Кәсіпорынның айналым қорларын басқару

Кіріспе

1. Кәсіпорынның айналым құралдарын баскарудың теориялык негізі
1.1 Кәсіпорындағы негізгі және айналмалы құралдардың экономикалық мәні мен маңызы

1.2 Нарық жағдайындағы айналым құралдарын тиiмдi басқарудың рөлi
1.3 Кәсiпорында айналым құралдарының жіктелуі және ұйымдастырудың ерекшелігі

1.4 Айналым қорларының тиiмдi әдiстерiн айқындау

2. «Адал агроөнеркәсіптік компания» АҚ мысалындағы айналым қорларын талдау

2.1 Кәсiпорынның экономикалық әлеуетiн талдау

2.2 «Адал агроөнеркәсіптік компания АҚ айналым қорларын пайдалануды талдау

2.3 “Адал агроөнеркәсіптік компания” АҚ айналым қорларын басқару

3. Кәсіпорында айналым қорларын баскару жолдарын жетілдіру
3.1 Айналым қорларын тиiмдi пайдалану мақсатында жақсарту

3.2 Айналым құралдарының айналымдылығын жеделдету

3.3 Кәсіпорын қызметінің іскерлік белсенділігін арттыру жолдары
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
        
        Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Абай атындағы Қазақ Ұлттық Педагогикалық Университеті
Орыншаих А.
Кәсіпорынның айналым қорларын баскару.
ДИПЛОМДЫҚ ЖҰМЫС
050506- «Экономика» мамандығы
Алматы 2010
|Қазақстан Республикасы Білім және ... ... |
| ... атындағы Қазақ Ұлттық Педагогикалық Университеті |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... ... ... ... ... Ә.Н. ... |
| |
| |
| ... ... |
| |
| ... ... ... ... баскару. |
| |
| ... ... ... ... |
| |
| |
| |
| ... ... А. |
| ... ... ... ... ... М.О. |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| ... 2010 ... |Бет |
| ... |
|Кіріспе |5-7 ... ... ... баскарудың теориялык негізі |8 ... ... ... және ... ... экономикалық мәні|8-12 |
|мен маңызы | ... ... ... ... тиiмдi басқарудың рөлi |13-16 |
| ... ... ... ... және ұйымдастырудың |17-27 ... | ... ... ... ... ... ... |28-32 ... ... ... компания» АҚ мысалындағы айналым қорларын |33 |
|талдау | ... ... ... ... талдау |33-37 ... ... ... ... АҚ айналым қорларын пайдалануды |38 |
|талдау | ... ... ... ... АҚ ... ... ... |38-44 |
|Кәсіпорында айналым ... ... ... жетілдіру |45 ... ... ... ... пайдалану мақсатында жақсарту |45-49 |
| |50-55 ... ... ... ... ... | ... ... ... ... ... арттыру жолдары |56-60 |
|Қорытынды |61 ... ... ... |62 ... ... құралдарын басқару механизмін жетілдіру отандық
экономика дамуының қазіргі сатысында ... ... ... ... ... бірі болып табылады. ... ... және ... ... ... қаржылық менеджердің ағымдық күнделікті жұмысында айналым
қаражаттарын басқару маңызды орынды алады, себебі осыдан ... ... ... ... ... ... байқауға
болады. Айналым қаражаттарын олардың жеткіліксіздігі жағдайында үнемді
қолдану қазіргі ... ... ... қызметінің басым бағыттарының ... ... ... әлемдiк тәжiрибенi ескеретiн, қазiргi заманға
сай құқық нормаларымен реттелетiн, нақты түбiрлi реформалау ... ... ... өмiр ... ... мүмкiндiк беретiн әлеуметтiк-
экономикалық, конституциялық, мемлекеттiк-құқықтық дамудың жаңа кезеңiне
өттi. Бұл ... ... ... ... ... ... стратегиясында айтылған, стратегия Қазақстан
Республикасының Президентiнiң тапсырыстары мен Президенттiң халқына арнаған
“Қазақстан – 2030: ... ... және ... ... ... ... ұзақ ... стратегия” талаптарына сәйкес
жасалынды [2,3-4б].
Аталған стратегия Қазақстанның 2015 ... ... ... саясатты қалыптастырып, экономиканың шикiзаттық бағыттан өңдеу
салаларына бет ... ... ... ... ... ... тұрақты дамуға мүмкiндiк бередi. Бәсекеге қабiлеттi және экспортқа
бағытталған тауарлар, өңдеу ... ... мен ... ... ... ... негiзгi мiндетi болып
табылады.
Бәсекелестiк – экономиканың тиiмдi дамуының негiзгi механизмi. Тиiмдi
бәсекелестiкке жағдай жасау, әдiл ... ... мен ... ... ... ... ...
экономиканы әртараптандыру мен өндiрiстi модернизациялануды ... ... ... ... ... ... қабiлеттi және әлемнiң қарқынды
дамыған елдер қатарына қосылуға негiз болатын басымдылықтары айқындалды.
Бұл туралы 2004 жылдың 19 ... ... ... ... бәсекеге қабiлеттi экономикаға, бәсекеге қабiлеттi ұлтқа”;
2005 ... 18 ... ... ... ... экономикалық,
әлеуметтiк және саяси модернизация жолында”; 2006 жылдың 1 наурызында
шыққан “Қазақстанның ... 50 ... ... ... ... ... 2010 ... 29 қаңтардағы «Жаңа онжылдық – жаңа экономикалық
өрлеу – Қазақстанның жаңа мүмкіндіктері» сияқты Қазақстан Республикасының
Президентiнiң ... ... жыл ... ... ... ... ... Үкiметi тарапынан нарығын әртараптандыру
мақсатында осы салаға қатысты мемлекет пен ... ... ... ... ... нарығындағы барлық бағыттар
бойынша еркiн және бәсекелестiң дамуын қамтамасыз ететiн ... ... ... процесi нәтижесiндегi бәсекелестiктiң күрделенуi
нарығындағы позитивтi үрдiстердiң объективтi катализаторы болу ... ... ... ... ... ырықтандырылған
нарығында бар мүмкiндiктерi мен күш-жiгерлерiн лидерлiк позицияны иеленiп,
осы нарықта белсендi “ойыншы” болуға жұмсайды. Бұл ... ... ... мақсатты бизнеске бағыттылығын қалыптастыру, қолда бар кадрлық
әлеуеттi және өндiрiстiк ресурстарды толық ... ... ... инвестициялық белсендiлiктi кеңейту, корпоративтi басқару
деңгейiн ... ... ... ... ... қойылған мiндеттердi тиiмдi жүзеге ... ... ... АҚ жүйелi компания ретiндегi статусын нығайтуға,
ел Президентiнiң жолдауының негiзгi жағдайларын, ... ... ... ... ... ... жасайды. Даму векторы
компания активтерiнiң өсуiне, қазақстандық нарықтағы оның ... ... және ... нарықтарға шығуға бағытталуы қажет.
Сондықтан “Адал агроөнеркәсіп” компаниясында айналым құралдарын тиiмдi
басқарудың мәнi зор. Олар ... ... ... ... бiрi
болып табылады. Айналым құралдарының жағдайы мен оларды тиiмдi ... ... ... ... ... ... ... бiрi. Нарық
қатынастарының дамуы оларды ұйымдастырудың жаңа шарттарын айқындайды.
Ақшаның құнсыздануы ... ... ... ... және басқа жағымсыз
жағдайлар кәсiпорынның айналым құралдарына қатысты саясатын ... ... жаңа ... ... ... қолдану барысындағы
проблемаларды зерттеуге итермелейдi.
Өндiрiстiң үздiсiздiгiн қамтамасыз ... оның ... ... ... бiрi –– ... ... жиi ... болып табылады.
Ол өз кезегiнде олардың айналымдылығы ... ... ... ... ... қамтиды.
Дипломдық жұмыс мақсаты – кәсiпорынның айналым құралдарын басқаруды
кешендi экономикалық ... және ... ... ... тиiмдi
басқаруды жүзеге асыруға бағытталған шаралар жүйесiн ұсыну болып табылады.
Дипломдық ... ... ... iске ... үшiн ... ... кәсiпорынның айналым құралдарын тиiмдi пайдалану мен олардың
жағдайын бағалау;
- ... ... ... ... көрсеткiштерi жүйесi мен
қолданылған ... ... ... кәсiпорынның ағымдағы қаржылық қажеттiлiктерi мен меншiктi айналым
құралдарын ... ... ... ... әдiстемелiк негiзi қаржылық талдау:
бухгалтерлiк есепті талдау; математикалық ... ... ... ... ... тобы мен жиынтығы; динамикалық
қатарларды талдау; кәсiпорынның айналым ... ... ... заманғы
әдiстерi; кәсiпорынның ағымдағы қаржылық ... ... ... ... ... ... кiрiспеден, үш негiзгi бөлiмнен, қорытындыдан
және қолданылған әдебиеттер тiзiмi мен қосымшадан тұрады.
Кiрiспеде зерттелетiн тақырып өзектiлiгi негiзделiп, мақсаттар ... ... ... ... ... мен пәнi ... және ... база көрсетiледi.
Бiрiншi бөлiмде кәсiпорынның айналым құралдарын ... ... ... ... нарықтық экономикадағы рөлi айқындалады,
кәсiпорында айналым ... ... ... ... ... ... ... қажеттiлiктерiн айқындау әдiстерi келтiрiлген.
Дипломдық жұмыстың екiншi бөлiмi “Адал агроөнеркәсіптік компания” АҚ
айналым құралдарын ... мен ... ... ... ... ... ... деген қажеттiлiктi айқындау әдiстерi,
кәсiпорынның таза айналым капиталы мен ағымдағы ... ... ... көрсетiлiп, кәсiпорынның экономикалық талдауы
келтiрiлген.
Үшiншi ... ... ... шегiндегi кәсiпорынның айналым
құралдарын басқарудың механизмiн жетiлдiруге бағытталған ұсыныстар жүйесi
ұсынылған.
Қорытындыда негiзгi қорытындылар ... ... ... ... ... ... ... құралдарын баскарудың теориялык негізі
1.1 Кәсіпорындағы негізгі және айналмалы құралдардың экономикалық мәні
мен маңызы
Өнеркәсіптік өндірістің тиімділігін ... ... ... жүйесінде
Қазақстан Республикасы Үкіметінің  бағдарламасымен негізгі және айналмалы
қорларды пайдалану деңгейін едәуір арттыру, ұлттық ... ... ... және ... ... ... кешенін ұдайы өндірістегі, өнеркәсіп жұмысының
көрсеткіштерін жақсартуға және оның ... рөлі ... ... алғышартталған.
Негізгі және айналмалы қорлардың әлеуметтік-экономикалық маңызы, ең
алдымен, еңбек ... ... ... ... ... материалдық құрамы көп
жағдайда кез-келген қоғамның материалды-техникалық ... ... ... не ... ... ... еңбек құралдарымен
өндірілетіндігін өзгешелейді. К.Маркс «Еңбек құралдары тек қана адамдық
жұмыс күнінің дамуының өлшеуіші емес, ... ол – ... ... ... – деп жазған.
Кәсіпорын іскерлігіне авансталған барлық құралдарды капитал деп атауға
болады.
Кәсіпорынның бухгалтерлік балансын құру кезінде онын ... ... ал ... ... ...... капитал және
кәсіпорынның міндеттемелері деп аталады.
Шаруашылық субъектілері өзінің қызметін жүзеге есыру үшін материалдық-
техникалық қор (МТҚ) құру ... ... ... ... ... ... шарушылық өндірістік іскерлігінің  аса маңызды құраушысы
болып негізгі қорлар болып табылады.
Негізгі қорлар өзінің ... ... ... отырып, көптеген
өндірістік кезеңдерге қатысып, ал құндары дайындалатын өнімге бөліктермен
ауыстырылатын еңбек құралы.
Өндіріс процессінде қатысатын ... ... ... ... анық ... асырылуына жағдай жасайды (өндірістік ... ... ... ... ... ... жолдар, тунельдер, электр жүйелері, құбырлар), еңбек заттары мен
өнімдерін сақтау мен ... үшін ... ... ... ... ... ... Негізгі өндірістік қорлар құрамына тек өнімнің тұтыну құнын
құруға ғана емес, сондай-ақ, оның құнын құруда қатысатын өндіріс құралдары
да кіреді.
«Негізгі құралдар ... ... есеп ... ... құралдар – бұл ұзақ уақыт бойы (1 жылдан астам) ... де, ... емес ... ... ... ... активтер.
Негізгі қорлардың ерекше өзгешеліктері мыналар:
а) олардың шаруашылық қызметте көп дүркінді қатысуы;
б) натуралды – заттық үлгісін сақтауы;
в) өзінің ... ... ... ... ... қызмет кезеңі
барысында біртіндеп аударады.
Соңғы тармақ негізгі ... ... ... ... ... ал оларға төмендегілер: жер, аяқталмаған күрделі құрылыс,
резервте, ... және ... ... ... ... ... кітапханалық қорларға, өнім ... ... және ... ... ...... ... (ғимараттардың, машиналардың,
жабдықтың) тозуы есепті оның құндылығының бірте-бірте төмендеуі ... ... ... үшін ... ... ... осы қорлар
құнынан өндірілетін өнімге бірте-бірте көшуі.
Амортизациялық өтелім – негізгі ... ... ... ... ... ... өндіру үшін осы қорлар құнының бір бөлігін ... ...... ... ... физикалық және моральдік
қасиеттерінің жоғалуы.
Салық салу ... ... ... құны 40 ... ... және ... 20 ... амортизацияға
жататын қызмет мерзімі 1 жылдан асатын активтер жатады. Осыған сәйкес
негізгі құралдар, олардың қалдық ... 7-ден 30%-ке ... ... топтастырылады.
Негізгі қорлар, тек ең алдымен олардың экономикалық зерттелуі мен
жалпылауы үшін негізгі қорлар жіктелуі деп ... ... ... ... топталуы аса маңызды. Негізгі қорлардың бухгалтерлік есебінің дұрыс
ұйымдастырылуының негізі болып қорлар бекітілген типтік жіктелуі мен ... ... ... [8].
Бухгалтерияда негізгі құралдар есебі инвентарлық объектілер арасында
жіктелу топтары ... ... ... ... ... болып табылады. Әрбір объектіге серпялық –
кезектік кодтау ... ... ... беріледі, ол нөмір
оның ұйымда, бірлестікте, пайда болған барлық уақыт бойы ... ... жою ... ... ... ... ... объектіде белгіленеді.
Қазіргі уақытта негізгі қорларға келесі типтік жіктелуі қабылданған:
1. Жер – ... ... ... ... ... мен құны. Жерге
меншік құқығы “Жер учаскесіне меншік құқығына ... ... ... ... жер ... ... құқына акт берілген әрбір
жер учаскесі табылады.
2. ...... ... ... - мәдени қызмет көрсету үшін және ... үшін ... ... ... ... ... Инвентарлық объект болып әрбір жеке тұрған ғимарат
саналады.
3. Құрылғылар – еңбек құралдарының өзгеруіне ... ... ... ... жолымен өндіріс процессін жүзеге асыруға
тағайныдалған инженерлік -құрылыстық объектілер (шахталар, ... мен ... ... ... ... ... ... барлық мүлік
-жайымен бірге бір тұтасты құрайтын әр жеке құрылғы.
4. Беріліс қондырғылары – электрлік, жылу және ... ... ... (электр өткізу жүйелері, жылу жүйелері, құбырлар).
5. Машиналар мен ... ... ... ... ... ... табылмайтын құрама құралдар,
фундамент, қоршауларды, қажет заттарды қоспағандағы әрбір ... ... ... бұл 5 ... ... өлшегіштер және реттеуші құралдар мен қондырғылар, лабораториялық жабдық;
технологиялық процесстерді ... ... және ... ... ... мен ... жүргізу үшін тағайындалған;
- есептегіш техника: процестерді жеделдету мен автоматтандыруға арналған
машина, қондырғы құралдар (электр, ... ... және ... ... өзге де ... мен ... ... аппарат және басқа жабдықтар
(телефон станцияларының жабдықтары, өрт сөндіргіш ... ... ... – адамдар мен жүктердің орнын ауыстыру үшін
тағайындалған қозғалыс құралдары (автомобиль, теміржол және су ... ... ... ... оған ... ... ... Құрал – қол еңбегінің механикаландырылған және ... ... ... ... ... металл, ағаш және т.б.
өңдеу құралдары ғана ... ... ...... ... ... ... өндірістік тағайындаудағы құралдар - жұмыс үстелдері,
верстактар, шкафтар;
9. Шаруашылық инвентарь – кеңселік және шаруашылық ... ... ... және өнім ... еңбек малы - жылқы, түйе және т.б. ... Өнім малы – ірі қара мал ... түйе және т.б. ... ... ... ... жануар.
11. көп жылық екпе ағаштар.
12. Жерді жаңарту бойынша күрделі шығындар (құрылғыларсыз) ... ... үшін ... ... бойынша шараларға инвентарлық
сипаттағы шығындар (алаңдарды тастардан тазарту , жер ... ... да ... ...... ... ... инвентарь,
мұражайлық құндылықтар.
Иеленуі бойынша негізгі құралдар жеке меншік және жалға алынған болып
бөлінеді. ... ... ... ... және оның
балансында тіркеледі; екіншілері басқа кәсіпорын мен ... ... ... алынған.
Өндірістік процеске қатысу сипаты бойынша істегі   және тұрған  
(запаста ... ... ... ... ... ... ... бойынша былай жіктеледі:
- істегі (пайдаланудағы);
- істемей тұрған ( консервациядағы);
- запастағы.
Негізгі қызметке қатысу сипаты мен ... ... және ... ... ... негізгі құралдар былай бөлінеді:
Белсенді (олардың қатысу жұмыс ... ... ... ... алады);
Бәсең (ғимарат, құрылыс). Олардың негізгі қызметке қатысуын қандай
да бір көрсеткіштерде өлшеу мүмкін емес. Негізгі құралдардың бухгалтерлік
есебінің ... ... ... ... ... ... дейін олардың бар болуы және сақтығын
бақылау;
- амортизацияны дұрыс және уақытылы ... ... ... ... ... дұрыс есептеу үшін мәліметтер
алу;
- реконструкцияға, модернизацияға және ... ... ... ... ... ... ... құралдардың уақыт және қуаттылығы бойынша пайдалану
тиімділігін бақылау бақылау;
- негізгі құралдардың бар ... және ... ... есеп ... үшін ... ... Республикасындағы өнеркәсіптің негізгі құралдар Қазақстанның
ұлттық байлығының аса маңызды бөлігін құрайды. Негізгі қорлар және негізгі
құралдарға ұзақ ... ... ... жағдайы мен
қызметі нәтижесінде жан-жақты әсер тигізеді.
Негізгі құралдар қоғамның материалдық қорын жоспарлы қалыптасуына және
оларды өнім ... мен ... ... ... біздің экономикамыздың салаларында қолданылуы бойынша
өзіндік экономикалық категорияны анықтайды [9].
Негізгі құралдардың мөлшерінен, сапасынан және ... ... өсу ... ... ... және ... және ... ... негізгі құралдар кәсіпорынның экономикалық потенциалын
айқындайды:
Ғылыми-техникалық прогресс ... ... ... ... мен сапалық жетілуінің интенсивті процессі орын
алды. Бұл 2 жолмен орындалады:
- жаңа кәсіпорын құрылысы, ... ... ... аса ... ... ... ... негізгі құралдарды модернизациялау, сапалық жетілдіру мен және
оларды жаңа техника түрлерімен ... ... ... ... ... және салыстырмалы түрде
техникалық алдыңғы ... ... ... ... ... әсіресе өндіріс құралдарының өсуі еңбекті қарулануды
арттырады, ал бұл ... ... ... ... ... ... үйлер, ғимараттар, машиналар, жабдықтар, көлік
құралдары, шаруашылық құрал-саймандар және т.б. қызмет мерзімі бір ... ... ... ... ... ... ... есебі
арнайы тізімде тіркеуге жататын карточкаларда әрбір ... ... ... аз ... ... ... әлеуметтік-экономикалық маңызы, ең алдымен , еңбек
құралдарының ... ... ... ... материалдық құрамы көп ... ... ... ... ... ... айналым қорларын тиiмдi басқарудың рөлi
Кәсiпорын қызметiнiң тиiмдiлiгiн арттыруға және оның қаржылық жағдайын
күшейтуге бағытталған шаралар жүйесiнде айналым ... ... ... ... орын ... ... қатынастар қалыптасуы шартында
айналым құралдарын қолдануды ... ... ... ... түстi.
Кәсiпорын қызығушылығы өздерiнiң өндiрiстiк-шаруашылық қызметi нәтижесiнде
толық жауапкершiлiктi талап етедi. Кәсiпорынның қаржылық ... ... ... тiкелей тәуелдi болғандықтан және шаруашылық
нәтижесiн ... ... ... ... ... өтеу керек
болғандықтан кәсiпорындар айналым құралдарын оңтайлы ... ... ... ... ... минималды сомамен ұйымдастыру арқылы
неғұрлым көп болатын экономикалық ... қол ... ... ... ... ... тиiмдiлiгiн арттыру
проблемасының жалпы ... ... ... ... құралдарын ұйымдастыру келесiлердi қамтиды :
- айналым құралдарының құрылымы мен құрамын айқындау;
- кәсiпорынның айналым құралдарына қажеттiлiктерiн анықтау;
- айналым ... ... ... ... ... ... үйлестiру және басқару;
- айналым құралдарының қауiпсiздiгiне жауапкершiлiк және ... ... ... ... ... ... ... мен айналыс
қорларын қалыптастыратын элементтер ... ... яғни ... ... қарастырады.
Айналым қорларының құрылымы жеке өндiрiстiк ... ... мен ... ... ... бiлдiредi, яғни айналым
құралдарының жалпы сомасындағы әр элементтiң үлесiн бiлдiредi.
Өндiрiстiк айналым қорларының басымды бөлiгiне ... ... ... ... ... ... жартылай фабрикаттар, отын және
жанармай сияқты еңбек ... ... ... ... ... ... құны төмен және тез тозатын заттар, құралдар, арнайы құрылғылар,
инвентарь, ағымдағы ... ... ... ... ... киiм ... ... да жатады. Бұл еңбек заттары бiр жылға дейiн қызмет ... ... ... ... ... отырады, олар негiзгi
қорлармен жүргiзетiн бағалау мен оларды сатып алу кезеңiне байланысты.
Сонымен бiрге кәсiпорында бұл еңбек ... ... ... ... ... ... ол тозу есебiн жүргiзудi техникалық жағынан
қиындатады. Сондықтан тәжiрибеде оларды ... емес ... ... ... мен ... заттары өндiрiстiк айналым құралдарының
тобы өндiрiстiк запастарды құрайды. Олармен қоса ... ... ... ... пен ... ... шығындары кiредi.
Өндiрiстiк айналым құралдары аванстайтын құралдардың негiзгi мiндетi
өндiрiстiң ... және ... ... ету болып табылады.
Өндiрiстiк айналым құралдары басқа кәсiпорындарда айналыс құралдары
болады. Оларға қоймадағы ... өнiм, ... ... ... және банк ... ... ... басқа
қаражаттар жатады. Айналыс құралдарының негiзгi мiндетi айналыс үрдiсiн
ресурстармен қамту ... ... ... ... ... мен ... әртүрлi саласында бiрдей емес. Олар өндiрiстiк, экономикалық
және ұйымдастырушылық тәртiп факторларымен анықталады. ... сүт ... ... цикл ұзақ ... ... ... ... Жеңiл және тамақ өнеркәсiбi кәсiпорындарында басты орынды шикiзат
пен ... ... ... ... ... өнеркәсiбiнде (мысалы сүт, май
өндiретiн кәсiпорындар) ... ... ... жоғары.
Құралдар, құрылғылар, ... көп ... ... құны ... және тез ... заттардың үлес салмағы жоғары
болады.
Дайын өнiм, тиелген тауарлар, дебиторлық қарыз көлемiне ... ... ... мен олардың формасы әсер етедi.
Кәсiпорынның айналым құралдарын ... ... жиi ... ... келетiн көптеген факторлар әсер етедi (1.-сурет). Әсер ... мен ... ... ... ... ... үш ... болады: жалпы экономикалық, ұйымдастырушылық және техникалық
прогреспен байланысты факторлар.
Cурет 1 - ... ... ... ... әсер ететiн факторлар
Жалпы экономикалық факторларға тауар айналымы мен оның ... ... ... ... ... ... еңбектiң
өнiмдiлiк динамикасы, тауар айналысы мен салалардағы, оларға ... ... ... ... ... кәсiпорындарының
көлемiнiң өзгерiсi, олардың мамандануы, сауданың жаңа ... ... т.б. ... ... ... ... саудаға қызмет көрсететiн
саладағы технология мен қолданылатын техниканың өзгеруi ... ... ... ... ... ... ... тиiмдi қолдануға және олардың айналымдылығының
жылдамдатуына олардың көлемiн ұлғайтатын ... ... ... ... да әсер ... құралдарының көлемiн ұлғайтатын факторларға: саудалық қызмет
көрсетудiң сапасының артуы, жаңа ... ... ... желiсiнiң
кеңейуi, баяу айналымдылықта болатын тауарлар ... ... үлес ... ... жағына қарай өзгеруi сияқтылары мысал
бола алады [9,10].
Айналым құралдарының азаюына: материалдық және қаржылық ... ... ... ... ... қағидаларын енгiзу
кеңiнен жатады.
Айналым құралдарының көлемiн айқындайтын факторлар объективтi, яғни
берiлген кәсiпорын ... ... емес және ... ... ... қатарына, мысалы айналым құралдарын тиiмдi пайдалану, ... ... ... ... ... көрсету формалары, несиелiк
және қаржы дисциплиналарын орындау сияқты мәселелер жатады.
3. Кәсiпорында айналым ... ... және ... қорлары – ақша қорларының айналымының үздiксiздiгiн қамтамасыз
ететiн, өндiрiстiк айналым қорлары мен айналым қорларын құруға аванстайтын
ақша қаражатының жиынтығы.
Айналым қорларын ... және ... ... ... бойынша жіктейді:
1.Өндіріс процесіндегі функцияларды рөліне байланысты –айналмалы өндірістік
қорлар және ... ... ... ... ... ... айналым құралдары.
3.Айналым капиталын қалыптастыру көздеріне байланысты-жеке ... ... және ... ... ... байланысты ,яғни ақшаға айналу жылдамдығына байланысты ... ... ... құралдары, баяу өткізілетін айналым құралдары.
5.Капитал салымдарының тәуекел салымдарына ... ... ... ... ... ... ... капиталы,орташа тәуекелділікті салымдар айналым ... ... ... ... ... байланысты-еңбек құралдары
(шикізат,материалдар,жанармай,аяқталмаған өндіріс және т.б.) дайын өнім ... ... және де ... ... ... құралдарының топтары. Құрамына кіретін құралдар.
1.Айналмалы өндірістік ... ... ... немесе өндіріс
процесіндегі қорлар)
1.1. Өндірістік қорлар (запастар)
- шикізат
- Негізгі материалдар
- сатып алынған жартылай фабрикаттар
- ... ... ... ... арзан бағалы тез тозатын құралдар
1.2.Өндіріс процесіндегі құралдар
- аяқталмаған өндіріс
- өзі өндірген жартылай фабрикаттар
- болашақтағы шығындар.
2. Айналыс ... ... ... ... ... ... ... өнім
- тиелген бірақ ақысы төленбеген өнім
- қайта сатуға алынған тауарлар
2.2.Ақша қаражаттары
- касса
- есепшот
- валюталық шот
- бағалы қағаздар
- Басқа кәсіпорындармен, ... есеп ... ... деңгейіне байланысты нормаланатын және нормаланбайтын болып
бөлінеді.
Нормаланатын құралдарға айналмалы өндірістік қордың барлық құрамы және
айналыс қорының қоймадағы ... ... өнім ... құрамы жатады.
Нормаланбайтын құралдарға айналыс құралдарының қалған элементтері
жатады, яғни, тұтынушыларға жөнелтілген, бірақ бірақ әлі ... ... және есеп ... мен ақша ... барлық түрлері
жатады. Нормаланатын айналым құралдары кәсіпорынның қаржылық жоспарында
көрініс табады, ал нормаланбайтын айналым құралдары ... ... ... ... ... ... жеке ... және қарызданатын болып бөлінуі
кәсіпорынға ұсынылатын айналыс құралдарының шығу ... мен ... яғни ... ... ... ... ... әлде тұрақты
екенін көрсетеді
Жеке меншік айналым капиталы кәсіпрорынның меншік капиталы (жарғылық ,
резервтік капитал) негізінде ... бұл ... ... ... және жоспарлау объектісі болып, қаржылық жоспарда көрініс табады.
Қарызданған айналым құралдары банктік және банктік емес ... ... ... және т.б. берешектерден қалыптасады.
Олар кәсіпорынға ... ... ... Бұл ... ... ... ... қаржылық жоспарда көрініс табады. Әр түрлі
елдерде жеке меншік айналым ... мен ... ... ... әр ... ... пайдаланады. Ресей- 50/40, АҚШ- 60/40,
Жапония – 30/70.
4.1 Минимальды тәуекелділікті ... ... ... Ақша қаражаттары
- касса
- есепшот
- валюталық шот
- басқа ақша қаражаттары
1.2. Қысқа мерзімді қаржылық салымдар
2 2.1. Дебиторлық берешек
2.2. Өндірістік ... ... өнім мен ... ... 3.1. ... бағалы, тез тозатын бағалар
3.2. аяқталмаған өндіріс
3.3. Болашақтағы ... 4.1. ... ... ... Тұрып қалған өндірістік қорлар
4.3. Жоғары нормативті аяқталмаған өндіріс
4.4. Сұранысқа ие емес дайын өнім мен тауарлар т.б.
Өнеркәсiптiң айналым ... ... ... және ... ... аударатын және өндiрiстiк үрдiсте өзiнiң ... ... әр ... ... ... ... ... бөлiгiн бiлдiредi. Олардың заттық мәнi – ... ... ... ... ... ... құрайтын, олар дайын өнiмге
айналады.
Өнiмдi өндiру үздiксiз жүргендiктен, өндiрiс сферасында әрқашан
айналыстың әр ... ... ... ... ... белгiлi бөлiгi
болады. Олар келесiдей топтарға ... ... ... ... ... құрайтын өндiрiстiк запастар.
Олар шикiзат, негiзгi және көмекшi материалдар, отын, ... ... ... ... ... бөлшектер, құны төмен
және тез тозатын құралдар: 1 бiрлiкке шаққандағы 100 минималды
еңбек ақы құнына тең және ... ету ... 1 ... ... ... және басқа құралдар.
2. Аяқталмаған өнiм, яғни өндiрiс үрдiсiне түскен және әрi ... ... ... ... ... ететiн еңбек
заттары. Олар аяқталмаған өнеркәсiптiң өндiрiс және жартылай
фабрикат түрiнде ... ... ... ... ... ... элементi болмайды, олар
жобалауға, өнiмнiң жаңа ... ... ... ... Бұл ... ... ... жүзеге асырылады да,
өнiмнiң өзiндiк құны негiзiнде келесi ... ... ... ... қорларының құрамы келесі 2-суретте көрсетілген.
Сурет 2 - Кәсіпорынның айналым қорларының құрамы
Дайындалған өнiм ... ... ... ... ... ... құны ақша формасына ие болады. Демек, кәсiпорын қызметiнiң дұрыс жүруi
үшiн ... ... ... ... ... ... ... айналыс құралдары қажет. Оларға материалдар алуға, еңбек ақыны
төлеуге, жабдықтаушылар мен қаржы ... ... ... ... ақша қаражаттары мен дайын, ... ... ... ... ... ... құралдары мен айналыс құралдарын қалыптастыруға
арналған өнеркәсiптiк кәсiпорындардың ақша қаражаттарының ... ... ... ... ... ... негiзгi бөлiгiн өндiрiстiк айналым
құралдары алады. Олар айналым құралдарының тауарлық-материалдық қорлар
құндылықтардың жалпы ... үлес ... 85% ... .
Айналым құралдарының құрамдас элементтерiнiң ара-қатынасы олардың
ортақ құнындағы айналым құралдарының құрылымын бiлдiредi. Олардың әр ... ... ... өндiрiстiң технологиялық деңгейiмен,
мамандану ... цикл ... ... ... ... анықталады.
Өз қозғалысында айналым құралдары тiзбектi үш сатыдан өтедi – ... және ... ... саты ... ... ... ... Ол
ақша қаражаттарының өндiрiстiк ... ... ... ... ... құрылатын өнiмнiң құны авансталуы жалғасады, бiрақ
толық емес, тек қолданылған өндiрiстiк запастардың құны ... ... және ... ... ... ... бiрге негiзгi
өндiрiстiк құралға құны аударылған шығындар авансталады.
Айналымның ... ... ... ... ... аяқталып, одан
кейiн оны жүзеге асыру (өткiзу) сатысына өтедi.
Өндiрiстiк сатыда сияқты, тауар айналымы сатысында еңбек өнiмi (дайын
өнiм) ... ... ... ... ... ... ... ақшалай түрге ауысқаннан кейiн ғана авансталған ... ... ... табыс есебiнен қайта қалпына келедi.Ал қалғаны ... ... сома ... ... ... ... құралдарын
кеңейтуге арналған жиналымдар (табыс) ... ... ... ... ... ... ... сатысындағы ақшалай нысанға ие болатын айналым
құралдары сонымен бiрге айналым құралдарының алғашқы сатысы ... ... ... келесi сызбамен жүредi:
Д – Т …П …Т1 – Д1 ...... ... субъектпен авансталатын ақша қаражаттары;
Т - өндiрiс құралдары;
П - ...... ... - ... ... түскен және жүзеге асырылған табысты қосатын
ақша қаражаттары.
Нүктелер (…) – құралдар айналымның үзiлгендiгiн, бiрақ ... ... ... ... жалғасып жатқанын бiлдiредi.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайы айналмалы қорлардың жағдайына тікелей
тәуелді, сондықтан кәсіпорын ... ... ... және ... ... ... танытады.
Айналмалы қорларды пайдалану тиімділігі экономикалық көрсеткіштер
жүйесімен, ең бастысы айналмалы қорлардың ... ... ... қайтарымдылығы деп айналмалы қорларды алғаннан
бастап, дайын өнім ... ... ... ... айналым ұзақтығы
айтылады. Айналмалы қорлардың қайтарымдылығы кәсіпорын есебінен ақша
аударумен аяқталады [12].
Айналмалы ... ... ... кәсіпорындарда біркелкі
емес, ол салалық белгілеріне, өндірісті ұйымдастыру мен өнімдерді өткізуге,
айналмалы қорлар мен ... да ... ... ... ... ... қорлардың қайтарымдылығы өзара байланысқан көрсеткіштермен
сипатталады: бір күндегі бір айналымның ... ... ... ... өнім ... ... ... қорларының сомасы.
Айналмалы қорлардың бір айналымының ұзақтығы келесі ... = С : Т/Д, ... ... ... ... ... ... қалдықтары
(орташа немесе нақты бір күндегі), теңге.; Т– тауарлық өнім ... ... ... ... күн саны, күндер.
Бір айналымның ұзақтығының төмендеуі ... ... ... көрсетеді.
Нақты кезеңдегі айналым саны немесе негізгі қорлар айналымының коэффициенті
(КО), келесі ... ... = Т/С ... ... ... коэффициенті жоғарылаған сайын, айналмалы
құралдарды пайдалану тиімділігі арта ... ... кері ... ... ... ... (Кз)
келесі формуламен анықталады:
Кз = С/Т ... ... ... қамтамасыз ететiн айналым құралдары
бiр уақытта өндiрiстiк формалардың барлық сатыларында болады.
Айналым құралдарының ерекшелiгi – олар ... ... ... натуралдық формасын ауыстыруы. Төменде кәсiпорынның айналым
құралдарына қатысты ... ... Ол ... беру үшiн ... ... [9,10,11,12].
Баланстың II бөлiмi келесiлердi қарастырады:
Тауарлық-материалдық қорлар: “Материалдар” кәсiпорынның қолында бар
шикiзат, материалдар, ... ... ... және ... ... мен бар мәлiметтердi ортақтастыруға арналған. Бұл ... ... құны ... немесе есептiк бағасымен есептелiнедi. Алынған
материалдардың нақты өзiндiк құны алынған материалдардың бағасы ... мен сол ... ... мен ... ... ... құралады. Материалдарды даярлау мен кәсiпорынға жеткiзуге
кеткен шығындарға сәйкес нормативтiк актiлер реттеледi.
Аяқталмаған ... бұл ... өз ... ... ... мен ... қатысты барлық мәлiметтердi ортақтастыру
арқылы есеп жүргiзуге арналған. Бұл, көбiнесе, өндiрiстiң толық циклы болуы
шартымен кәсiпорын дайындаған жартылай фабрикаттар ... ... ... Бұл счет ... есеп беру кезiнде
жүргiзiлген, бiрақ есеп берудiң болашақ ... ... ... ... ... ... мүмкiндiк бередi.
“Дайын өнiм” немесе “Тауарлар” сатуға арналып, алынған тауарлар
ретiндегi дайын өнiм ... мен ... ... ... ... ортақтастыруға арналған. Бұл жабдықтаушы,
өнiмдi өткiзумен айналысатын (сбытовые), сауда кәсiпорындары мен ... ... ... ... ... “Тауарлар”
өндiрiсте немесе шаруашылықта қолданылатын инвентарьдан басқа өздерi
өндiрген тара немесе сатып ... ... ... ... қаражаттары” - бұл счетта кәсiпорын кассасындағы бар ... мен ... ... ... ... аванстар” тапсырыс берушiлерден жартылай дайын болған
өнiмге төленген қаржылар материалдық құндылықтарды ... ... ... Бөлiнген аванстар сомасы, сонымен қатар жартылай дайын
болған, соны өндiруге жұмсалған ... ... ... ... ... ... ... дебеттеледi.
Жабдықтаушы аяқталған жұмысты өтеу сәтiнде жұмыс ... ... ... төлемдер мен бөлiнген аванстарды ескередi. ... ... ... ... мен ... есеп ... .
Сонымен қатар, бұл бөлiмде әр түрлi дебиторлар және кредиторлармен
есеп айырысу операциялары туралы ... ... ... емес
түрдегi ұйымдармен операциялар көрсетiлген қызметке чекпен есеп айырысатын
транспорттық ұйымдармен (темiр жол және су жолы); ... ... ... ... ... сот органдарының арнайы
құжаттары немесе қаулылары негiзiнде басқа ұйымдар есебiне ... ... сол ... қызметкерлерiнiң жалақысынан ұсталған сомалар. Бұл
әр кредитор мен дебиторға қатысты аналитикалық есеп жүргiзiледi.
Еншiлес кәсiпорындармен есеп айырысуда кәсiпорын ... ... ... ... кәсiпорындармен, оларды құруға қатысқан, сонымен қатар ортақ
қызмет туралы келiсiмнiң жүзеге ... ... есеп ... ... ... үлес салу ... ... жинақталады. Баланс
бойынша кәсiпорын айналым құралдарын басқару талдауы дипломдық жұмыстың
екiншi бөлiмiнде жүргiзiледi.
Айналым ... ... ... бойынша классификациялауға
болады :
1. Айналым құралдарының өндiрiс және айналым сферасындағы үдемелi өндiрiс
үрдiсiндегi орны мен рөлi бойынша ... ... ... ... деңгейi бойынша ... ... ... ... ... ... қалыптасу көздерi бойынша меншiктi, заемдық және
тартылған болып бөлiнедi.
Кәсiпорында айналым құралдарының ... ... ету ... ... табылады. Келесi кезеңдерге қаржылық жоспарлау ... ... ... құралдарының артылып қалулары мен жетiспеушiлiктерiн
анықтаудың маңызы зор. Ол үшiн ... ... ... ... ... ... сома ... айналым құралдарына қажет жоспарланған сома кәсiпорынның меншiктi
айналым құралдарының ... ... ... айналым қорларында
жетiспеушiлiк болады. Меншiктi ... ... ... ... ... өздерiнiң меншiктi немесе заемдық қаржылары ... ... ... ... болса, яғни айналым құралдарының нақты сомасы
жоспарланған сомадан асса, ... ... Ол ... ... ... қаржыландыру көзi бола алады.
Кәсiпорын қызметiне қатысты және қатысты емес себептерден де меншiктi
айналым құралдарына деген жетiспеушiлiк болуы мүмкiн. Кәсiпорын ... ... ... ... әр ... қамтамасыз ете алмайды.
Мысалы кәсiпорында күрделi жөндеуге айналым құралдарын заңсыз ... ... ... ... ... ... ... мүмкiн.
Кәсiпорын қызмет ететiн экономикалық шарттар айналым құралдарының
жағдайына мәндi әсер ... ... ... ... ... өсуi ... кәсiпорынның өз ... ... ... ... ... ... ... пайыз шарттарында берiлетiн банктiк несиелер жетiспеушiлiктi
толықтырудың ... көзi ... ... тарапынан жүргiзiлетiн қаржы саясаты кәсiпорынның өндiрiстiк-
қаржылық қызметiнiң дұрыс қызмет етуiн, сонымен бiрге айналым құралдарын
оңтайлы қолдануды ... ... ... ... келтiруi мүмкiн.
Мұндағы маңызды рөлі мемлекеттiң салық саясатына тиесiлi. ... ... ... ... ... төлеу, пайдаға авансталған салықтар төлеу
кәсiпорынның ... ... ... емес шығындарын төлеуге
кетедi. Мұндай жағдайлар кәсiпорынды ... ... ... ... жаңа ... iздеуге, қалыптасқан қаржылық тәртiптi бұзуға
мәжбүрлейдi. Айналым құралдарының өндiрiстiк шығындарды ... ... ... ... ... ... ... оның
қаржылық жағдайын нашарлатады.
Кәсiпорында айналым құралдарын ұйымдастыру статистикалық мәлiметтер
және бухгалтерлiк есеп негiзiнде тексеру арқылы олардың ... ... ... ... ... ... ... барлық сатыларында өндiрiске қажет қаржылық және
материалдық ресурстарға деген ... ... ... ... айналым құралдарының тиiмдi қолдануын кәсiпорынның айналым
құралдары ... ... ... ... ... ... заемдық және сырттан
тартылған болып бөлiнедi [12].
Қызметiн табыстылығы және өзi қабылдайтын шешiмдерге жауапкершiлiк алу
үшiн ... есеп ... ... iстейтiн кәсiпорындар мүлiктiк
жағынан тәуелсiздiкке ие болуы керек. Сондықтан құралдардың айналымдылығын
ұйымдастыруда меншiктi қаржылар мәнi ... ... ... құрылғанда, кәсiпорын ұйымдастырылған
сәтте айналым құралдары да ... ... ... көзi ... ... ... ... табылады. Жұмыс үрдiсiнде айналым
құралдарының толықтыру көзi түскен пайда, сонымен қатар меншiктi қаржыларға
теңестiрiлген тұрақты пассивтер болады. Олар әр ... ... ... ... ... ... ... минималды қалдығы сомасында
қалыптасатын айналым құралдары көзi ... ... ... ... ... ... бiр айдан екiншi айға өтiп ... ... ... ... ... ... қажет резервтер,
бюджеттiк және бюджеттiк емес құралдар алдындағы қарыздар, кредиторлардан
өнiмге алдын ала ... ... ... ... ... ... кепiлдемесi бойынша қаражаттар және тағы басқалары жатады.
Шаруашылықтарда айналым құралдарына деген ортақ қажеттiлiктердi азайту
үшiн, оларды оңтайлы қолдануды ... үшiн ... ... ... зор. Ондай заемдық қаржыларға қысқа мерзiмдi банк несиелерi жатады.
Олардың көмегiмен кәсiпорын ... ... ... деген
қажеттiлiктердi қанағаттандыра алады.
Айналым құралдарын қалыптастыруға ... ... ... ... ... ... ... толтыру;
- маусымдық өндiрiстiң үрдiсiмен ... ... ... ... ... ... ... балансын ортақтастыру мен есептесудi жүзеге асыру.
Экономиканы басқару нарық жүйесiне ... ... ... айналым
құралдарын қалыптастыру көзi ретiндегi рөлi төмендеген жоқ. Сонымен қатар
айналым ... ... ... ... ... банк
несиесiнiң мәнiнiң күшейуiмен шарттасатын жаңа факторлар пайда болады.
Ақшаның құнсыздануы ... ... ... әсерi көпжақты: тiкелей
және жанама әсерi бар. Тiкелей әсер айналым құралдарының айналыс уақытында
құнсыздануын ... яғни ... ... ... табыс құрамынан
кәсiпорын айналым құралдарының авансталған сомасын ала алмауы.
Жанама әсер ... ... ... ... дағдарысы
нәтижесiнде құралдардың айналымының баяулауы түрiнде болады. Дағдарыстың
пайда болуының басқа себептерiне еңбек өнiмдiлiгiнiң төмендеуiн, өндiрiстiң
тым ... ... ... жаңа ... ... ... ... шешiмдер iздеп, тауар ассортиментiн өзгерту, өндiрiстiң материал және
энергосыйымдылығын төмендету; ... ... ... ... төлемеуге
мүмкiндiк беретiн заңнаманың жетiлмегенiн жатқызуға болады.
Төлемсiздiкпен күрес және қаржылық ... ... ... ... құралдарын толтыруға қосымша қаржылар бөлiнедi. Бiрақ
олар әрқашан мақсатты түрде қолданыла бермейдi, ал ... ... ... құнсыздануы әсерге ие болады.
Мұндай жағдайда кәсiпорынның айналым құралдарының көзi ... ... ... шектерi туралы сұрақтар туындайды. ... ... ... ... ... жағдайына және оның айналым
құралдарына екi жақты әсерiмен байланысты.
Кәсiпорында бiр жағынан меншiктi ... ... ... айналымға
тартылған несие ресурстарсыз ондағы өндiрiстi қысқарту керек немесе мүлдем
тоқтату қажет, ал мұндай ... ... ... ... ... алып келуi де мүмкiн. Екiншi жағынан, кәсiпорында туындайтын
проблемаларды тек несиелердi тарту ... шешу сол ... ... тәуелдi болуына әкелуi мүмкiн, яғни оның қарыздары ұлғая
бередi. Мұндай ... ... ... тұрақсыздығына әкеледi.
Кәсiпорын салынған капиталға пайда ... ... ете ... ... ... ... ... кәсiпорынның меншiктi айналым
құралдары банк меншiгiне өтедi.
Кәсiпорындарда тауарлармен жабдықтаушылар алдында қызметтер көрсеткен
мердiгерлер алдында, салық пен ... да ... ... салық инспекциясы
алдында және бюджеттiк емес ... ... ... ... ... ... ... айналым құралдарын қалыптасу көздерiне
уақытша мақсатты қолданылмайтын кәсiпорынның қаржылары жатады ... және ... ... ... кәсiпорын қызметi барысында қабылданған
инвестициялық шешiмдер бейнеленедi.
Инвестициялар бағыттарын түрлi критерийлермен ажыратуға болады, мысалы
балансқа топтық ... ... ... ... ... бойынша
ажыратуға болады.
Қазiргi заманғы экономикалық даму сатысында инвестицияның айналымды
және ағымдағы ... ... ... түрлерi бар. Бұл ... ... ... ... ... ... байланысты.
Үкiмет тарапынан жүргiзiлетiн монетарлық саясаты нәтижесiнде болатын
өзара төлемсiздiктер ... ... ... ... ең ... құралы болып табылатын ақша қаражаттарының болмауына
алып келедi. Ол өз кезегiнде кәсiпорынның тауарлық-материалдық құралдардың
қалқымалылығына итермелейдi.
Тауарлық-материалдық ... ... цикл ... ... өндiрiстiк базаны дамыту ... ... ... ... ... бiлдiредi.
Тауарлық-материалдық құндылықтарды сақталуға ... ... ... ақша ... мақсатсыз алу нәтижесiнде
олардың тұтынушылық қасиетiн жоғалту тәуекелiнiң болуын, яғни оларды ... ... ... ... ... ... ... тәуекелдiгiн жоғарылатып, нәтижесiнде шығындарға ұшыратады.
Жоспарлы социалистiк экономикада тауарлық-материалдық құндылықтар
оңтайлы (ұтымды) көлемi оларды нормалау ... ... ... рөлi ... ... дефициттi нарықтан кәдiмгi нарыққа өту
арқылы ... ... ... ... нормалау
механизмедрiнiң пара-пар емес болуына әкелдi.
Экономика жағдайының өзгеруi оңтайлы көлемiн ... ... алып ... [11,12].
Айналым құралдарындағы тауарлық-материалдық құндылықтардың ұтымды
көлемiн нормалаудың қазiргi заманға сай әдiстерi ... ... ... ... ... ... оның оңтайлы
болатын көлемiне қатысты бағалау ұсынылады.
Тауарлық-материалдық құндылықтардың оңтайлы көлемiн ұсынылған әдiспен
анықтау олардың қалыптасу ... ... және ... ... негiзделе отырып, келесiдей мәселелерге сүйенедi:
Тауарлық-материалдық құндылықтарының өндiрiстiк-коммерциялық циклдың
дұрыс жүргiзiлуiн және айналыстағы емес активтерге етудi қамтиды.
Оны дұрыс ... ... ... ету үшiн кәсiпорын өз меншiктi
капиталы ... ... ... ... ... ... ... цикл ерекшелiгiне сәйкес әр түрлi экономикалық
қызмет сферасындағы меншiктi капитал үлесi бәрiнде бiркелкi емес ... ... ... ... ... ... меншiктi көздерiнен басқа тауарлық-
материалдық меншiктi көздерге теңестiрiлген тұрақты ... ... ... құндылықтармен қамтамасыз ету үшiн айналыстағы
емес ... ... ... ... ... көздердiң
жетiспеушiлiгi болса, онда оған мақсатты заемдық қаражаттар тартылады.
Айналым құралдарын ... ... ... және ... көздерi арасындағы қатынастың дұрыс болуы – ... ... ... мүмкiндiк бередi.
1.4 Айналым қорларының тиiмдi әдiстерiн айқындау
Айналым қорларын тиiмдi пайдалану қаржы жағдайының ... ... ... ... ... ... неғұрлым аз
шығынменең жоғарғы нәтижелерге жетуге мүмкiндiк бередi.
Айналым қорларының ... ... ... ... дәрежесi және
олардың жеке түрлерi құндық, натуралдық, сандық және ... ... ... ... ... қолдануды бағалауда табыстылық қор
қайтарымдылық дәне қор ... ... ... ... қалыптастыру көздерiмен қамтамасыз етiлуiнiң
талдау жасауда талданылатын кәсiпорынның бухгалтерлiк ... ... де ... ... ... қалыптасу көздерiмен қамтамасыз етiлу дәрежесiн 4
топ бойынша бағалауға болады [21].
Абсолюттi қамтылу – (Кс1>1; Кс2>1; ... ... - ... ... ... – (Кс1

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 57 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ААҚ «Тұк казхром» кәсіпорынның экономикалық қызметін талдау21 бет
ААҚ «Тұк казхром» экономикалык қызметін талдау36 бет
Айналым капиталының мәні мен құрлымы29 бет
Кәсіпорынның айналым капиталын пайдалану тиімділігі35 бет
Кәсіпорынның өндірістік қорлары жайлы ақпарат44 бет
«Айданқұс» ЖШС-тің өнеркәсібі қорлары айналымына талдау жүргізу19 бет
Айналым қорлары15 бет
Кәсіпорын қорларының ауыспалы айналымы3 бет
Кәсіпорында айналым қорларын үнемдеу элементтері5 бет
Айналым қаражаттарын қаржыландыру12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь