Антикалық философия

ЖОСПАР

Антикалық философия 2
1. Антикалық философияның өзiндiгiмен ерекшiлiктерi
2. Антикалық философияның Сократқа дейiнгi мектептер мен бағыттары
3. Антикалық философияның классикалық кезеңi
4. Эллиндiк .Рим кезiндегi философия

Эллиндiк.Рим кезiндегi философия 9
Қорытынды 13
Қолданылған әдебиеттер 14
        
        ЖОСПАР
Антикалық философия 2
Эллиндiк-Рим кезiндегi философия 9
Қорытынды 13
Қолданылған әдебиеттер 14
Антикалық философия
1. Антикалық философияның ... ... ... философияның Сократқа дейiнгi мектептер мен бағыттары
3. Антикалық философияның классикалық кезеңi
4. Эллиндiк –Рим кезiндегi философия
“Antiquus” латын сөзiнен аударғанда “ежелгi” ... ... ... ... ежелгi Қытай, Үндi философиясы емес, тек ежелгi Рим
және Грек ... ... ... ... ... VII ғ ... VI
ғ басында пайда болып б.з.д. V ғ өмiр сүрдi, құл ... ... ... ... ... ... болды.
Ежелгi гректер философияны данышпандық ойлармен байланыстырды. Элем
қайнар көзiмен негiзгi туралы бiлiмдi данышпандық деп ... осы ... ... қазiргi және келешектiң мәнiн аңғару мәселесi қойылды. Бүкiл
ғарыштың табиғаттың ... ... ... ... грек ... ... Бұл ... мифология атқарды. Бұл жағдайларда мифология сенiмге
сүйенген, табиғаттың дiнi болды. ... ... мен ... маңызды айырмашылық көрiнедi: миф барлық тiршiлiктiң қалай туғанын
әңгiмеледi, ал ... “Ол ... ... ... деп ... ... ұлы ... арасындағы қатынас, ықпал жасау салаларын өзара бөлу
арқылы тәртiпке келтiрiлген.
Антикалық философия төмендегi кезеңдерге ... Көне грек ... ... VI- V ғ бас ... Бұл кезеңдегi негiзгi
мектептер: Милет мектебi (Фалес, ... ... ... ... ... ... Зенон); атомшылар (Левкипп, Демокрит).
Мектептерден тыс тұрған философтар: Гераклид, Эмпедокл және Анаксагор.
Ерте кездегi гректердiң философиямен ... ... ... ... ... грек ... ... ал философияны
натурфилософия деп атады. Осы кезеңде ... ... ... ... ... ... ... айырыла бастады. Ендi болмыс, оның ... ... ... ... ... ... ... философияның орталық мәселесi
онтология болды, алғашқы ғылыми ... ... ... ... жасалды.
2. Классикалық кезең. (Б.з.д. V ғ.). Осы кезеңнiң негiзгi мектебi софистер
(Горгий, Гиппий, ... және б.). ... ... ... ... сынаға Сократ, Платон және оның мектеп академиясы, Аристотель және
лицей мектебi. Классикалық кезеңгi тақырыбы – адам мәнi, оны ... ... ... ... әмбебабтық философияны құру.
Атап айтқанда осы кезде таза идеялық, теориялық философия қалыптасты және
оның бiлiм түрiнiң басқаларына ... ... ... ... ... ... ... классикалық кезеңiнiң негiзгi
проблемалары: онтология, антропология, гносеология.
3. Эллиндiк кез ... IV – б.з. V ғ). Бұл ... ... ... және Эпикуршiлер (Лукреций Кар), Стоиктар (Зенон, Луций Анней
Сенека, Марк Аврелий); ... ... ... ... кинизм
(Антисфен, Диоген Синопский); неоплатонизм (Плотин, Прокл, ... ... ... ...... бостандық, мораль және сүйiспеншiлiк,
бақыт және өмiрдiң мәнi, ғарыштың құрылымы, адам және ... ... ... ... ... Эллинизмнiң негiзiнде аксиология мен
праксиология мәселелерiн қарастырды.
Көне грек философиясының атақты философы – Фалес. ... ... ... ... – су. Ол буға ... бу ... құрайды, қарама-
қарсы бағытта оларда өзгерiс жер, тiптi тастада осының ... ... ... ... ... жағдайының мәңi және байланысының айрмашылығы осыдан
алғашқы орынға шығады.
Фалес құдайды жоққа шығарады, бiрақ әлемдi ... де және ... ... Оны сол ... ең батыл, таң қалдыратын тiрлiк иесi
дедi.
Фалес: тiршiлiк мәннiң ең ...... ... ол ... де ... - ... өйткенi оны құдай жасаған. Бәрiнен де ... ... ол ... ... оның ... ... дүниедегi қиын не? –
«Өзiңдi тану». Ең оңайы не?- «Басқа бiреуге кеңес беру». ... ... ...... ... де қиын болғанда».
Анаксимандр: алуан туралы табиғаттың негiзiнде әлде бiр белгiсiз ... ... ... деп ... оны ... деп ... Мiне осы соңғы
түсiнiк дүниенiң ... ... ... ... қарағанын
көрсетедi.
Анаксимен – материалист философ. Оның iлiмiнше барлық ... ...... ... ... және қайтадан соған айналады. ... ... ... ... грек ... өзiне тән өзгешiлiгi мен ең маңызды
табысы анайы диалектике болды. Оны ... ... ... ... ... 540-460 жж) ... ... өзгерiп отыратын жайында аса
ұлы пiкiр ... ... ... – аққан су». Оның ойынша табиғаттың түп
негiзi – от. Ол ... ... әрi ... Және ол қарама-қарсылықтың
бiрлiгiмен күресе заңын ұсынды. Бұл заң диалектикның негiзгi ... ... жылы – ... ... ... зат ... құрғақ нәрсе –
дымқылданады. Бұлар осы қарама-қарсы күрестердiң нәтижесi. Барлық әлем ... ... ... және ... ... Бiр ... екi рет түсе
алмайсың, екiншi қайтара түскенде онда ... су ... ... ... ... ... ... суы адам үшiн кiр, балық
үшiн – таза». Адам әр жағдайда әр түрлi жақсы да, жаман да амал ... ... ... және ... болып тұратын байланысты
ол жалпыға бiрдей «логос» заңдылығы деп ... ... ... - ... ... ортаны сезiм арқылы (материалистiк) тану дұрыс ... ... ... ... жұртқа ортақ екен, ал дұрыстық жол таластың
күрес арқылы және қажеттiлiк жағдайында болатынын бiлу ... ... ... ж) ... грек ... және ... ... – тiршiлiктiң негiзгi саны деп есептеген. Барлық қоршаған
шындықты, барлық болып жатқандарды таңбалап санға ... ... ... және тануға да болады»,- дейдi. Бiрлiк барлық өте ... ... ... ... ... әлемнiң бiрлiгiнiң
диалектикасын (тақ пен жұп, ... пен ... тура мен ... оң мен сол
және әйел мен еркектi) көрсеттi. Ол иррационалдық сандар ... ... ... ... ... ... үлес қосты.
Элеаттар – Элей философия мектебiнiң өкiлдерi б.з.д. VI – V ғғ ... грек ... ... ... ... территориясында өмiр сүрдi.
Өкiлдерi: Парменид, Зенон ... ... ... – бiрiншi болып «болмыс» түсiнiгiн еңгiздi. Онық ... тек бiр ғана ... бар. ... бар, ...... ... немесе ол туралы пiкiр айту мүмкiн емес. Сондықтан барлығыда болмыс
пен ... және ... ... ... ... нағыз бiлiмдi
бермейдi, тек мүмкiншiлiк бередi. Ал тек философиялық ой ... салу ... ... ... ... ... тану ... сезiмдiк
таным («докса» – пiкiрi) жiне идеалистiк жоғарғы рухани таным деп ... ... Бұл ... ...... ... бiрлiк
бастамадан шығарады. Барлық материалдық тiршiлiктiң көрнiсi идея деп,
идеализмнiң алғашқы қабаршысы ... ... ... ... ... ... ... онтологияға (болмыс теориясына) өзгерту,
өзiндiк философиялық ... ... табу ... ... ... ... ... мен пайдалану арқылы философияда
дәлелдеудiң қажеттiлiгi мен, оның ... ... ... ... ... ... ... өзiндiк заңдылықтың күш-қуатын
бекiтетiн тәжiрибе деретерiне күмән келтiретiн ... ... ... Егер ... ... тезистердi дәлелдесе, Зенонды
Аристотель диалектиканың атасы деп атады (қарсыластың ... ... ... ... ... ... әдiсi – жағымсыз жағдайды
дәлелдеу. Парменидың “Қайшылық заңына” ол ... ... ... ... Зенонның “Ахилес”, “Дихотомия”, “Жебе”, “Стадион” және басқа
апориялары философия ұрпақтары мен көпшiлiк үшiн ... ... ... ... және ... апориясы (апория – түсiнiксiз қайшылық).
Алғашқы шарт. Ахилл мен Тасбақа бiр-бiрiнен А аралығындағы ... ... тұр. Олар бiр ... бiр ... қарай жылжыды. (Ахилл барлық
күшiн салып жүгiрдi, ал ... ... ... ... Ахилл ешқашанда Тасбақаны қуып жете алмайды.
Дәлелдеу: Тасбақаны қуып жету үшiн Ахилл ең алдымен оны ... ... ... А ... жүгiрiп өту керек. Осы жақта уақытта
тасбақа да А аралығында өтедi. Демек, ендi ... ... қуып жету ... А аралығын жүгiрiп өту керек және т.т. ... ... ... ... онда Ахилл мен Тасбақа арасында азда ... ... ... оны ... ... өтуi ... Ахилл ешқашан да Тасбақаны қуып жете алмайды. Сөйтiп,
кеңiстiкте шексiз ... ... ... ... өмiр ... ... болса, онды қозғалыстың болмайтындығы
туралы қорытынды жалауға болады.
Зенон бойынша кеңiстiк өзiнiң ... ... ... ... оның бiр ... ... ... бөлiнетiн және одан ары ұсаққа
бөленбейтiн интервалдары бар. Егер кейде кеңiстiк белгiлi бiр шекке ... ... онда жебе ... ... ... бара ... жебе t ... сәтiнде кеңiтiкте белгiлi интервалда
орын ... 3тен 8ге ... – бұл ... орын ... демек, жебе жылжиды, олай
болса ... ... ... t΄́, ол ... ... ... 9-ға дейiн әрбiр кеңiстiктен интервал бөлiнбейдi: жебе ... ... ... ... жарым-жартылай орналасуы мүмкiн
емес. Демек, жебе интервалың бiр ... 8-9, өтуi ... ... бұл
интервал бөлiнбейдi. Онда уақыт t кезiнде жебе қозғалыссыз 3-8 интервалда,
ал уақыт t΄ кезiнде ... 4-9 ... ... ... ... жоқ, тек кеңiстiктiң әртүрлi интервалында
қозғалыссыз орналау бар.
Ежелгi Греция философиясындағы материалистiк бағыт ... ... ... 460-370 ... шамасы) философиясынан неғұрлым
айқынырақ көрiнедi. Демокриттiң ... ... ... ... ... бiр ... ... тұратын атомдар. Әртүрлi жолдармен
қосыла отырып табиғаттың бөлiнбейтiн және ... өмiр ... ең ... Олар сана ... ... сан, түрi ... рет тәтiбi, немесе
орналасуы және көлемi жағынан ... ... ... ... ... ... ... және көлемiне қарай денелер белгiлi бiр
сапаға, қасиетке ие болады, жылы не ... ауыр не ... ... не жұмсақ
болып келедi. Атомдар мәңгi қозғалып тұрады, бiр-бiрiмен соқтығысып бiрiмен-
бiрi шағысып жатады.
Бәрi де үнемi өзгеру үстiнде болады, бәрi де ... ... және ... ... ... табиғат пен қоғам құбылыстарын детерминизм (барлық
заттар мен құбылыстардың заңды, себептi-шартты ... ... ... ... ... материалистiк идеяларды Эпикур жалғастырды. Демокриттiң
өзгермейтiн, бөлiнбейтiн атомдар мен олар өмiр сүретiн кеңестiк бар дегенiн
мойындап, ... одан ... ... ... ... ... ... өзiнiң
алғашқы тура қозғалыс бағытынан ауытқиды деп ойлайды. Ол атомдардың қисық
бағытты қозғалысы, одна ... жаңа ... мен ... ... болады
деген болжам айтты.
Таным туралы ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ дейектi атеизмге сүйене отырып, өзiнiң
этикасын жасады. Бұл ... ... ... ... ... ережелерге
оның өмiрден ләззат алуға деген табиғи шабыттары негiз болуға тиiс. өмiрдiң
бұл ләззатының мәнi рухтың тәуелсiздiгi мен ... өлiм ... ... ... жеңу осының шарты.
Сократ (б.з.д. 469-339 жж) туралы Аристотель мен Платонның ... ... ... әлем ... ... ... табиғатын
танып бiлуге болмайды, тек өзiмiздi ғана бiлуiмiз мүмкiн дейдi. ... ... бiл” ... түрiнде өрнектедi. Бiлiм - дегенiмiз ой, жалпы
туралы ұғым. Ұғым анықтау арқылы айқындалады да, ... ... ... ... – жастарды өз философиясы арқылы тәртiптi өмiр
сүруге баулу. Көбiнесе пiкiр ... және өз ... мен ... ... – еш ... ...... ол.
Сократ этика саласында өнегелiктi ақиқат, даналық пен ... ... адам ғана ... ... ол ... ... мен жаманның не
екенiн бiледi. Әсiресе Сократ үш iзгiлiктi бағалайды: бұл сабырлық, сабырлы
адам құмарлықты қалай басуды ... бұл ... ... адам ... ... ... бұл әдiлеттiлiк, әдiл адам адамдық пен ... ... ... ... ... ойынша даналық тек қана “мейiрбан
адамдарға” ғана ... ... 428-347 жж). ... ... ... ... ... шәкiртi. Объективтiк идеализм жүйесiн дамытты, объективтiк
идеализм бойынша ... ... ... ... ... ... ... нәрселер “сезiмдiк заттар” дүниесi дегенiмiз идеялар ... ... ... ... мәңгi өмiр сүрмейдi, сағым сияқты жоғалып
кетедi. Олар тек мәңгi өмiр сүретiн және өзгермейтiн ұғымдардың ... ... ... ... ... болмыс пен болмыс еместiң
мәселесiн шешуге ұмтылады. Оның мынандай: болмыс – бұл идеялар (эйдостар),
ал болмыс емес – ... ...... ... ... ... ... материалдық заттарға қатынасты төрт қызмет атқарады: олар заттарға
себеп, үлгi, ... және ... ... ... кәдiмгi түсiнiгiмiзге қарамай, неге болмысты идея деп,
ал болмыс еместi ... деп ... ... заттар бүлiнуi мен
жойылуы мүмкiн, ал идеяға (эйдос) ешуақытта зақым келмейдi. Материалдық
заттар ... iрi ... ... ... ... жақсы болуы мүмкiн, ал
идеялар болса керiнше азаймайды және ... ... ... өзiнiң толық жағдайында өмiр сүредi. Идея мәңгi, ... ... және т.б. Бұл ... болмысқа берген сипаттарына
сәйкес, олар - әлемнiң бiр негiзгi ... ... ... ... ... қарама-қарсылықсыз толық
болмайтынын бiледi. Сондықтан болмыс болмыс емеспен толтырылуы керек, яғни
әлемдегi ... өлiм, ... және ... пен толықтырылады.
Бұл материалдық әлем. Осылайша “идея әлемi” және “заттар ... ... ... сипаттамасы бойынша олар: болмыс – идея әлемi, мәңгiлiк,
тыныштық, ... ... ... ... ... ... және ... ал қалыптасу заттар әлемi, уақытша, қозғалыста, ажалды, сезiммен
қабылдау әрқашан басқа және бөлiнетiн болады.
Идеялар Платон үшiн ... ... ... ... ол ... өмiр
сүру түрi. Идея – дүниеге келген үлгi емес, заттардың мәңгiлiк шетi, ол
оның сезiмдiк ... сан ... ... ... ... – бұл сатылы түрде ұйымдастырылған жүйе. Оның
ең жоғарғы шынында Игiлiктiң абсолюттiк идеясы орналасқан.
Идеялар мен ... ... ... сипаты туралы мәселенi шеше
келiп, Платон қарым-қатынастың үш түрi: ... ... және ... ... “Тимей” диалогында ғарыш теарисы дамиды. Ғарышты Демиурт
жасайды. Физикалық әлем ... ... ... ... ... мынандай
кесте негiзiнде болады: үлгi (идеялар әлем), көшiрме (физикалық әлем) және
Жаратушы (Демиург) – үлгiге сәйкес көшiрменiң авторы. ... ... ... ... ... ... ерекше-нысанын бередi. Ғарыш
құрлымында құдiретте ақыл-ойды, әлемдiк жан мен әлемдiк ... ... ... ... ... ... ойынша нағыз шын бiлiм сезiмнен тыс мәңгiлiк идеялар әлемi
туралы бiлiм ... ... ... ... ... ... отырып,
ол сезiм арқылы танып бiлудiң, бақылаудың, тәжрибенiң ролiн келтiруге
тырысты, сөйтiп олар ... ... бере ... деп ... ... ... процесi Платонда бұрмаланған түрде болып шықты. Платон
әлеуметтiк ... ... ... ... iлiмiмен белгiлi. Бұл
секiлдi мемлекетте ... адам ... үш ... ... үшке ... философтар, жауынгер әскерлер және қолөнершiлер. Мемлекеттiң
дәрежесiнiң биiктiгi оны ... ... ... әскерлер қорғайды,
ал басқалары материалдық игiлiктi жасаумен шұғылдануы ... ... - ... ... ... дегенiмiз әрбiр адамның заңды түрде өз
мiндетiн тыңғылықты орындауы.
Негiзгi еңбектерi: “Мемлекет”, “Теате”, “Федон”.
Аристотель (б.з.д. 384 –322 жж) ... ... ... ... оның идея ... ... сыни тұрғыдан қайтапайымдаған. Оның
қарсылығы мында: идеялар ақылдан тыс ... өмiр сүре ... ... оны ... жолына салмады.
Аристотель өткен философия тарихының дамуын жинақтап, ... ... ... ... ... жаңалықтары:
1. Оның формалды логиканы жасауы. Дұрыс ойлаудың заңдары мен ... ... бiлiм ... алғанда қабылдаудан емес, дәлелдеуден басталуы
керек. өзiн-өзi дәлдеу туралы iлiм жасады. Ол ... ... ... дедукцияны шығаруға байланыстырды.
2. Аристотель антикалық философ-ойшылдарының iшiнде алғашқы ... ... ... ... бөлдi. Екi түрлi философия бар
екенiн, “алғашқы философия” табиғи құбылыстардан тыс жатқан, ... ...... ... Ал ... ...... материя, олар үздiксiз қозғалыста және өзгерiсте болатын сезiмдiк
заттар дүниесi оларды физике зерттейдi.
3. Болмыс мәселесiн ... ... төрт ... ... ... ... формалды - заттың мәнi, оның құрылымы және түсiнiгiмен байланысты
(тiлдердiң тоғысуына тән ... ...... ... құрайтын форма (мәндiлiк, бастапқы,
субстанция) және ... ... пен ... затпен түр мен ... ... ... күш - өзiнiң физикасында сезiммен ... ... ... оның iшкi ... ... ... ... – анау немесе мынай заттың «не үшiн», «неге»;
4. Аристотель өзiнiң төрт алғашқы себебi ... ... ... ... абсолюттiк ақыл iлiмiмен ояқтайды. Шын мәнiнде – ... ... ... себеп ретiнде көрiнедi. Формальдық себеп ретiнде
Ақыл «барлық форманың формасы» болмыс туралы шетiне ... ... күш ... ... ... ... қозғайды, ал өзi болса
қозғалмайды, мақсаттылық ретiнде жалпы мақсат көзi – ... ... ... ... болады, деп есептейдi.
Негiзгi еңбектерi: «Жан туралы», «Физика», ... ... ... топ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... және ол өзiнiң
алты түрiнде: 1) пайда болу, 2)жоғалу, 3) бiр күйден ... ... ... ... 5) кiшiрейю және 6) орнын ауыстыру болып отырады. Сөйтiп өзгерi
болып табылатын қозғалыстың ... ... алға ... ... ... кезiндегi философия
Эллиндiк дәуiр (б.з.д. IҮ ғ аяғы – б.д. Ү ғ.) ең ұзақ ... ... ... деп ... сол ... ... саяси үстемдiгiне қарамай ең
зор аймақта (Жерорта, Таяу Шығыс, ... ... ... ... ... ... өте ... элементтерi Рим жаулаған тайпамен халықтардың тұрмысқа және әдет-
ғұрпына белсендi ... ене ... ... өзi де ... ... Оның ... грек пен ... мифологиясы мен дiннiң ұқсастығы зор
едi.
Жаңа эллиндiк ... ... ... ... ... мен халықтардың
дәстүрi, дiнi, наным, табыну, ... ... ... ... ... ... ... грек тәртiбi өзiнiң ерекшiлiгiн жоғалтып, көлеңкеде қалды.
Осы кезде философияның орталық мәселесi этика ... ... ... ... ... ... бағытқа жетi болып түсiнiлдi. Адамдардың
жүрiп тұруы, өзiнiң не екенiн және әлемдегi орнының бар екенiн бiлудi қажет
еттi. ... ... ... табиғат iлiмiмен ... ... ... ойлар негiзiнде көп мектертер мен
бағыттар пайда болды.
Эпикуризм (Эпикур, Лукреций ... ... ... ... Марк Аврелий)
Скептицизм (Пиррон, Сехст Эмпирик)
Кинизм (Диоген Синопский, Антисфен, Кратет)
Неоплатонизм (Плотин, Профирий, Ямвлик, Прокл)
Эпикуреизм, негiзгi ... ... ... 341-270 жж) аса ... ... атом ... жасаудағы iзбасары бола
тұрып, оны мойындамады. ... ең iрi өкiлi Тит ... Кар ... жж), ... ... әрi ақын ... ... туралы” поэманың
авторы. Ол заттардың шығуы тегi ... ... ... ... Эллиндiк дәуiрдiң атомизмi ретiнде сипатталды. Бұл
шығарма iлiмiнiң қазiргi кездегi негiзгi ... ... ... ... - ... 306 ж. ... “Эпикур бақшасы” деген атпен белгiлi
мектеп ашты. Оның философиясы сол ... ... ... барлық
бөлiгiн қамтиды. Оның ... ... өмiр ... ... ... ... – Демокриттен кейiн атом туралы iлiмдi
дамытты. Атомның саны шексiз, ал олардың түрiнiң саны ... ... ... ... Атом тек ... ... ... ғана емес тағы да
салмағымен өзгеле болады. Қуыс (бос жер) шексiз, ... олар ... ... ... ... жоғарыдан төменге қарай құлайды.
Дүниеде өмiр сүретiн заттар пайда болады және қирайды, ... ... әрi ... ... ... ... сенсуалистiк көзқараста болды. Таным
теориясында логиканы, ... және ... ... ... ол сенсуалистiк
көз қарасқа, сондай-ақ дәйiктi атеизмге сүйене отырып өзiнiң ... Оның аты ... ... ... ... Оның ... ... адам бақыты. Адамның мiнез-қылқы жөнiндегi мiнез-құлқы жөнiндегi
қағидалар оның ... ... ... ... ... ... ... болуға
тиiс.
Таным процесiнде адам қорқыныштан құтылып ... ... мәнi ... ... адам ... ... түсiну, ол
адамды тыныштыққа, ... ... ... сай өмiр сүру ... пен ... ... мәселе қағыдан құтылу. Дене ләззатына шексiз
берiлу ауру мен азапқа алып ... ... ... ... ... ... сондықтан рахатқа бату бiрқалыпты болу керек.
Қорытынды: Әлемдi ақылмен тану, ... ... ... ... ... мәселесi – адам өзiн, өзiнiң жанын белгiлi бiр принциптермен қайта
құруы.
Стоицизм
Стоиктер өте ұзақ ... бар ... ... Бұл ... ... ... салды. Алғашқы кезде Зенон өзiнiң мектебi үшiн портик (үй
алдына тiреумен көтерiп қойған, ... ... ... (гр. ... ... сотиктардц жинады.
Стоиктердiң арасында Рим қоғамының әртүрлi тобының өкiлдерi болды. Рим
стоицизмнiң ең көрнектi ойшылары Луций Анней ... және Марк ... ... еңбектерi сақталған, әсiресе “Нравственные письма к
Луцилию” және император Марк ... ... с ... ... ... қайраткерi императов Неронның тәрбиесiн: ... ... ... ... ... тек ... ... көңiл аударуға шақырады. өмiр сүрудiң мәнi тыныштық пен пайымдау
арқылы пайда болатынын көрсетедi. Адамзаттың ... ... ... Ол ... пен ... даму ... ... бiлдi. Алдымен
iзгiлiктi, дiни көзқарастарды паш етiп, адамның осалыдықтарына iлтипатпен
және ... ... ... ... ... өмiрi және iшкi ... ... байланысты болмауы керек, тағдырға сенiп, ... ... пен ... ... ... ... Сократтың өмiрi.
Стоиктер танымның көзi түйсiк дейдi. Олар бiздiң жадымызда ... пен ... да, ... ... отырып, объектiлердiң
айырмашылығының белгiлерiн бөлемiз, одан ... ... ... ... өзiнше ақылдан тыс өмiр сүрмейдi, тек жеке ... ... ... ... философияның дамуында өте зор роль
атқарды. Оның кейбiр идеялары ... ендi, ... ... соңынан орнағасырлық мұсылман философиясының қалыптасуына
әсер еттi. Жаңа дәуiр философтары: ... ... және ХХ ... ... олардың iлiмiне көп көңiл аударды.
Философиялық тұрғыдан стоицизм мен ... ... ... ... мәнi – ... ... бiршама мүмкiндiкке күмәндану.
Скептицизм
Эллинизмдегi тағы бiр философиялық бағыт “Скептицизм” терминi ежелгi
тректiң “скепсис” деген сөзiнен шыққан. Ол ... ... ... ... ... – философиялық бағыт, онда әмбебаптық күмәндану
негiзгi философиялық принцип, яғни қандайда болмасын бiлiмнiң аныө ... ... ... ... негiзiн салушы Пиррон және Рим философы – ... ... ... орталыө мәселесi: “адам қалай бақытты болады?” – ... ... Мұны шешу үшiн тек үш ... ... ... ... Бiздi не ... Ол не?
2. Бiздi қоршап тұрған ортаға қалай қарауымыз керек?
3. Мiндеттi қатынастан ненi iстеу керек?
Пиррон өзiнен бұрынғы данышпандардың көзқарастарын талдай ... ... ... ... мен мәнiн әртүрлi түсiндiредi, олай болса, олардың
бiреуiн ... ... ... зат ... болса, “осы еместен” артық
болмайды. Сондақтан Пиррон дүние туралы ешбiр пiкiр айтпауымыз ... ... ... ... алаңсыздықты (атараксия) сақтап, ... ... ... ең соңында, “Сен, Пиррон өлдiң бе?” деген сауалға
“Бiлмеймiн” деп жауап бередi.
Секст Эмпириктiң пiкiрiнше: ... ... ... ... ал ... ... ... мен әдеп-ғұрыпқа сүйенiп iс-
әрекет жасау. Олар бүкiл және жалпы “догмаларға” өз дейектерiн қарсы ... пiкiр ... ... ... ... аша ... бiрақ жалпы
мүмкiндiкке терең күмәндiк келтiрдi.
Скептицизм ортағасырлық кезде ... тек ... ... ... ... пирронизм” ретiнде қайта туды. Схоластикалық
және догматикалық әдiстердi сынауға ерекше ... ие ... ... Юм философиясының негiзi, Кант агностицизмi мен позитивизмге
әсер еттi.
Кинизм ... ... Афин ... ... “Киносарг”
(“қырақты төбет” немесе “ақ төбет” деген гимнасийдан алады, онда алғашқы
киниктер (кюнокс – ит) ... ... ... ... ... “ит
мектебi” латын тiлiнде), бұл мектептiң iзбасарларын – ...... ... Бұл мектептiң негiзiн салған Антисфен (б.з.д. 444-368жж.). ол
алдымен софист Горийден, кейiннен Сократтан ... ... Олар ... ... ең ... ... ... ретiнда қабылдамайды және “Рахаттың
өзiн рахаттанып жек көрген”, бiлiмдiлiк пен тәрбиенi де ... ... ... қоя ... ... ... ... Ең әйгiлi өкiлi Синоптан шыққан Диоген: “Қаумыз, үйсiз, отансыз”
өмiр сүрудi өзiне мақтаныш тұтып, ... ... ... ... ... Диогенмен кездесуге тiлек
бiлдiредi. Ол алаңда еш ... ... ... ... ... ... ... десең өз еркiң” дейдi. Ол оған: “Маған күнде ... әрi ... Ол тас ... ... арасында қолына шам ұстап “адам ... ... ... ... ... ... ... бөшке iшiнiде өмiр
сүрудi мақсат етiп қойды.
Кинизмнiң басты мәселесi – философиялық терең ... ... ... жат ...... жоқшылық, қаңғыру өкiлдi ерекше өмiр
бейнесiн ... ... ... және өз ... арқылы тексеру. Кинизм
стоиктердiң этикасына материалдық игiлiктерден бас тартуына ықпал жасады.
Христиандық ...... де ... өмiр ... ...... ... негiзiнде дүниеге келген
философиялық ... ... ... ... ... ... ... Ол Платонның сезiмдiк, денелiк әлемдi қабылдауды сезiмнен ... ... ... ... ... ... ... болмыстың жоғарғы
сатысы, оның негiзi идея емес. Тұтас Игiлiктен эманация (сәуле, шашу, өту)
туады, одан ... ... ... идеялардың мазмұны (түсiнiк) пайда болды.
Осылайша Ақыл бiр ... ... ... ... ... мазмұны бар, екiншi жағынан бiртұтас. Ақыл ... тыс ... Ол өзiн өзi ... ... ... ... Бұл процесс
жалпы идеялардан басталады (болмыс, қозғалыс және тыныштық, сейкестiк және
айырмашылық), бұлардан басқалар пайда болады.
Ақыл барлық ... ... ... Ақылдың эманациясы (өтуi)
өзiнiң ... ... ... ... болуына алып келедi. Ол барлық
Рухтанған iзгiлiктiң бейнесi, қозғалыстағы ... ... ... ең ... ... – ол өмiрсiз және әрекетсiз, бiрақ ол барлық
идеалдықтың түрiн және мәнiн “қабылдайды”. Адамның мiндетi – ... ... ... ... орнын ұғыну, онымен жоғарғы шығуға әрекет
жасап көру.
Жан-Ақыл-Бiртұтастық алыстағы шама, ... ... ... сәйкес болады.
Плотин философиясында болмыс құрылымы емес, әдiстемелiк идеалары
жемiстi болды.
Неоплатонизм идеялары ... ... зор әсер ... ұзақ өмiр ... ... Бұл ... ... антикалық
философияның аяғы және еуропалық ортағасырдағы дiннiң бостамасы болды.
Қорытынды
Антикалық философияның негiзгi сипаты ғарыштық ... ... ... ... ... ұғымы. Гректер ғарышты тәртiпке ... ... ... ... ... да тәртiпке салынған және
үйлесiмдi деп көрсетедi. Адам бойындағы зұлымдық пен шалалық нақты бiлiмнiң
жеткiлiксiздiгi мәселесi ... ... және оны ... ... ... ... ... дүние танымының формасы – философияны қалыптастырған
негiзгi 3 мәдени ... бiрi ... ... Оның ... Ерте Үндi
және Ежелгi Қытай жерлерiнде байқалған. Бiрақ Антикалық ақыл-ойдың дүниеге
келтiрiлген жеңiсiнiң Шығыстық философиямен салыстырғанда ... ... ... Философияның қалыптасуына алғышарт болған – гректердiң
өмiр сұру түрлерi және ... ... ... ... дiн, ... бастапқы негiздерi, әдеттiк сана және тiршiлiк даналығы ... ... ... ... ... ... ... тапты. Атап айтқанда философия терминын дүниеге алып келдi, адам онда
рухани белсендiлік типiнiң ерекшiлiгiн анықтады.
Қолданылған әдебиеттер
1. «Философия», Алматы, Рауан, 1991 ... ... Ж.М. ... ... в 5 ... Алматы, 2001
3. Әбішев Қ. Философия. Ақыл кітабі ... ... Б.Э. ... 1967
5. Гайденко П.П. Парадоксы свободы в ... ... М., ... ... А.В. ... М., ... Гулыга А.В. Шеллнг.М.,1995
8. «Философия», Д.Кішібеков, Ұ.Сыдықов, Алматы, 2002 жыл

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Антикалық мәдениеттегі философия7 бет
Антикалық философия жайында13 бет
Антикалық философия тарихы26 бет
Антикалық философия туралы13 бет
Антикалық философия. Милет мектебі9 бет
Антикалық философияның даму кезеңдері9 бет
Платонның жан мен таным туралы ілімі6 бет
Философия (лекциялар)150 бет
Қайта Өркендеу Дәуірінің негізгі сипаттары11 бет
Қайта өрлеу дәуірінің ерекшеліктері3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь