Ұлтымыздың болашағы тәрбиелі ұрпақ қолында



Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Бастауыш сынып оқушыларына ұлттық тәрбие беруде халық дәстүрлерін пайдалану

Көп ұлтты мемлекетіміз егемендік алғалы бері Қазақстанды мекендеуші
халықтардың қандай ұлт өкілі екендігіне қарамастан, оның құқығы мен
бостандығына нұсқан келтірместен, этникалық немесе нәсілдік белгісіне қарап
кемістеушілікке жол бермейтін демократиялық бағыт ұсынып дамып келеді.
Еліміздің осы бағытта тәуелсіз мемлекет ретінде дамуына үлес қосатын
саланың бірі – еліміздің білім беру жүйесі.
Қазақстан Республикасының Білім туралы заңының сегізінші
бабында білім беру жүйесінің басты міндеті – ұлттық және жалпы адамзаттық
құндылықтар, ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке адамды
қалыптастыруға, дамытуға және кәсіби шыңдауға бағытталған білім алу үшін
қажетті жағдайлар жасау қажеттілігі және адамзаттық пен елжандыққа, өз
Отаны Қазақтсан Республикасына сүйіспеншілікке, мемлекеттік рәміздерді
құрметтеуге, халықтық салт-дәстүрін қастерлеуге тәрбиелеу атап көрсетілген.
Жоғарыда аталған ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтарымыздың, салт-
дәстүріміздің қайнар бұлағы халқымыздың фольклорлық өнерінде тұнып жатқан
белгілі. Ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар негізінде оқыту арқылы
жан-жақты мәденитетті тұлға тәрбиелеу мүмкіндігі туады.
Қазақстан Республикасының этникалық мәдени білі тұжырымдамасында
жан-жақты мәдениетті тұлғаны тәрбиелеу: тұлғаның өзінің төл мәдениетіне
сай болуына және өзге мәдениеттерді игеруіне жағдайлар жасау. Мәдениеттер
алмасуына, олардың бірін-бірі байытуына бағдар ұстау-деп көрсетеді.
Қазақ халқының, өте ертедегі ата-бабаларының өмір сүрген кезінен
бастау алып, күні бүгінге дейін кәдесіне жарап келе жатқан рухани мұраның
бірі- ұлттық дәстүр. Орыстың ұлы педагогы К.Д.Ушинский Тәрбиенің көзін
халықтың жақсы-жаман дәстүрінен іздестіру керек, ол тілі және әдет-ғұрпы
арқылы көрініс табады, - дейді. Ұлттық дәстүр – халқымыздың сан ғасырлар
бойы сұрыпталып қалыптасқан өмір сүру үрдісі. Осы қалыптасқан ұлттық дәстүр
арқылы өскелең ұрпақтың бойына ұлттық болмыс, ұлттық келбет, ұлттық
мәдениет, ұлттық намыс т.б. ұлттық құндылықтарымыз егіліп, сіңіріліп
отырған.
Қазіргі жағдайда адамазт қауымының алдында саяси, экологиялық,
экономикалық, рухани салаларындағы жағымсыздаму үрдістерін жеңу және
прогрессивті, жасампазүрдістерді қолдау мәселелері тұр. Бұл өзекті мәселе
болып табылады. Оны ұлттық – мемлекеттік деңгейде шешу білім беру жүйесінде
салмақты реформалар жасауды, мақсаттар мен міндеттерді анықтауда
адамгершілікке және ізгіліктендіруге баса назар аударуды қарастырады.
Осылардың барлығының себебі болып табылатын – адам, оның металитеті.
Сондықтан бірінші орында тұлғаның адамгершілік құндылықтары жатады. Білім
беру және ғылым саласы қызметкерлерінің ІІ Республикалық съезінде Қазақстан
Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевта сөйлеген сөзінде осыны көрсете
отырып, Қазақстан білім беру саласын реформалаудың стратегиялық міндеті
шығармашылық тұлғаны қалыптастыруға бағытталған жаңа ұлттық үлгіні дамыту
екнін атап өтті.
Ұлттық дәстүр мен ұлттық тәрбиені дамыту – бұл проблеманы шешуге
көмектесе алады. Ұлттық дәстүрдегі тәрбие беру арқылы тұлғаның ұлттық
мәдениетін қалыптастыра аламыз. Әлемдік жаһандану үрдісі барысында білім
беру мен тәрбие саласында ұлттық дәстүрге сүйене отырып, жаңа ұлттық үлгі
қалыптастыру арқылы ғана мемлекетіміздің дербестігін сақтап, жоғары
өркениетке жете аламыз.

Бастауыш сынып оқушыларын халықтық педагогика арқылы тәрбиелеу

Еліміздің ертеңі бүгінгі жастар екені белгілі. Ал бүгінгі өскелең
ұрпақ ұлтымыздың салт-дәстүрлері мен әдет-ғұрыпын тым алыс, батыстық үлгіге
бой алдырып барады.
Халықтық педагогиканың асыл мұралары болып табылатын салт-дәстүр,
әдет-ғұрып, мақал-мәтел, шешендік өнер, халық ауыз әдебиетін бүгінгі жастар
бойына сіңіру үшін ең алдымен ана тілімізден бастаған жөн. Ана тілін
білмейтін ұрпаққа ұлттық тәлім-тәрбие беру әсте мүмкін емес. Өз тілінде
сөйлеп және ойлай алмайтын ұрпақтың өз ұлтына деген құрмет ешқашанда болмақ
мес.
Қазақтың тектілік деген сөзінде үлкен мән-мағына, аса құнды астар
жатыр. Текті деп білім қуы, еңбек етіп, ата-бабасының атына кір
жуытпайтын, бойына ұлттық болмысымыздың бар қасиетін жинақтаған, иманды-
инабатты, арлы да абыройлы азаматты айтамыз.
Ал текті ұрпқ тәрбиелеу үшін, отбасындағы ата-анасы беретін
тәрбиемен қоса, мектеп қабырғасында бере алғашқы тәрбие бастауыш сыныптан
басталады.
Білім негізі – бастауышта демекші, бастауыш сыныптағы әрбір баланың
ішкі жан дүниесіне үңіліп, қазақи тәрбие беру негізі міндетіміздің бірі
болуы шарт.
1. Ана тіліміздің ерекшелігін ескеріп, сонау ақын-жазушыларымыздың
тіл жайлы айтылған нақыл сөздерін, өлеңдерін пайдалана отырып,
ұрпақ бойына тілімізге деген құрмет қалыптастыру.
Мәселен, Әбділда Тәжібаевтың Тіл туралы өлеңінде:
Туған тілім тірлігімнің айғағы,
Тілім барда айтылар сыр ойдағы.
Өссе тілім, мен де бірге өсемін,
Өшсе тілім, мен де бірге өшемін, - деген.

Осы өлеңнің өзі ана тіліміздің қажеттілігі жайында көптеген мағлұматтар
беріп тұр. Осы сияқты қаншама ақын-жазушылардың тіл туралы ұлағатты сөздері
бар. Ойшыл даналарымыз қалдырған нақыл сөздерді ұрпақтан-ұрпаққа жеткізу –
тәрбие жұмысының міндеті.
2. Сабақ барысында ұлттық ойындарды (қыз қуу, көкпар, теңге алу,
бәйге, алтын сақа) түрлі әдістермен ыңғайына қарай қолдану. Бұл
оқушылардың сабаққа деген қызығушылығы мен ынтасын оятады.
3. Мақал-мәтел сайысын ұйымдастыру. Сабақ барысында оқушыларды қатар
бойынша бөліп сергіту сәті ретінде пайдалану. Бұл баланың сөздік
қорын молайтады, әрі естте сақтау қабілетін арттырады.
4. Ұлттық дәстүрлер арқылы оқу-тәрбие үрдісінде бала бойына рухани
мәдениетті қалыптастыру.
5. Салт-дәстүр, әдет-ғұрып негізінде ұлттық психологиялық
ерекшеліктерді ескере отырып, адамгершілік құндылықтарға
тәрбиелеу.
6. Ұлттық дәстүр арқылы дүниедегі бағалы рухани байлықты жеке тұлға
бойына дарыту.
Белгілі жазушы, педагогика ғылымдарының докторы С.Ғаббасов: Халық
педагогикасы дегеніміз, адамның жан дүниесін тәрбиелейтін және зерттейтін
ілім деген.
Халық педагогикасы ұрпақтпн-ұрпаққа қажетті қасиеттерді жинақтаған
тәжірибе. Оның мақсаты ұлттық ерекшелігімізді айқындай түсетін, өнегелі
азамат, саналы ұрпақ тәрбиелеу. Ұлтымыздың тәлім-тәрбиесін ұрпаққа жеткізу
әрбір ұстаздың алдына қойған мақсаты, бағдарламасы болуы шарт.
Адамгершілік, имандылық, инабаттылық, үлкенге құрмет, кішіге ізет,
сөз қадірін білу сынды қазаққа тән қасиеттерді бала бойына сіңіруді
бастауыш сыныптан бастаған абзал. Халқын баланы жастан деп тегін айтпаса
керек. Бала күнінде ұқалыптасқан дағдысы келешектте жеңісін берері анық.
Бастауыш сынып оқушыларын шығармашылыққа, қиялын дамытуда, мәдениеті
мен ой өрісін өсіруде, сөздік қорын молайтуда халық ауыз әдебиеті
жанрларының маңызы зор.
Мақал-мәтелдер мен жаңылтпаштың өтірік өлең мен ертегі, дастандар
және лиро - эппостық жырлар – оқушыларды елжандылыққа, еңбексүйгіштікке,
жамандық пен жақсыны, шындық пен өтірікті айыра білуге, батырлық пен
батылдыққа тәрбиелейді.
Осылай оқушылардың ынтасын және танымдық қызығушылығын арттырып,
олардың өз бетінше ізденуіне жол ашу.
Еті қазақ, ойы өзге жастарымыздың көрініс беруі қазақ халқының рухани
құлдырауға түскенінің айғағы. Бүгінгі жастарымыздың жағымсыз әркекті,
қыздардың шылым шегіп, ұлдардың ішімдікке бой алдыруы қалыпты жағдай болып
барады. Ұлтымыздың болашағы тәрбиелі ұрпақ қолында. Ал тәрбиелі ұрпақ
қалыптастырудың ббірден-бір жолы – халықтық педагогиканың асыл қазынасы.
Халық педагогикасының мәні – еңбек, білім, дағды, адалдық пен
адамгершілікті жас ұрпақ бойына дарыту. Салт-дәстүр әобір ұлттың ұрпақ
тәрбиесінен, тіршілігінен көрініс береді. Осы дәстүр ұрпақтан –ұрпаққа
жалғасып және сол қоғамға сай жаңарып отыруы шарт. Сонда ғана ол өз ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Білімді ұрпақ – ұлт болашағы
Ұлтымыздың болашағы - діни бірлігімізде
Ұрпақ тәрбиесі – ұлт болашағы
Ұрпақ тәрбиесі- ұлт тәрбиесі
Жас ұрпақ әлеміне-тағылымды тәрбие
Ұрпақ тәрбиесі - болашақтың тірегі
Бір ойыншы қолында допты
Ұлтымыздың ұлттық ойындары
Ұрпақ жалғастығы
«Еліміздің ертеңі бүгінгі жас ұрпақтың қолында, ал жас ұрпақтың тағдыры ұстаздардың қолында»
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь