XIX ғасырдың екінші жартысындағы парламенттік реформалар


Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 5 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Жоспары
1. Англияның саяси-экономикалық дамуы.
2. ХІV ғасырдың ІІ жартысындағы парламенттік реформалар.
3. ХІV ғасырдың ІІ жартысындағы Үндістан қоғамындағы өзгерістер.
4. ХІХ ғасырдың ІІ жартысындағы Үндістандағы ұлт-азаттық қозғалыс.

Англияның саяси аренасында бірнеше саяси партиялар әрекет етті. XIX
ғасырдың ортасынан бастап консервативтік партия атағын алған тори партиясы
ірі жер иеленушілердің, сонымен қатар ірі кеме иелері мен саудагерлердің
мүддесін корғады. Консервативтік партияның тірегі фермерлер болды. Екінші
бір көрнекті партия виги партиясы либералдар партиясы деп аталды. Бұл
партияның басында ірі ақсүйектер тұрды. Либералдар сауда-өнеркәсіп
буржуазиясының мүддесіне қызмет етті. XIX ғасырдың 50—60-жылдары Англияда
жетекші партия рөлін либералдық партия атқарды.
Екі негізгі партиямен қатар кейбір саяси топтар да елеулі рөл атқарды.
Мысалы, фритредерлер либералдық партияның ақсүйек жетекшілерінің саясатына
көңілдері толмайтын өнеркәсіп буржуазиясынын басын біріктірді.
XIX ғасырдың бірінші жартысында буржуазиялық партиялардан басқа
чартистер де елеулі рөл атқарды. Сол кездегі сайлау құрылымы бойынша
парламентке өз өкілдерін өткізу мүмкіндігі болмаған жұмысшылар чартистерге
сайлау алды науқанында парламентке кандидаттарын өткізу үшін қолдау
көрсетті. Буржуазия мен ақсүйектер саясатына карсы шығатын чартистік канди-
даттар мұндай сайлауларда басым көпшілік дауысқа ие болатын.
Көп жыл басымдық көрсетіп келген екі партияның да әсері бәсеңдеп,
тұрғындардың өмірі мен еңбегін бақылайтын королъдік комиссиялар құрыла
бастады. Онда екі партияның да өкілдері бірігіп қызмет етті. Өкімет
алмасқан кезде жаңа кабинет бұрын басталған тексеру жұмысын соңына
жеткізетін болды. Біртіндеп бақталастық түсінігін бір істегі серіктестік
ұғымы ығыстыра бастады.
XIX ғасырдың екінші жартысындағы парламенттік реформалар. Англияда
жұмысшы қозғалысының өзіндік саяси күшке айналуы буржуазияны олардан қолдау
іздеуге мәжбүр етті. Жұмысшыларды сайлаушылар тізіміне енгізген жағдайда
олардың даусын алуды көздеген екі партия да жаңа парламенттік реформаның
жобаларын ұсына бастады.
1866 жылы либералдық партияның көсемі Уилъям Гладстон мүліктік цензді
төмендетуді ұсынып, соның негізінде жұмысшыларға дауыс құқығын беруді
көздеді. Бірақ бұл заң жобасын парламент бекітпеді.
1866 жылы құрылған консерваторлар үкіметі либералдардың ұсыныс-ынтасын
иемденіп ала койды. Консерваторлар кабинетінің премьер-министрі Бенджамен
Дизраэли парламенттік реформаның өз вариантын ұсынды, онда мүліктік цензді
төмендетіп қана қоймай, ірі өнеркәсіптік калалар өкілдіктерін кеңейтуді
ұсынды. Бұл заң жобасы парламентте тек консерваторлардан ғана емес,
либералдар жағынан да қолдау тапты. Саяси ымыраға келудің нәтижесінде —
1867 жылы парламент реформасы қабылданды. Мүліктік ценз төмендетілді.
Сайлаушылар саны екі есе көбейіп, 2,5 млн адамға жетті. Реформа жаңа
өнеркәсіп орталықтарына тиімді болды, жұмысшылардың көпшілігі сайлаушылар
құқығына ие болды.
Алайда парламент реформасынан кейін болған бірінші 1868 жылғы сайлауда
консерваторлар жеңіліс тауып, оппозицияға көшті. Үкіметті либералдар құрды,
премьер-министр болып У. Гладстон сайланды. Либералдық кабинет реформаларды
жалғастырды. Парламентке сайлау кезінде құпия дауыс беру енгізілді. 1884
жылы үшінші парламент реформасы жүргізілді: халықтық өкілеттілік туралы заң
қабылданды, ол бойынша дауыс беру құқығы барлық 21 жасқа толған, үйі немесе
пәтері бар ер адамдарға берілді. 1885 жылы "шіріген жерлер" құқығы
толығымен жойылды. Барлық ел дауыс берушілердің саны тең сайлау округтеріне
бөлінді.
Жарты ғасырға созылған үздіксіз реформалардың нәтижесінде Британияның
саяси кұрылысы демократиялық сипат алды. 1886 жылы сайлауға 5,7 млн адам
қатысты. Парламент депутаттарынан басқа, тұңғыш рет қалалар мен графтықтар
кеңесі сайланды.
XIX ғасырдың екінші жартысында ағылшындар Үндістан экономикасына
капитал бөле бастады. Ең алғашқы капитал теміржол салуға арналды, соның
нәтижесінде 1891 жылы елдегі теміржолдың ұзындығы 27 мың шақырымға жетті.
Ағылшындар сондай-ақ капиталды зауыттар мен фабрикалар салуға да жұмсады.
Алғашқы токыма фабрикасы 1854 жылы Калькуттада пайда болды. Ағылшын
өнеркөсібінің өткізу рыногы кеңейді, енді ағылшын машиналарын Үндістанға
экспортқа шығару ұлғайды. Зауыт, фабрика, теміржолдар мен телеграф
байланыстарының көптеп салынуы Үндістанда өнеркәсіп төңкерісінің
басталғандығын көрсетті. Оның дамуының нәтижесінде үнді капиталистері пайда
болды. XIX ғасырдың соңына қарай үнді өнеркәсіп капиталының үштен бірі
үнділіктерге тән болды. Жергілікті кәсіпкерлер тоқыма өнеркәсібіне капитал
салуды белсенді түрде ұлғайтты. Бомбей қаласы тоқыма өнеркәсібінің орталығы
ретінде өркендей бастады. Үнді тауарлары Англияда, Қытайда және Оңтүстік-
шығыс Азия елдерінде сатылды.
Өнеркәсіп дамуына ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақстанның XIX ғасырдың екінші жартысындағы құқықтық жүйесі
XIX ҒАСЫРДЫҢ ЕКІНШІ ЖАРТЫСЫНДАҒЫ ҚАЗАҚСТАННЫҢ САЯСИ ҚҰҚЫҚТЫҚ ОЙЛАРДЫҢ СИПАТЫ
XIX ғасырдың екінші жартысындағы АҚШ-тың әлеуметтік, эканомикалық, саяси жағдайы
XVIII – XIX ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстанның мәдениеті
Қазақстанның ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы мәдениеті
ХХ ғасырдың екінші жартысындағы Қазақстандағы этноконфессиялық үдерістер
XIX ғасырдың бірінші жартысындағы Ресейдің Қазақстанға жүргізген саяси құқықтық реформалары
XIX ғасырдың екінші жартысында капиталистік қатынастардың дамуы
ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы музыка мәдениеті
XVIII -XIX ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстанның мәдениеті туралы ақпарат
Пәндер
Stud.kz
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рақмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Жабу / Закрыть