Паскаль программалау тілі. Мәлiметтердi енгiзу және шығару операторлары


Жоспар
1.Мәлiметтердi шығару операторлары
2.Меншiктеу операторы
3.Мәлiметтердi енгiзу операторы
4.Шартты оператор
5.Шартсыз көшу операторы
6.Таңдау операторы
Паскал тiлiнде енгiзу-шығару операторлары процедура болып анықталады.
Шығару операторлары есептiң нәтижесiн қағазға басып алу үшiн қолданылады.


Жазылу үлгiсi:
1) WRITE (S);
2) WRITE (P,S,H);
3) WRITE (Y,Z);
4) WRITELN(Y,Z)

Оператордан кейiн жақша iшiне айнымалылар аттары жазылады.
WRITE – оператордың аты, ағылшынша “жазу” деген ұғымды бiлдiредi. 4-мысалдағыдай ln сөзiн қосатын болсақ, онда меңзер келесi жолға көшедi. Егер жақшаның iшiнде бiрнеше айнымалы кездессе, онда олардың арасына “,” үтiр таңбасы қойылады. Шығарылатын мәндердiң түрi айнымалылардың типi арқылы анықталады, олар: integer, real, boolean (true, false), char, string.
Шығару операторы арқылы жақша iшiнде экранға шығарылатын мәннiң ондағы алатын орнын, яғни оның енiн толық көрсетуге болады. Оның бүтiн санды енiн көрсете отырып экранға шығарады, мысалы, x айнымалысының бүтiн түрдегi мәнiн көрсету. WRITE (x:n) немесе WRITE (x:4) операторы арқылы жүзеге асырылады. Мұндағы, x – айнымалының атауы; n – мәнi бүтiн сан болып келетiн тұрақты түрiнде берiлген орындар саны, оны бiрден бүтiн санмен жазуға да болады. Егер x екi-үш разрядты сан болса, онда төртке дейiнгi толтырылмаған орындар сол жақ шетте бос қалдырылады. X=53 мәнi үшiн WRITE (x:4) операторы экранға “53” тiркесiн шығарады.
Нақты сандар үшiн оның жалпы енiн, сонан соң бөлшек сандардың алатын орынын көрсету қажет, сол себептi аралас сандарды бейнелеуге оның енi қос нүктемен бөлiнген екi бүтiн сан арқылы жазылады. Мысалы, С=-132.6578 болғанда WRITE (С:8:3) операторы экранға –132.657 мәнiн шығарады, мұндағы жалпы орындар саны –8, ал бөлшек үш санмен бейнеленгендiктен соңғы бiр цифр жазылмай қалып отыр. С айнымалысының берiлген мәнiн толық бейнелеу үшiн WRITE (С:9:4) операторын жазу керек едi. Жалпы нақты сандарды экранда бейнелеу операторының түрi:
WRITE (С:n:m);
Мұндағы, n - C мәнiнiң бүтiн бөлiгiне белгiленген орын саны; m – C мәнiнiң бөлшек бөлiгiне белгiленген орын саны. n-нiң мәнi таңбаны, бүтiн мен бөлшектi бөлетiн нүктенi және бүтiн сандар орнын бөлшекке қосып көрсететiндiктен, ол n>m+3 болуы тиiс.
Шығару операторының орындалуына келетiн болсақ жақша iшiндегi штрихпен алынған текст және тiзiмде көрсетiлген айнымалылардың сандық мәндерi жауап ретiнде шығарылады. Ал өрнек жазылса, оның мәнi есептелiп, бiрақ шығарылады.

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Паскаль программалау тілі (3)

Жоспар
1.Мәлiметтердi шығару операторлары
2.Меншiктеу операторы
3.Мәлiметтердi енгiзу операторы
4.Шартты оператор
5.Шартсыз көшу операторы
6.Таңдау операторы

Мәлiметтердi шығару операторлары
Паскал тiлiнде енгiзу-шығару операторлары процедура болып анықталады.
Шығару операторлары есептiң нәтижесiн қағазға басып алу үшiн
қолданылады.

Жазылу үлгiсi:
1) WRITE (S);
2) WRITE (P,S,H);
3) WRITE (Y,Z);
4) WRITELN(Y,Z)

Оператордан кейiн жақша iшiне айнымалылар аттары жазылады.
WRITE – оператордың аты, ағылшынша “жазу” деген ұғымды бiлдiредi. 4-
мысалдағыдай ln сөзiн қосатын болсақ, онда меңзер келесi жолға көшедi. Егер
жақшаның iшiнде бiрнеше айнымалы кездессе, онда олардың арасына “,” үтiр
таңбасы қойылады. Шығарылатын мәндердiң түрi айнымалылардың типi арқылы
анықталады, олар: integer, real, boolean (true, false), char, string.
Шығару операторы арқылы жақша iшiнде экранға шығарылатын мәннiң ондағы
алатын орнын, яғни оның енiн толық көрсетуге болады. Оның бүтiн санды енiн
көрсете отырып экранға шығарады, мысалы, x айнымалысының бүтiн түрдегi
мәнiн көрсету. WRITE (x:n) немесе WRITE (x:4) операторы арқылы жүзеге
асырылады. Мұндағы, x – айнымалының атауы; n – мәнi бүтiн сан болып келетiн
тұрақты түрiнде берiлген орындар саны, оны бiрден бүтiн санмен жазуға да
болады. Егер x екi-үш разрядты сан болса, онда төртке дейiнгi толтырылмаған
орындар сол жақ шетте бос қалдырылады. X=53 мәнi үшiн WRITE (x:4)
операторы экранға “53” тiркесiн шығарады.
Нақты сандар үшiн оның жалпы енiн, сонан соң бөлшек сандардың алатын
орынын көрсету қажет, сол себептi аралас сандарды бейнелеуге оның енi қос
нүктемен бөлiнген екi бүтiн сан арқылы жазылады. Мысалы, С=-132.6578
болғанда WRITE (С:8:3) операторы экранға –132.657 мәнiн шығарады, мұндағы
жалпы орындар саны –8, ал бөлшек үш санмен бейнеленгендiктен соңғы бiр цифр
жазылмай қалып отыр. С айнымалысының берiлген мәнiн толық бейнелеу үшiн
WRITE (С:9:4) операторын жазу керек едi. Жалпы нақты сандарды экранда
бейнелеу операторының түрi:
WRITE (С:n:m);
Мұндағы, n - C мәнiнiң бүтiн бөлiгiне белгiленген орын саны;
m – C мәнiнiң бөлшек бөлiгiне белгiленген орын саны. n-нiң мәнi
таңбаны, бүтiн мен бөлшектi бөлетiн нүктенi және бүтiн сандар орнын
бөлшекке қосып көрсететiндiктен, ол nm+3 болуы тиiс.
Шығару операторының орындалуына келетiн болсақ жақша iшiндегi штрихпен
алынған текст және тiзiмде көрсетiлген айнымалылардың сандық мәндерi жауап
ретiнде шығарылады. Ал өрнек жазылса, оның мәнi есептелiп, бiрақ
шығарылады.
1-мысал: Экранға “Мен 9-сыныптың оқушысымын” және “Мен паскаль тiлiн оқып,
үйренемiн“ деген сөздердi шығару программасын жаз.
PROGRAM Паскаль;
BEGIN
WRITELN (‘Мен 9-сыныптың оқушысымын’);
WRITELN (‘Мен паскаль тiлiн оқып, үйренемiн’);
END.
Программаны жазып болған соң:
- оның дұрыстығын F9 пернесі арқылы тексеру керек;
- программада қате кездессе, қатесiн программа дұрыс болғанша түзету
керек;
- программа дұрыс болғанда оны CTRL+ F9 пернелері арқылы орындауға
жiберу керек;
- ALT+F5 пернелері арқылы нәтижесiн шығару керек.
Алдымен “Мен 9 – сыныптың оқушысымын” деген сөз, ал келесi жолға “Мен
паскаль тiлiн оқып, үйренемiн“ сөздерi экранға шығады.

Меншiктеу операторы

Меншiктеу операторы жазылған өрнектердiң мәнiн есептеп, оны айнымалыға
телу үшiн қолданылады. Өрнек мәнiнiң типi айнымалының типiне сәйкес келуi
тиiс. Литерлiк (символдық) айнымалылардың мәндерiн штрих арқылы меншiктеу
керек.
Жазылу ережесi:
айнымалы:=өрнек;
мұндағы := - меншiктеу белгiсi, яғни айнымалының мәнi өрнектiң есептелген
сан мәнiне тең болуы тиiс. Мысалдар:
x:=4.5; v:=’s’;
y:=sqr(a)+sqr(b); q:=’)’;
d:=sqr(b)-4*a*c; n:=’f’;
Ендi осы аталған операторды кез келген типтегi есептердi шығаруға
пайдаланып, мысалдар келтiрейiк.
1-мысал: а=5, b=4, c=0.5 сандары берiлген. Осы сандардың көбейтiндiсiн
есептеуге (Х=abc) программасын құр.
Program Көбейтiндi;
Var a,b: integer; {a және b айнымалыларының типi-бүтiн}
x,c: real; {x және c айнымалыларының типi-нақты}
begin
a:=5; b:=4; c:=0.5; {a-ны 5-ке,b-ны 4-ке,c-ны 0,5-ке меншiктеу}
x:=a*b*c; {a,b және c сандарын көбейтiп, x-ке меншiктеу}
Writeln(‘көбейтiндi x=’, x); {x көбейтiндiсiн жауапқа шығару}
End.

Мәлiметтердi енгiзу операторы

Енгiзу операторлары есеп шығаруға қажеттi берiлген мәлiметтердi
пернетақтадан енгiзу үшiн қолданылады.
Жазылу үлгiсi:
1) READ (x);
2) READ (A,B,C);
3) READLN(X1,X2);
Мұндағы, READ - оператордың аты, ағылшынша “оқу” деген ұғымды бередi, ал
одан кейiн жақша iшiнде – енгiзiлетiн айнымалылардың атаулары берiледi.
Алғашқы 2 оператор айнымалылардың мәндерi пернетақтадан енгiзiлген соң,
курсорды келесi қатарға көшiрмейдi.
Ал READLN ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Турбо Паскаль программалау тілі және оның негізгі операторлары
Turbo Pascal - дағы енгізу және шығару операторлары
Паскаль-программалау тілі
Паскаль программалау тілінің негізі операторлары
Турбо паскаль программалау тілі
Паскаль программалау тілі
Паскаль программалау тілі. Шығу тарихы
Паскаль программалау тілі. Программалау тілі командаларының ортасы
Паскаль тілінің негізгі операторлары
Паскаль программалау тілі. Массивтер
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь