Қоғам дамуының негізгі категориялары

жоспар

1. Экономикалық ресурстар мен экономикалық факторлар.
2. Қоғамдық өндірістің құрылымы.
3. Өндіріс және ұдайы өндіріс.
4. Экономикалық жүйелер типтерінің жіктелуі.
        
        Қоғам дамуының негізгі категориялары: қоғамдық өндіріс және экономикалық
жүйе түрлері.
1. Экономикалық ресурстар мен экономикалық факторлар.
2. Қоғамдық өндірістің құрылымы.
3. Өндіріс және ... ... ... ... ... жіктелуі.
Мақсаты: экономиканың негізгі түсініктерін, ұғымдарын жалпы түрде
қарастыру арқылы, оның әр түрлі жүйелерде ... ... ... ... қарастыру болып табылады. Осы арқылы
эконмиканың ең түпкі мақсаты – адамдардың қажеттіліктерін толық
қанағаттандыру ... ... ... тиімді пайдаланудың
мүмкіндіктеріне қалай жетуге болатындығын көрсету.
Негізгі түсініктер мен ... ... ... Интенсивті өндіріс, Материалдық емес өндіріс,
Материалдық өндіріс, Өндіріс, Өндіріс факторлары, Ресурс, Таңдау, Тұтыну,
Экстенсивті ... ... ... Ашық ... ... ... жүйе, Жабық экономика, Индустриалдық жүйе, Әкімшілік-
әміршілік экономика, Нарықтық ... ... ... ... ... ... мәнмәтіні.
Адамзаттың және қоғамның үстемелі дамуының материалдық негізі – ол
өндіріс. Қоғамдық өнімнің төрт сатыдағы қозғалысы қоғамдық өндірісті
құрайды.
1. ...... ... ... ... өндіру процесі.
2. Бөлу - әрбір адамның өндірілген өнімділігі үлесін анықтау.
3. Айырбас – белгілі бір ... ... ... ... процесі.
4. Тұтыну - өндірілген өнімді қажеттілікті қанағаттандыру үшін пайдалану.
Тарихи дамудың қандай сатысында ... ... ... ... сүру үшін қажет тамақ, киім, тұрған үй және басқа ... ... ... ... өмір ... қажет заттар өндірілуге
тиісті. Бұлар өндіріс процесінде жасалады.
Өндіріс - бұл қоғам дамуына қажет материалдық игіліктер мен ... ... ... ... ... ... ету ... Бұл процестің
дамуы ұзақ мерзімді қамтиды жабайы өнімдер ... өте ... ... ... ... ... ... машиналар өндірісіне дайын.
Қандай жүйеде болмасын өндіріс қоғамының табиғатпен қатынасы, байланысы
болып табылады. Осы қатынастар ... ... ... ... ... ... ... түсінік өндірістің әр түрлі
элементтерінің жиынтығы болып табылады, бұлар ... және ... мен ... ... қолдануы мүмкін
Табиғи ресурстар – дегеніміз бұлар адамның өмір сүруінің табиғаттық
шарттарының жиынтығының ... ... ... ... ... ... өте маңызды компоненттері. Мысалы, күн қуаты, су
ресурстары, пайдалы қазбалар.
Материалдық ... - ... ... ... ... құралдары
және заттары) нәтижесі болып табылатын, құрал – жабдықтардың барлығы
жатады. Қоғамның қандайында болмасын табиғи, материалдық және еңбек
ресурстары тән және ... ... ... ... ... бұлардың
қатарына қаржы ресурстары қосылады. Осыған адамның өндіргіш күштерін
бағыттау қажет.
Өндіргіш күштер - бұл адам өзінің ... және ... ... ... ... ... Ал ... өндірістің және тұтынудың болуы
мүмкін емес. Сондықтан өндіру және тұтыну үшін қолданылатын табиғат
күштері, адамның өндіргіш күштер болып табылады. ... ... ... ... Олардың ішінен алдымен өндіріс құралдарын және жұмысшы
күшін бөліп атап айту қажет.
Өндіріс ... екі ... ... ... ... – ол ... еңбегіне бағытталған зат.
2. Еңбек құралдары – ол адамның еңбек затына ықпалын жүргізетін құрал.
Тұтыну тауарларын жасау үшін инвестициялық игіліктер немесе
экономикалық қорлар ... ... ...... ... үшін ... ... бұнда өндіріс факторы
табиғаттан пайда болады және оны адам өндіреді. Өндіріс ресурстары бұл
шаруашылық әрекетте қолданылатын өндірістің әртүрлі ... ... ... ... ... адам ресурстары, қаржылық,
ақпараттық және т.б. Осы замандағы индустриалдық нарықтық экономика ақпарат
ресурстарсыз болмайды, бұлар ғылыми-техникалық революция кезеңінде өте
маңызды рөл ... ... ... ... ... ақпарат үлкен рөль атқарады.
Ақпарат бұл сақтау өндеу және жеткізу объектісі болып табылатын мәліметтер.
Экономикалық тұрғыдан ... ... бұл ... ... ... ... қызмет туралы толық мағұмылаттардың болуы.
Қазіргі кезде экономикалық теорияда төрт өндірістік ... жер, ... ... ... ... ... ... ретінде жер екі жағынан қаралады:
➢ жер беті ... ... ... ... қажетті табиғи игілік ретінде
Егер қажетті миниралды және органикалық тынайтқыштарды ... ... ... ... құнарлығы сақталып қана қоймайды одан сайын
жақсаруы мүмкін. Адам саны артқан сайын адам басына ... жер ... ... ... Капитал:
➢ Өндіріс факторы ретінде және қаржы ретінде пайдалануға болады.
➢ Өндіріс факторы ретінде капитал өндіріс құралдарын сипаттайды. Мұнда
ұзақ ... ... ... ... ... ... жер ... пайдаланылатын өндіріс құралдары (шикізат, энергия қуаты, жол
байланыс қызметі).
Нақты капитал пайда болу үшін өндіріс құралдарын сатып алуға қаржы
қажет. Осы қаржы ақша ... ... ... ... ... ... ... жұмсалуы қаржыландыру, ал ақша капиталын нақты капиталға
айналдыру- инвестициялау деп аталады.
3. Еңбекті де екі жақты түсіндіруге ... ... ... ... ... ... ... процесінде пайдалануға болатын қоғамдағы барлық еңбек
ресурстары.
Еңбек қызмет ретінде қарағанда оны ... ... ... ... ... және ... қимылдау қабілетін қажет ететін деп бөледі.
Білім деңгейіне қарай:
– көп дайындықты қажет ететін еңбек,
– көп дайындықты қажет етпейтін еңбек,
– ешқандай ... ... ... ... бөлінеді.
4. Соңғы жылдары көптеген елдердің экономистер өндіріс факторына
кәсіпкерлік қаблетті де жатқызды. Кәсіпкерлік қабілет - бұл барлық өндірісі
факторларын тиімді пайдалануға қабілеті бар адам ... ... ... ... ... тән болуға тиіс.
1). Өндіріс факторларын дұрыс үйлестіру мен келістіру үшін оның білім
деңгейі жоғары болуы керек.
2). Дұрыс шешімдер қабылдай білуі керек.
3). ... ... ... ... ... ... тиіс.
Қазіргі қоғамдық өндіріс құрылымын материалдық және материалдық емес
өндіріс деп бөлуге болады. Адам қоғамының даму негізі - материалдық ... ... ... өндіріс саласы өмір сүру, жұмыс істеу үшін
қажетті игіліктерді өндіреді. Материалдық емес өндіріске ерекше материалдық
емес (рухани құндылықтар) ... ... ... ... саласы жатады.
2 кесте.
Қоғамдық өндірістің құрылымы
|Материалдық өндіріс ... емес ... ... ... ... сақтау, білім беру, ... ... ... ... ... ... ... тамақ саласы, |несиелік мекемелер, қоғамдық ... су ... және т.б. ... ... ... ... ... қайталанып отыруы қажет. Өндіріс процесінің тұрақты
қайталануын, үзіліссіз жаңғыруын ұдайы өндіріс деп ... ... ... ... ... өндіріс.
Жай ұдайы өндірісте өндіріс процесінің көлемі мен ауқымы ... ... ... ... процесінің көлемі мен масштабының еселене
үзіліссіз қайталануын және жаңғыруын ұлғаймалы ұдайы өндіріс дейміз.
Нақты өмірде адамдар алтернативті ... ... ... ресурстар бір нәрсеге жұмсалуы мүмкін емес. Бұдан қортынды жасасақ
ресурстарды пайдалану - бұл кейбір мүмкіндіктердін жоғалту, яғни ... ... ... ... басқа мақсатта пайдалану мүмкін емес. Бұл
жоғалған мүмкіндіктерді өлшеп бағалануға болады. Баламалы шығындарды
өндірістік мүмкіндіктер сызбасы арқылы бейнелеуге ... ... ... ... ... ... 5 ... шешу
әдістеріне қарай анықталады.
1. Не өндіру керек? Қандай қызмет көрсету қажет.
2. Қанша өндіру керек? Қанша қызмет ... ... ... ... ... ... ... керек?)
4. Кім үшін өндіру керек?
5. Өзгерген жағдайларға бейімделе ... ... ... еркіндігі).
Экономикалық жүйе – бұл экономикалық процестер жиынтығы, ол
қалыптасқан мүліктік қатынастар мен ұйымдық түрлер негізінде қоғамда жүзеге
асады. Экономиканы ... ... ... жүйені келесідей топтау
болады.
Жабық экономика – барлық шаруашылық әрекеттер тек мемлекет шеңберінде
жүргізіледі, ішкі тұтынумен шектеледі, шетелдермен қатынас болмайды.
Ашық экономикалық жүйе – ... ... ... ... ... ... ... ұлттық валюта мен қатар шетелдік валюта
қолданылады.
1. Меншік қатынастарының формалары бойынша:
1. Дәстүрлі жүйе – ұрпақтан ұрпаққа жалғасып отырған дәстүр мен салт
бойынша ... ... ... - ... экономика орталықтанған жоспарлау арқылы барлық
ресурстар мен өндіріс факторлары мемлекеттің қолында болып,
мемлекеттік меншіктің үстемділігі жүргізіледі.
3. ... ... - ... ... ... ... экономика – мемлекет пен нарық механизмдерінің араласуы арқылы
экономиканы реттеу жүзеге асады.
Дәстүрлі экономиканық жүйенің сипаттамасы:
1. Өндіріс, бөлу және ... ... ... ... Өндірістің дамуы мен әлеуметтік – экономикалық даму ең нашар деңгейде.
3. ... ... ... ... ... дамуы өнеркәсіп өндірісінің өсуі деңгейінен тұрақты түрде
артып отырады.
5. Сыртқы ... ... өте ... Мемлекет пен қарулы күштердің ролі өте жоғары.
Әкімшілік - әміршілік экономиканың ... ... ... бұрынғы советтер одағы шығыс Европа
елдері мен бірқатар мемлекеттер жатады. Бұл ... ... ... ... және ... ... ... шын мәнінде
мемлекеттік меншіктін болуы.
Экономиканың жоғарыдан басқарылуы, яғни экономиканың монополиялануы
мен ... ... ... ... шаруашылығының орталықтан
жоспарлануы.
Ерекшеліктерін нақты төмендегідей бөлуге болады.
1. Өндіріс құралдарына мемлекеттік меншік.
2. Экономикада орталықтанған жоспарлау.
3. Өндірушілердің монополист ретінде ... ... ... қоры.
5. Өндіріс нәтижесіне деген әрбір өндіріске қатысушының жеке ынталығының
болмауы.
Таза нарықтық экономикалық жүйенің сипаттамасы:
Таза нарықтық экономика жүйесі – таза нарықтық ... ... ... ... өзгереді. Басқа экономикалық жүйелерге
қарағанда нарықты экономика өзінің икемділігімен ерекшеленеді. Ол ішкі және
сыртқы жағдайлардың өзгеруіне ... ... ... ... ... таза ... ... мемлекеттін ролі шектеледі. Кейбір
әлеуметтік маңызы бар мәселелер толық шешемін таба алмайды.
Нарықты экономиқаға тән ... ... ... мен ... жеке ... болуы.
2. Халық шаруашылығын (экономиканы) еркін бәсекеге негізделген
нарықтық ... ... ... мен ... ... өз ... ... сата алатын дербес өндірушілер мен өнімдерді
таңдау арқылы еркін сатып ала алатын тутынушылардың болуы.
Аралас экономикалық ... ... ... ... ... ... экономикалық жүйелі пайдалану
дұрыс деп есептейді. Оның негізгі ерекшелігі:
1. Мұндай жүйеде мемлекеттік меншікпен қатар жеке меншік орын алады.
2. Халық шаруашылығын ұйымдастыру мен ... ... тек таза ... ғана ... ... ... ... мен толықтырылады.
Сондықтан нарықты экономика жағдайында мемлекеттін ұлттық және салалық
бағдарламаларынан бас тартуға болмайды.
Экономикасы дамыған елдер осы ... ... ... ... жүйесі
сақтануда. Дәстүрлі экономика артта қалған технологияға қол еңбегіне және
ұлттық шаруашылықтың әртүрлілігіне негізделген. Кейбір елде қауымдық
шаруашылық пен ... ... ... натуралды қауымдық жүйе түрі
сақталуда.
Нарықтық экономикаға өтудің Қазақстан республикасындағы басты
міндеттері мыналар:
1. Мемлекеттік меншікті мемлекеттен алу мен жекешелендіру.
2. ... ... ... ... ... (еңбекке
қабілетті тұрғындардың жалпы санының 10-15% қамту).
3. Нарықтық инфрақұрылымның ... ... ... – тауар мен қор биржасы
және басқа да әртүрлі нарықтық құрылуы.
4. Бәсекелестік пен ... ... ... ... ... либерализациялау, сұраныс пен ұсыныс негізінде нарықтық сипаттағы
бағаға көшу.
6. Экономиканың қаржылық тұрақтануы.
Өтпелі кезеңде тұрғындарды әлеуметтік қорғау жүйесін мықты ... ету.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қоғамдық қатынастардың мәселелері10 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Банк имиджінің қалыптасуы47 бет
Банктік қызмет аясындағы банктік құқықтық қатынастардың кейбр теориялық мәселелері7 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындары37 бет
Қоғамдық өндіріс. Қоғамдық өндірістің негізгі принциптері24 бет
Өндірістегі қауіпсіздік категорияларын есептеу8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь