп-тұруға тиіс. ... ... оның ... ... жарасты жағдайларында,
ашық камераларда, теңіз қайрандары мен ішкі су айдындарында ... үшін ... жеке ... ... ... ... орындары орналасқан үй-жайлардағы температура, табиғи ... ... ... ... жұмыс уақыты кезінде ... ... сай ... тиіс. Қызметкерлер еңбек жағдайлары
зиянды (шаң-тозаң, газдану және ... да ... ... ... ... еңбек жағдайларын қамтамасыз еткеннен кейің жіберіледі.
ІІІ тарау Кәсіпорындағы қызметкерлерді әлеуметтік қорғау мәселелері ... шешу ... ... тұрақтылықты қолдау мақсатында экономикалық
саясат жағымсыз ... ... ... ... ... бекітуге
мұқтаж. Осыған байланысты әлеуметтік қорғау міндеті, бір жағынан, ... ... ... ... ... ... ... екіншісі
жағынан әлеуметтік келіспеушіліктерден, түрлі деструктивті әрекеттерден,
сондай-ақ экономикалық ортадан шығатындардан қоғамды ... ... ... әлеуметтік кепілдіктерді ұстанудың құқықтық ... ... ... ... ... мен ... ... оның кәсіпорынға бағытталуына күш салуды
жақсарту талап етіледі.
Әлеуметтік мәселелерді аймақ деңгейінде шешу биліктің негізгі міндеті
болып табылады. Әлеуметтік ... ... ... ... тек ... ғана ... барлық қанағаттандыратын ... мен ... ... ... ... мүмкін емес,
әлеуметтік-экономикалық табиғи демографиялық, экологиялық және басқа ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
реформалардың негізгі бағыты болуы тиіс. Әлеуметтік қорғау ауыртпалығы
орталығын мемлекеттік пен кәсіпорындарға ... ... ... талап
етеді.
Осыған байланысты қалыптасқан тенденцияларды зерттеу оңтайлы нәтижеге
әкеп ... ... ... көрсеткіштерінің сандық көрсеткіштері экономикалық
даму деңгейімен анықталса, ал адамдар арасындағы ынтымақтастық, ... ... ... ... ... ... ... модель мен өзара байланысты болады.
Даму деңгейі бірдей мемлекеттердің өзінде де тарихи, мәдени, саяси
және ... ... ... ... қорғау жүйесінде
ынтымақтастық және мемлекеттік институттардың қатысуымен әр ... ... ... ... ... ... ... жеке қаржы
институты ретінде қарастыруға болады.
Қаржы институты ... ол ... ... ... ... субсидиялау және әлеуметтік жеңілдіктер институтын біріктіреді.
Қосымша 1.
Әлеуметтік қорғау ... ... ... көзі мен жалпы
реттеушісі мемлекет болып табылады. Заңнамаға сәйкес азаматтардың жекелеген
санаттарына ... ... ... ... көмек көрсетіледі.
Қазақстан Республикасының халықты әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... мемлекетік бюджет есебінен бірдей мөлшерде
мемлекетік көмек беруді;
- міндетті әлеуметтік сақтандыруды;
- жинақтаушы зейнетақы ... ... мүше ... ... ... еңбек
ұйымының анықтауы бойынша әлеуметтік қорғау жүйесі мынадай шаралар ... ... ... ... ... ... қатерлердің алдын алу, ал ол туындаған жағдайда әлеуметтік
сақтандыру ... ... сол ... ... ... бір ... ... келтіру;
- халықтың әлеуметтік сақтандыру жүйксіне қатыспайтын әлсіз топтарына
әлеуметтік көмек тәсілдері;
- азаматтардың ... және ... ... сияқты негізгі құқықтар
мен қызметкерге қол жеткізу. Қосымша 2.
Қазіргі таңда зейнетақы төлемдері арта түсуде. Қазақстан Республикасы
Президентінің «Қазақстан экономикалық, ... және ... ... ... ... ... ... 2005 жылғы 1 шілдеден бастап барлық
зейнеткерлерге 3000 теңге көлемінде ... ... ... ... зейнетақыны есептегенде, ең төменгі зейнетақы деңгейі 9200 теңгені
құрайды, зейнетақының ... ... – 12000 ... ... жүйесін дамытудың стратегиялық бағыттары 2005-2007 жылдарға
арналған ... ... одан әрі ... ... ... ... базалық зейнетақы төлемдерін кезең-кезеңмен
еңгізу болжанып отыр. Қазақстан Республикасы Президенті ... ... ... ... ... айтып кеткендей, 2006 жылы барлық
зейнеткерлерге, еңбек стажына, жалақысына және ... ... ай ... ең төмен күнкөріс деңгейінің 20% мөлшерінде (немесе
шамамен бір ... мың ... ... ... ... млшері
арттырылатын болады.
Зейнетақы қызметтерін көрсету нарығындағы 15 жинақтаушы зейнетақы
қоры жұмыс істейді, олардың салымшыларының саны 2004 ... 1 ... ... 6 919 201 адам құрайды, оның ішінде міндетті зейнетақы
жарналарының салымшылары – ... адам және 30055 адам – ... ... – ерікті кәсіптік зейнетақы жарналары бойынша салымшылар.
Міндетті және ерікті аударымдар ... ... ... ... ... – 368,2 млрд. теңге құрайды. Көрсетілген
кезеңдегі есептелген ... ... ... – 109,3 ... ... ... ... міндетті зейнетақы жарналарын уақытылы аудармау
проблемасы сақталуда.
Міндетті зейнетақы жарналарын аударудың тәртәбін жетілдіру ... ... ... 2004 ... 16 ... №185 ... ... жарналарын есептеу, ұстап қалу және ... ... ... ... ... туралы» Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 1999 ... 15 ... №245 ... ... ... ... ... етілген азаматтар мен халықтың әлеуметтік осал топтарын
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... және Қазақстан Республикасында кедейлікті төмендету жөніндегі 2003-
2005 ... ... ... іске ... ... ... ... мониторингі ұдайы жүзеге асырылуда.
Халықты әлеуметтік қорғау өңірлік ... ... ... ... 625,7 мың аз ... етілген, табысы кедейлік шегінен төмен
азаматтарға атаулы әлеуметтік көмек тағайындалады, бұл 2003 ... ... ... 234,1 мың. ... аз. ... ... ... (АӘК) көрсету шығыстары азайды және өткен жылғы ұқсас кезеңдегі 7,1
млрд. теңгемен салыстырғанда 5,8 млрд. ... ... ... ... ... ең үлкен үлесін, яғни 68,8% балалар ... ... саны 368,4 мың. адам және ... саны ... ... ... ... сәйкес кезеңінде 60,3% болған еді.
АӘК алушылар қатарындағы жұмыссыз азаматтар мен жұмыс істейтіндердің
жалпы саны 14,2%-дан (122,4 мың. ... және ... (42,5 мың. ... ... ... (25,9 мың. адам) дейін төмендеуі байқалады. Сондай-
ақ, АӘК алушылар қатарындағы зейнеткерлер мен мүгедектер саны да ... саны 2004 ... 1 ... 2,8% (22,7 мың. ... ... жылғы
1 қазанда – 2,2% (14,1мың. адам) болды.
АӘК алушылар ... ... ... ... ... белсенді нысандарын қолдану есебінен болды. АӘК ... ... ... ... ... ... ... етті.
Балалар күтімімен айналысатын адамдар саны 86,4 мың адам (13,8%) және
азаматтардың басқа санаттары – 36,4 мың. адам (5,9%) болды.
Қазақстан ... ... ... агенттігінің деректері
бойынша ең төмен күнкөріс деңгейі 2004 жылғы 4 тоқсанда ... ... ... ... ... 1 ... ... шегі ең төмен күнкөріс деңгейінің
40% немесе 2215 теңге мөлшерінде белгіленді.
Қорытынды
Қорытындылай келе, ... ... ... – қоғамдық дамудың
нақтылы жағдайларына сәйкес азаматтарға қалыпты ... ... ... ... ... арналған басымдықтардың және оларды
мемлекеттік және басқада институттар арқылы жүзеге асыру механизмдерінің
жүйесі. ... ... ...... заң және ... да ... негізінде еңбек процесінде адамның қауіпсіздігін, денсаулығы мен
жұмыс қабілетін сақтауды қамтамасыз ... ... ... және емдеу алдын-алу шаралары.
Дүниежүзілік қауымдастықтың ... ... ... ... бірі – жұмыс ... ... ... ... ... Еңбек қатынастарын реттеу мәселелерімен айналысатын
мамандандырылған мекеме Халықаралық ... ... (ХЕҰ) ... ... Республикасының халықты әлеуметтік қорғау жүйесі мына
компоненттердің дамуын қарастырады:
- республика азаматтарына мемлекетік бюджет ... ... ... ... ... ... ... сақтандыруды;
- жинақтаушы зейнетақы жүйесін.
Әлеуметтік қорғаудың қаржылық тұлғаулары ... ақша ... және ... ... ... ... қатынастарда
көрініп, білінеді, бұл қорлардан ... ... ... ... ... Еңбек туралы кодексіне сәйкес еңбек
қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласындағы ... ... ... ... ... ... ... еңбек жөніндегі
уәкілетті мемлекеттік органдар өз құзыретіне сәйкес жүзеге асырады.
Еңбекті қорғауды қаржыландыру мемлекеттік және жергілікті ... тыс ... ... ... және өзге де ... ... ... Кәсіпорындардың қызметкерлерге осы мақсаттарға қатысты
шығындарды көтермейді.
Сонымен, ... ... ... ... адам ... ететін кез келген
жерде қажет. Еңбекті қорғау ... ... ... ұйымдардағы,
сонымен қатар, қызметкерлердің, жұмыс берушілердің, кооператив мүшелерінің,
тәжірибеден өтеп жүрген студенттердің, соттың үкімі бойынша ... ... ... ... Ал әлеуметтік қамтамасыз етуді
қаржыландырудың негізгі қайнар көзі және ... ... ... табылатын
мемлекет. Заңдылықтарға сәйкес азаматтардың кейбір санаттарына мемлекет
қаражаттары есебінен ... ... ... ... зейнетақы
жүйесін қоспағандағы әлеуметтік жүйеге қатысу ынтасы минималды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Рзагулова С.Р. Еңбекті қорғау ұғымы және оны ... ... ... ... ... - 2009 жыл, №4, 121-бет.
2. Оразғалиева А.К. Халықтың әл-ауқатын жақсартудағы әлеуметтік қорғау
жүйесінің бағыттары, «Банк ... - 2008 жыл, №11, ... ... А.К. ... әлеуметтік қорғаужың әлеуметтік-экономикалық
қажеттілігі, «Промышленность Казахстана» - 12:2008-08:2009, 6(51)-1(52),
66-бет.
4. Қазақстан Республикасының Конституциясы. ... Жеті ... ... ... ... мүгедектерді әлеуметтік қоғау туралы Заңы.
6. Амангельдиева Ж.А., Акишева Д.М. Қазақстан ... ... ету. Оқу ... ... ... Дүйсембаева Ж.С. Әлеуметтік қорғау және ... ... ... - 2009 жыл, №4, ... ... Ж.Т. ... ... жөніндегі жұмыстарды ұйымдастырудың
шетелдік тәжірбиесі, «Еңбекті қорғау» - 2010 жыл, №8, 4-бет.
9. Бердібек Сапарбаев ... ... ... және ... қорғау
саласындағы мемлекеттік саясат, «Мирас» - 2008 жыл, №2, ... ... Н. ... қорғауды қамтамасыз ету, ... ... ... ... - 2010 жыл, №4, 23-24 ... ... ... Ж.С. Халықты әлеуметтік қорғау мәселелері, «Аль Пари» -
2010 жыл, №1, 106-бет.
12. Жұлдызбаева Н.С. ... ... ... және ... кәсіпорын
корпорациялар, «Хабаршы» - 2007 жыл, №6, 30-бет.
13. ҚР-ның Еңбек кодексі, ... ... ... - 2007 ... ... Еңбек кодексі, Алматы «Ата мұра» - 2008 жыл.
15. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев. ҚР-ның ... ... ... ... және ... ... ... бойынша өзгерістер мен толықтырулар еңгізу туралы, «Егемен
Қазақстан» - 2011 жыл, 281-бет.
16. ... С., ... С.Ж., ... В.Д. ... ... 2010 жыл, ... Тайсариева М. ҚР-да әлеуметтік қорғауды қаржымен ... ... ... ... - ... №2-3, ... Оразғалиева А.К. Халықтың әл-ауқатын жақсартудағы әлеуметтік қорғау
жүйесінің бағыттары, ... ... - 2008 жыл, №11, ... ... А.К. Халықты әлеуметтік қорғаужың әлеуметтік-экономикалық
қажеттілігі, ... ... - ... ... http: //osha. europa. /OSHA/ ... ... сайты.
22. www.minfin.kz сайты
Қосымшалар
Әлеуметтік қамтамасыз етудің негізгі функциялары.
Қосымша 1.
|Әлеуметтік қамтамасыз етудің ... ... ... ... ... қиын ... ... матералдық көмек|
|беру, жалпы қоғамдық ... және ... ... салаларын дамытуда |
|көрінеді. ... ... ... әр ... |
|топтарының әлеуметтік деңгейін |
|жақындасуына, әр ... ... өмір ... ... жағдайлар жасауға |
|бағытталған. Ол халықты әлеуметтік |
|қорғау ... ... ... тұрақтандыруға |
|бағытталған. ... ... ... ... ... ... ... және |
|еңбекке жарамсыздардың |
|өзіндік қажеттілігін ... ... ... ел ... ... ... сау ұрпақтар |
|болуына, азаматтар өмірінің ... ... және т.б. әсер ... ... ... ... ... ... қалыптастыру
әдісі.
Қосымша 2.
|Әлеуметтік мұқтаждарды қаржыландыруға арналған қаражаттарды |
|қалыптастыру ... ... ... әлеуметтік төлемақылардың түрлерін қаржыландыру үшін ... бөлу ... ... ... көлемінен белгілі бір мөлшерде |
|аударылатын ... ... ... ... әдіс ... ... ақша ... жалпы мемлекеттік |
|қорынан мемлекеттік мүмкіндігінен әлеуметтік және бюджет саясатының ... ... ... ... ... ... ... кезінде қаражаттардың тіркелген мөлшерлері |
|болмайды және арнлар бойынша олардың түсіне қарай ... ... ... ... ұйымдар анықтайтын мақсаттарға жұмсалады. ... ... ... ... 3.
Халықты әлеуметтік қорғау жүйесі.
Қосымша 4.
-----------------------
Мемлекеттік әлеуметтік
қамсыздандыру институты
Корпоротивті әлеуметтік қамсыздандыру институты
Жеке қайырымдылық институты
Тікелей қаржыландыру институты
Жеке әлеуметтік бағдарламалар және ... ... ... және ... ... бағдарламалар (жобалар) институты
Әлеуметтік және салықтық жеңілдіктер беру институты
Субсидиялау
институты
Қазақстан Республикасының әлеуметтік қорғау жүйесі
Әлеуметтік төлемдер
Әлеуметтік қамсыздандыру
Әлеуметтік төлемдер
Әлеуметтік қызмет ... ... ... және ... ... ... қызмет
көрсету, үйге келіп әлеуметтік көмек көрсету
Зейнетақы төлемдері, мемлекеттік жәрдем-ақылар
Атаулы әлеуметтік көмек, тұрғын үйкөмегі,бала туылғанда берілетін көмек

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еңбек қорғау8 бет
Kәсіпорындағы еңбек қорғауды басқару жүйесі46 бет
«Ерекше қорғалатын табиғи аймақтардың құқықтық режимі»19 бет
Іргелі елге – ізгі заңнама5 бет
Альфа кенорны бойынша ұңғыманның түп аймағына әсер ету әдістерін талдау ( ҚСЖ )67 бет
Арысқұм кен орнының мұнай тасымалдау құбырларын корозиядан қорғау60 бет
Ауыл шаруашылығы мамандарының табиғат қорғау саласындағы міндеттері6 бет
Балалар құқығын қорғау71 бет
Ерекше қорғалатын табиғи аймақтарда туристерге қызмет көрсету79 бет
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жалпы сипаттамасы76 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь