Азаматтық құқық түсінігі

ҚР біртұтас құқық жүйесі бірнеше салаға бөлінеді. Солардың бірі-азаматтық құқық. Азаматтық құқық сала ретінде елімізде қалыптасып келе жатқан нарықтық экономиканың бірден-бір негізі. Бұл сала адамдар арасындағы мүлікке қатысты қатынастарды реттеу жағынан қарастырады, яғни жеке және заңды тұлғалардың,мемлекеттің және оның әкімшілік-аумақтық бөлшектерінің күнделікті өмірімен, іс-әрекеттерімен тығыз байланыста. Жалпылай алғанда,азаматтық құқық дегеніміз – бір-бірімен мүліктік оқшауланған субъектілер арасындағы мүліктік және мүліктік емес қатынастарды реттейтін нормалардың жиынтығы.
Азаматтық құқықтар және міндеттер АК-тің 7-бабында көрсетіл-гендей, заңдарда көзделген негіздерден, сондай-ақ азаматтар мен заңды тұлғалардың әрекеттерінен пайда болады, өйткені ол әрекет-тер азаматтық заңдарда көрсетілгенімен, олардың жалпы негіздері мен мәніне байланысты азаматтық құқықтар мен міндеттерді туғызады. Осы азаматтық құқық заңдары АК-тен, ҚР оған қабылданған өзге де заңдарынан,ҚР Президентінің заң күші бар Жарлықтарынан, Парламенттің қаулыларынан, Парламенттің Сенаты мен Мәжілісінің қаулыларынан,сондай-ақ АК 1-бабының 1,2-тармақтарында аталған қатынастарды реттейтін ҚР Президентінің Жарлықтарынан, ҚР Үкіметінің қаулыларынан тұрады.
Азаматтық құқықты жүзеге асыру да бірнеше шарт пен талаптарды құрайды. Егер онда көзделген талаптарды орындамаған жағдайда сот ол адамның тиісті құқығын қорғаудан бас тарта алады. Нақты АК-тің 8-бабында көрсетілгендей, азаматтар мен заңды тұлғалар өз-деріне берілген азаматтық құқықтарды өз қалауынша пайдаланады; азаматтық құқықты жүзеге асыру кезінде адал,парасатты және әділ әрекет жасауы, кәсіпкерлер іскерлі әдептілік ережелерін сақтауға тиіс; құқықты басқа түрлерде қиянат жасап пайдалануға болмайтын және т.б. сияқты шаттарды орындауы тиіс.
        
        Азаматтық құқық түсінігі
ҚР біртұтас құқық жүйесі бірнеше салаға бөлінеді. ... ... ... Азаматтық құқық сала ретінде елімізде қалыптасып ... ... ... ... ... Бұл сала ... арасындағы
мүлікке қатысты қатынастарды реттеу жағынан қарастырады, яғни жеке ... ... және оның ... бөлшектерінің
күнделікті өмірімен, іс-әрекеттерімен тығыз ... ... ... ...... мүліктік оқшауланған
субъектілер арасындағы мүліктік және мүліктік емес ... ... ... ... және ... АК-тің 7-бабында көрсетіл-гендей,
заңдарда көзделген негіздерден, сондай-ақ азаматтар мен заңды тұлғалардың
әрекеттерінен ... ... ... ол ... ... ... олардың жалпы негіздері мен мәніне ... ... мен ... ... Осы ... ... ... АК-тен, ҚР
оған қабылданған өзге де заңдарынан,ҚР Президентінің заң күші ... ... ... Парламенттің Сенаты мен
Мәжілісінің қаулыларынан,сондай-ақ АК 1-бабының 1,2-тармақтарында аталған
қатынастарды ... ҚР ... ... ҚР Үкіметінің
қаулыларынан тұрады.
Азаматтық құқықты жүзеге асыру да ... шарт пен ... ... онда көзделген талаптарды орындамаған жағдайда сот ол адамның тиісті
құқығын қорғаудан бас тарта алады. Нақты АК-тің ... ... мен ... тұлғалар өз-деріне берілген азаматтық құқықтарды өз
қалауынша пайдаланады; азаматтық ... ... ... кезінде
адал,парасатты және әділ әрекет ... ... ... ... сақтауға тиіс; құқықты басқа түрлерде қиянат ... ... және т.б. ... ... орындауы тиіс.
Ең маңыздысы,азаматтық құқықты түсіну үшін азаматтық құқықтық қатынастардың
алатын орны зор. Ол ...... ... субъективті
азаматтық құқықтар мен міндеттер арқылы жалғанатын,азаматтық ... ... не ... ... жеке мүліктік емес, мүліктен тыс
мүліктік емес қаты-настар. Ол ... ... төрт ... ... ... субъектілері заң жүзінде тең,бір біріне
тәуелсіз; 2)азаматтық құқықтық қатынастар заңда көрсетіген не көрсетілмеген
негіздердің де ... ... ... ... құқықтық қатынастардың
жағдайы мен мазмұнын бекітуде тараптардын келісімі шешуші рөл атқарады;
4)азаматтық ... ... ... мен ... ... ... материалды игіліктердің болуы және болмауына
байланысты қалыптасатындықтан ... ... ... ... және ... емес деп бөлінеді. Мұндағы материалды игілік
дегенімізді айта ... ... ... ... ... материалдық және өзге де қажеттіліктерін қанағаттандыратын
өзге де заттар, құндылықтар екенін ... ... ... ... ... ... ... экономикалық мазмұны бар.
Мүліктік емес ... ... ... ... ... ... ... мүліктік емес
мүдделері жатады.
Азаматтық құқықтық қатынастардың объектілері менсубъектілері болады. АК
115-бабы көрсеткендей, мүліктік және жеке ... емес ... ... ... ... объектісі бола алады. Осы баптың ... ... ... мен ... ... ... шетел валютасы,
құнды қағаздар, жұмыс, ... т.б. ... ... Азаматтық құқық
объектілері, яғни мүліктер қозғалатын, қозғалмайтын ... ... ... ... ... ... ... өтсек, қозғалатын
мүлікке ақша, бағалы қағаздар т.б.жатады. Ал қозғалмайтын мүлік түріне жер
учаскелері, үй, ғимарат, жермен тығыз байланысты өзге де ... ... ... ... ... ... жоғалтпайтын
мүліктер. Бөлінбейтін мүлік-мүлік өзінің шаруашылық мақсатын ... ... ... заң құжатында ұйғарылуына қарай бөлінуге жатпайтын
мүліктер.
Және бір айта кететін жәйт, мүліктік, ... емес ... ... емес өзіндік құқықтар қарастырылады. Яғни ол субъектілердің жеке
тұлғасымен ... ... ... ... ар-намыс, іскерлі бедел,
қадір-қасиет, жеке бастың құпиясын сақтау құқығы, өз ... ... үйге қол ... ... ... осы ... құқық қатынасқа қатысушылар тобы азаматтық ... ... ... ... Оған ... тұлғалар,
мемлекет, сондай-ақ әкімшілік-аумақтық байланыстар жатады. Аталған ... ... ... ... ... ... ... құқық қабілеттілікке және азаматтық әрекет қабілеттілігіне ие
бола алады.
Оларды ашып айтар болсақ, ... ... ... ... ... ... азаматтардың азаматтық құқықтарға ие ... ... ... Ол ... ... бірдей, ортақ деп танылады. Сол 12-
баптың 2-тармағы тағы да ... ... ... ол ... ... ... болған соң тоқтатылады” деп көрсетеді.
Азаматтардың әрекетқабілеттілігі АК-тің 17-бабына ... ... ... ... ... ие болуға және жүзеге асыруға, өзі үшін
азаматтық міндеттер жасап, оларды орындауға қабілеттілігі ... ... ... ... ... ... тең ... және он сегіз жасқа
толғаннан кейін толық көлемінде пайда болады. ... ... бабы ... ... он ... ... жеткенге дейін некелесуге рұқсат етілетін
жағдайда, он сегіз жасқа толмаған азамат некеге ... ... ... ... әрекет қабілеттілігіне ие болады” деп көр-сетіледі.
Азаматтық құқық қатынастарының субъектісі болып танылатын жеке тұлға
ұғымы ҚР ... ... ... ... ... жоқ
адамдар танылады (12-бап).
Ал заңдаы тұлға ұғымы меншік,шаруашылық жүргізу ... ... ... ... ... бар және сол ... өз міндеттемелері бойынша
жауап беретін,өз ... ... және ... емес жеке ... мен
міндеттерге ие болып, оларды жүзеге ... ... ... мен
жауапкер бола алатын ұйым болып табылады.Оның өз атауы және мөрі болады.
Азаматтық құқық қатынастарының тууының ... ... ... ... ... АК-тің 174 бабына сәйкес, азаматтар мен ... ... ... мен ... белгілеуге,өзгертуге немесе
тоқтатуға бағытталған әрекет-тері. Мәміленің белгілері:
1) ол адамдардың еркін білдіретін ерікті әрекет;
2) ол заңмен ... ... ... ол тек ... ... ... тудыруға,өзгертуге және тоқтатуға
бағытталған әрекет;
4)ол қатынастардың құқықтық салдарлары азаматтық заңнамалардың нормалармен
реттелуі.
Мәміле АК-тің 148-бабында 1-тармағында көрсетілгендей біржақты, екіжақты
және көпжақты ... ... Сол ... ... “заңдардың немесе
тараптардың келісіміне сәйкес жасалуы үшін бір тараптың ерік білдіруі қажет
және жеткілікті болатын мәміле ... деп ... деп ... Ал ... ... шарт ... үшін екі ... (екіжақты) немесе одан да
көөп тараптың (көпжақты) келісілген ерік ... ... ... немесе конклюдетті әрекет арқылы және ... ... ... ... түрі ... ... ... тікелей қабылдануы. Мұнда мәміле ... ... ... ауызша келісіміне негізделеді. Ондай келісім
телефон, тараптардың тікелей ... ... не ... ... ... мүмкін.
Жазбаша түрі АК-тің 152-бабының 1-тармағының 3) тармақшасына сәйкес
заңдарда немесе ... ... ... өзге де ... ... жеделхат, телефонжазба, факс, ... ... ... және ... ерік ... мазмұнын айқындайтын өзге де
құжаттар ... егер ... ... ... ... өзгеше
белгіленбесе,жазбаша түрде жасалған мәмілеге теңестіріледі.
Мәміле нотариатта куәландырылуы ... ... ... ... ... немесе тараптардың ... ... ... ... ... ... куәландырғаннан
кейін ғана жасалды деп саналады. Мұндай талапты сақтамау АК-тің 157-бабының
3-тармағында көзделген салдармен ... ... ... қалуына әкеліп
соқтырады. Осы баптың 1-тармағына сәйкес мәміле оның нысанына, мазмұнына
және қатысушыларына, сондай-ақ олардың ерік ... ... ... ... ... мүдделіадамдардың, тиісті мемлекеттік органның
не прокурордың талаба бойынша ... деп ... ... Ол ... ... ... ... әрқайсысы екінші тарапқа мәміле бойынша алын-
ғанның бәрін қайтарып беруге,ал заттай ... беру ... ... ... ... ... міндетті.
Мәміленің енді бір түрі мәміле жасауға деген еркі ... ... ... ... ... ... және
әрекетсіздік,яғни заңдарда көзделген реттеулерде мәміле жасауға ерік
білдіру ... ... ... түрі ... екі ... ... ... келеді.
Азаматтық құқыққа қатысты АК-інде меншік ... ... ... ... 188- ... ... ... Осы баптың 1-тармағына
сәйкес, меншік құқығы дегеніміз - ... зат ... ... және ... ... ... ... өз қалауынша
иелену,пайдалану және оған билік ету құқығы делінген. Ал 2-тармағында ... ... ... және ... ету ... ... ... Иелену
құқығы дегеніміз - мүлікті іс жүзінде иеленуді жүзеге ... заң ... ету. ... ... ... - ... оның ... табиғи
қасиеттерін алудың, сондай-ақ одан пайда табудың заң жүзінде қамтамасыз
етілуі. Билік ету ... ... ... заң ... ... заңмен қамтаасыз етілуі.
Меншік құқығының жеке меншік және мемлекеттік түрі қарастырылады.
Жеке меншік АК-тің 191- ... ... ... ... ... емес ... тұлғалар мен олардың бірлестіктерінің меншігі ретінде
көрінеді.
Мемлекеттік меншік республикалық және коммуналдық меншік ... ... ... 192- ... ... ... ... көрсетілген.Ол
бойынша республикалық меншік мемле- кеттік қазынадан және заң құжаттарына
сәйкес меншік ... ... ... ... ... ... ... коммуналдық меншік жергілікті қазынадан және заң құжаттары- ... ... ... ... ... берілген мүліктен тұрады.
Бұл аталған меншік түрлері Ата заңымыз - ... да ... ... ... «ҚР ... тік ... пен жеке меншік
танылады және бірдей ... ... ... 6- ... 3-
тармағы АК-тің 193-бабымен сәйкес келеді.
Меншік құқығына қоса кететін бір ... - ... ... ... меншік
ұғымы жайлы АК-тің 209-бабында толық көзделген. Осы баптың ... ... ... ... мешігіндегі мүлік оларға ... ... ... ... делінген.4-тармағы бойынша ортақ меншік екі
немесе бірнеше адамның меншігіне мүлік түскен кезде пайда болады,оны ... ... ... болмайды.
Бұл ортақ меншікке ерлі-зайыптыларыдың меншігі кіргізіледі.
АК-тің бабында бұл жайлы былай делінген:»ерлі зайыптылардың некеде ... ... ... егер бұл ... ... үлесті меншігі болатыны не олардың әрқайсысына тиесілі немесе меншік
құқы-ғына тиісті бөліктерінде ерлі- зайыптылардың әрқайсысына тиесілі ... ... ... көзделмесе,олардың бірлескен меншігі ... ... ... ... ... ... ... болған,сондайақ
олардың некеде тұрған кезінде сыйға тартылған немесе мұрагер- лік тәртіппен
алған мүлкі олардың ... ... ... ... құқықта қарастырылатын тағы бір мәселе –міндеттеме ұғымы.
Міндеттеме дегеніміз бір адамның борышқордың басқа адамның несие берушінің
пайдасына мүлік беру, жұмыс ... ақша ... және ... ... ... ... не ... бір әрекет жасаудан бас тартуы.
Міндеттемелер,негізінен, АК-тің 271-бабында көрсетілгендей,АК-тің ... ... ... ... ... ... негіздерден пайда
болады.
Міндеттемені орындаудың белгілі мерзімі де болады.АК-тің 277- бабының 1-
тармағына ... егер ... ол ... күн ... ол ... уақыт кезеңі көзделсе немесе анықтауға ... ... күні ... ... сол ... ... кез келген уақытта орындалуға
тиіс.
Осы бағыттың 2- ... ... ... ол ... ... және бұл ... анықтауға мүмкіндік беретін шарттар болмаса, ол
міндеттеме пайда болғаннан кейін ақылға қонымды мерзімде орындалуға тиіс”.
Және де ... ... ... ... ... ... –бабында айқын көрсетілген. Сол баптың 1-тармағы бойынша “міндеттемені
орындау, заңдарда немесе шартта көзделген айып төлету, ... ... алып ... аманат, кепілдік, кепілпұл және басқа да әдістер ... ... ... делінген.
Бұлардың әрқайсысына тоқталып өтіп тереңірек ұғынайық:
Айып төлеу АК-тің 293-бабында ... ... ... немесе тиісінше орындамаған ретте, атап ... ... ... ... ретте несие берушіге төлеуге міндетті, заңдармен
немесе шартпен белгіленген ақша сомасы” деп танылады.
Тағы бір түрі – ... ... ... ... ... ... несие берушінің борышқор кепілмен қамта-масыз етілген міндеттемені
орындамаған ретте кепілге салынған ... ... ... ... алып
тасталатындарды қоспай, осы мүлік тиесілі адамның ... ... ... ... ... ... ... бар міндеттемені
атқаруының әдісі” деп танылады.
Үшінші әдісі – кепілдік АК-тің 329-бабының 3-тармағына сәйкес “кепілдік
шарты ... ... ... ... ету үшін де ... ... бір ... – кепілпұл ұғымы АК-тің 337-бабында көзделген
“уағдаласушы тараптардың ... шарт ... ... алы- ... ... ... ... және шарт жасау мен орындауды не ... ... ... ... ... ... сома” деп
танылады.
Соңғы бір әдісі – ұстап ... Ол ... ... ... ... не ... көрсеткен тұлғаға берілуге тиіс зат қарамағында
болған несие беруші, борышқор осы заттың құнын төлеу немесе ... ... ... ... мен ... да ... өтеу жөніндегі
міндеттемені мерзімінде орындамаған жағдайда, ... ... ... оны ... ... ... ... бұл үлкен тақырыптың АК-де міндеттеменің бұзылғандығы
мен ... ... да ... ... ... лап ... міндеттеменің
бұзылуы дегеніміз АК-тің 349-бабына сәйкес міндеттемені орындамау не тиісті
дәрежеде орындамау (мезгілінде ... ... мен ... ... ... ... мазмұнында белгіленген басқа жағдайларды бұзып
орындау) – тиісінше орындамау деп түсініледі.
АК-тің 367-бабына ... ... ... ұғымын айтарлықтай
толық ұғына аламыз: міндеттеме орындалса,талап- тан бас тарту ... ... ... ... жаңғыртылса,борышты кешіру арқылы
борышқор мен несие беруші бір ... ... ... ... ... органның құжаты шығарылса, азамат қайтыс болса, ... ... ... немесе ішінара тоқтатылады.
Азаматтық құқықта шарт ұғымы бөлек бір бөлімшеде қарасты- рылған. Шарт
378-баптың 1-тармағында көзделген екі не одан да көп ... ... мен ... ... ту ... ... ... келісімі
болып танылады. Бұл шарттар- дан кейбір құқықтық қатынастар туындау мүмкін.
Мысалы,мін- деттемелік, ... және ... ... ... АК-тің 384-бабында көрсетілгендей ақылы және ... шарт ... Шарт ... ... өз міндеттерін орындаған үшін ақы алуы ... бір ... ... керек болса-бұл ақылы шарт. Бір тарап екінші
тарапқа одан ақы алмай ... ... ... бір ... ... міндетіне
алған шарт ақысыз шарт болып табылады.
АК-тің 393-бабында шарт жасасу ережесі көрсетілген,онда ... ... ... ... ... бойынша тиісті жағдайда талап
етілетін ... ... қол ... ... шарт ... деп есептеледі”
деп жазылған. Шарт жасасу туралы бір немесе бірнеше нақты жақтарға ... егер ол ... ... айқын болып, ұсыныс жасаған жақтың ол
қабылданған жағдайда (акцепт) өзін сонымен байланысты деп есептеу жөніндегі
ниетін көрсетсе,оферта деп ... Осы ... ... ... ... туралы жауабы акцепт деп танылады. Акцепт толық әрі бұлтарыссыз
болуға тиіс. Шарт, негізінен офертада акцептіге арналған мерзім көрсетілген
жағдайда, егер ... ... жақ ... онда ... ... ... шарт жасалған болып есептеледі.
Қорытындылай келсек, жоғарыда ... ... ... шарттардың бәрі де АК-тің Жалпы бөліміне жатады.
Азаматтық құқықты танытатын ҚР АК-і екі бөлімнен тұрады:
1)Жалпы бөлім – 1994 ж. 27 ... ... ... – 1999 ж. ... ... кодекс – ҚР құқық салаларының бірі. Онда ҚР ... ... ... ... таба ... ... барлық мәселелер
үлкен екі бөлімге (Жалпы және ... ... Оның ... ... ... азаматтық құқық объектілері мен субъектілері жайлы
қарастырылған болса, Ерекше бөлімінде интелектуалдық ... ... ... халықаралық жеке құқық қарастырылған.
Интелектуалдық меншік құқығы құрамына авторлы құқық, сабақтас құқығы,
өнертабысқа, пайдалы модельге, ... ... ... ... ... ... микротәсілдер топологиясына ... ... ... ... қорғау құқығы сияқты құқықтар
жатады.
Жалпы, мұрагерлік – ... ... ... ... ... мүлкінің басқа
адамға – мұрагерге ауысуы.
Қайтыс болған азаматтың ... ... ... ... ... ... егер осы бөлімнің ережелерімен өзгеше
туындамаса, бірыңғай тұтас нәрсе ретінде және ... ... ... ... ал ... өзі белгілеген жағдайларды өзге де ... ... ... құрамына мұра қалдырушыға ... ... оның ... ... ... қолданылуы тоқтамайтын құқықтар
мен міндеттері кіреді.
Мұра қалдырушының жеке басына тығыз байланысты мына құқықтар мен
міндеттер:
1)егер заң актілерінде немесе ... ... ... заңды тұлғалар
болып табылатын ұйымдарға мүше болу құқығы; 2) өміріне немесе денсаулығына
келтірілген зиянды өтеу құқығы;
3)алименттік міндеттемелерден туындайтын құқықтар мен ... ... ... және ... пен ... қамсыздандыру туралы
заң актілерінің негізінде басқа да төлемдер төлеу құқықтар мұраның құрамына
кірмейді.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық құқықтарды қорғаудың түсінігі және жалпы ережелері27 бет
Азаматтық құқықтағы мерзімдердің түсінігі және түрлері16 бет
Азаматтық құқықтың түсінігі және жүйесі13 бет
Азаматтық-құқықтық қатынастың түсінігі мазмұны және түрлері72 бет
Азаматтық - құқықтық жауапкершіліктің шарты және негіздері56 бет
Азаматтық іс жүргізудегі дәлелдемелер73 бет
Азаматтық іс жүргізудегі тараптар, олардың құқықтары мен міндеттері64 бет
Азаматтық заңнаманың түсінігі мен жүйес31 бет
Азаматтық процесстің қатысушылары (жалпы сипаттама)67 бет
Азаматтық процесстегі бірігіп қатысушылық және процесстегі тиісті және тиісті емес тараптар түсінігі82 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь