«Тіл туралы» заң- ана тіліміз қазақ тіліне мәртебе берілді.

Қазақстан Республикасының Конституциясы (1995ж.), “Тіл саясаты туралы” Тұжырымдамасы (1996ж.) және осыларға негізделген “Тіл туралы” Заң (1997ж.) республикадағы тілдердің ұлтаралық жарастық пен рухани ынтымақтастықтың құралы ретінде қызмет етуін және тіл алуандығын көздейді. Республикада мемлекеттік тіл ретінде бір ғана тіл . қазақ тіліне конституциялық мәртебе беріліп отыр.
1989 жылы 11 қыркүйекте қабылданған “Тіл туралы” Заңда “Тіл . халықтың ұлы жетістігі, әрі оның ажырамайтын және бөлінбейтін белгісі”делінген. Ал бірінші баптың бірінші тармақшасында “Қазақ тілі . Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі болып табылады” деп жазылған. Яғни, қазіргі таңда қазақ тілі Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі болып табылады.
Елбасы Н.Ә.Назарбаев “Қазақстанның болашағы . қазақ тілінде” деген тұжырымдаманы үнемі айтып келеді. Қазақ тілі мәселесі мемлекеттік деңгейге көтерілген кейінгі жылдары бұқара жұртшылық та ана тілі үшін белсенділік танытуда. Бірақ әлі шешілмей жатқан түйінді мәселелер де баршылық.
Халық тәуелсіздігінің ең басты белгісі . оның ана тілі, ұлттық мәдениеті. Өзінің ана тілі, ұлттық мәдениеті жоқ ел өз алдына мемлекет болып өмір сүре алмайды. Дүниедегі барлық халық тәуелсіздікке ұлттық қадір.қасиетін, мәдениетін, ана тілін сақтап қалу үшін ұмтылады. Сондықтан, кез.келген мемлекет өзінің аумақтық салт.дәстүрін, ана тілін ерекше қорғайды.
Қазақстан Республикасында қазақ тілінің мемлекеттік тіл ретінде қызмет етуінің бірнеше алғы шарты бар. Атап айтқанда, сол тілді
        
        Тақырыбы: «Тіл туралы» заң- ана тіліміз
қазақ тіліне мәртебе берілді.
«Тіл туралы» заң- ана тіліміз қазақ ... ... ... ақ сүтімен бойымызға
дарыған тілімізді ұмыту – бүкіл
ата-бабамызды, тарихымызды ұмыту.
Б.Момышұлы
Қазақстан Республикасының Конституциясы (1995ж.), “Тіл саясаты туралы”
Тұжырымдамасы ... және ... ... ... ... Заң ... тілдердің ұлтаралық жарастық пен рухани ынтымақтастықтың
құралы ретінде қызмет етуін және тіл ... ... ... тіл ... бір ғана тіл – қазақ тіліне конституциялық мәртебе
беріліп отыр.
1989 жылы 11 қыркүйекте қабылданған ... ... ... ... ... ұлы ... әрі оның ажырамайтын және ... Ал ... ... ... тармақшасында “Қазақ тілі –
Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі болып табылады” деп ... ... ... ... тілі ... Республикасының мемлекеттік тілі
болып табылады.
Елбасы Н.Ә.Назарбаев “Қазақстанның болашағы – қазақ тілінде” деген
тұжырымдаманы үнемі айтып ... ... тілі ... ... ... ... ... бұқара жұртшылық та ана тілі үшін белсенділік
танытуда. Бірақ әлі шешілмей жатқан түйінді мәселелер де ... ... ең ... ... - оның ана ... ... ... ана ... ұлттық мәдениеті жоқ ел өз алдына мемлекет
болып өмір сүре ... ... ... ... ... ұлттық қадір-
қасиетін, мәдениетін, ана тілін сақтап қалу үшін ұмтылады. Сондықтан, кез-
келген мемлекет өзінің аумақтық ... ана ... ... ... ... қазақ тілінің мемлекеттік тіл ретінде қызмет
етуінің бірнеше алғы шарты бар. Атап айтқанда, сол ... ... ... ... ... және ... емес тілдік ортаның болуы,
республиканың барлық аймақтарына таралуы, қоғамдық ... әр ... ... етуі және ... әрі ... ... ... етуі сияқты
сыртқы факторлардың болуы, сондай-ақ қазақ тілінің құрылым-жүйесі жетілген,
лексика-фразеологиялық қоры аса бай, ежелден келе жатқан жазба және ... бар ... ... бірі ретіндегі ішкі тілдік факторлардың болуы
– қазақ тілінің мемлекеттік тіл ... ... ... мүмкіндік береді.
Мемлекеттік тілдің қоғамдық қызметі ... ... аса ... ... ... ... ... ақпарат, білім беру мен тәрбие
ісі (мектепке дейінгі мекемелер, ... орта ... ... ... мен ... (ғылыми-зерттеу мекемелерде); қоғамдық ғылымдар,
жаратылыстану мен нақты ғылымдар, ... және ... ... ... ... ... ортақ салаларында, бұқаралық
ақпарат құралдары саласында, іс ... ... ... қоғамдық-
саяси, мәдени мекемелер мен ұйымдарда; дене тәрбиесі, ... ... ... мен ... ... ... ... өнер мекемелерінде (театр, кино); дипломатиялық қарым-
қатынаста; ... ... және ... беру ... ... және ... өндіріс және өнеркәсіп орындарында; Қазақстан
Республикасында өтетін республикалық, халықаралық ... ... ... ... қазақ тілі – дәстүрлі, тұрақты, қатаң ... ... ... тармақтары сараланған, жалпы халықтық тілден ұлттық деңгейге
көтерілген тіл.
Біздің ана тіліміз - қазақ ... ... ... ... ... ... байырғы тіл;
- ежелден жазба мәдениеті бар тіл;
- әдеби тіл, ... тіл ... ... ... ... тілі тәрізді формалары бар;
- демографиялық тірегі мықты ұлттық тіл;
- ... ... ... ... Қазақстан Республикасы өз қамқорлығына алған
мемлекеттік тіл.
Қазақ тілі осы мемлекеттің ... ... ... ... Монғолия, Иран, Ауғанстан, Түркия мемлекеттері мен ТМД-ның Ресей,
Өзбекстан, Қырғызстан, ... ... ... ... да ана ... тілі – ... түркі тілінің қыпшақ тармағына жатады. Бұл тармаққа
кіретін тілдер – қарақалпақ, ноғай, татар, башқұрт, қырғыз, қырым ... ... ... және тағы ... ... Қазақ тілі - өзіндік әдеби,
ғылыми және саяси жазу нормасы қалыптасқан бай тіл. ... ... ... ... ... бастан кешкен қазақ халқының тарихымен тығыз
байланысты.
Оның қалыптасуға бет алуы ... ... ... ... ... ... басталып, ХҮ ғасырдағы қазақ хандығы ... ... ... еді. Басқа түркі тілдерімен салыстырғанда, сөздік ... ... тілі – ... таза қалпын тұтас сақтап келе жатқан тілдердің
бірі. Ғалымдардың пайымдауынша, қазақ тілінің ауыз ... және ... ... екі ... көзі ... ... сатыларын бастан кешірген ана тіліміз – мейлінше
жетілген ұлттық тіл.
Ана тілімізде ... ... ... ... педагогикалық, саяси, өнертанушылық әдебиеттер жарияланады.
Тіліміз еліміздегі азаматтардың өзара ... тілі ... ... қалмайды, оның мұрағаттық, ақпараттық қасиеттері де мол. Қазақ
тілі – бай да ... ... ... ... ... бабаларымыздың
тарихы, шежіресі және түрлі әдеби мұралар ... ... ... осы ... ... ... ... Тіл тарихы халық ... ... ... ... ... тіл де дамып, өзгеріп отырады.
Қазақ тілі тарихында орын алған ... ... мен ... себептері бар. Біріншіден, қазақ халқы үш ғасырға жуық ... ... ... ұлт ... ... ... ... бастан кешірді. Екіншіден, Жоңғар ... ... ... да ... зор ... ... ... өкіметі жетпіс
жылдан астам уақыт бойы ұлттардың жақындасуы ... ... ұсақ ... ... ... ... белгілі.
Ана тілін дамыту, қорғау дегеніміз – өз ана тілінде таза сөйлеу және
оны жақсы біліп, туған анадай ... ... ... – анам тілін,
Бесікте жатқанымда-ақ берген білім.
Шыр етіп жерге ... ... ... таныс үнін, - деп С.Торайғыров ағамыз
жырлап өткен.
Ана тілінің күші мен құдіретін ... ... ... ... өнерін бар өнердің басы деп санаған. Мысалы: “Өнер алды – қызыл тіл”,
“Тіл тас жарады, тас ... бас ... ... ауыз ... тобықтай
түйіні бар” сөздері халқымыздың орынды сөзге қандай мән бергенін көрсетеді.
Абайдың даналығына, Махамбеттің батылдығына, Бұқардың ... ... ... ... ... ... Бөгенбай мен
Қабанбайдың ерліктеріне сүйсініп, рухани өмірімізге азық етеміз.
Қазақстан – ... ... ел. ... дамыған өркениетті елу
елдің қатарына енгізетін біздің болашағымыз – бүгінгі жастар. Олардың
міндеті – ... ... ... оны ... ... білу. Әлемге таныту үшін
әр жас өз елінің тарихын, тілін жетік білуі керек.
Қазақ тілі – ... ... ... ... ... халқының
және оның шекарасынан тыс өмір сүріп жатқан қазақтардың (Ресей Федерациясы,
Өзбекстан, Қытай, Монғолия т.б.) ұлттық тілі.
Қазақ тілінің сөздік құрамы өте бай, оған 67 мың ... сөз, ... ... ...... 91,5 мың ... ... кірген бір
ғана он томдық “Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі” куә бола алады.
Қазақ тілі ... ... ... ... ... тобына
кіреді (татар,башқұрт, қарашай-балқар, құмық, ... ... және ол, ... ноғай, қарақалпақ тілдеріне жақын болып табылады.
Қазақ тілі ең көне ... әр ... ... ... ... ... жазулары (5-8 ғ.ғ.), Жүсіп
Баласағұнның “Қүтадғу ... ... ... ... ... ... еңбегі , Ахмет Йүгінекидің “Һибат Ұл һақайық” еңбегі, Қожа ... ... (10-12 ғ.ғ.), ... ... ... және қыпшақ (13-
14ғ.ғ.) тұсындағы жазулардан алады.
Сонымен қатар, халық ауыз ... ... мен ... ... ... ... ... жыраулар мұрасы арнасына
құйылған, ұлы Абай мен Ыбырай шығармашылығы ... ... ... ... әдеби тілі.
Қазақ жазуы 1929 жылға дейін араб графикасын, ал 1929-1940 жылдары
латын графикасын қолданған. 1940 жылдан ... ... ... дейін орыс
графикасын қолдануда.
Мемлекеттік тіл, яғни, қазақ тілі - әлемдегі алты мыңға жуық ... ... ... жағынан жетпісінші, ал тіл байлығы мен көркемдігі,
оралымдығы жағынан алғашқы ондықтар қатарындағы тіл. ... ол ... ... және ... тіл ... ... алты жүз тілдің
және мемлекеттік ... ие екі жүз ... ... ... ... жүзден аса ұлт өкілдері Қазақстанның халқын, соның
ішінде қазақ ... ... ... ... ... білуі міндетті.
Тілге деген құрмет – халыққа деген құрмет. Тілсіз халықтың, елдің өмір
сүруі ... ... Әлем ... ел болу үшін ... ... ... – қастерлі де, қасиетті ұғым. Ол әрбір адамға ана сүтімен бірге
еніп, қалыптасады. Ана ... ... адам – ... жерін, елін, Отанын,
атамекенін сүйеді деген сөз. Ал, бұлардың бәрі – адам ... үшін ... ... ... алмастай қырын, абзал сырын түсіне білуіне басты
себепкер – ана тілі.
ХХ ғасырдың ұлы жемісі – қазақ халқы үшін ... көк ... ... ... армандаған тәуелсіздікке қол
жеткіздік. Ендігі мақсатымыз - ұлттық рухты, түскен еңсені көтеру. ... ... ... ана тілі жоқ ... – ұлт та ... ... ана тілім! Тас бұлақтың тұнығы да сенде, ана сүтінің жұғымы
да сенде, райхан гүлдің ... да ... ... ... ... да ... ... нәзіктігі де сенде, сахара даланың жазықтығы да сенде...
Халқымыздың аса бай рухани қазынасы – туған ана тіліміз. Ол – ... тілі - ... ... кең ... ... да ... ... сөзі қашанда даланың қоңыр желіндей аңқылдап еркін есіп тұрады. Қазақ
тілінің биязы мақамы – домбыраның күмбір ... ... ... ... ... салар әндей. Туған тіл біздің бірінші бақытымыз, бірінші ырысымыз,
біз сондықтан “Ана тіліміз” дейміз. Қазақтар ... ... деп ... Басқа тілді білу - әрине, мақтаныш. Әйтсе де өз ана ... ... ... ... ... – арың бұл,
Ұятың боп тұр бетте.
Өзге тілдің бәрін біл,
Өз тіліңді құрметте, – дейді ... ақын ... ... Әли
ағамыз.
Анамның тілі – ардақтым менің. Адамның атасы, әкесі мен шешесі сенсің.
Сен менің ... ... әкем ... ... ... ... ат
үстінде алдыңа алып, мені көкке секірттің. Жел болып кекілімнен сипадың.
Тілім, ана тілім менің, адамзатымның ... сен ... анам ... ... ... ... ақ сүтіңді емдім. Сен менің ағам,
інім, ... ... ... ... ... мен сені одан әрмен
түсініп, ... ... ... Абай мен ... сынды асқар алыптарын
туғызған, әкелері мен аналары болған ұлтымыздың тірегі сенсің, туған тілім.
Бірақ, менің ... ... ... сен үшін ғана ... ... ... сен
үшін ғана өрілсін! Олай болса, ана ... ... ... ... Сонда ғана туған тіліміздің туы биіктерде желбіреп тұратын
болады...
ҚАЗАҚ ТІЛІ ... ... ... ... ... ... ... айтушылар көптеп
саналады. Олардың арасында өз ... ... ... жұрт өкілдері де баршылық. Әсіресе, ірі ... ... ана ... ... ... ... ауыздарының суы құрып,
тамсана жазғандары мәлім...
Радлов В.В. /ресейлік шығыс зерттеушісі/. Қазақтардың тілі жатық та
шешен, әрі ... ... ... ... ... беруге келгенде таң
қалдырарлықтай оралымды сөйлейді. Кез келгені, тіптен сауатсыздарының өзі,
ана ... ... ... ... ... тек француздар мен
орыстардың дәрежесінде сөйлей біледі.
Мелиоранский П.М. /1868 – 1906, шығыс зерттеушісі, профессор/. ... ... ... да бір ... ең бай, ең таза түркі
тілдердің бірі деп таниды.
Ильинский Н.И. /1822-1892, Қазан университеті, ... ... ... ... ... өзінде сақтап қалған қазақ тілін мен
ерекше ұнаттым. Қазақ даласы менің халық тіліне ... ... ... оған мен ... ... үшін ... ... құжат
ретінде қарай бастадым.
Бенцинг И. /түркітанушы/. Ғылыми, әдеби, тілдік және ... ... ... тілі ... ... ... ең әсем, өте бай тілдің
бірі.
Малов С.В. /орыс ғалымы/. Қазақ тілі өзінің ... ... ... ... ... түркі тілдерінен әрдайым бөлекшеленіп тұрады.
Қазақ өзінің ауызекі көркем тілімен, айшықты әсем фольклорымен ... ... де ... ... ... ... А. ... ғалымы/. Қазіргі ең таза, ең бай, ең табиғи және
бұзылмай, бұрынғы қалпында сақталып қалған бір тіл ... ол ... ... ... ... шын ... үшін біз мұны ашық ... керек.
Янушкевич А. /поляк журналисі/. ... ... ... барған сайын менің көзім жетуде. Қандай әсем ... ... ... ... тез ... қарсыласының сөзіне шебер тойтарыс
бере біледі. Тіпті балаларының ақыл-есі де өте тез жетіледі.
Байтұрсынов А. Біз сияқты мәдениет ... жаңа аузы ... ... ... жоқ деп ... ... тіліндегі даяр сөздерді алғыштап, ана
тілі мен жат тілдің сөздерін араластыра-араластыра, ақырында ана ... ... ... айрылып қалуы мүмкін. Сондықтан мәдени жұрттардың
тіліндегі әдебиеттерін, ғылыми кітаптарын қазақ ... ... ... ... ... ана ... ... сөз табуымыз
керек. Сонда біздің әдебиетіміздің тілі таза ... ... ... ... ... орындалған болады.
Әуезов М. Көген көз қазағыма ... ... ... сол ... ... діліңізді айтыңызшы, Мұхтар!” – десе, тілімнің ұшында
жүрген сөз төмендегіше ... тас ... ... ... темір тозады,
ұрпақ озады, дүниеде өлмейтін сөз ғана, халқымызбен бірге жасап келе ... мұра ... ... ... М. ... ... тілінде қазақтың сары сайран даласы, біресе
желсіз түндей ... ... ... ... ... сары ... ... тұрмысы - асықпайтын, саспайтын мінезі көрініп тұр.
ТІЛ - БІЗДІҢ ТІРЕГІМІЗ,
СОҒЫП ТҰРҒАН ЖҮРЕГІМІЗ.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының заң актілері12 бет
Жергілікті диалектілер және оларды зерттеудің маңызы12 бет
Тіл – ұлттың тірегі11 бет
"Оңтүстік Қазақстан кәсіби тарихшыларының мәртебесі"29 бет
Expo 2017 – ел мәртебесінің асқақ рухы5 бет
«ХVIII-ХХІ ғ. Қазақстандағы кәрістердің тарихы, әлеуметтік және құқықтық мәртебесі»9 бет
«қазақ тілінен ағылшын тіліне машиналық аударудың лингвистикалық сөздіктерін apertium платформасының негізінде жасау»33 бет
Абай «Қарасөздерінің» ағылшын тіліне аударылған нұсқасындағы прагматикалық аспектісі, сонымен қатар лексикалық және стилистикалық жағынан қарастырылған сәйкестіктерді анықтау арқылы қазақ аударматану ғылымының дербес теориясы мен практикасына қатысты жалпы тұжырымдар43 бет
Абайдың «Қара сөздерін» қазақ тілінен ағылшын тіліне аударудың прагматикалық аспектілері22 бет
Адам мен азаматтың құқықтық мәртебесі негіздері47 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь